CConstaterende dateemnes
Koppel je AI →
Document · PDF

Collegeprogramma%202022%20-%202026%20%20versie%20na%20college%204%20oktober%202022

Commissie BSM 2 november 2022, gemeente eemnesBij agendapunt: Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024-202634.232 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Versterken BEL Combinatie In de voorstellen tot versterking van de BEL Combinatie is o.a. extra formatie opgenomen voor een team Klimaat om deze zaken voor de BEL-gemeenten met kracht ter hand te nemen. We financieren dit vanuit de Klimaatgelden die onze gemeenten van het Rijk ontvangen. We krijgen voor de jaren 2023 – 2030 in de Decembercirculaire extra middelen vanuit het Rijk om onze inzet bij de Klimaattransitie ook mogelijk te maken. We willen samen met Laren en Blaricum deze gelden gezamenlijk inzetten om de BEL Combinatie te versterken. We denken hierbij aan een team Energie ne Klimaat, zoals dat ook bij andere gemeenten al goed werkt. Door samen te werken en voldoende capaciteit aan ons te binden, kunnen we ook inspelen op landelijke subsidies (Isolatieprogramma) of Provinciale subsidies.

57

We werken dit nog concreet uit maar denken aan extra capaciteit voor o.a. 1 fte communicatie (participatie) en twee tot drie medewerkers (strategie, projecten, ondersteuning) zoveel mogelijk in plaats van de huidige inhuur. We zullen deels ook een flexibele schil aanhouden.

58

Financiële paragraaf Milieu, klimaat en duurzaamheid

2023

2024

2025

Isolatie-offensief

50.000

50.000

50.000

uit reserve of rijksgeld

-50.000

-50.000

-50.000

Eemnes Energie

25.000

25.000

25.000

25.000

Aandelen Stedin

20.000

20.000

20.000

0

uit reserve klimaat

-20.000

-20.000

-20.000

0

Formatie Klimaat (incl. participatie)

130.000

130.000

130.000

130.000

7.495

7.495

7.495

7.495

-137.495

-137.495

-137.495

-137.495

25.000

25.000

25.000

25.000

Extra budget klimaat (saldo) Transitiegeld Klimaat Budgettair effect

2026

59

Ruimtelijke ontwikkeling en wonen

Visie Wij kiezen voor een gestage groei van de woningvoorraad. Door deze gestage groei, waarbij woningen opgeleverd worden in alle segmenten, geven wij starters de mogelijkheid om voor het eerst te gaan kopen maar ook anderen om te verhuizen. We bouwen gedifferentieerd, met focus op de doelgroepen starters, middenhuurders en senioren dichtbij de voorzieningen. De gestage groei zorgt bovendien voor behoud van vitaliteit in ons dorp. In de Toekomstvisie Eemnes 2030 is de volgende ambitie opgenomen: In Eemnes kun je blijven wonen – Eemnes groeit geleidelijk en heeft woningen voor elke doelgroep. - Eemnes is richting 2030 geleidelijk gegroeid om te voorzien in de woonbehoefte. Een deel van de nieuwe woningen is bestemd voor starters en jongeren. Op die manier blijven er mensen van alle leeftijdsgroepen in Eemnes wonen. - Ouderen kunnen in Eemnes anno 2030 makkelijker een comfortabele woning vinden om veilig oud te worden. Het toekomstperspectief geeft aan: 1. Geleidelijke groei van het aantal woningen: in 2030 zijn er door nieuwbouw meer verschillende type woningen. De gemeente zet bij nieuwbouw in op een mix tussen koop- en huurwoningen, met de focus op 35% sociale en 35% middeldure woningen. 2. Meer jongeren- en seniorenwoningen: elke Eemnesser moet in 2030 een passende woning kunnen vinden.

Eemnes bouwt jongerenwoningen (appartementen en studio’s) en levensloopbestendige- of seniorenwoningen. Dit zorgt voor doorstroom: er komen zo ook gezinswoningen vrij. 3. Nieuwe bouw- en woonvormen: nieuwbouw is zoveel mogelijk gemengd: huur- en koopwoningen, en gezinswoningen en appartementen staan in Eemnes in 2030 naast elkaar. Daarnaast biedt Eemnes de komende jaren de mogelijkheid voor nieuwe bouw- en woonvormen, zoals woongroepen en friendswoningen. 4. Voorzieningen dichtbij: in Eemnes is het in 2030 goed wonen: het is veilig, groen en je hebt sporten culturele voorzieningen dichtbij. Met de groei van de Zuidpolder neemt de behoefte aan basisvoorzieningen in de nabijheid toe. Maar we denken ook aan een AH-to-Go, horeca of kinderopvang.

Ontwikkelingen EEN THUIS VOOR IEDEREEN De woningnood is groot. We hebben een tekort aan woningen en we hebben ook niet altijd de juiste woningen. Wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn lang. Starters kunnen moeilijk instromen

60

omdat er te weinig woningen zijn, maar vooral ook omdat ze te duur zijn. De betaalbaarheid van woningen staat onder druk en we missen woningen voor bepaalde groepen. Groei is geen doel op zich, maar er zijn veel nieuwe huizen nodig voor woningzoekers. Deze nieuwe huizen moeten kwalitatief goed en duurzaam zijn. Tegelijkertijd zien we dat er grenzen zitten aan het verdichten, niet alle openbare ruimte binnenstedelijk moet worden bebouwd. Leefbaarheid en kwaliteit moeten voorop staan. Wij denken bij uitbreiding daarbij aan sport- en ontmoetingsplekken, maar ook aan prettige klimaatbestendige openbare ruimte. Leidraad daarbij is zoveel mogelijk alles ‘in één keer goed’. We koppelen vergroening zoveel mogelijk aan andere werkzaamheden als werkzaamheden aan riolering, toegankelijkheid, energie-infrastructuur of onderhoud. De woningmarkt zit in Eemnes, net als in overig Nederland, aardig op slot. Het is moeilijk om een passende woning te vinden. Er zijn te weinig huur- en koopwoningen voor starters, en er komen te weinig passende woningen beschikbaar door de beperkte doorstroming in de huidige situatie. Naast het bouwen voor de starters zelf, denken we ook aan appartementen van voldoende grootte die het aantrekkelijk maken voor ‘empty nesters’ om te verhuizen, waarbij er meer grondgebonden woningen kunnen vrijkomen voor bijvoorbeeld gezinnen.

Het aandeel ouderen in onze bevolking zal de komende jaren met ca 25% blijven stijgen en vraagt om specifiek bouwen voor ouderen. Ook dat bevordert de doorstroom. We houden voldoende plek voor begeleid en beschermd wonen. Vitale wijken en buurten met een divers woningaanbod waar voor iedereen een betaalbare woning te vinden is, vinden wij belangrijk. Voldoende prettige ontmoetingsplekken en gemeenschappelijke functies zorgen voor verbinding tussen mensen in de wijken. Wachtlijsten voor sociale huur moeten korter worden door het blijven bouwen van sociale huurwoningen. We stimuleren de bouw van nieuwe woningen in alle categorieën en voor alle doelgroepen. In de eerste helft van 2023 organiseren we met alle relevante partijen in Eemnes een Wooncongres om onder meer knelpunten inzichtelijk te maken met als doel waar mogelijk verbeteringen aan te brengen. Op het vlak van wonen nemen we stevige maatregelen om de woningmarkt beter in balans te brengen en sturen daarop bij. Ons gezamenlijke doel is een betaalbare woning voor iedereen die in Eemnes wil (blijven) wonen. Hierbij zijn met name voldoende nieuwe woningen voor senioren (doorstroom), betaalbare woningen voor starters en jongeren en aandacht voor de middengroepen (huur en koop) van belang. Tegelijkertijd is Eemnes een kleine gemeente met elk jaar een bescheiden woningbouwprogramma.

We kunnen de hoge bouwkosten en de regels rondom hypotheken en studieschuld niet (nauwelijks) beïnvloeden. Er is in Eemnes en de regio fors behoefte aan meer woningen in het middensegment, mede vanwege de veranderende samenstelling van onze huishoudens. We bouwen voor de demografie van de toekomst. Een stijgende levensverwachting en minder geboortes leiden tot een veranderende samenstelling van de bevolking. Het aandeel ouderen in Eemnes neemt absoluut en relatief sterk toe de komende jaren. Het aandeel jongeren stabiliseert absoluut, maar daalt relatief. Deze ontwikkeling heeft effect

61

op de behoeften aan zorg, op het type woningen en stelt eisen aan de leefomgeving en onze voorzieningen. Het bouwtempo moet relatief hoog blijven gezien de woningnood bij jongeren, starters en doorgroeiers (sociale huurwoningen) en de dubbele vergrijzing (men wordt ouder en men woont langer zelfstandig thuis) van Eemnes. We zijn een betrouwbare overheid. Afspraak is afspraak. Dat betekent dat gemaakte afspraken met de gemeenteraad (bv nota van uitgangspunten, masterplannen) en gemaakte afspraken door het college met corporaties en bouwende partijen (in ontwikkelovereenkomsten) over aan het college gemandateerde besluiten met betrekking tot segmentering en ontwikkeltempo niet worden opengebroken. We stimuleren de bouw van levensloopbestendige woningen en alternatieve woningen en woonvormen zoals mantelzorgwoningen, kangoeroewoningen of gemeenschappelijk wonen voor ouderen (bijvoorbeeld collectief particulier opdrachtgeverschap). Woonvormen waarin het omzien naar elkaar bevorderd wordt. Omzien naar elkaar kan in een gemengde woonvorm ook tot stand komen. Woningbouw is een strategische opgave voor de komende jaren. Niet alleen in onze gemeente, dit geldt voor alle gemeenten in Nederland. In de Regio Amersfoort werken we met gemeenten samen in de woningbouwopgave.

Dit doen we onder meer met de Woondeal, waar binnen de eigen lokale politiek-bestuurlijke context aandacht en ruimte is voor het invullen van deze opgave. Daarnaast richt de Woondeal zich op bereikbaarheid en infrastructuur, twee belangrijke thema’s die van belang zijn voor onze gemeente. Eemnes is immers een middelpunt in de verbinding naar andere regio’s en andere provincies, Eemnes is het hart van de regio. Daarnaast zien we een belang van de integratie tussen wonen en zorg. Het beleidsterrein wonen beweegt zich steeds meer naar het Sociaal Domein, met onderwerpen zoals beschermd wonen, huisvesting van statushouders, het langer zelfstandig wonen en het vergroten van de zelfredzaamheid. Dit vraagt een andere kijk op onze woningvoorraad en maatschappelijk vastgoed en om betrokkenheid vanuit sociale beleidsthema’s in een vroeg stadium. Gezondheid wordt meegewogen in de fysieke leefomgeving. Concreet betekent dit dat in elke omgevingsvisie niet alleen nagedacht wordt over gezondheidsbedreigende factoren (klassieke milieuthema’s) maar bijvoorbeeld ook gekeken wordt naar hitte en afkoeling, beweging, groen, ruimte voor sport en spel en ontmoeting. En dat bij de nieuwe woningbouwlocaties de gezondheid van de leefomgeving centraal staat. Hierdoor stimuleren we ook de marktpartijen om met de gezonde leefomgeving aan de slag te gaan.

We streven ernaar dat gezondheid een net zo vanzelfsprekend onderdeel wordt van elke gebiedsontwikkeling als duurzaamheid dat nu is.

Omgevingsvisie op het landelijk gebied, de landbouw en de ruimtelijke claims

€ 75.000 (S)

Agrarische ondernemers zijn belangrijk als producenten van ons voedsel en als beheerders van het landschap. Ze verdienen daarom extra aandacht. In dit kader bevorderen we een duurzaam perspectief voor agrariërs om deze voedsel voorzieners te behouden (schaalvergroting, specialisatie of verdieping van de bedrijfsvoering). We ondersteunen agrariërs die in gesprek gaan met de provinciale overheid over een transitie van hun agrarisch bedrijf vanuit de gemeentelijke organisatie met kennis en kunde.

62

Voor de levensvatbaarheid en de continuïteit van de landbouw is het belangrijk ruimte te bieden aan nevenactiviteiten van agrariërs, zodat zij het landschap kunnen blijven beheren en voedsel kunnen blijven produceren. We ontwikkelen een visie en (strategisch) beleid op het gebied van Ruimte Ordening, Landschap en Landbouw en voeren de regie op de uitvoering hiervan. We gaan dat doen samen met de verschillende ondernemers (boeren), gebruikers, natuurbeheerders en de belangenorganisaties. We leggen waar nodig dwarsverbanden met andere vormen van ruimte-vragers in het landelijke gebied. We zoeken actief naar subsidiestromen om de bijbehorende werkzaamheden te financieren en begeleiden. We zoeken (samen met onze buurgemeenten in het gebied Eemland – Arkemheen) een strategisch team wat affiniteit heeft met gebiedsprocessen, ontwikkel-projecten maar ook met groene beheer- en inrichtingsplannen. Het team heeft en houdt kennis bij van de (beleid)ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening, landschap en landbouw. We staan voor de integrale relatie tussen ruimtelijke ordening, landschap, landbouw en de ontwikkelingen in het landelijke gebied zoals de landbouwtransitie, de energietransitie, infrastructuur, klimaatbestendigheid en vitaliteit. We richten ons primair op het gebied in de provincie Utrecht, omdat de provincies aan zet zijn om de Rijksdoelen uit te werken.

Het gebied Arkemheen in Gelderland kent door de nabijheid van de Veluwe mogelijk een eigen dynamiek en (beperkte) mogelijkheden. We ramen onze bijdrage op € 75.000 voor het aantrekken van een gebiedsregisseur voor de komende drie jaar en vormen hiervoor een reserve uit het rekeningresultaat 2022.

Gebiedsontwikkeling Nieuwe woningen zijn klaar voor de toekomst: duurzaam, energieneutraal en gebouwd naar de woonwensen van nu. We willen de komende periode de condities blijven creëren om gezond te kunnen groeien. We groeien met kwaliteit en in balans: bij de groei van de Eemnes horen ook extra maatschappelijke voorzieningen, meer en beter groen, investeringen in mobiliteit en plekken voor o.a. sport en cultuur. Gezien het belang van de kwaliteit van de leefomgeving, efficiënt ruimtegebruik en architectuur, ontwikkelen we voor Zuidpolder Zuid een stedenbouwvisie die voortborduurt op Zuidpolder. We gaan voor kwalitatief goede en passende huizen: dit houdt in voldoende ruimte, duurzaam en verschillende woonvormen in de wijk. Bij nog op te starten nieuwbouwprojecten werken we met een norm voor een gemiddelde minimale woonoppervlakte per project. We stellen deze norm vast op minimaal gemiddeld 65m2 voor sociale en middenwoningen. Uiterlijk in 2024 wordt met behulp van externe ondersteuning, waarvoor het benodigde budget beschikbaar wordt gesteld, beleid gemaakt over de (on-)mogelijkheid van het splitsen van (zeer) grote kavels.

Uitgangspunten daarbij zijn:  het behoud van het open karakter van de wijken  de maat en schaal van de omliggende kavels  het groene karakter van de betreffende locatie; en  de te onderzoeken mogelijkheid tot ‘afstorten’ (de toegevoegde waardeontwikkeling

63

wordt deels afgeroomd richting gemeente), waarbij dat budget op zo kort mogelijke termijn wordt ingezet voor volkshuisvesting Op korte termijn wordt onderzocht of bij nieuwbouwwoningen de zelfbewoningsplicht en/of antispeculatiebeding verlengd kan worden naar de duur van tien jaar. Loting bij de toewijzing van nieuwe woningen geschiedt transparant en in het openbaar. We nemen duurzaamheid vanaf het begin integraal mee bij nieuwbouw. Zo stimuleren we natuur inclusief bouwen, groene of blauwe daken. Creatieve concepten als Heijmans One, Woodyshousing (woonstudio van 20m2 met gezamenlijke voorzieningen) of andere tijdelijke woningen willen we mogelijk maken op daarvoor geschikte locaties, bijvoorbeeld locaties die in transitie zijn in afwachting van een definitieve bestemming. Na enkele jaren kunnen die woningen dan verhuizen naar een nieuwe locatie. We staan open voor burgerinitiatieven voor gemengde woonvormen als Knarrenhof, CPO en andere concepten. Het initiatief blijft, zoals op andere plaatsen, echter liggen bij de belangstellenden zelf. Bij een uitgewerkt concept (en financieel haalbaar) zoeken we samen met de initiatiefnemers naar een geschikte locatie.

Klimaatrobuuste nieuwbouw en bestaande bouw Eemnes is medeondertekenaar van de afspraken Klimaatadaptief bouwen Utrecht en het convenant Duurzame/Toekomstbestendige Woningbouw MRA. We streven de volgende doelen na voor klimaatrobuustheid van de gebouwde omgeving bij nieuwbouw: 1. Tijdens hitte biedt de gebouwde omgeving een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. 2. Langdurige droogte leidt niet tot structurele schade aan bebouwing, funderingen, wegen, groen, water en vitale en kwetsbare functies. 3. Hevige neerslag leidt niet tot schade aan gebouwen, infrastructuur en voorzieningen; vitale functies en voorzieningen blijven beschikbaar. 4. Groenblauwe structuren en de gebiedseigen biodiversiteit worden versterkt via het leidend principe in het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen dat natuurlijke oplossingen altijd de voorkeur hebben boven ‘grijze’ oplossingen (‘groen, tenzij….’). 5. Eventuele bodemdaling van gebouwd gebied blijft beheersbaar en betaalbaar. 6. De gebouwde omgeving is via gevolgbeperking voorbereid op overstromingen door dijkdoorbraken. Bij deze doelen sturen we op de gespecificeerde prestatie-eisen als ondergrens voor een klimaatrobuuste gebouwde omgeving; We zorgen voor aansluiting bij eindgebruikers (bewoners, bedrijven, eigenaren, ondernemers) zodat klimaatadaptatie-maatregelen ook leiden tot een verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving.

64

Voor bestaande bouw spreken we het volgende af: We streven in het klimaatrobuust maken van de bestaande omgeving dezelfde doelen na als die gelden voor de nieuwbouw, omdat zowel in een nieuwbouw omgeving als in de bestaande gebouwde omgeving de weersextremen ten gevolge van klimaatverandering niet zullen verschillen. Om deze doelen te halen zullen we dezelfde prestatie-eisen als ondergrens van klimaatrobuustheid hanteren; deze ondergrens geldt in de bestaande gebouwde omgeving als inspanningsverplichting. We committeren ons eraan om de bestaande gebouwde omgeving uiterlijk in 2050 klimaatrobuust te hebben ingericht en uiterlijk in 2025 de belangrijkste interventiemomenten hiervoor te hebben geïnventariseerd. Startpunt daarbij zijn de stresstesten en risicodialoog om voor de verschillende gebieden de opgaves scherp in beeld te krijgen en te bepalen welke knelpunten als eerste zullen worden aangepakt We inventariseren, nemen belemmeringen weg en benutten andere mogelijke interventiemomenten (rondom groot onderhoud, gebouwonderhoud, regulier onderhoud, infrastructurele mobiliteitsconcepten en -oplossingen, de energietransitie, particuliere initiatieven ).

We zetten met de eindgebruikers (huiseigenaren, bewoners, bedrijven) in op structurele impact op privaat terrein door te informeren, inspireren, motiveren en handelingsperspectief te bieden om klimaatadaptieve maatregelen toe te passen. Bij de wijkschouwen nemen we de mogelijkheden om de openbare ruimte én de particuliere tuinen zo klimaat robuust mogelijk in te richten mee.

Woningcorporaties De ambitie is om de komende periode de duurzame sociale woningvoorraad te laten groeien met minimaal 70 woningen in deze periode. We werken goed samen met corporaties en ontwikkelaars. Het afschaffen van de verhuurdersheffing biedt financiële ruimte voor corporaties. We maken prestatieafspraken over de ontwikkeling van nieuwe woningen en het stevig beperken van de verkoop van sociale huurwoningen, tenzij het een middel is om het eigen woningbezit van de zittende huurders te bevorderen. We minimaliseren de verkoop en liberalisatie. In de prestatieafspraken willen we afspreken dat we van alle woningbouwcorporaties verwachten dat zij geen sociale huurwoningen verkopen en dat de kwaliteit van de woningen op orde is en daar zullen wij op toezien. De woningen met energielabels D, E, F en G worden voor 2026 verduurzaamd. Met de gestegen energiekosten kunnen sneller betalingsproblemen ontstaan voor huurders. We vragen de corporaties extra alert te zijn bij betalingsachterstanden en proactief met huurders in gesprek te gaan.

65

Samen met de woningbouwcorporaties wordt ingezet op het voortzetten van het programma van de wooncoach, teneinde doorstroming op de woningmarkt te stimuleren. We ramen hiervoor structureel budget om een tegemoetkoming in de verhuiskosten mogelijk te blijven maken. De mogelijkheden tot langere huurgewenning gaan we verder uitwerken om de overstap aantrekkelijker te maken. Ouderen die willen verhuizen gaan we extra ondersteunen. Met hulp bij verhuizen en door beter te kijken naar wat ouderen nodig hebben in een nieuwe woning Bij woningbouw wordt veel aandacht gegeven aan woningen voor ‘doorstroomsenioren’. Deze woningen beschikken bij voorkeur over 3 kamers. We zijn terughoudend met sloop/nieuwbouw van sociale huurwoningen bij projecten waarbij ook woningen verdwijnen. Bewoners hebben recht op terugkeer en we streven naar behoud van dezelfde woonlasten. We staan open voor een herontwikkeling van de appartementencomplexen aan de Zomertaling en de Rietgors. Middenhuur moet middenhuur blijven. Woningen in de middenhuur moeten tenminste 25 jaar, maar liefst zo lang mogelijk, in het middensegment beschikbaar blijven. Eventuele onttrekking van woningen in het middensegment (bijvoorbeeld door verkoop) kan alleen wanneer de totale voorraad middenhuur niet slinkt.

We maken bindende afspraken met de corporaties over een stop op de verkoop van sociale huurwoningen vanaf het moment dat de verhuurdersheffing wordt afgeschaft (2023). Dit mag alleen nog bij hoge uitzondering met woningen die niet tot de sociale voorraad behoren (niet-DAEB woningen) en met expliciete toestemming van het college De komende periode moet het toewijzingspercentage van sociale huurwoningen aan eigen Eemnessers ruim boven het regionale gemiddelde gebracht worden (70%). Met ingang van 2023 zal een wetswijziging het mogelijk maken dat gemeenten de helft van alle woningen die vrijkomen, mogen reserveren voor de eigen inwoners. Deze wetswijziging geldt zowel voor huur- als koopwoningen.

Woonbeleid Huizen zijn om te wonen en niet om te speculeren. Instrumenten om malafide beleggers en speculanten aan banden te leggen passen we maximaal toe binnen de grenzen wat juridisch mogelijk is, zoals invoering van opkoopbescherming tot minimaal NHG-grens (en maximaal € 512.000). Hoewel het niet vaak voorkomt zien we ook in Eemnes het fenomeen dat woningen worden opgekocht en na korte tijd in de vrije sectorhuur terecht komen. Waar nodig en mogelijk scherpen we het instrumentarium van de huisvestingsverordening, waaronder vakantieverhuur (Airbnb) en de regels voor woningvorming verder aan. Voor verhuur van woningen komt een vergunningsplicht. We monitoren jaarlijks de voortgang van de realisatie van seniorenhuisvesting, gezien de grote vraag voor deze doelgroep en het belang van doorstroming. Klimaatbestendig , natuurinclusief (en energieneutraal) bouwen wordt een verplichting, met als

66

doelstelling dat 30 procent van de nieuwbouw in Zuidpolder Zuid biobased is, we sluiten hierbij aan op de afspraken in het Convenant Duurzame/Toekomstbestendige Woningbouw MRA. We onderzoeken of het instellen van voorrang voor beroepen waaraan een tekort is zinvol is (zoals leraren, kinderopvang, zorg, politie). We maken een leegstandsverordening om geen mogelijkheid onbenut laten. Bij splitsing en kamerbewoning hebben we aandacht voor de rechten van huurders en de impact daarvan op de buurt. Dit zijn belangrijke randvoorwaarden bij het verkrijgen van een vergunning hiervoor. We vinden dat middenhuur ook middenhuur moet blijven. We maken afspraken met ontwikkelaars en geven corporaties meer ruimte in het middensegment. Het is van groot belang dat we bouwen naar de behoeftes van de woningzoekenden. Dat betekent dat er een goede mix in woninggrootte is. Voor singles en jongeren zetten we vaker in op gedeelde voorzieningen en voor gezinnen borgen we voldoende ruimte in de woning We gaan de ruimte optimaal benutten door beperkt de hoogte in te gaan waar dit kan We voeren we een vergunningsstelsel voor verhuurders in om misstanden tegen te gaan. Bij toekomstige plannen voor nieuwbouwwoningen wordt het makkelijker om woningen te realiseren waar vrienden samen kunnen wonen (friendswoningen) De doorstroming op de woningmarkt moet verbeterd worden zodat gezinnen passender kunnen wonen.

We doen dit door meer in te zetten op geclusterde ouderenwoningen zodat senioren een fijn woonalternatief hebben. Belangrijk hierbij is dat deze woningen in de buurt zijn, er een woonlastengarantie is en er ondersteuning komt bij verhuizen. Een omzettingsvergunning is tot vier personen niet meer nodig. Na invoering van de verhuurdersvergunning is vanaf vier personen slechts een lichte toets nodig voor een omzettingsvergunning. We willen de doorstroming op de woningmarkt stimuleren zodat mensen in een huis wonen dat past bij hun levensfase. Het aantal ouderen neemt door vergrijzing toe. We zoeken actief naar ruimte voor levensloopbestendige woningen, met woon-zorgcombinaties. We onderzoeken de mogelijkheid om aan de Noordkant van Eemnes een woon-zorg-zone te realiseren. Om de woningmarkt toegankelijker te maken voor jonge inwoners die een sociale huurwoning zoeken, zetten we in op een tweetal instrumenten waarmee deze doelgroep ook een voet tussen de deur krijgt. Jonge woningzoekenden die nog niet veel inschrijftijd hebben opgebouwd, kunnen via het lotingmodel eerder in aanmerking komen voor een woning. Bij de wijziging van de Huisvestingsverordening willen we daarom mogelijk maken om maximaal 10% van de vrijkomende sociale huurwoningen via loting beschikbaar te stellen.

Daarnaast stemmen we met de woningcorporatie af dat er een aantal nieuwbouwwoningen worden gelabeld als ‘jongerenwoning’. Hiermee bieden we jonge inwoners een kans op de woningmarkt en blijven deze woningen bestemd voor de doelgroep.

67

We onderzoeken of we betaalbare woningen kunnen toevoegen door middel van het splitsen van huizen met een WOZ-waarde boven de grens voor de opkoopbescherming. Splitsing is alleen mogelijk wanneer het kwalitatief goede woningen zijn, het niet voor overlast zorgt in de wijken en leidt tot doorstroom op de woningmarkt. We zien splitsing nadrukkelijk als een instrument om de woonnood te lenigen, niet als separaat verdienmodel. We treden stevig op tegen malafide makelaars die discrimineren of uitbuiten op de woningmarkt. We zetten nieuwe instrumenten in om excessen op de woningmarkt te voorkomen wanneer deze beschikbaar zijn vanuit de Rijksoverheid

Gebiedsontwikkeling Eembrugge In 2022 stellen we een Gebiedsvisie vast voor de herontwikkeling van het gebied tussen Eembrugge (komgrens Baarn) tot en met de Jachthaven. Onderdeel hiervan is het transformeren naar woningbouw van het bedrijventerrein waarop de vm. Ocrietfabriek, Sterk Midden-Nederland en de drie bedrijfsverzamelgebouwen staan. Dit woongebied zal in plaats van de toegestane bedrijfsbebouwing een kwalitatief hoogwaardig, groen en waterrijk woongebied worden. Deze herontwikkeling past binnen de “rode” contour. Om het gebied verder een kwalitatieve impuls te geven staan we open voor een plan om de Jachthaven een impuls te geven. De vm. Agrarische bijgebouwen bij de boerderij aan de Eemweg kunnen in het kader van de rood-voor-ruimte regels plaats maken voor een minder massaal complex, waardoor het open polderlandschap beter beleefd kan worden. Ook staan we open voor een andere bestemming (op termijn) van het aan de Eemweg gevestigde transportbedrijf.

Inbreidingslocaties: Bouwplan Streefoordlaan We gaan met de initiatiefnemers en omwonenden in gesprek om de impasse te doorbreken rondom dit initiatief. Het college acht deze locatie zeer geschikt voor huisvesting voor senioren en staat open voor een goede invulling. Voor mogelijke andere inbreidingslocaties als Molenweg blijft het bestaande stedenbouwkundig plan uitgangspunt. Ook voor Garage Beuk wachten we eventuele initiatieven af. Voor beide locaties neemt de gemeente zelf geen initiatief.

Noordzijde: 30 tiny houses Er komt een niet permanente uitbreiding aan de noordzijde van Eemnes met 30 tiny houses, voor starters en vluchtelingen. In het Omgevingsplan van de provincie is het gebied als ‘kernrandzone’ aangegeven. Om deze uitbreiding mogelijk te maken maken wij een kernrandvisie. Het is logisch en efficiënt om zo’n visie voor het hele gebied op te stellen en niet alleen voor het relatief kleine stukje dat nodig is voor de tiny houses. Daarom maken wij een kernrandvisie voor de hele noordzijde van ons dorp. Het is één van de belangrijke ambities om op termijn woningbouw, ontmoeting (natuur en recreatie), water en versterking van de groene structuur aan die kant van ons dorp mogelijk te maken op een wijze en in een tempo die bij ons dorp past. We komen met een visie op het gebied die als onderlegger kan dienen voor de

68

periode tot 2050. De tiny houses gaan wij als eerste realiseren, en - waar mogelijk - natuur en recreatie. Voor de overige woningbouw denken wij aan de periode na realisering van Zuidpolder-Zuid.

Woon-werk locaties voor ZZP’ers en kleine ondernemers In Eemnes kennen we veel ZZP’ers en/of kleine ondernemers die vaak vanuit hun woning werken. De bedrijfsbusjes nemen in de wijken de schaarse ruimte in beslag, tegelijkertijd willen de ondernemers vanwege de veiligheid hun werkbus dichtbij huis parkeren. Er is behoefte aan meer gecombineerde woon-werk-landschappen, waarbij we onze kleine ondernemers en ZZP’ers de ruimte bieden om te ondernemen en tegelijk onze woonwijken ontlasten. De uitbreiding van het bedrijventerrein Zuidpolder kan een logische plek voor het gecombineerd wonen en werken zijn. Maar ook de strook langs de Noordersingel met bedrijfsbestemming biedt wellicht kansen. De omwonenden van de Barbeelstraat hebben aangegeven graag een definitief plan te zien, in plaats van in hun ogen steeds overvallen te worden. We stellen in 2024 een omgevingsplan op voor deze strook.

Zuidpolder We gaan verder met de plannen voor Zuidpolder en maken in deze plannen een slag met ca. 85 woningen die voorjaar 2023 in de verkoop gaan en ca. 29 woningen in 2024. Deze woningen bestaan voor 33% uit sociaal en 18,5% uit middendure woningen. In 2025 worden de laatste woningen opgeleverd, wordt het openbaar gebied afgerond en kan het project in 2026 afgesloten worden.

Zuidpolder Zuid We gaan voortvarend aan de slag om woningbouw aansluitend aan het gereed komen van Zuidpolder mogelijk te maken in een tweede fase met ca. 450 – 500 woningen. Op basis van de verdeling Woonvisie 35% sociaal en 35% middenduur en 40 woningen per jaar gemiddeld. In Zuidpolder Zuid bouwen we natuurinclusief, klimaatbestendig, sociaal en met de komst van het HOV met lagere parkeernormen. We willen ook procedures versnellen. De eerste woningen in Zuidpolder Zuid moeten nog in deze collegeperiode worden opgeleverd, zodat er geen gat valt tussen de laatste verkoop in het huidige plan en de start met het nieuwe plan. Daarmee koersen we op start verkoop in 2024/2025 en oplevering in 2025/2026.

Versterken BEL Combinatie In de voorstellen tot versterking van de BEL Combonatie is in spoor 4 o.a. extra formatie opgenomen voor het team RO om deze zaken met kracht ter hand te nemen en de Omgevingswet ook met goede participatie in te voeren. We financieren dit uit de incidentele gelden die we als gemeenten voor de invoering krijgen tot en met 2025 (zie programma VPH).

69

Financiële paragraaf RO en Wonen

2023

2024

2025

Omgevingsvisie landelijk gebied

75.000

75.000

75.000

uit reserve landelijk gebied

-75.000

-75.000

-75.000

Woonzorgvisie

75.000

uit reserve omgevingswet

-75.000 pm

pm

pm

pm

0

0

0

0

Onderzoeken uit GREX/anterieur

Budgettair effect

2026

70

Werk en inkomen / Participatie Maatschappelijke opgave conform global goals

Visie Eemnes is een inclusieve en gastvrije samenleving: iedereen mag er zijn, heeft een rol en is van waarde in Eemnes. Er nemen zo veel mogelijk mensen actief deel aan onze samenleving en waar mogelijk in (regulier) werk.

Ontwikkelingen Wij willen dat onze inwoners geen zorgen hebben over bestaanszekerheid. De nasleep van de corona-pandemie, stijgende prijzen van energie, wonen en voedsel drukken zwaar op een grote groep mensen. We zien dit met name bij de huishoudens met oudere kinderen. Dit kan van tijdelijke aard zijn, maar we zien ook in Eemnes huishoudens die langdurig in armoede leven. Dat willen wij doorbreken. Niemand mag tussen wal en schip vallen. Wij continueren de maatwerkaanpak voor de meest kwetsbaren. Ook blijft ons armoedebeleid ruimhartig waarbij onze minimaregelingen begrijpelijk en toegankelijk zijn en waarbij we samenwerken met al onze sociale partners in onze gemeente. Jongeren hebben onze speciale aandacht. We zien werk als een middel voor zelfstandigheid. De participatiewet moet hierin ondersteunend zijn en geen belemmering. Waar dat het geval is zullen we verder gaan dan de regels van de wet. We blijven uitgaan van vertrouwen in de mens. Mensen zijn bij ons geen nummer maar een persoon en verdienen een kans om een nieuwe start te maken zonder schulden De arbeidsmarkt is in een dubbele crisis. Enerzijds kampen tal van sectoren met grote tekorten aan werknemers. In de publieke sector (zorg, onderwijs) maar ook in de bouw en in de sectoren die cruciaal zijn voor de energietransitie.

Anderzijds staan veel mensen tegen hun wil aan de kant en lukt het, om uiteenlopende redenen, niet of met moeite om geschikt werk te vinden. Hun bestaanszekerheid staat onder druk en zij hebben vaak beperkt perspectief op een beter leven. Daarom is het blijvend bieden van ondersteuning aan inwoners die aan de kant staan cruciaal. We blijven inzetten op kansen voor iedereen. We investeren hierin door middel van begeleiding, om- en bijscholing en gesubsidieerd werk. Met die combinatie houden we het aantal mensen in de bijstand zo laag mogelijk en hebben we ruimte om iedereen die dat nodig heeft te ondersteunen. In de arbeidsmarkt van de toekomst, komt iedereen mee. We kijken naar de mensen en werken vanuit vertrouwen. We bieden begeleiding waar nodig en pakken dit aan op basis van competenties. We stimuleren werkgelegenheid die hierbij past en toekomstbestendig is. Dat betekent dat we ons de komende periode richten op een aantal specifieke kansrijke sectoren te weten: ICT, gezondheid, onderwijs, bouw en techniek, energie en duurzaamheid. Hierin is voldoende werkgelegenheid, nu en in

71

de toekomst. Ze zijn essentieel voor de ontwikkeling van de onze regio: zonder voldoende, goed geschoold personeel halen we ambities op bijvoorbeeld woningbouw of de energietransitie niet We willen een levendige gemeente zijn waar mensen wonen en werken. Dat betekent ook meer ruimte voor bedrijvigheid en meer mogelijkheden voor ZZP’ers om aan huis te werken of vanuit woon-werklocaties. Dit past bij onze doelstelling om het aantal arbeidsplaatsen mee te laten groeien met het aantal woningen. We willen een economie waarin ondernemers een duurzame en sociale band met hun omgeving en hun werknemers aangaan. De bedrijven die wij graag aantrekken zijn duurzaam, sociaal en circulair. We stimuleren de transitie naar een groene en circulaire economie. We koesteren onze familiebedrijven en ondernemers in het MKB en hebben regelmatig overleg met hen. In Eemnes zorgen we voor een menswaardige bijstand. We kijken wat mensen nodig hebben en werken vanuit vertrouwen. Waar nodig gaan we in het belang van onze inwoners verder dan de contraproductieve regels van de participatiewet. We bekijken of we volledig kunnen stoppen met het hanteren van de kostendelersnorm. Wij sluiten ons aan bij oproepen aan de landelijke overheid om vaart te maken met structurele herziening van de participatiewet. Bestaanszekerheid voor alle inwoners is de kern van een solidaire samenleving.

Daarbij hoort het besef dat armoede iedereen kan treffen en slechts zelden het gevolg is van een bewuste keuze daarvoor, maar veel vaker het gevolg van pech. Toch is de schaamte rondom armoede en schulden groot, wat goede hulpverlening kan hinderen. Een gebrek aan geld levert in veel gevallen veel stress op, waardoor mensen vaak terecht komen in een vicieuze cirkel van problemen. Armoede en schulden zijn daarmee niet alleen een individueel probleem, maar zeker ook een maatschappelijk probleem, omdat het mensen tegenhoudt in hun ontwikkeling. Bij het bestrijden van armoede en schuldenproblematiek, stellen wij ons ten doel om stress te verminderen en mensen weer perspectief te bieden. In Eemnes willen wij een cultuur waarin mensen gestimuleerd en gefaciliteerd worden met passende ondersteuning om een baan te vinden die aansluit bij hun kwaliteiten.

Beleidsmedewerker Economie en Accountmanager bedrijven (HBO)

€ 35.000 (S)

We gaan aan de slag om het ondernemersklimaat te verbeteren. Dit doen we voor en met onze ondernemers. We zoeken een schakel die de taal van ondernemers verstaat én weet hoe een gemeente werkt. We bieden onze ondernemers een helpende hand zodat deze weer een stap verder komen. Een relatiebeheerder met een luisterend oor die het aanspreekpunt en de vraagbaak voor ondernemers is, die ondernemers helpt de juiste weg te vinden in gemeente- en overheidsland. Deze medewerker signaleert ontwikkelingen, wensen en knelpunten vanuit ondernemers. De vragen van ondernemers worden intern uitgezet, gecoördineerd en de voortgang bewaakt. Vanuit de gemeente wordt informatie verstrekt over het economisch beleid en andere relevante informatie voor onze ondernemers. Deze medewerker signaleert kansen of projecten bij onze samenwerkingspartners Regio Gooi en Vecht en onze arbeidsmarktregio die relevant zijn voor onze ondernemers. Samen met het college worden regelmatig bedrijfsbezoeken afgelegd. Waar mogelijk ondersteunen we startende ondernemers.

72

De gemeente geeft het goede voorbeeld door stage- en werkervaringsplekken te creëren. We doen onderzoek hoe we kunnen stijgen op de lijst van MKB-vriendelijke gemeenten en stellen een actieplan op.

Werkgelegenheid Werkgelegenheid is voor onze gemeente, onze inwoners en onze ondernemers belangrijk. De uitbreiding van het bedrijventerrein voor lokale bedrijven en/of voor te verplaatsen bedrijven wordt voortvarend ter hand genomen. Vanaf het begin met de hoogste eisen voor duurzaamheid, daar waar die verder gaan dan de wettelijke eisen kan een korting (subsidie) op de gronduitgifte worden verstrekt. We stellen als onderdeel van het Omgevingsplan Eemnes ook een omgevingsvisie voor het bedrijventerrein Eembrugge op. Onze inwoners moeten zoveel mogelijk mee kunnen doen aan de samenleving. Het hebben van waardevol werk helpt daarbij. Niet alleen financieel, werk zorgt voor ontmoetingen, een nuttige invulling van tijd, een gevoel van eigenwaarde en draagt bij aan de eigen regie. We streven ernaar het huidige aantal bijstandsgerechtigden laag te houden en verder te verlagen indien mogelijk. Gegeven de grote krapte op de arbeidsmarkt kunnen veel inwoners die op zoek zijn naar werk aan de slag. We maken maximaal gebruik van de door het kabinet aangekondigde verruiming van de bijverdiengrenzen in de Participatiewet, waardoor de stap van uitkering naar een (volledige) baan voor Eemnessers (verder) wordt verkleind. Loonkostensubsidie is een effectief instrument om meer mensen aan de slag te helpen.

Deze subsidie zorgt dat een werkgever een beperkte arbeidsproductiviteit van de werknemer gecompenseerd krijgt. We zetten dit instrument vaker in, zodat meer kwetsbare werkzoekenden een kans krijgen op duurzaam werk. Voor ondernemers moet er een digitaal loket komen waar men met alle (aan)vragen terecht kan. Dit loket sluit goed aan bij het provinciale loket. De nieuwe medewerker EZ en bedrijven neemt hierin het voortouw.

Aanpak armoede en schulden Het Kabinetsbeleid: Voor een grote groep Nederlanders staat de bestaanszekerheid onder druk. Voor hen is de dagelijkse zorg om rond te komen groot, door onvoldoende of onzekere inkomsten of doordat ze te maken hebben met problematische schulden. Dit zorgt voor stress, gezondheidsproblemen, sociaal isolement en schaamte en zet kinderen langdurig op achterstand, vaak van generatie op generatie. Het kabinet wil deze vicieuze cirkel doorbreken en met een brede, meerjarige aanpak geldzorgen beter voorkomen, het aantal mensen in armoede en schulden substantieel terugdringen en de bestaanszekerheid van alle Nederlanders versterken. Met als

73

concrete doelen een halvering, ten opzichte van 2015, van het aantal kinderen dat in armoede opgroeit in 2025, en een halvering van het aantal mensen in armoede en het aantal huishoudens met problematische schulden in 2030. Als onderdeel van de aanpak verhoogt het kabinet het minimumloon en verruimt het de bijverdiengrenzen in de bijstand, zodat werken meer gaat lonen. Mensen met een uitkering krijgen extra hulp bij het vinden van werk. Iedere vier jaar bekijkt het kabinet of het sociaal minimum toereikend is om van te leven en mee te doen in de samenleving. We maken financiële regelingen en voorzieningen eenvoudiger en toegankelijker, zodat ze beter worden benut. De overheid gaat mensen die recht hebben op regelingen hier zoveel mogelijk actief op wijzen. Er komt meer aandacht voor financiële educatie van kinderen en jongeren en het voorkomen van geldzorgen bij levensgebeurtenissen, zoals een scheiding of 18 jaar worden. Kindvoorzieningen voor gezinnen met een minimuminkomen, zoals sport- of muziekles, breiden we uit met activiteiten en stage- of traineeplekken waarmee kinderen hun vaardigheden en zelfvertrouwen kunnen versterken. We zorgen voor meer maatwerk en persoonlijke begeleiding in de bijstand. Daarbij baseren we ons op de uitkomsten van het onderzoek ‘Weten wat werkt’. De ingezette intensievere begeleiding in de bijstand wordt structureel.

Hierbij is de beweging naar duurzaam werk belangrijker dan iemand zo snel mogelijk uit de uitkering krijgen met het risico op snelle terugkeer. Het sociaal minimum wordt landelijk herijkt, al voordat de inflatie in 2022 fors steeg, was de algemene opvatting dat de bijstand ca. € 100 per maand te laag is om fatsoenlijk rond te kunnen komen. Ook voor werkenden met een laag inkomen is het elke maand een uitdaging om de eindjes financieel aan elkaar te knopen. We voeren regelmatig gesprekken met de woningcorporatie om huisuitzettingen in Eemnes vanwege financiële problemen te voorkomen. We onderzoeken of we ons aan kunnen sluiten bij de proef van de Provincie om OV voor ouderen met een kleine portemonnee gratis te maken. We zien dat energiearmoede toeneemt: daarom hebben we een tijdelijke regeling om de sterk gestegen energierekening via de bijzondere bijstand te compenseren – in afwachting van compensatie vanuit het Rijk. Via lobby blijven we aandacht vragen bij het Rijk om met een oplossing te komen voor de toenemende inkomensproblematiek. We kijken of we met onze energiecoaches, de fix-brigade of andere oplossingen onze inwoners kunnen bijstaan in het terugdringen van hun energieverbruik (ook passend bij onze klimaatdoelstellingen). We verwachten geen tegensprestatie en bieden ondersteuning wanneer inwoners mantelzorger of vrijwilliger worden.

Opgroeien in armoede

€ 35.000 (S)

Meer dan een half miljoen Nederlandse huishoudens leven in armoede en maar liefst 1 op de 5 mensen heeft betalingsproblemen. En de gevolgen liegen er niet om: armoede en schulden kunnen leiden tot stress, verminderde gezondheid, opvoedproblemen, uitsluiting en soms zelf het missen van

74

een dak boven het hoofd. Het landelijk armoedepercentage ligt op 5,7% (mensen met een inkomen onder het “niet-veel-maar-toereikend criterium”, in Eemnes lag dat op 3,3%. De coronacrisis maakte zichtbaar dat vrijwel iedereen risico loopt op armoede en schulden. Door hoge energieprijzen, krapte op de woningmarkt en hoge inflatie staat bestaanszekerheid onder druk. Dit vraagt om een aanpak samen met sociale partners, inwoners en andere betrokken om de handen in één te slaan tegen armoede. Wij sluiten zoveel mogelijk aan op de kabinetsvoornemens uit het plan ‘Aanpak geldzorgen, armoede en schulden’. Deze meerjarige aanpak heeft in het bijzonder aandacht voor kinderen dat opgroeit in armoede en het verminderen van armoeden en problematische schulden. Deze nieuwe aanpak bouwt voor op ‘brede schuldenaanpak en de aanpak van kinderarmoede’ en werkt de ambities uit langs de lijn van vijf doelstellingen (1) een betere borging van bestaans- en inkomenszekerheid, (2) preventie van geldzorgen, (3) een overheid die werkt voor mensen en voorziet in laagdrempelige, eenvoudige, mensgerichte financiële hulp en sociale incasso, (4) maatregelen nemen om (generatie)armoede te doorbreken zodat iedereen meedoet en vooruitkomt en (5) realiseren dat meer mensen eerder en betere schuldhulpverlening ontvangen en sneller perspectief hebben op een financieel zorgeloze toekomst.

Wij vertalen landelijk beleid naar de lokale ambities die passen binnen onze gemeente. Dit doen wij niet alleen, maar samen met de HBEL gemeenten, partners uit ons netwerk en onze inwoners. De komende periode zetten wij ons in om de aanpak van armoedebeleid en schuldhulpverlening te verbeteren en wordt in HBEL samenwerking het beleidsplan schuldhulpverlening vernieuwd. Hieruit volgen concrete plannen die wij in de komende jaren gaan doorvoeren. Wij werken nu alvast een aantal acties uit die passen bij onze lokale gemeentelijk ambities: 1. Het minimabeleid is per 1 januari 2022 verruimd naar 120% van het minimumloon. We verruimen het minimabeleid verder naar 130% van de bijstandsnorm. We doen dit in de wetenschap dat werken moet lonen, dat werken vaak een opstap is om verder te komen in het leven en dat angst voor verlies van toeslagen of kwijtschelding van lokale heffingen geen rol moet spelen bij het zoeken naar werk. We ramen hiervoor structureel € 20.000. In de praktijk ligt het gebruik van minimaregelingen door mensen die er recht op hebben rond de 35%. We streven ernaar om door middel van een mix van maatregelen dat fors te verhogen, naast de genoemde vereenvoudiging ook vergroten van de bekendheid. De financiële impact voor de gemeente is bescheiden, die voor individuele inwoners of gezinnen groot.

Bij 100% benutting van de verruiming bijzondere bijstand naar 120% zoals in 2022 ingevoerd, betekent het ca. € 13.000 structureel. We onderzoeken of we in plaats van een aanvraag meer gebruik kunnen maken van automatische toekenning. De doelgroep bestaat uit mensen die in aanmerking komen voor (bijzondere)bijstand, aangewezen zijn op het Hulpfonds/Diaconie/Caritas, in de schuldsanering zitten en/of cliënt zijn van de Voedselbank. 2. We zorgen dat de gemeente dicht bij de mensen is: in HBEL verband onderzoeken we het oprichten van werkwinkels. Werkmatchers gaan ook op huisbezoek om de mogelijkheden te bekijken. Voor Eemnessers met een structureel onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt wordt gekeken hoe ze op andere manieren kunnen meedoen aan de samenleving. 3. Een minimumloon van € 14 is nodig om rond te komen. Als gemeente doen we dit al. Bij aanbestedingen worden organisaties die hieraan voldoen hoger gescoord. We komen met voorstellen om de norm verder uit te breiden. Het sociaal minimum wordt landelijk herijkt, al

75

4. 5.

6.

7.

8.

voordat de inflatie in 2022 fors steeg, was de algemene opvatting dat de bijstand ca. € 100 per maand te laag is om fatsoenlijk rond te kunnen komen. Ook voor werkenden met een laag inkomen is het elke maand een uitdaging om de eindjes financieel aan elkaar te knopen. De mogelijkheden in HBEL-verband onderzoeken zodat inwoners in de bijstand tijdelijk een bepaald bedrag per maand bij kunnen verdienen Binnen het ‘Kindarrangement Meedoen’ onderzoeken we de mogelijkheid voor het toekennen van een scholierenvergoeding, zodat de extra kosten die schoolgaande kinderen met zich meebrengt worden gecompenseerd. De scholierenvergoeding is extra geld voor schoolgaande kinderen, per schooljaar (basisschool, middelbare school en MBO tot 18 jaar) en voor elk kind krijgt men een bedrag. Een deel van de Eemnesser kinderen groeit op in armoede. Dat zijn gemiddeld één of twee kinderen per schoolklas. Kinderen in armoede moeten kunnen meedoen. Ouders die het aangaat worden actiever op de hoogte gebracht van het “Kindarrangement Meedoen”. We gaan actief voorlichting geven aan jongeren om te voorkomen dat zij in de schulden komen. Voorkomen is immers beter dan genezen. We voorkomen schulden bij jongeren: we helpen 18+ met het beheren van hun inkomen met als doel dat zij dit in de toekomst zelfstandig kunnen doen. De gemeente ondersteunt inwoners actief om uit de schulden te komen.

We continueren de Schuld-hulp-maatjes, formulierenhulp van Humanitas en de budgetcoach, waarbij er hulp wordt geboden aan gezinnen in armoede. We trekken hierbij intensief op met bijvoorbeeld de lokale kerken.

Het budget schuldkwijtscheldingen in de begroting hebben we met 50% verhoogd.

Samen zijn we HBEL In het collegeprogramma van Huizen zijn verschillende beleidsvoornemens opgenomen die we omarmen en tot de onze maken. Het is ook voor de medewerkers effectiever wanneer we beleid en wensen zoveel mogelijk op elkaar afstemmen. Daarnaast kiezen we op onderdelen soms onze eigenwijze eigen koers, maar wel alleen daar waar we ook echt verschil denken te moeten maken. Werk en inkomen 2.5.1. Er wordt zorg gedragen voor betere en begrijpelijke informatievoorziening over de aanvraag van de bijstandsuitkering én duidelijkheid over de spelregels die gelden bij het ontvangen van een bijstandsuitkering. 2.5.2. Onderzocht wordt hoe werken aantrekkelijker kan worden gemaakt voor alle doelgroepen. 2.5.3. Een passende tegenprestatie, zoals vrijwilligerswerk/een opleiding, kan worden gevraagd zolang inwoners gebruik maken van de bijstand. 2.5.4. Het succesvolle project “Actieplan jeugdwerkloosheid” wordt onderdeel van de reguliere dienstverlening. 2.5.5. De gemeente Huizen stelt als werkgever het voorbeeld door voldoende mensen met een arbeidsbeperking in dienst te nemen. 2.5.6. Vanwege de verwachting dat er meer inwoners in de schulden terecht komen, en ook dat er meer mensen gebruik gaan maken van schuldhulpverlening, wordt het beleidsplan Schuldhulpverlening geactualiseerd, met daarbij ook aandacht voor ondernemers. Als

76

uitgangspunten bij de actualisatie gelden: - gekeken wordt naar mogelijkheden om het schuldhulpverleningstraject te versnellen; - belangrijk is een vaste consulent en indien nodig een vast schuldhulpmaatje, waarbij realistische afspraken worden gemaakt met de inwoner én de schuldeisers; - een integrale aanpak, waarbij gekeken wordt naar de gehele leefsituatie; - gekeken wordt niet naar oplossingen op korte termijn, maar juist naar de beste oplossing op de lange termijn, waarbij ook ‘out of the box’ wordt gedacht; - er wordt extra aandacht gegeven aan voorlichting ter voorkoming van schulden bij jongeren. 2.5.7. Statushouders die kunnen werken worden naar werk begeleid, zodat ze zo snel mogelijk economisch zelfredzaam zijn. 2.5.8. Statushouders beginnen direct met integreren. Bij 2.5.7 is het uitgangspunt voor Eemnes dat het werk passend moet zijn bij de opleiding en ervaring van de statushouders. We willen voorkomen dat kennis en kunde teniet wordt gedaan door verplichte tewerkstelling onder het niveau. De krappe arbeidsmarkt maakt dat we ieders capaciteiten maximaal willen benutten en ook nieuwe Nederlanders kunnen hieraan een waardevolle bijdrage leveren.

77

Financiële paragraaf Werk en inkomen/participatie

2023

2024

2025

2026

Formatie EZ en bedrijven

35.000

35.000

35.000

35.000

Armoedebeleid

35.000

35.000

35.000

35.000

Budgettair effect

70.000

70.000

70.000

70.000

78

Sociale samenhang Maatschappelijke opgave conform global goals

Visie Zelfstandig mee kunnen doen is een belangrijke pijler in Eemnes. De meeste van onze inwoners zijn goed in staat om zelfstandig mee te kunnen doen in onze samenleving, maar voor diegene die dat niet kunnen bieden wij ondersteuning. Maatwerk is hierbij ons uitgangspunt waarbij wij de eigen kracht van onze inwoners centraal stellen.

Ontwikkelingen Wie in Eemnes geboren wordt, blijft er vaak zijn leven lang. Want in Eemnes is het goed wonen: ons dorp heeft mooie wijken en samen met onze omgeving zijn we rijk aan voorzieningen en verenigingen. We kennen elkaar, kijken naar elkaar om en waar nodig zorgen we voor elkaar. Toch heeft niet iedereen de start die je zou wensen. De basis waardoor je je ontwikkelt, het leven aankunt en toewerkt naar een stabiel leven met zingeving en een netwerk om je heen. Iedereen verdient een stabiele basis en daar blijven we aan werken. Wij hebben compassie met mensen en groepen waar het niet vanzelf gaat. Wij willen een overheid zijn die zij aan zij naast inwoners gaat staan om samen een stap vooruit te zetten. Een overheid die je weer kunt loslaten als je het zelf kunt. Wij willen een gemeente zijn die zorgzaam is voor mens en dier. Eemnes is daarbij een gastvrije en inclusieve gemeente. Wij stimuleren kansengelijkheid. Dat gaat verder dan alleen het traditionele minimabeleid of het onderwijsachterstandenbeleid. Kansengelijkheid vraagt om een aanpak op diverse domeinen waarbij we de kansen vergroten van inwoners die achterblijven op het gebied van onderwijs, inkomen, participatie aan de samenleving, gezondheid, digitalisering, de energietransitie en de woningmarkt. Zorg gaat ons allemaal aan het hart. Jong of oud, gezond of zorgbehoevend.

Omdat we zelf problemen hebben met onze gezondheid, omdat onze ouders hulp nodig hebben, omdat onze kinderen in de knel zitten of omdat er problemen in de thuissituatie zijn. Leven in goede gezondheid is van enorme waarde. Helaas is dat niet voor iedereen in Eemnes vanzelfsprekend. We zien dat de gezondheidsverschillen groot zijn en blijven (roken, alcoholgebruik, overgewicht, te weinig bewegen, drugsgebruik) , ondanks de inspanning die we hier al op plegen. Er is ook een duidelijk verband tussen gezondheid en armoede: niet kunnen rondkomen gaat vaak gepaard met (psychische)gezondheidsproblemen. Corona heeft daar een extra dimensie aan toegevoegd. Er is enorme veerkracht getoond, maar we zien ook dat mensen kampen met de nasleep: fysiek of mentaal

79

In de wetenschap dat het een taai en complex probleem is, willen we de komende jaren alles op alles zetten om de gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Daarbij focussen we ons op leefstijl en de omgeving. We plegen de meeste inzet daar waar dit het hardst nodig is met preventie als belangrijke pijler in ons beleid. Gezondheid zien wij als het begin van de oplossing op veel terreinen en vormt daarom de rode draad in ons handelen. Of het nu gaat om ons economische beleid, de ontwerpkeuzes die we maken ten aanzien van de openbare ruimte of om onze inzet voor de jeugd: ons doel is gezond leven voor iedereen. Of je nu geboren en getogen bent in de Eemnes of elders in Nederland, tijdens de oorlog in Syrië of Afghanistan naar Nederland bent gevlucht en in Eemnes terecht bent gekomen, of net uit Oekraïne bent aangekomen in Eemnes: we vinden het belangrijk dat iedereen gezond, prettig en zelfstandig kan wonen en leven in onze gemeente. En wanneer dit even niet vanzelfsprekend is, dat iedereen kan rekenen op goede zorg en ondersteuning.

We willen dit realiseren binnen het beschikbare budget, tegen een goede kwaliteit en met geen of acceptabele wachtduur Wij willen dat bij de zorg die we bieden de inwoner en diens behoefte centraal staat, we het dichtbij in de buurt aanbieden, dat we doen wat nodig is, er ruimte is voor de professional, we uitgaan van mogelijkheden en we het eenvoudig houden. Hierbij kijken we ook uitdrukkelijk naar de sociale omgeving van mensen Mensen staan centraal in onze manier van werken; niet het systeem er omheen. Zij moeten daarom geen last hebben van verschillende wetten, regels en afdelingen, bijvoorbeeld van Wmo naar werk & inkomen of 18- naar 18+. We streven daarom naar doorlopende lijnen; we denken daarbij vanuit de inwoners Ook in Eemnes worden mensen op de arbeidsmarkt, in het onderwijs en gewoon op straat gediscrimineerd en buitengesloten. Uitsluiting en discriminatie op welke grond dan ook is een gif. Het kwetst, zet mensen tegen elkaar op en erodeert het ‘samen’ in samenleven. Eemnes accepteert geen enkele vorm van discriminatie en racisme. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn en zich veilig voelen in Eemnes, ongeacht gender, leeftijd, geloof, culturele identiteit of seksuele oriëntatie. De strijd tegen uitsluiting, racisme en discriminatie vergt een lange adem en vastberadenheid.

80

Om de kwaliteit van onze zorg en hulpverlening te verbeteren willen we de komende periode ook gebruik maken van klantreizen. Waarbij de mens en zijn of haar behoefte aan hulp centraal staat. Met deze klantreizen wordt helder waar kwaliteit of organisatie van zorg of hulpverlening kan worden verbeterd. De schaarste aan mensen en middelen dwingt ons om scherpe keuzes te maken en deze keuzes doen pijn. Alle gemeenten kampen met stijgende zorgkosten, vanwege de stijgende vraag naar zorg die ons voor een grote uitdaging stelt. Tegelijkertijd zijn de budgetten vanuit het Rijk de afgelopen jaren niet voldoende meegegroeid met de vraag naar zorg.

Positieve gezondheid en gezondheidsbevordering (o.a. preventie)

€ 30.000 (S)

Voor het bieden van een goed zorgaanbod voor onze inwoners is de kennis en kunde van ervaringsdeskundigen onontbeerlijk. We zorgen dat zij onderdeel zijn bij het maken van beleid. We willen dat onze kinderen opgroeien tot volwassenen, die zich straks goed kunnen redden in onze samenleving en omkijken naar elkaar. De mentale weerbaarheid van onze jongeren (door bijvoorbeeld corona en de digitalisering) is een actueel vraagstuk. En vergt een gezamenlijke aanpak van jongeren, ouders, maatschappelijke partijen en de gemeente. Mentale gezondheid vormt een van de speerpunten van het volksgezondheidsbeleid. Door prestatiedruk en de nasleep van corona is dit een urgent thema. We geven de inzet hierop een impuls met speciale aandacht voor de jeugd en jongvolwassenen. De aanpak richt zich onder andere op het verzachten van de wachttijd voor de GGZ, bijvoorbeeld door het toegankelijker maken van de praktijkondersteuner huisarts (‘wachtverzachter’) Gelet op het mentaal welbevinden van specifiek jongeren zoeken we naar een passende en slimme samenwerking met onderwijsinstellingen om zo extra ondersteuning te bieden aan deze groep en wachttijden te overbruggen. Hierin zien we een rol weggelegd voor ons sociaal wijkteam.

81

We pakken onder- en overgewicht onder kinderen en jongeren aan met een samenhangend pakket aan maatregelen gericht op sport en bewegen, gezond eten, mentale gezondheid en een gezonde schoolomgeving. Gezondheidspreventie bij kinderen is belangrijk. We zetten daarom via het programma JOGG in op gezonde voeding en sport om zo de gezondheid van kinderen te verbeteren We waken ervoor dat het streven naar gezondheid zorgt voor een negatieve relatie met voedsel of eetstoornissen. Daarom hebben we volop aandacht voor inwoners die worstelen met deze problematiek, zowel in onze communicatie als in ons aanbod. We zetten de ambitie voort dat alle kinderen in 2035 rookvrij moeten kunnen opgroeien en spelen: geen kind in Eemnes rookt, begint met roken of wordt geconfronteerd met sigarettenrook. We hebben rookvrije bushaltes, speeltuinen en speelaccommodaties en handhaven ook het niet-roken. Om gezond ouder worden te bevorderen zorgen we voor passend aanbod voor deze groep o.a. gericht op valpreventie. Versa, onze sportverenigingen en de buurtsportcoaches vervullen een rol als beweegmakelaars. We werken aan structureel beleid om eenzaamheid te verminderen bij verschillende doelgroepen. Dit werken we uit in de nieuwe nota sociaal domein. We blijven aanvragen voor AED’s die 24/7 toegankelijk zijn ondersteunen.

Drugs, alcohol en gokken

€ 10.000 (3 jaar)

We hebben een realistische kijk op drugs. Volksgezondheid staat centraal in het drugsbeleid, waarbij regulering en legalisering hand in hand gaan. Dat doen we zonder de ogen te sluiten voor de problematische kanten van drugsgebruik waaronder de gezondheidsrisico’s, drugsgerelateerde criminaliteit en onveiligheid. Deze laatste worden bestreden via de reguliere aanpak door de partijen in de driehoek (burgemeester, Openbaar Ministerie en politie). Samen met maatschappelijk partners zetten we in op preventie van problematisch alcohol- en middelengebruik en gokken. Niet alleen richting jeugd maar ook in de richting van ouders en (jong) volwassenen. We bieden verslavingszorg aan mensen die niet meer los kunnen komen van deze middelen. Zo is er hulp voor mensen die kortdurende verslavingszorg nodig hebben, maar ook voor mensen met chronische verslavingsproblemen gaan we actief met de partners in gesprek om juiste en passende zorg te bieden

Sociaal cultureel werker

€ 50.000 (2023 - 2025)

Het Sociaal Cultureel Werk (SCW) in Eemnes wordt nu o.a. door Huis van Eemnes en Versa Welzijn uitgevoerd, maar ook deels door de Bibliotheek en de Buurtsportcoaches. Het SCW is nu vooral gericht op het organiseren van periodieke activiteiten en is vooral buurthuiswerk.

82

Het SCW van oudsher is het opbouwwerk in onze samenleving en omvat kinderwerk, jongerenwerk, volwassenwerk en ouderenwerk. SCW is het bevorderen van de sociale samenhang en maatschappelijke participatie door te voorzien in een sociale infrastructuur met voldoende mogelijkheden voor ontmoeting, ontplooiing en ontspanning. Daarnaast het voorkomen dat mensen in een achterstandspositie raken, onder andere door het bevorderen van zelfredzaamheid. Het SCW gaat dus over ontmoeting/recreatie, vorming/educatie, cultuur/creativiteit, voorlichting/, signalering (preventief m.n. van belang voor kinderen en jongeren) en belangenbehartiging, activering. Het SCW past daarmee in de eerste pijlers van de WMO: 1. Het bevorderen van de sociale samenhang in en leefbaarheid van dorpen, wijken en buurten. 2. Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en van ouders met problemen met opvoeden. 3. Het geven van informatie, advies en cliëntondersteuning. 4. Het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. We willen het SCW verder professionaliseren, in te bedden binnen de WMO-aanpak en hiervoor ook structureel formatie voor op te nemen. Dat vergt evenwel een goede visie op het SCW, ook in relatie tot hetgeen andere instellingen/organisaties aanbieden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11997795/1