Beleidsplan Bestaanszekerheid 2024-2028

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Beleidsplan Bestaanszekerheid 2024-2028 Portefeuillehouder Havinga, M. Openbaar Ja Korte inhoud Conform de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening dient er elke vier jaar een nieuw beleidsplan te worden vastgesteld en geëvalueerd. Hierbij wordt het nieuwe beleidsplan Bestaanszekerheid ter goedkeuring aan u voorgelegd. Besluiten 1. Het Beleidsplan Bestaanszekerheid 2024-2028 vaststellen. Aanleiding voorstel Armoede en schulden zijn niet altijd met elkaar verbonden, maar armoede vergroot wel het risico op schulden. Het begrip armoede verwijst naar een gebrek aan financiële middelen om in de eerste levensbehoeften te voorzien, zoals voeding, huisvesting en verwarming. Schulden ontstaan wanneer iemand zijn financiële verplichtingen niet meer kan nakomen. Volgens de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zijn gemeenten verplicht om schuldhulpverlening aan te bieden, meestal vastgelegd in een schuldhulpverleningsbeleidsplan.

Pagina 1 van 5

Aangezien armoede en schulden vaak samengaan, zijn deze onderwerpen nauw met elkaar verbonden. Armoedebeleid wordt in onze gemeente vormgegeven door middel van bijzondere bijstand, energietoeslagen, werktoeleiding en andere voorzieningen. Om te voorkomen dat kinderen in armoede opgroeien, hebben we extra voorzieningen vastgelegd in Meedoen HBEL (ook wel kindarrangement genoemd). Hoewel we geen afzonderlijk armoedebeleidsplan hebben, hanteren we de richtlijnen / voorwaarden voor bijzondere bijstand. In feite streven we naar financiële bestaanszekerheid, zoals beschreven in het rapport "Een zeker bestaan II" van de Commissie sociaal minimum. Met het voorliggende beleidsplan Bestaanszekerheid bouwen we hierop voort, waarbij we armoede en schulden met elkaar verbinden. Inwoners met schulden vinden we vaak op plaatsen waar mensen in armoede worden geholpen, zoals bij onze maatschappelijke partners, waaronder Schuldhulpmaatjes, Humanitas en de Voedselbank. Aangezien niet alle mensen met schulden per definitie arm zijn, zijn de oorzaken van schulden divers. Dit vereist een proactieve aanpak van de gemeente om schulden zo vroeg mogelijk te signaleren en aan te pakken om erger te voorkomen. Het beleidsplan Bestaanszekerheid richt zich op verschillende speerpunten, waaronder de vroeg signalering van beginnende schulden en preventie (VS&P).

Doel Het doel van het beleidsplan Bestaanszekerheid is om een kader te bieden voor de aanpak van armoede en schulden binnen de gemeente, in overeenstemming met de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Dit beleidsplan richt zich op verschillende aspecten. 

Vroegsignalering en Preventie (VS&P): We maken een onderscheid tussen preventie, gericht op het voorkomen van schulden, en vroegsignalering, gericht op het tijdig opsporen van beginnende schulden en het bieden van passende hulp om erger te voorkomen.



Maatwerk: We sluiten aan bij de visie van het sociaal domein waarin maatwerk centraal staat, zowel lokaal als landelijk.



Stress-sensitieve dienstverlening: We streven ernaar de stress die armoede en schulden veroorzaken te verminderen door laagdrempelige, op maat gemaakte diensten aan te bieden.



Samenwerking met partners: We versterken zowel interne als externe samenwerking om schulden eerder te signaleren en de bekendheid van schuldhulpverlening te vergroten.



Extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen: We richten ons specifiek op zelfstandigen, statushouders en jongeren, met extra inspanningen om te voorkomen dat kinderen in armoede opgroeien. Pagina 2 van 5



Budgetcoaching: We versterken de budgetcoaching door dichter bij de inwoners aanwezig te zijn en de samenwerking met andere instanties te intensiveren.

Het beleidsplan tracht dus niet alleen het ontstaan van schulden te voorkomen en te beheersen, maar ook armoede te verminderen door middel van proactieve en op maat gemaakte ondersteuning, in samenwerking met verschillende partners en met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare groepen in de gemeente.

Toelichting besluit (argumenten) In onze gemeenten constateren we momenteel nog geen directe toename van het aantal inwoners met schuldproblematiek. Echter, we zien wel een aanzienlijke toename in het aantal inwoners dat een beroep doet op de Voedselbank en vragen stelt over geldzorgen (zoals bij het Leefstijlpunt). Bij de Voedselbank is de grootste groep alleenstaanden. Daarnaast viel op dat geldzorgen in 2023 tot de top 3 van meest gestelde vragen behoorden bij Versa Welzijn. Bovendien merkt Humanitas een groeiende vraag naar formulierenhulp onder zelfstandigen, anderstaligen en gescheiden alleenstaanden, die ook tot de top 3 behoren. Hoewel de cijfers nog geen stijging laten zien, constateren we wel een groeiende doelgroep, met name door de toename van zelfstandigen (o.a. ZZP-ers). De komende jaren zetten we ons in voor de ontwikkeling van een robuust dashboard voor de schuldhulpverlening, waardoor we meer data kunnen verzamelen en analyseren. Duurzaamheid Vastgesteld wettelijk- en beleidskader Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Het betreft een gezamenlijk voorstel van de HBEL-gemeenten. De uitvoering van de gemeentelijke schuldhulpverlening is ondergebracht bij maatschappelijke zaken HBEL.

Kanttekeningen Het beleidsplan Bestaanszekerheid dat nu voorligt, is het resultaat van de lopende transformatie in het sociaal domein, die gebaseerd is op de HBEL-visie op het sociaal domein. Deze transformatie houdt in dat we vanuit onze afdeling Maatschappelijke Zaken HBEL laagdrempelige hulp bieden en een meer outreachende en proactieve aanpak hanteren. Het beleidsplan richt zich primair op de verdere ontwikkeling van het uitvoerende team schuldhulpverlening binnen Maatschappelijke Zaken HBEL in Huizen. Hoewel het beleidsplan minder gericht is op onze lokale situatie, sluit het wel aan bij onze wensen en behoeften, onder andere door te focussen op ZZP'ers, het verbeteren van Pagina 3 van 5

het dashboard en het intensiveren van samenwerking met onze maatschappelijke partners. Het beleidsplan heeft enige vertraging opgelopen, dus nu wordt er een inhaalslag gemaakt. Het team schuldhulpverlening zal meer zichtbaar zijn in onze dorpen, laagdrempelig en direct bereikbaar zijn, en het dienstenaanbod zal aanzienlijk worden uitgebreid. Ook bestaande diensten worden verbeterd, zoals het uitbreiden van vroegsignalering van schulden naar de gemeentelijke belastingen. Deze activiteiten vereisen coördinatie vanuit het team schuldhulpverlening. En waar passend zullen wij onze lokale initiatieven hierop afstemmen, zoals het koppelen van het Leefstijlpunt aan het team schuldhulpverlening. Hiervoor zullen wij onze lokale situatie de komende periode goed gaan monitoren. Financiën In hoofdstuk 7 van het Beleidsplan staat een financiële onderbouwing van de totale kosten. Hieronder staat het financiële plaatje voor de gemeente uitgewerkt. De twee pilots (saneringskredieten voor jongeren én een budgetcoach anderstaligen) kunnen bekostigd worden uit bestaande middelen. De trainingen ten behoeve van stresssensitieve dienstverlening kunnen worden gefinancierd uit het reguliere opleidingsbudget. EEMNES

SHV VS & P Totaal

Bijzondere bijstand Energietoeslag Kindarrangement Totaal

Rek.2021

Rek.2022

Rek.2023

Begr.2024

Begr.2025 ev

11.339 1.139 12.478

13.926 6.650 20.576

27.638 9.001 36.639

38.000

38.000

38.000

38.000

Rek.2021

Rek.2022

Rek.2023

Begr.2024

Begr.2025 ev

85.334

84.142 331.000 34.293 449.435

128.732 355.100 25.805 509.637

113.400

113.400

36.000 149.400

36.000 149.400

30.423 115.757

De begroting 2024 ev Schuldhulpverlening is inclusief raming voor VS & P Begrotingswijziging nodig? Nee

Pagina 4 van 5

Uitvoering De uitvoering vindt grotendeels plaats binnen het team Schuldhulpverlening en Vroegsignalering en Preventie. Er vindt jaarlijks een evaluatie van het beleidsplan plaats. Communicatie Naast de gebruikelijke communicatiemiddelen, als website en social media, gaan we gebruik maken van de volgende communicatiemiddelen waarin we de samenwerking opzoeken met onze ketenpartners: 1. folders maken; 2. nieuwsbrieven maken voor klanten en ketenpartners; 3. nieuwsbrieven maken met het UWV/ SVB, en: 4. informatiemiddagen organiseren op diverse locaties Bijlagen Bijlage 1: Beleidsplan Bestaanszekerheid 2024-2028 Bijlage 2: Advies Adviesraad SD Beleidsplan Bestaanszekerheid Bijlage 3: Advies Adviesraad SD Gemeentelijke schuldhulpverlening Bijlage 4: Advies Adviesraad SD Bijzondere bijstand Bijlage 5: Brief aan Adviesraad SD Bijlage 6: Raadsbesluit Bijlage 7: Wat moet en wat kan Steller L. Eisses(leiss). Registratiedatum 2 mei 2024

Pagina 5 van 5