Bijlage 1 - PVA Burgerforum-PWE Eemnes

In samenwerking met

Begroting burgerforum raadpleging Energietransitie Aan: Gemeente Eemnes Versie 2.2 - 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes - Energietransitie

INHOUDSOPGAVE I.

LANGE TERMIJN DOELSTELLINGEN

2

II.

RANDVOORWAARDEN

2

III.

RESULTATEN EN PRODUCT

2

IV.

UIT TE VOEREN ACTIVITEITEN 1. Speelveld afbakenen 3 2. Scenario’s opstellen 4 3. Inwoners denken mee 5 4. Advies opstellen 6

3

V.

ORGANISATIE EN MIDDELEN 1. Organisatie 7 2. Middelen 7 3. Planning 7

7

VI.

TE NEMEN BESLUIT EN TEN SLOTTE

8

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie

SAMENVATTING Het project beoogt de inwoners van de gemeente Eemnes via een burgerforum te betrekken en te raadplegen bij de beleids- en besluitvorming over de uitwerking van de uitwerking van de opgave vanuit de energietransitie binnen de gemeente Eemnes. Daarbij gaat het om meer dan een eenmalige consultatie: het project moet ook bijdragen aan het mobiliseren van de inwoners van de gemeente voor het realiseren van de plannen waarmee de benodigde bijdrage van de gemeente aan de energietransitie moet worden gerealiseerd. Het project is zo opgezet dat de uitkomsten een basis legt voor de vervolgtrajecten en -projecten. Dit is met name door bij te dragen aan meer bewustwording, meer betrokkenheid en meer kennis bij de inwoners van de gemeente met betrekking tot de gemeentelijke opgave voor de energietransitie. Tevens zal het een bijdrage leveren voor toekomstig beleid, zoals voor de omgevingsvisie. Het project moet de volgende resultaten opleveren: a. Een brede en diverse groep inwoners van Eemnes heeft input geleverd in de advisering vanuit het burgerforum over de bijdrage, de randvoorwaarden en de keuzes in projecten die Eemnes zal gaan leveren ter realisatie van de energietransitie. b.

we presenteren de afweging en keuzes die er gemaakt moeten worden (over het beleid van de energietransitie) op een toegankelijke manier zodat alle inwoners van Eemnes op een inclusieve manier kunnen deelnemen aan de raadpleging. Hierdoor wordt voor hun inzichtelijk welke afwegingen en keuzen er gemaakt zijn of gemaakt moeten gaan worden en welke overwegingen daarbij spelen. c. Binnen de bredere groep deelnemers is er een groep mensen ontstaan met kennis van zaken die door de gemeente ingezet kunnen worden in vervolgtrajecten en -projecten. We voeren het traject uit in vier fase om die resultaten te bereiken: a. Speelveld afbakenen. Er wordt onderzocht wat de vragen zijn waarop er een advies van de burger wordt gevraagd: welke informatiebehoefte heeft de gemeente en waarover is het betekenisvol om inwoners mee te laten denken? We stellen ook vast met welke bestuurlijk/politieke beperkingen rekening moet worden gehouden: waarvan staat vooraf al vast dat het nooit door de gemeenteraad komt? b. Scenario’s opstellen. Er wordt een brainstormsessie georganiseerd waarin, op basis van input vanuit een brede en diverse groep inwoners, drie tot vier scenario’s, concept ontwerpen of mogelijke implementaties worden opgesteld. c. Inwoners denken mee.

Die scenario’s worden door middel van de “Participatie Waarde Evaluatie” methodologie (hierna: PWE) voorgelegd aan alle inwoners van de gemeente. d. Advies opstellen. De uitkomsten van de PWE worden voorgelegd aan een “burgerforum” – een kleine maar representatieve groep inwoners – dat een finaal advies aan de gemeenteraad opstelt. Uitvoering van het project in deze meer beperkte vorm vergt 38 adviesdagen. Het NPBO tarief hiervoor is € 1.300 per dag. In totaal vragen wij voor de uitvoer van het project zoals beschreven in deze vorm € 49,400, excl. BTW. Daarnaast zal er een enkele keer een inhoudelijke deskundige nodig zijn, is er budget nodig voor de mediacampagne om de inwoners te bereiken en is het redelijk dat de deelnemers aan het burgerforum een (bescheiden) vacatiegeld ontvangen. De vermelde kosten zijn exclusief de inzet vanuit de gemeente zelf. Met name de communicatie/media campagne zal de nodige inzet vragen vanuit u als gemeente. Het NPBO zal hierbij adviserend optreden. 1 Versie 2.2 – 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie Er kan met het project worden begonnen direct na groene licht van de gemeente. Het dient afgerond voor het advies betreffende de invulling van windenergie voor medio oktober. Het gehele rapport zal medio november moeten zijn afgerond. Er is dus sprake van enige tijdsdruk gezien ook de tussenliggende vakantieperiode. I.

LANGE TERMIJN DOELSTELLINGEN Het project dat met dit Plan van Aanpak wordt geïnitieerd moet bijdragen aan de volgende lange termijn doelstelling: het betrekken en mobiliseren van de inwoners van de gemeente bij het realiseren van de bijdrage van Eemnes aan de opgave vanuit de energietransitie voor de regio waar Eemnes onderdeel van uitmaakt.

II.

RANDVOORWAARDEN Hoezeer de gemeente belang hecht aan het betrekken en mobiliseren van haar inwoners, feit blijft dat het de gemeenteraad van Eemnes is die uiteindelijk beslist over de keuzes. Daarom moet er al direct aan het begin van het project wordt gepeild wat voor die gemeenteraad absoluut ondenkbaar en onbespreekbaar zou zijn. Het intensief betrekken van burgers schept verwachtingen en voorkomen moet worden dat die burgers met - in hun ogen - geweldige voorstellen komen en dat het bevoegde gezag – in dit geval de Eemnes gemeenteraad – die plannen/adviezen afwijst op gronden die vanaf het begin al bekend waren of hadden moeten zijn. Dit is dus randvoorwaarde 1: dat het de Eemnes gemeenteraad is die uiteindelijk beslist en dat het daarom zaak is vanaf het begin rekening te houden met politiek/bestuurlijke blokkades. Waarbij de grenzen daarvan uiteraard mogen worden opgezocht. Randvoorwaarde 2 is dat de uitkomsten van het burgerforum beschikbaar zijn op het moment dat de gemeente in het kader van de realisatie van de energietransitie definitieve keuzes zal moeten nemen. Meer concreet betekent dit dat de uitkomsten van het project ten aanzien van windenergie per medio oktober 2023 beschikbaar moeten zijn, het totale rapport zal medio november gereed moeten zijn. Randvoorwaarde 2 impliceert dus dat het project onder aanzienlijke tijdsdruk moet worden uitgevoerd.

Waar overmatige tijdsdruk in het verleden maar al te vaak juist reden was voor het ontstaan van verzet bij burgers, is het van belang om er van uit te gaan – en dat ook te communiceren naar de inwoners van de gemeente - dat dit specifieke project het begin is van een veel langer, en misschien wel permanent, traject om de inwoners te betrekken bij de gemeentelijke besluitvorming over de energietransitie. Randvoorwaarde 3 is derhalve dat het project niet opgevat mag worden - en dus ook niet als zodanig geafficheerd - als een eenmalige exercitie waar de inwoners van Eemnes het maar mee moeten doen. En tenslotte randvoorwaarde 4: dat de inwoners die betrokken worden bij en in het project niet de “usual suspects” zijn – de bekende gepensioneerde witte mannen – maar dat het er om gaat juist de gemiddelde burger/inwoner te betrekken en in beweging te krijgen. Dat zal niet eenvoudig zijn, al was het alleen maar vanwege de korte doorlooptijd. Er zijn echter nieuwe methoden en gereedschappen ontwikkeld en worden nu ook toegepast om juist die (nog) niet geïnteresseerde burger te betrekken en die zullen dus in het project ingezet moeten worden. Voor dit traject is dit bijvoorbeeld het gebruik van een PWE voor een brede raadpleging. Daarnaast zal ook het adviesbureau LOS betrokken worden bij de raadpleging vanwege het lopende traject voor opstellen van de omgevingsvisie.

2 Versie 2.2 – 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie

III.

RESULTATEN EN PRODUCT Gelet op de lange termijn doelstelling en de toepasselijke randvoorwaarden moet het project de volgende resultaten opleveren: a. Een zo breed en divers mogelijke groep inwoners van Eemnes heeft input geleverd in de besluitvorming over de uitwerking voor de gemeente Eemnes ter realisatie van energietransitie opgave. b. Voor alle inwoners van de gemeente is zichtbaar en herkenbaar welke afwegingen en keuzen er gemaakt zijn of gemaakt moeten gaan worden en welke overwegingen daarbij spelen. c. Binnen de bredere groep deelnemers is er een groep mensen ontstaan met kennis van zaken die door de gemeente ingezet kunnen worden in vervolgtrajecten en -projecten. Het uiteindelijk aan de gemeente op te leveren product bestaat uit een schriftelijk advies aan het college van B&W over de bijdrage van de gemeente Eemnes aan het realiseren van de energietransitie voor de regio. Hierbij is voor de windenergie opgave medio oktober een vereiste, voor de bredere scope is er ruimte tot medio november. Ingezet zal worden om medio november het advies van het burgerforum compleet afgerond te hebben.

IV.

UIT TE VOEREN ACTIVITEITEN Om bovenstaande resultaten en bovenvermeld product te realiseren zullen er vier clusters van activiteiten worden uitgevoerd. In chronologische volgorde: a. Speelveld afbakenen. Er wordt onderzocht met welke bestuurlijk/politieke blokkades rekening moet worden gehouden. Waarvan staat vast dat het nooit door de gemeenteraad komt? b. Scenario’s, concept ontwerpen of mogelijke implementaties opstellen. Er wordt een “brainstormsessie” georganiseerd waarin, op basis van input vanuit en zo breed en divers mogelijke groep inwoners, drie tot vier scenario’s, concept ontwerpen om mogelijke implementaties worden opgesteld. Hierbij wordt ook het traject betrokken dat nu werkt aan de nieuwe omgevingsvisie. c. Inwoners denken mee. Die scenario’s, concept ontwerpen, mogelijke implementaties worden door middel van de “Participatie Waarde Evaluatie” methodologie (hierna: PWE) voorgelegd aan alle inwoners van de gemeente. d. Samenstellen en advies door burgerforum. De uitkomsten van de PWE worden voorgelegd aan een “burgerforum” – een kleine maar representatieve groep inwoners – dat een finaal advies aan de gemeenteraad opstelt. Waarna – buiten het project – de gemeenteraad een besluit neemt over het advies van het burgerforum ten aanzien van de realiseren van de energietransitie opgave. Hierna een toelichting per cluster van activiteiten. 1.

Speelveld afbakenen Geen misverstand: het gaat er juist niet om te bepalen wat de gemeenteraad zou willen – dat zou het hele proces op de kop zetten. Doel is uitsluitend vanaf het begin van het traject zicht te hebben op politiek/bestuurlijke blokkades en onmogelijkheden. Dit teneinde – als eerder gezegd – te voorkomen dat het project met voorstellen komt waarvan de te betrekken burgers niet tijdig beseffen dat die voorstellen zullen stuiten op een onoverkomelijk “njet” van de gemeenteraad. Het gaat dus om het managen van verwachtingen. Mede vanwege de tijdsdruk zal dit cluster in korte tijd moeten worden afgerond. Daarom wordt volstaan 3 Versie 2.2 – 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie met het interviewen van de verantwoordelijke wethouder en van een beperkt aantal door hem aan te wijzen personen. Dit cluster wordt afgerond met een korte schriftelijke notitie die aan de verantwoordelijke wethouder ter kennisname wordt voorgelegd. Planning Werkzaamheden Twee interviews Schrijven korte notitie

opmerking 1x wethouder, 1x fractie woordvoerders gezamenlijk Bevindingen/conclusies interview. Kader voor vervolgstappen

Doorlooptijd zal ong. 1 week bedragen. Uitvoering moet zijn afgerond medio mei 2. Uitvraag opstellen In deze fase organiseren wij een brainstormsessie. Het doel hiervan is het bedenken van vragen rond twee tot vier (creatieve en innovatieve) scenario’s, ontwerp concepten of implementatie varianten over de bijdrage die Eemnes zou kunnen leveren aan de realisatie van de energietransitie opgave (en de RESopgave). Dus wat en hoe het mogelijk zou kunnen zijn – de opties die denkbaar zijn. Het gaat dus juist niet om het bedenken van die ene beste aanpak, maar om mogelijke alternatieven. Alles inzetten op besparing? Wat kunnen we met windenergie, PV zon? Of juist inzetten op aardwarmte? Of een combinatie? Wat zijn de randvoorwaarden? Wat moet er geregeld worden voor omwonenden? Lokaal eigenaarschap, door wie en op welke manier? Waarom die brainstormsessie en waarom die scenario’s? Het inhoudelijke antwoord is dat die scenario’s, ontwerpen of implementatie varianten nodig zijn voor de volgende stap: de Participatieve Waarde Evaluatie (PWE). Het procesmatige antwoord is dat we deze activiteiten ook gaan benutten om de inwoners te betrekken bij het project. We willen gebruikmaken van de bestaande lijnen voor burgerraadpleging in de gemeente Eemnes. Hiertoe vragen we eerst aan de bestaande klankbordgroep om hier hun inbreng op te geven.

Daarna wordt er een groep samengesteld om deel te nemen aan de brainstormsessie (samenstelling nader in te vullen). Planning Werkzaamheden Opstellen oproep Selecteren bezetting Begeleiden brainstormsessie Uitwerken vraagstelling

opmerking Voor deze sessie maken we gebruik van de bestaande reflectiegroep Samenstellen diverse groep deelnemers 1 à 2 dagdelen met elkaar in gesprek (streven is 1 dagdeel)

Doorlooptijd zal ong. 3 weken bedragen. Uitvoering moet zijn afgerond eind mei. 3. Inwoners denken mee Centraal in dit cluster staat de PWE (Participatieve Waarde Evaluatie) 1 methodologie die ontwikkeld werd door onderzoekers van de TU Delft en van de VU Amsterdam en die zijn waarde reeds bewezen heeft in de praktijk. De methode is onlangs bijvoorbeeld ingezet voor de evaluatie van covid-19 beleid, nationaal klimaatbeleid en verschillende RES-participatietrajecten (zie www.populytics.nl/cases). Via een online platform worden aan burgers scenario’s voorgelegd met betrekking tot beleids- of beslisalternatieven. Zij worden gevraagd die die scenario’s te wegen (door bijvoorbeeld 100 punten of een geldbedrag te 1

Zie: https://www.populytics.nl/

Versie 2.2 – 20 april 2023

4

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie verdelen over die scenario’s). Het gaat bij PWE niet om een vrijblijvende consultatie – “roept u maar wat”, “zeg maar ja of nee” – maar burgers worden geïnformeerd over, en geconfronteerd met, de sterke en de zwakke kanten van elk scenario en met de gevolgen van die scenario’s (in termen van CO2 reductie, financieel en qua verdeling lusten en lasten). Vervolgens worden zij gevraagd hun keuze uit te leggen, waardoor er meer inzicht wordt verkregen in hun overwegingen, zorgen en afwegingen. Een mogelijke aanvullende optie is dat burgers kunnen af zien van het maken van een keuze door de beslissing over te laten aan anderen, deskundigen of het bevoegd gezag. De PWE methodologie geeft de inwoners van Eemnes dus niet alleen de kans om van zich te laten horen, maar geeft hen ook inzicht in de overwegingen en belangen die een rol spelen. Het draagt dus bij aan het vergroten van kennis en inzicht van burgers, niet alleen inhoudelijk maar ook inzicht in de complexiteit van en een beter begrip voor de keuze die de gemeenteraad uiteindelijk moet maken. Voor Eemnes stellen wij voor de PWE open te stellen voor alle inwoners van de gemeente. De gemeente omvang is beperkt en via loting een deelselectie te maken geeft geen meerwaarde of winst ten aanzien van inzet of kosten voor het proces.

• •

Planning Werkzaamheden: a. Omzetten scenario’s van vorige cluster naar format geschikt voor plaatsing op een speciale website b. Mede organiseren van brede publiciteit (kranten, social-media, etc.) om inwoners mee te laten doen c. Zo nodig: aanzoeken van specifieke inwoners in persoon om mee te doen d. Monitoren en analyseren van de ontvangen reacties e. Opstellen van een samenvattend rapport over de uitkomsten van PWE f. Kwaliteitsbewaking namens NPBO Uitvoerenden: Onder verantwoordelijkheid van het NPBO projectleider en -coördinator: medewerkers Populytics met kennis van en ervaring met PWE. Tijdsbeslag: • 18 dagen Tijdslijn: • Online gaan PWE in de eerste volle week van juni. Afronden analyse eind augustus. Inzet In deze opzet wordt uitgegaan van een bestaande PWE die zoveel mogelijk “past” bij de uitvraag voor de gemeente Eemnes. Er zijn inmiddels al veel PWE’s uitgevoerd, waaronder enkelen die betrekking hebben op de energietransitie (Gemeente SWF, RES- Foodvalley, Burgerberaad Gelderland, RES Flevoland, RES Heeze-Leende, Windenergie in Vijfheerenlanden, Windenergie in Amsterdam). Het is dus goed mogelijk dat de vraagstelling voor Eemnes past in ene eerder gebruikt format. Hierbij kan ook bij de uitvoering van de brainstormsessie rekening gehouden worden.

Tijdens de begeleiding van deze hackathon zal er door ons als organisatie gewaakt worden dat de vraagstelling zal gaan passen binnen een bestaand format. 4. Advies opstellen (burgerforum) Het valt niet te verwachten dat de uitkomst van de PWE inhoudt dat alle inwoners van Eemnes zonder voorbehoud kiezen voor één enkel scenario of voorwaarden. Daarom moeten de uitkomsten van de PWE worden voorgelegd aan een “Eemnes burgerforum” bestaande uit een beperkt en op persoon 5 Versie 2.2 – 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie geselecteerd aantal inwoners van de gemeente. Opdracht aan dat forum is om op basis van de uitkomsten van de PWE een gewogen en onderbouwd advies op te stellen voor het college van B&W van Eemnes. Ook dat advies behoeft niet eenduidig te zijn, maar het moet wel duidelijk maken waar de voorkeur of voorkeuren liggen van de inwoners van de gemeente. En waar de verschillen van mening. Het Eemnes burgerforum bestaat uit circa 30 inwoners van de gemeente. De selectie vindt plaats door het aanschrijven voor deelname van 1000 willekeurig geselecteerde bewoners vanuit de basisadministratie of het BRP. De gemeente voert deze activiteit uit zodat zij de afzender is van de brieven en het NPBO geen verwerkersovereenkomst hoeft aan te gaan. Vanuit de ontvangen aanmeldingen wordt er door ons op basis van een gestratificeerde steekproef een representatief burgerforum samengesteld met maximaal 30 personen. Het burgerforum komt maximaal vier keer (meestal op een zaterdag) plenair bijeen. Het burgerforum wordt bijgestaan niet alleen door de NPBO projectmedewerkers, maar het kan ook advies vragen aan externe deskundigen en, met instemming van de verantwoordelijke wethouder, aan de ambtelijke staf van de gemeente. Er kan voor gekozen worden om de deelnemers aan het burgerforum een bescheiden vacatiegeld te laten ontvangen voor hun inzet.

Dat helpt om betrokken te blijven bij het traject omdat deelnemers waardering krijgen voor hun inzet. Het samenstellen van het burgerforum en de eerste bijeenkomsten van het burgerforum (op kennis brengen) lopen in verband met de strakke planning parallel aan de PWE-gerelateerde activiteiten. Planning Werkzaamheden: a. Inrichten (op internet) van documentatiecentrum voor deelnemers forum (mede aan te leveren door gemeente) b. Organiseren logistiek vier bijeenkomsten (in juni, juli september en oktober) c. Aanzoeken deskundigen om forum te informeren/ondersteunen d. Begeleiden plenaire bijeenkomsten forum e. Opstellen eerste aanzet tot advies na eerste bijeenkomst f. Opstellen conceptadvies g. Kwaliteitsbewaking namens NPBO Uitvoerenden: • NPBO projectleider, -coördinator en senior adviseur NPBO; eventueel: externe deskundigen Tijdsbeslag: • 14 dagen Tijdslijn: • Advies af te ronden voor medio oktober en medio november V.

ORGANISATIE EN MIDDELEN 1. Organisatie Het NPBO is een netwerk-organisatie van mensen die zich sterk willen maken voor het betrekken van burgers bij beleidsontwikkeling en besluitvorming door overheden en die beschikken over kennis en ervaring op dit gebied. Dit neemt niet weg dat het NPBO als stichting zonder winstoogmerk met een eigen bestuur kan en zal optreden als opdrachtnemer en dat de uit het netwerk in te schakelen deskundigen werkzaam zullen zijn onder de eindverantwoordelijkheid van het NPBO. 6 Versie 2.2 – 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie Uit deze opzet volgt dat het NPBO de projectleider zal leveren in de persoon van de heer Rob Rietveld. Daarnaast zal Marc Rijnveld, senior-adviseur bij Public Mediation, optreden als projectcoördinator. Van tijd tot tijd zal een senior-adviseur uit het NPBO netwerk optreden als klankbord voor de heren Rietveld en Rijnveld. Omdat het noodzakelijk is de gemeente nauw te betrekken bij de uitvoering van het project wordt er een regiegroep ingesteld bestaande uit de verantwoordelijke wethouder, een door hem aan te wijzen medewerker van de ambtelijke dienst van de gemeente en de heren Rietveld en Rijnveld. In deze regiegroep zal tevens een deelname zijn door medewerkers vanuit het traject voor het opstellen van de nieuwe omgevingsvisie. 2. Middelen Voor de hier aangeboden aanpak zijn 38 adviesdagen nodig. De aan het NPBO gerelateerde bedrijven hanteren een uniform dagtarief van € 1.300, excl. BTW, all-in. De kosten vanwege de hier voorgestelde aanpak bedragen derhalve € 49.400, excl. BTW, all-in.

De hier vermelde werkwijze bestaat uit twee separate elementen: 1) Betrekken inwoners gemeente Eemnes door middel van een advies vanuit een Burgerforum aan het college van de gemeente Eemnes ten aanzien van uitvoering van de energietransitie 2) Het raadplegen van de inwoners van Eemnes ten aanzien van uitvoering/realisatie van de energietransitie Voor het eerste deel zal het NPBO een offerte uitbrengen van € 25.900 Voor het tweede gedeelte zal Populytics een offerte uitbrengen van € 23.500 Het betreft hier aanbiedingen met een vaste prijs voor het gehele vermelde traject inclusief de afstemming tussen beide elementen van deze aanpak.. Daarnaast zijn er een aantal bijkomende kosten: • Er is budget nodig voor het (op beperkte schaal) inschakelen van inhoudsdeskundigen (o.a. ten behoeve van het Eemnes burgerforum). Er wordt uitgegaan van een stelpost van € 2.000, excl. BTW. • Er zal ook budget nodig zijn voor de mediacampagne om het project onder de aandacht te brengen van de inwoners van de gemeente. Een stelpost van € 4.000 moet voldoende zijn. • Voor wat betreft de aan de deelnemers van het forum uit te keren vacatiegelden: indien wordt uitgegaan van een vergoeding van € 25 per dag per deelnemer, bedragen de kosten circa € 3000.

Er wordt van uitgegaan dat bijeenkomsten gehouden kunnen worden in een ruimte van de gemeente Eemnes (of door de gemeente Eemnes ter beschikking gesteld) en dat de gemeente daarnaast bereid is de catering voor haar rekening te nemen. Indien gewenst, is het voor het NPBO geen probleem als de in te schakelen externe deskundigen, dan wel hun organisaties, rechtstreeks declareren bij de gemeente. 3. Planning Gezien de strakke planning zullen bepaalde processen naast elkaar plaats gaan vinden. Hieronder in grote lijnen een indicatie van het procesverloop:

7 Versie 2.2 – 20 april 2023

Begroting raadpleging burgers Eemnes – Energietransitie

VI.

TE NEMEN BESLUIT EN TEN SLOTTE Er kan met de uitvoering van het project begonnen worden zodra de gemeente Eemnes het groene licht geeft. In afwachting van dat groene licht heeft het NPBO inmiddels zeker gesteld dat de uit het NPBO netwerk in te schakelen externe deskundigen metterdaad beschikbaar zijn in de periode(s) waarin hun inzet noodzakelijk is. Rest de vraag of het project met de hierboven geschetste opzet inderdaad de resultaten zal opleveren zoals die hierboven in paragraaf III werden omschreven. Onverwachte en ongedachte ontwikkelingen daargelaten meent het NPBO dat die vraag bevestigend kan worden beantwoord. • In cluster 2 (scenario’s opstellen) en in cluster 4 (advies opstellen), maar vooral in cluster 3 (inwoners denken mee) heeft een brede en diverse groep inwoners van Eemnes input geleverd in de besluitvorming over de realisatie van de ambitie ten aanzien van de energietransitie (en daarmee de energietransitie opgave) voor de gemeente Eemnes. Voorwaarde is wel dat er intensief campagne wordt gevoerd in en via diverse media en middelen. • Door de input vanuit de inwoners en door die intensieve campagne kan elke inwoner – ook als hij of zij niet actief meedoet – zich op de hoogte stellen van de problematiek, van de plannen en van de afwegingen die aan de besluiten ten grondslag liggen.

Soms zal dat niet verder gaan dan het besef dat het allemaal maar ingewikkeld is, maar ook dat draagt bij aan de acceptatie van de te nemen besluiten. • En ten slotte: het project legt de basis voor vervolgtrajecten en –projecten. Er is bij de inwoners van de gemeente meer betrokkenheid en bewustwording ontstaan in relatie tot de noodzaak van de energietransitie, er is bij die inwoners ook meer kennis van zaken en er is pool van mensen die de kennis en de interesse hebben om mee te doen aan vervolgtrajecten en -projecten. De kosten van het project zijn om die reden dus ook een investering in de toekomst.

Rob Rietveld, voorzitter NPBO Annerveenschekanaal, 20 april 2023

8 Versie 2.2 – 20 april 2023