Bijlage%201%20Jaarrapportage%20Jeugdhulp%20Eemnes%202021
Tekst van het document
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Gemeente Eemnes
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
Voorwoord In januari heeft het college en raad van Eemnes ingestemd met een voorstel van rapportage van jeugdhulp. Hierin is toegezegd dat in juni de definitieve jaarrapportage 2021 en in juli de halfjaarrapportage 2022 gepubliceerd zouden worden. Deze rapportages zijn nu later dan verwacht aangeleverd. In april bleek er een fout te zitten in het data bestand van de regio. Dat is nu gecorrigeerd. De data is vervolgens nader geanalyseerd waardoor het aantal jeugdigen per perceel beter in beeld is gebracht. Hierdoor worden de rapportages na het zomerreces aangeboden.
2
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
Inhoudsopgave Voorwoord .............................................................................................................................................. 2 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 1.
Inleiding ........................................................................................................................................... 4 Effecten coronapandemie op jonge kinderen, tieners en gezinnen. .................................................. 4
2.
Aantallen Jeugdhulp ........................................................................................................................ 8 Verwijzing naar jeugdhulp ................................................................................................................... 9 Aantal jeugdhulp per perceel .............................................................................................................. 9
Maatwerk 18- .......................................................................................................................................... 9 2.1. Ambulante begeleiding jeugd (perceel 1a) .............................................................................. 9 2.2 Ambulante (dag)behandeling Jeugd (perceel 2) ....................................................................... 9 2.3 Meedoen en zelfredzaamheid logeren jeugd profijt (perceel 3b) .......................................... 10 2.4 Dyslexie (perceel 6) ................................................................................................................. 10 2.5 Ziekenhuiszorg (perceel 7) ...................................................................................................... 10 2.6 Vervoer Jeugd GGZ (perceel 8) ................................................................................................ 10 2.7 Dagactiviteit jeugd (perceel 9) ................................................................................................ 10 Geëscaleerde zorg 18- ........................................................................................................................... 10 2.8 Gezond opgroeien jeugd & verblijf verevening (perceel 4) ...................................................
10 2.9 Gezond zijn jeugd & verblijf verevening (perceel 5) ............................................................... 11 2.10 Breed Spectrum Aanbieders (Gebiedsteam Specialistische Jeugdhulp, perceel 11) ............ 11 2.12 Landelijk Transitie Arrangement (perceel 14) ....................................................................... 13 3.
Financiën Jeugdzorg Eemnes......................................................................................................... 14 3.1 Ambulante begeleiding (perceel 1a) ....................................................................................... 14 3.2 Ambulante (dag) behandeling (perceel 2) ............................................................................... 14 3.3 Meedoen zelfredzaamheid jeugd (perceel 3b) ....................................................................... 14 3.4 Dyslexie (perceel 6) ................................................................................................................. 14 3.5 Ziekenhuiszorg (perceel 7) ...................................................................................................... 14 3.6 Vervoer Jeugd GGZ (perceel 8) ................................................................................................ 14 3.7 Dagactiviteit jeugd (perceel 9a)............................................................................................... 14 3.8 Breed Spectrum Aanbieders (taakgerichte inkoop, perceel 11) ............................................. 15 3.9 SVMN Productieverantwoording en subsidie (perceel 13a) ...................................................
15 3.10 LTA (perceel 14) ..................................................................................................................... 16
4.
Financieel jaaroverzicht Jeugdzorg 2021 ...................................................................................... 16 Slotconclusie...................................................................................................................................... 18
3
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
1. Inleiding Deze rapportage geeft inzicht in de geleverde jeugdhulp in 2021 in de gemeente Eemnes en het gebruik en de kosten hiervan. Het jaar 2021 is vergeleken met de jaren 2020 en 2019. De rapportage begint met een inleiding over het effect van het tweede jaar corona om de inzet van jeugdhulp te duiden. Vervolgens worden de cijfers en ontwikkelingen per zorgpakket (perceel) behandeld. Dan volgt de duiding van het financieel jaaroverzicht. De halfjaarrapportage 2022 gaat naast de halfjaarcijfers in op de ontwikkeling van de transformatie.
Effecten coronapandemie op jonge kinderen, tieners en gezinnen. Het jaar 2021 is na 2020 het tweede jaar van de coronapandemie. Het begon en eindigde met een lockdown, daartussen werden coronamaatregelen afgeschaald en opgeschaald. Het jaar werd voor veel gezinnen gekenmerkt door afwisselend thuiswerken, thuisonderwijs en thuis blijven wanneer een kind, een docent, een ouder of een collega besmet raakte. Uit landelijk onderzoek blijkt dat het effect van de pandemie tussen verschillende gezinnen en kinderen groot was. Met een deel van de kinderen ging het door minder druk van school juist beter, er was meer rust en ruimte, meer contact en betrokkenheid onder gezinsleden. De invloed van stress door de maatregelen was voor veel gezinnen groot. Contact en steun van het netwerk viel in perioden van lockdown weg. De impact van coronacrisis heeft met name kwetsbaarheden die we als samenleving daarvóór al hadden vergroot1. Het verschil zit met name in de thuissituatie. Kinderen en jongeren in kwetsbare gezinnen zijn in deze periode hard geraakt. Mentale klachten lijken in coronatijd vooral te zijn verergerd bij kinderen en jongeren met al bestaande mentale problemen. Vooral wanneer kinderen en jongeren weinig contact konden hebben met leeftijdsgenoten had dit negatieve gevolgen voor het mentaal welbevinden2.
Het CBS stelt eind 2021 op basis van cijfers uit de Gezondheidsenquête3 dat in de eerste twee kwartalen van 2021 zelfs 15 procent van de bevolking van 12 jaar of ouder psychisch ongezond was. Dit percentage is sinds 2001, niet zo hoog geweest. CBS rapportage 2021 laat 12,6% zien bij de inzet van jeugdhulp in Eemnes 0-18 jaar, daarmee ligt het iets onder 12,9% van Nederland. In Eemnes duurden de trajecten van kinderen die al in jeugdhulp zaten vaak langer en bij een aantal gezinnen nam de complexiteit van hulpvraag toe. In het najaar van 2021 hebben alle GGD’en, in samenwerking met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), een extra onderzoek uitgevoerd in het kader van de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd onder middelbare scholieren in de klassen 2 en 44. In totaal hebben bijna 167.000 leerlingen van 759 scholen van het regulier voortgezet onderwijs verspreid over heel Nederland een vragenlijst ingevuld over gezondheid en welzijn. Hoewel voor het merendeel van de leerlingen de impact van gebeurtenissen tijdens de coronaperiode beperkt blijkt te zijn, had een klein deel van de leerlingen (6%) een verhoogde kans op ernstige psychosociale klachten. De leerlingen met deze klachten voelden zich minder vaak gelukkig (48%).
Daarnaast ervaarden deze leerlingen vaker psychische klachten, stress en eenzaamheid, hadden zij vaker suïcidegedachten en vaker extra steun of hulp nodig tijdens de coronaperiode. Leerlingen met deze ernstige psychosociale klachten 1
Een jaar met corona, Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP, 2021) Onderzoek naar corona en mentaal welbevinden, Nederlands Jeugdinstituut (NJi, juli 2022) 3 Ervaren impact corona op mentale gezondheid en leefstijl, Centraal Bureau van de Statistiek (CBS, sept 2021) 4 Corona Gezondheidsmonitor Jeugd onder middelbare scholieren (GGD/GOR, sept 2021) 2
4
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
vormen een kwetsbare groep. Deze klachten komen vaker voor bij meisjes, leerlingen met een lager opleidingsniveau en onder leerlingen waar thuis moeite met rondkomen wordt ervaren. Deze GGD monitor is door alle middelbare scholieren in de klas ingevuld, waardoor deze informatie ook over leerlingen van klas 2 en 4 in Eemnes bekend is. Eemnes is vergeleken met de regio Utrecht. Gezinssamenstelling van de leerlingen
Wat hebben de jongeren van Eemnes meegemaakt tijdens de coronaperiode?
Zelf in quarantaine geweest
46%
Zelf corona gehad
Naaste heeft in het ziekenhuis gelegen…
Naaste is overleden aan corona Minder werk of inkomen voor (een van) de ouders
Eemnes
27%
7%
67%
14%
Naaste heeft corona gehad
Moeite met rondkomen (gezin)
14%
35%
Regio
9% 9%
5%
19%
0%
5%
10%
3%
15%
20%
25%
30%
Bij beide oud ers samen
0%
Afwisselend bij beide ouders (co-ouderschap) Bij vader of moeder en zijn/haa r partner
18%
In een oudergezin Op zichzelf of bij anderen
Wat opvalt is dat 30% van de tieners gescheiden ouders heeft. Meer gezinnen in Eemnes moeten financieel opletten of ervaart enige tot grote moeite met rondkomen ten opzichte van de regio. Tijdens deze coronaperiode had 18% van de ouder(s) minder werk of inkomen. Gezondheidsklachten zoals buikpijn, hoofdpijn, hartkloppingen, maar ook moeheid, prikkelbaarheid, slaap- of concentratieproblemen, kunnen, naast andere oorzaken, het gevolg zijn van stressvolle of traumatische gebeurtenissen. De GGD heeft om die reden in 2021 onderzocht hoe vaak scholieren last hadden van dergelijke klachten. In Eemnes ervaarde 28% van de meisjes en 9% van de jongens (zeer) vaak 5 of meer gezondheidsklachten.
Ervaart een goede gezondheid
85%
89%
Jongens
71%
82%
Meisjes
Een andere belangrijke indicator voor het welzijn van Eemnes Regio jongeren is hoe gelukkig zij zich voelen. Van de tieners geeft 74% aan zich gelukkig te voelen, anderzijds is 26% dat niet. Uit de resultaten blijkt dat het geluksgevoel 6% gedaald is ten opzichte van 2019. Daarbij geeft 45% van de meisjes en 21% van de jongens in 2021 aan lichte tot ernstige psychische klachten te ervaren. Voelt zich gelukkig 100% 90%
87%
82%
80%
70%
80% 74%
60%
50% 2019 Eemnes
2021 Regio
5
35%
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
In 2021 geeft 46% van de tieners in Eemnes aan dat zij zich (zeer) vaak gestrest voelen door één of meer factoren. In 2019 was dit ook 46% De grootste bron van stress is school of huiswerk. Stress hoeft niet ongezond te zijn, maar kan leiden tot psychische problemen als de draaglast groter is dan de draagkracht. Positief is dat 88% zich wel voldoende weerbaar voelt en dat 95% bij iemand terecht kan als hij / zij / hen ergens mee zit.
Weerbaarheid en ervaren sociale steun zijn belangrijk voor een goede psychische gezondheid. Weerbare jongeren hebben zelfvertrouwen en kunnen goed voor zichzelf opkomen, met respect voor anderen. Zij kunnen ook, al dan niet na een periode van experimenteren, gezonde keuzes maken ten aanzien van hun eigen leefstijl. Toch geeft 33% van de tieners aan niet snel te herstellen na een moeilijke periode en 64% het niet makkelijk vindt om stressvolle gebeurtenissen te doorstaan. Wat in september 2021 geen vreemd antwoord is, na bijna 2 jaren onzekerheid.
Suïcide In Eemnes heeft 20% in de laatste 12 maanden (sept 2021) er wel eens serieus over gedacht een eind te maken aan zijn/haar leven. 4% Heeft daar (heel) vaak aan gedacht in die periode. Alcoholgebruik Van de Eemnesser scholieren heeft 32% aangegeven dat ze in de afgelopen vier weken alcohol gedronken hebben. In 2021 is het alcoholgebruik in de afgelopen 4 weken hoger dan in de metingen voor de coronacrisis. Daarbij is het zorgwekkend dat 45% van de scholieren in Eemnes aangeeft te bingedrinken. Bingedrinken is het af en toe, in korte tijd, een grote hoeveelheid alcohol drinken tijdens één gelegenheid, waardoor het bloedalcoholgehalte tot boven de 0,8 promille stijgt. Het alcohol en middelengebruik neemt toe met de leeftijd. Met 16 jaar is het alcoholgebruik veel hoger dan de regio.
6
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
50%
Heeft afgelopen 4 weken alcohol gedronken
Binge drinken (afgelopen 4 weken)
33%
Eemnes
Regio
Klas 2
-
6%
Klas 4
45%
25%
40%
32%
30% 20%
27%
23%
25%
2019
2021
10% 0% 2015 Eemnes
Regio
Ook hebben tieners in Eemnes vaker een verhoogd risico op problematisch gebruik van sociale media. Positief is dat jongeren niet meer zijn gaan roken en ook niet meer softdrugs of lachgas zijn gaan gebruiken. Gelukkig heeft het merendeel van de jongeren redelijk tot veel vertrouwen in de toekomst. Vertrouwen in de toekomst 15% Weinig (cijfer 5 of lager) 47%
Matig / redelijk (cijfer 6 of 7) Veel (cijfer 8 of hoger)
38%
Voor veel gezinnen en kinderen geldt dat de negatieve effecten een normale reactie zijn op een uitzonderlijke situatie, zij zullen de veerkracht hebben om deze weer te boven te komen. Het GGD onderzoek brengt in beeld dat ongeveer 1/3de van de tieners in Eemnes eind 2021 psychosociale klachten had en dat het alcoholgebruik van de tieners in Eemnes hoog ligt. Zorgwekkend is dat 20% van de tieners in deze periode serieus over gedacht heeft om een eind te maken aan zijn/haar leven. Bij 12,6% van de kinderen werd in Eemnes jeugdhulp ingezet. Van de kinderen die in 2021 ondersteund werden met jeugdhulp in Eemnes was 2/3de tiener. In deze grafiek is goed de toename van tieners die jeugdhulp kregen te zien. Wanneer zo’n 21% van de jongens en 45% van de meisjes in het voortgezet onderwijs psychosociale klachten ervaart betekent dat meer dan de helft van deze tieners er op eigen kracht of met behulp van eigen netwerk deze periode is doorgekomen.
AANTAL JEUGDIGEN MET JEUGDHULP OP LEEFTIJD 70 60 50
2019
40
2020
30
2021
20
2022
10 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 20
7
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
2. Aantallen Jeugdhulp In de onderstaande tabel zijn de aantallen jeugdigen per zorgpakket (perceel, zie bijlage voor toelichting) per jaar weergegeven. Hierbij moet opgemerkt worden dat ditmaal de data verder is geanalyseerd. De verwijzingen die niet tot facturatie (daadwerkelijke inzet jeugdhulp) hebben geleid zijn buiten beschouwing gelaten. Daardoor zijn in dit overzicht per jaar een groot aantal verwijzingen niet meegeteld. Vervolgens zijn de unieke cliënten per perceel in beeld gebracht. Een cliënt kan in deze rapportage alsnog dubbel worden geteld als deze hulp krijgt uit meerdere percelen. Het totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp per jaar is eronder weergegeven en is geen optelsom van de percelen. Aantal cliënten Perceel 01a Ambulante begeleiding jeugd 02 Ambulante (dag) behandeling jeugd 03b Meedoen en zelfredzaamheid logeren jeugd profijt 04 Gezond opgroeien jeugd - verblijf verevening 05 Gezond zijn jeugd - verblijf verevening 06 Dyslexie 07 Ziekenhuiszorg jeugd 08 Vervoer Jeugd GGZ 09a Dagactiviteiten jeugd 11a Breed spectrum jeugdhulp 13a Samen Veilig Midden Nederland 14a LTA jeugd Totaal jeugdigen met jeugdhulp per jaar
2019 48 110 3 1 1 21 3 1 8 40 17 15 212
2020 59 117 5
2021 68 132 5
% +15 +13 0
15 24 2 9 52 41 14 229
1 14 3 2 8 38 37 9 214
-7 -88 0 -11 -27 -10 -36 -7
In deze jaarrapportage is bovenstaande tabel gebruikt voor de analyse aantallen. Onderstaande figuur ‘aantal unieke cliënten per maand met een indicatie’ is afkomstig uit de RISB rapportage van de regio. Het is een overzicht per maand. Alle verwijzingen (ook die niet tot inzet van jeugdhulp leiden) zijn hierin meegenomen. De aanzienlijke stijging in 2021 is te verklaren doordat de jeugdhulp per cliënt langer heeft doorgelopen. Aantal unieke cliënten met een indicatie
Jaar
2019
2020
2021
180
170
160
150
140 Jan
Feb
Mrt
Apr
Mei
Juni
Juli
8
Aug
Sept
Oct
Nov
Dec
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
Verwijzing naar jeugdhulp Voor de toegang tot jeugdhulpvoorzieningen kunnen inwoners van Eemnes terecht bij het Jeugd- en Gezinsteam, maar daarnaast verwijzen o.a. ook huisartsen en jeugdartsen naar voorzieningen voor jeugdhulp. Het capaciteitsprobleem bij het Jeugd- en Gezinsteam5 heeft tot wachtlijsten bij het JGT gezorgd wat er toe heeft geleid dat huisartsen heel 2021 meer hebben verwezen. Aantal unieke cliënten per soort verwijzer
Huisarts
Jeugdarts
JGT
Aantal jeugdhulp per perceel In Eemnes zijn de financiën jeugdhulp gescheiden in Maatwerk 18- en Geëscaleerde jeugdzorg. In deze rapportage is dat onderscheid gehanteerd. Hier leest u kort de toelichting welke jeugdhulp er op het perceel van toepassing is en wat er in de aantallen is waar te nemen per perceel. Na deze toelichting volgt de financiële duiding per perceel.
Maatwerk 18Maatwerk 18- is het best te omschrijven als het bieden van de juiste hulp op maat, zodat gezinnen en kinderen minder een beroep hoeven te doen op (vaak duurdere) gespecialiseerde hulp.
2.1. Ambulante begeleiding jeugd (perceel 1a) Ambulante begeleiding is niet specialistische jeugdhulp en gericht op het bevorderen of het behouden van zelfredzaamheid van jeugdigen. De stijging die in 2019 is ingezet heeft zich in 2021 doorgezet. Er is in 2021 (+13%) stijging in aantal kinderen met ambulante begeleiding. De kosten op dit perceel zijn afgelopen jaar wel licht gedaald. Dit is vanwege de afbouw in tarieven die bij de ambulante percelen is ingezet. Jaar Aantal
2019 48
2020 59
2021 68
2.2 Ambulante (dag)behandeling Jeugd (perceel 2) Ambulante (dag)behandeling jeugd is gericht op verbetering van het psychische, sociale, fysieke en emotionele welbevinden van een jeugdige en/of het gezin. Bij ambulante behandeling krijgt een jeugdige therapie om bijvoorbeeld trauma’s te verwerken. Ambulante gezinsbehandeling houdt in dat ouders zich sterker en vaardiger voelen om de opvoeding van het kind weer zonder hulp van buitenaf op te pakken. Tijdens de corona periode hebben kinderen meer psychische problemen ontwikkeld en zijn problemen bij kinderen die Jaar Aantal
5
2019 110
2020 117
2021 132
Zie: actieplan lokale transformatie gemeente Eemnes, met analyse financiële tekorten jeugdzorg, okt 2021
9
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
al kwetsbaar waren deels versterkt. In Eemnes is de inzet van ambulante behandeling in 2021 met 12,8% gestegen. Binnen de regio is dit perceel met 12,7% toegenomen.
2.3 Meedoen en zelfredzaamheid logeren jeugd profijt (perceel 3b) Jaar Aantal
2019 3
2020 5
2021 5
Logeren wordt ingezet om gezinnen met een kind met zorgvraag te ontlasten. Dat aantal is gelijk gebleven ten opzichte van 2020.
2.4 Dyslexie (perceel 6) In 2021 geldt het protocol dyslexie 2.0. Dat betekent dat er alleen wanneer er sprake is van Ernstige enkelvoudige dyslexie (EED) toewijzing naar jeugdhulp plaats vindt. Alle andere ondersteuning bij dyslexie valt onder verantwoordelijkheid van het onderwijs. Het samenwerkingsverband ziet toe op de kwaliteit van ondersteuning in het onderwijs. Sinds 2019 worden kinderen via de Poortwachtersfunctie Dyslexie enkel nog voor dyslexie verwezen naar jeugdhulp (diagnostiek en behandeling) via het Samenwerkingsverband. De Poortwachtersfunctie Dyslexie is inmiddels goed geïntegreerd in het werkproces in de keten en de eerste ingezette trend van afname neemt verder af (-7%). In 2021 kregen 14 kinderen dyslexiezorg vanuit de jeugdwet. Van deze groep kregen 5 kinderen een diagnostisch onderzoek en kregen 12 kinderen een dyslexiebehandeling. Jaar Aantal
2019 21
2020 15
2021 14
2.5 Ziekenhuiszorg (perceel 7) Het gaat hierbij om door kinderartsen geleverde zorg, diagnostiek en medicatieverstrekking bij complexere ADHD vragen. Vandaar dat het onder de jeugdwet valt. De specialistische inzet op ADHD ziekenhuiszorg is in 2021 ten opzichte van 2020 aanzienlijk (-88%) gedaald. Dit is mogelijk een effect van corona geweest doordat kinderen minder naar school zijn gegaan. Jaar Aantal
2019 3
2020 24
2021 3
2.6 Vervoer Jeugd GGZ (perceel 8) Jaar Aantal
2019 1
2020 2
2021 2
Vervoer naar specialistische jeugd GGZ wordt incidenteel toegekend en is in 2021 gelijk gebleven aan 2020.
2.7 Dagactiviteit jeugd (perceel 9) Dagactiviteiten helpen bij het aanleren van vaardigheden voor participatie in de samenleving en kunnen het gezin ontlasten. De activiteiten worden met name naschools ingezet. De activiteiten kunnen bijvoorbeeld gericht zijn op: zinvolle daginvulling; dagstructuur; activering; educatie; ontwikkelen en aanleren van praktische vaardigheden en beleving. Dagactiviteit is bijna (10%) gelijk gebleven. Jaar Aantal
2019 8
2020 9
2021 8
Geëscaleerde zorg 182.8 Gezond opgroeien jeugd & verblijf verevening (perceel 4) Verblijf opgroeien betreft wonen in gezinsvormen. Een jeugdige die niet meer thuis kan wonen -hetzij tijdelijk of langere tijd of tot aan zelfstandigheid- woont bij voorkeur in een gezinsvervangende vorm van opvang en krijgt daarmee een thuis in een ander huis. Om uithuisplaatsing te voorkomen kan ook intensieve (gezins-) behandeling worden ingezet. De toename in perceel ambulante (dag-) behandeling heeft deels te maken met de afname in verblijf. Sinds 2019 is de BSA verantwoordelijk voor verblijf waaronder pleegzorg. Vandaar dat in dit perceel in 2021 geen jeugdigen zijn meegeteld. Jaar Aantal
2019 1
2020
2021
10
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
2.9 Gezond zijn jeugd & verblijf verevening (perceel 5) Jaar Aantal
2019 1
2020
2021 1
Gezond zijn betreft de JeugdzorgPlus en driemilieuvoorzieningen en is bovenregionale jeugdzorg.
JeugdzorgPlus wordt ingezet nadat een kinderrechter heeft vastgesteld dat er sprake is van ernstige (gedrags)problematiek die de jongere in zijn ontwikkeling bedreigt. De gemeente heeft in dit verband een 'leveringsverplichting': als de rechter een machtiging afgeeft dient de gemeente ervoor te zorgen dat de jongere geplaatst kan worden. In een driemilieus voorziening wordt hoog specialistische 24-uurs GGZ geboden. Het betreft een voorziening waar verblijf, behandeling en onderwijs gecombineerd worden aangeboden.
Er ligt een forse opdracht om deze in de huidige vorm zoveel als mogelijk overbodig te maken. Jeugdhulpinstellingen zijn om die reden al enkele jaren bezig met de ombouw van JeugdzorgPlus naar kleinschalige voorzieningen die meer maatwerk kunnen bieden. Het kabinet wil het aantal gesloten plaatsingen terugdringen tot nul en investeren in betere alternatieven, zoals intensieve ambulante gezinsinterventies en kleinschalige woonvoorzieningen. In zo'n kleinschalige voorziening wonen vier tot zes jongeren in een huis, met een klein team van vaste begeleiders. Ze blijven in hun eigen regio, doen mee aan het gewone leven in de wijk en gaan naar hun eigen school of naar een school in de buurt van de voorziening. Kinderen die intensieve hulp nodig hebben willen we namelijk zoveel als mogelijk ‘gewoon’ op laten groeien. In 2019 is een jeugdige een maand opgenomen in besloten behandeling. In 2021 is een opname in verblijf onderzocht, dat is uiteindelijk niet doorgegaan. Deze korte periode van onderzoek maakt dat deze jongere wel in de data wordt meegenomen.
2.10 Breed Spectrum Aanbieders (Gebiedsteam Specialistische Jeugdhulp, perceel 11) De Breed Spectrum Aanbieders (BSA) is een netwerkorganisatie van zeven aanbieders voor specialistische jeugdhulp met complexe problematiek incl. verblijf en crisishulp bieden. Een programmateam stuurt de netwerkorganisatie aan. De samenwerkende partijen zijn: GGz Centraal Fornhese, ’s Heeren Loo, Leger des Heils, Pluryn, De Rading Jeugd- en Opvoedhulp, Timon en Youké. Jaar Aantal
2019 40
2020 52
2021 38
Februari 2021 is BSA Jeugdhulp gestart met 6 gebiedsteams in de regio. Gemeenten Baarn, Bunschoten en Eemnes delen samen een BSA gebiedsteam. Vanuit de gebiedsteams wordt ambulante hulp en ondersteuning geboden. De gebiedsteams zijn ook bereikbaar voor consultatie en advies en werken nauw samen met de wijkteams en het JGT. De BSA wordt taakgericht bekostigd en heeft daarmee een vast afgesproken budget. De wijkteams kregen de opdracht alle specialistische jeugdhulpvragen voor screening aan de BSA gebiedsteams voor te leggen. In de coronaperiode nam het aantal hulpvragen onder jongeren toe. De BSA kampte in 2021 met een enorme wachtlijst en dat stagneerde het hulpverleningsproces in de keten. Halverwege het jaar is vanwege de wachtlijstproblematiek en risico op overschrijding van het taakgerichte budget regionaal afgesproken om in te zetten op beheersing van de instroom bij de BSA. Enkelvoudige vragen kunnen vaak ook bij (P*Q) lokale GGZ aanbieders behandeld worden. Daar waren de wachtlijsten korter. Mogelijk vanwege deze ontwikkelingen is in Eemnes het aantallen jeugdigen bij de BSA met -27% in 2021 aanzienlijk afgenomen. Tegelijkertijd zijn de hulpvragen van gezinnen die al in beeld waren in de coronaperiode complexer geworden. De hulpverleningstrajecten zijn intensiever en langer ingezet waardoor de kosten bij de BSA zijn toegenomen.
11
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
Positief is dat de BSA resultaten boekt op de afgesproken transformatiedoelen. In de BSA Jaarrapportage 2021 is alles over deze ontwikkeling te lezen. Met afname in verblijf is in onze regio de dalende lijn ingezet volgens de bedoeling van de transformatie. De voortdurende inzet van de BSA, samen met lokale wijkteams en SAVE, Raad van de Kinderbescherming om verblijf te voorkomen, laat effect zien. De instroom is 40% lager dan in 2020 (totaal 191 instroom) en 33% lager dan in 2019 (totaal 172 instroom). We zijn er nog niet: we streven in de regio naar 0: 0 jeugdigen die niet optimaal thuis veilig kunnen opgroeien. Instroom verblijf
In Eemnes zijn er in 2021 in totaal 9 kinderen in verblijf. Daarvan woonden er 4 in een pleeggezin en 4 in een behandelsetting en 1 tiener woont begeleid met toezicht.
BSA Verblijf Eemnes
2019
2020
2021
7
12
9
2.11 Samen Veilig Midden Nederland (perceel 13a) Veilig thuis en de SAVE-teams werken vanuit Samen Veilig Midden-Nederland (SVMN) ondersteunend aan de lokale sociale infrastructuur. Hierbij geldt een subsidieafspraak voor twee functies:
Veilig thuis, het Advies en Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling.
SAVE: de geïntegreerde aanpak jeugdbescherming: (preventieve) jeugdbescherming en jeugdreclassering. Samen Veilig Midden Nederland en de ‘Gecertificeerde instellingen (GI’s) voor het gedwongen kader van jeugdbescherming bieden via de SAVE aanpak zorg aan jeugd/gezin indien de veiligheid in het geding is.
Bij Veilig thuis is het aantal meldingen na een flinke stijging rond de eerste lockdownperiode van coronajaar 2020 weer afgenomen. Deze daling heeft zich in 2021 doorgezet waardoor het aantal meldingen kindermishandeling aan het eind van 2021 weer op niveau begin 2020 is uitgekomen. Zoals de CBS grafiek hiernaast laat zien. Ontwikkelingen en aantallen bij SAVE Landelijk wordt ingezet op het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming voor verbeteringen van het stelsel. De jeugdbescherming wordt straks niet meer van veraf (bovenregionaal) georganiseerd, maar dichterbij, regionaal en zo veel als mogelijk lokaal. Met als reden dichterbij de gezinnen te staan die ondersteuning nodig hebben en vanwege het belang van lokale en integrale werkwijze om kindermishandeling te bestrijden.
12
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
Als gevolg van deze beweging worden zaken bij de jeugdbescherming eerder afgeschaald 3 9 9 naar de wijkteams. Dat wil zeggen dat een OTS: vervolgjaren 2 4 7 SAVE begeleiding 6 16 15 onder toezicht stelling (OTS) vaak korter Participerend consult SAVE 6 10 5 wordt afgegeven en wordt overgedragen Indiceren machtiging jeugdzorg+ 0 2 0 naar het wijkteam. Bij veiligheidsvragen kan ITB CRIEM – Harde kern 0 0 1 Totaal aantal cliënten 17 41 37 het JGT een participerend consult bij SAVE aanvragen. De SAVE begeleiding ondersteunt met advies consulenten in het werk. Vanwege deze ontwikkeling is SAVE begeleiding de afgelopen 2 jaar toegenomen en zijn complexe zaken nu beter in beeld bij het JGT. SAVE (V)OTS: eerste jaar
2019
2020
2021
2.12 Landelijk Transitie Arrangement (perceel 14) Het Landelijk Transitiearrangement (LTA) is een set aan afspraken die door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) landelijk wordt gemaakt, met een beperkt aantal jeugdhulpaanbieders, om er zeker van te zijn dat er een contractbasis is voor aanbieders met uitzonderlijk aanbod. Het aanbod is divers, het kan ambulante behandeling zijn, maar er zijn ook behandelgroepen met verblijf. De kosten van perceel LTA Jeugd is in 2021 in de regio fors toegenomen. Dit is ook te zien in de aantallen, zoals in onderstaande grafiek is te zien. De grootste stijging is de specialistische (trauma) behandeling bij UMC Utrecht. Er zijn wel forse verschillen per gemeente. Positief is dat er sinds 2021 in Eemnes een daling (-36%) in het aantal de specialistische LTA trajecten is ingezet. Een deel van de trajecten waren echter zo complex en intensief dat dit tot hogere kosten heeft geleid. Dat wordt in de financiële paragraaf toegelicht. Jaar Aantal
2019 15
2020 14
2021 9
P*Q Jeugd LTA regio Unieke cliënten per maand Jaar
2020
2021
13
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
3. Financiën Jeugdzorg Eemnes Voor de financiële duiding is de informatie uit het RISB en het ROF (Regionaal overleg financiën) aangehouden. In onderstaande tabel staan de P*Q gefinancierde uitgaven per perceel. Op de P*Q gefinancierde jeugdhulp is in 2021 een indexatie van 3,4% toegepast tov 2020. 3.1 Ambulante begeleiding (perceel 1a) Ondanks de in 2021 ingezette stijging (+13%) in aantal ambulante Jaar 2020 2021 Verschil Uitgaven 433.017 370.689 -62.328 begeleiding zijn de kosten op dit perceel (-€62.328,-) gedaald. Dit is vanwege de afbouw in tarieven die bij de ambulante percelen is ingezet. 3.2 Ambulante (dag) behandeling (perceel 2) De stijging in kosten (+12,8%) op dit perceel komt overeen met Jaar 2020 2021 Verschil Uitgaven €347.070 €380.991 €33.921 de stijging in aantallen (n=+15) ambulant behandeltraject. Ondanks dat ook de duur van trajecten is toegenomen is de kosten stijging beperkt gebleven doordat ook op dit perceel afbouw van tarieven is ingezet. 3.3 Meedoen zelfredzaamheid jeugd (perceel 3b) Het aantal logeren is met 5 gelijk gebleven. Mogelijk dat door corona er iets vaker logeren ter ontlasting van het gezin is ingezet waardoor de uitgaven met €8.032,- licht zijn gestegen. Voor dit perceel gelden vereveningsafspraken, Eemnes draagt €9.603 bij aan de kosten van regiogemeenten op dit perceel. Jaar Uitgaven
2020 €25.611
2021 €33.643
Verschil €8.032
Na verevening €43.246
3.4 Dyslexie (perceel 6) De duur van een dyslexie behandeling verschilt per kind en kosten hangen samen met of het diagnostiek of behandeling betreft. De trajecten hebben mogelijk door corona wat langer geduurd waardoor dyslexie met +€3.284,- licht is gestegen. Jaar Uitgaven
2020 €26.770
2021 €30.054
Verschil €3.284
3.5 Ziekenhuiszorg (perceel 7) Ziekenhuiszorg is in aantallen (van 24 naar 3) enorm gedaald. Mogelijk dat deze daling een effect is van corona. Er hebben wel meer kinderen een verwijzing gekregen, maar daar is tot op heden (nog?) geen gebruik van gemaakt. In 2021 is €1.319,- gefactureerd. Dit resultaat is nu niet te zien in de jaarrekening. Het is een boekhoudkundig verhaal. Dat heeft te maken met dat er in de jaarrekening rekening wordt gehouden met de post te verwachte facturen. Facturen kunnen nog 5 jaar later worden in rekening worden gebracht. Daarmee zijn de exacte uitgaven op dit perceel nu nog niet bekend. Mogelijk is het lager dan het bedrag wat nu in de jaarrekening is opgenomen. Jaar Uitgaven
2020 €5.000
2021 €14.069
Verschil €9.069
3.6 Vervoer Jeugd GGZ (perceel 8) Ondanks dat er geen stijging is van aantallen bij vervoer zijn hier de kosten met €24.636,- gestegen. Vervoerskosten hangen af van aantal dagen per week en afstand. Doordat kinderen intensievere behandeling nodig hadden zijn deze kosten toegenomen. Jaar Uitgaven
2020 €9.840
2021 €34.476
Verschil €24.636
3.7 Dagactiviteit jeugd (perceel 9a) Jaar Uitgaven
2020 €22.495
2021 €31.942
Verschil €9.447
Dagactiviteit is bij 8 kinderen ingezet, 1 traject minder dan in 2020. Toch zijn de kosten €9.447,- gestegen, doordat er meer
dagen zijn ingezet.
14
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
3.8 Breed Spectrum Aanbieders (taakgerichte inkoop, perceel 11) Ondanks de taakgerichte inkoop is perceel BSA in 2021 tov 2020 met 140.896,- gestegen. Dit heeft als reden dat het budget van de BSA deels vanuit de risicoparagraaf is opgehoogd. De kostenstijging bij de BSA zijn veroorzaakt door de indexering (3,4%) en meerzorgkosten complexe casuïstiek in de regio. Tevens zijn er in de regio BDVO's (beperkte dienstverleningsovereenkomsten)6 in Q4-2021 verplaatst naar de BSA. Deze aanbieders zijn ingezet vanwege de wachtlijst bij de BSA. De kostenstijging bij het perceel van de BSA wordt daarnaast veroorzaakt door de Normatieve Huisvestingscomponent (NHC). Jaar Uitgaven
2020 €732.947
2021 €873.843
Verschil €140.896
Na verevening
€897.878
Het effect voor Eemnes over 2021 op regionale stijging lasten BSA is hier in beeld gebracht : Regionale stijging lasten BSA 2021 Compensatie voor hogere instroom corona
Bedrag regio Eemnes*2,55% € 639.173 € 16.299
Vertraagde uitstroom 18+ jeugdigen (ook door corona)
€ 101.895
€ 2.598
Meerzorgkosten (complexe casuïstiek)
€ 863.277
€ 22.014
BDVO’s categorie A
€ 452.880
€ 11.548
€ 1.101.300
€ 28.083
€ 187.601
€ 4.784
€ 3.346.126
€ 85.326
Indexering 3,4% op budget. Normatieve Huisvestingscomponent (NHC). Totaal extra stijging lasten BSA
Met de taakgerichte bekostiging is gekozen voor een 50-50 mix van profijt en solidariteit. Dat wil zeggen dat 50% wordt bekostigd in de lumpsum (solidariteit) en 50% op basis van daadwerkelijk gebruik op basis van facturatie. In Eemnes is met aftrek van regionale lastenstijging de specialistische jeugdhulp ondanks daling in aantallen met € 55.570,- gestegen. Een aantal gezinnen had een grote zorgvraag waardoor de intensiteit van BSA jeugdhulp is toegenomen. Doordat de hele regio de inzet van specialistische jeugdhulp bij de BSA is gestegen pakt de verevening op dit perceel -€24.035,negatief uit.
3.9 SVMN Productieverantwoording en subsidie (perceel 13a) Samen Veilig Midden-Nederland voert de opdracht uit op basis van een gezamenlijke opdrachtformulering voor de uitvoering van de taken Save en Veilig Thuis. Het betreft een bovenregionale subsidie vanuit 6 Utrechtse regio’s waar regio Amersfoort er één van is. Dit wordt bekostigd met budgetten vanuit de twee centrumgemeenten Utrecht en Amersfoort, het Wmo budget en het jeugdbudget vanuit de zes regio’s. Jaar Uitgaven
2020 €182.841
2021 €206.609
Verschil €23.768
Na verevening €208.257
Het aantal jeugdigen in jeugdbescherming is na een periode van stijging nu aan het dalen. Regionaal is 12% afname te zien bij SAVE. De productieverantwoording van Eemnes is als volgt: SVMN productieverantwoording Totaal productieverantwoording
2020 € 150.439
2021 € 120.729
Eemnes heeft in de subsidiebeschikking SVMN voor 2021 het volgende bedrag beschikt:
6
BDVO’s betreft inzet jeugdhulp bij veelal lokale aanbieders waar gemeenten buiten de aanbesteding incidenteel gebruik van maken.
15
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes Subsidie aan SVMN Save Jeugd 18Veilig Thuis 18Veilig Thuis 18+ alle gemeenten Totaal SAVE en Veilig Thuis
Regio €7.248.744 €1.999.090 € 451.347 10.422.147
Eemnes € 143.241 € 39.504 € 13.079 € 195.824
Niet alleen de productie wordt bij perceel SVMN in rekening gebracht. We betalen als gemeente ook mee voor beschikbaarheid. In de regionale productieverantwoording is het lumpsum bedrag voor beschikbaarheid consulten (€171.028) en beschikbaarheid onderzoek en crisis (€414.620) opgenomen. Wanneer er veiligheidsvragen zijn dan moet er voldoende capaciteit beschikbaar zijn om te kunnen handelen. Binnen iedere vorm van jeugdbescherming is het belangrijk om een snelle start van ondersteuning of hulp te realiseren. Hoe sneller een jeugdige geholpen wordt, hoe beter en vanzelfsprekender de interventie is voor de jeugdige en het gezin. Ondanks de ingezette beweging door het toekomstscenario kind- en gezinsbescherming nemen de kosten van SVMN in 2021 nog niet af. Deze zullen in 2022 wel iets gaan zakken. Het afschalen van personeel als gevolg van de daling van het aantal cliënten kost tijd. Als gevolg van de versnelde en grilligere afbouw van cliënten, maakt SVMN personeelskosten waar geen inkomsten tegenover staan. Een lager aantal cliënten kan door de p*q-financiering leiden tot een lagere subsidie, met als risico dat dekking wordt gemist voor een deel van de vaste lasten. Momenteel worden financiële en inhoudelijke gesprekken gevoerd over SVMN.
3.10 LTA (perceel 14) Ondanks de daling die halverwege 2021 op LTA is ingezet, zijn de kosten van specialistische behandeling per cliënt hoog opgelopen. Er is de tweede helft van 2021 €750.000,- bespaard door de overdracht van een unieke cliënt naar de WLZ,-. Bij LTA is er een positief effect door de verevening waardoor er €207.542,- in mindering is gebracht. Jaar Uitgaven
2020 €530.211
2021 €665.326
Verschil €135.115
Na verevening € 457.784
4. Financieel jaaroverzicht Jeugdzorg 2021 Hoewel de totale lasten op jeugdzorg in Eemnes in 2021 zijn gestegen, is er halverwege 2021 een daling ingezet op maximale verplichting en de som van de facturatiebedragen. Zoals in onderstaande RISB grafieken te zien is: Som facturatiebedragen over betrekkingsperiode
Jaar
2019
2020
2021
€200.00 0 €150.00 0 €100.00 0 Jan
Feb
Mrt
Som maximaleDec verplichting
Jaar
Apr
Mei
Juni
2019
2020
2021
Juli
Aug
Sept
Oct
Nov
€300.000
€250.000 €150.000
€100.000
Jan
16 Feb
Mrt
Apr
Mei
Juni
Juli
Aug
Sept
Oct
Nov
Dec
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
In de jaarrekening wordt naast de in rekening gebrachte facturen, ook rekening gehouden met de post te verwachte facturen. Facturen kunnen nog 5 jaar later in rekening worden gebracht. Uitgaven per perceel (voor verevening)* Perceel
2020
2021
Verschil
01a Ambulante begeleiding jeugd
€433.017
€370.689
€-62.328 5,5%
Realisatie 2021 (na verevening) €370.689
02
€347.070
€380.991
€33.921
2,3%
€380.991
03b Meedoen en zelfredzaamheid logeren jeugd profijt
€25.611
€33.643
€8.032
5,4%
€43.246
04
Gezond opgroeien jeugd - verblijf verevening
€0
€0
€0
05
Gezond zijn jeugd - verblijf verevening
€0
€11.004
€11.004
2,60%
€17.577
06
Dyslexie
€26.770
€30.054
€3.284
3%
€30.054
07
Ziekenhuiszorg jeugd
€5.000
€14.069
€9.069
1,9%
€14.069
08
Vervoer Jeugd GGZ
Ambulante (dag) behandeling jeugd
%Eemnes tov Regio
€0
€9.840
€34.476
€24.636
7,8%
€34.476
09a Dagactiviteiten jeugd
€22.495
€31.942
€9.447
1,40%
€31.942
11
Breed spectrum jeugdhulp
€732.947
€873.843
€140.896 2,6%
€897.878
13a Samen Veilig Midden Nederland
€182.841
€206.609
€23.768
2,5%
€208.257
14a LTA jeugd
€530.211
€665.326
€135.115 8,4%
€457.784
Totaal inkoop maatwerkvoorzieningen
€2.315.801
€2.652.647 €336.846
€2.528.363
Budget
€1.270.000
€1.754.809 €484.809
€1.754.809
€897.838
€773.554
Resultaat inkoop maatwerkvoorzieningen
€897.838
*Eventuele nagekomen rekeningen worden in het jaar 2022 verwerkt.
Door corona is er minder inzet geweest op jeugdhulp vanuit een persoonsgeboden budget. Voor PGB Jeugd is een bedrag van € 20.000 begroot en de realisatie in 2021 is in totaal € 5.163. Waardoor er ten opzichte van de begroting een positief resultaat van € 15.000 is op het PGB budget. Uitgaven PGB Persoonsgebonden Budget Jeugd
2020 €11.721
2021 €5.163
Tabel JGT: overige kosten jeugd begroting 2021
Kostensoort
realisatie 2021
Verschil
Innovatieve projecten
15.000
Consulenten JGT
565.545
593.677
28.132
ICT + procesbegeleiding
66.500
69.345
2.845
Totaal personele inzet
632.045
663.022
30.977
Overige kosten JGT
21.800
32.312
10.512
Zorgadministratie
61.000
64.112
3.112
Inkoopbureau
43.100
57.845
14.745
Totaal kosten overhead Amersfoort
104.100
121.957
17.857
TOTAAL overige kosten
657.101
787.692
130.591
17
-15.000
Jaarrapportage Jeugdhulp 2021 Eemnes
Slotconclusie De stijging in kosten wordt niet verklaard in een verdere stijging in aantal jeugdigen met jeugdhulp. Want in Eemnes is in 2021 het aantal jeugdigen met jeugdhulp weer gedaald (-7%) tot ongeveer het aantal van 2019. Deze daling ligt voornamelijk aan een lagere instroom (die sterker was in de maanden van de lockdown) en een vermindering in een herhaald beroep op jeugdhulp. Toch zijn de kosten van jeugdhulp gestegen doordat in coronaperiode de complexiteit van hulpvragen bij een deel van de jeugdigen is gestegen. De stijging in kosten wordt veroorzaakt doordat trajecten van jeugdigen in 2021 langer en soms ook intensiever werden ingezet. Meer tieners hadden in 2021 specialistische jeugdhulp nodig. De kostenstijging wordt vooral veroorzaakt door de percelen ambulante behandeling, breed spectrum aanbieders en LTA. De stijging van de jeugdzorg is in Eemnes hoog. In 2021 is in november met het actieplan lokale transformatie ingestemd. Daar staan maatregelen in waar vanaf 2022 op ingezet wordt om het tij te keren. Dat zal zeker invloed gaan hebben. Het zijn echter niet alleen lokale invloeden, regionale en landelijke invloeden zoals arbeidsmarktvraagstukken, wachtlijsten, prijsindexaties hebben ook invloed op de situatie van Eemnes.
18