Analyse begrotingsrechtmatigheid 2022 (1)

ANALYSE BEGROTINGSRECHTMATIGHEID 1 ALGEMEEN Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) wordt de begrotingsrechtmatigheid als volgt omschreven: “Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de Raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, evenals het begrotingsjaar van belang zijn.” Binnen dit kader zijn een aantal verschillende begrotingsoverschrijdingen te onderscheiden. Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen kunnen, volgens de vastgestelde controleprotocol 2022 van de gemeente Eemnes, ten minste de volgende “soorten” begrotingsafwijkingen worden onderkend: #

1

2

Beschrijving soort onrechtmatigheid

Kostenonderschrijdingen worden als rechtmatig beschouwd tenzij deze niet passen binnen het bestaande beleid.

Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die passen binnen het bestaande beleid en die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde inkomsten, bijvoorbeeld via kostendekkende omzet, vie egalisatiereserve of via subsidies.

Telt mee voor het oordeel?

Nee

Nee

Deze overschrijding worden door de raad geaccepteerd (passend binnen het beleid) Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die passen binnen het bestaande beleid en een gevolg zijn van interne factoren zoals bijvoorbeeld:  3

  

doorberekening van indirecte kosten, onder voorwaarde dat de totale apparaatskosten zoals verantwoord op de kostenplaatsen niet worden overschreden; kapitaallasten, onder voorwaarde dat de investeringskredieten door de raad zijn geautoriseerd (overschrijding van kredieten: zie bij 5); overschrijdingen als gevolg van abusievelijke fouten in de begroting; dotaties aan voorzieningen die verplicht zijn op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten.

Nee

Vaak blijken dergelijke zaken pas bij het opmaken van de jaarrekening. Dezeoverschrijdingen worden door de raad geaccepteerd (passend binnen het beleid).

4

Kostenoverschrijdingen die passen binnen het bestaande beleid en die in verband met het tijdstip van het ontstaan ervan, niet tijdig aan de raad konden worden gerapporteerd in de Najaarsnota, die niet meer binnen het budget kunnen worden gecompenseerd en die worden veroorzaakt door (externe) factoren zoals bijvoorbeeld:    

een open einde (subsidie)regeling; faillissement van debiteuren / vorderingen die niet geïnd konden worden; wijzigingen in landelijke wet- en regelgeving met financiële consequenties; aanpassingen in het gemeentefonds;

Nee

     

uitgaven van gemeenschappelijke regelingen; realisatie op begrote subsidieverwachtingen;Controleprotocol 2022 - pagina 13 de renteontwikkeling op de kapitaalmarkt; strategische grondaankopen; klimaatsomstandigheden, bijvoorbeeld een overschrijding van het budget gladheidbestrijding als gevolg van sneeuwval; uitgaven die naar hun aard onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn.

Vaak blijken dergelijke zaken pas bij het opmaken van de jaarrekening. Dezeoverschrijdingen worden door de raad geaccepteerd (passend binnen het beleid). Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die passen binnen het bestaande beleid en ten onrechte niet tijdig niet aan de raad zijn gerapporteerd in de Najaarsnota, zoals bijvoorbeeld: 5

 

een verwachte kostenoverschrijding op jaarbasis was via tussentijdse gegevens al wel bekend, maar men heeft geen voorstel tot begrotingsaanpassing ingediend; idem met betrekking tot overschrijding van een investeringskrediet.

Ja

Deze overschrijdingen worden als onrechtmatig beschouwd. Doordat deze overschrijdingenbinnen het bestaande beleid vallen, kunnen deze door de raad bij de jaarrekening alsnogworden geautoriseerd. Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en die achteraf als onrechtmatig moeten worden beschouwd. 6

Bijvoorbeeld een naheffingsaanslag die na nader onderzoek door de belastingdienst wordt opgelegd, of een boete / schadevergoeding die na een bezwaar- en beroepsprocedure aan de gemeente Eemnes wordt opgelegd. In de praktijk zal het meestal gaan om interpretatieverschillen bij de uitleg van wet- en regelgeving, waar de gemeente zich, eventueel na een gerechtelijke uitspraak, bij zal hebben neer te leggen.

Ja

Deze overschrijdingen worden als onrechtmatig beschouwd. De overschrijdingen kunnendoor de raad bij de jaarrekening alsnog worden geautoriseerd. Doordat de overschrijdingenniet binnen het bestaande beleid vallen, kan de raad er voor kiezen het college te vragen omeen indemniteitsbesluit voor te bereiden.

7

Kostenoverschrijdingen betreffende activiteiten die niet passen binnen het bestaande beleid en waarvoor ook geen door de raad goedgekeurde begrotingsaanpassingen aanwezig zijn. Bijvoorbeeld de doelgroep c.q. de activiteiten zijn in de praktijk ruimer geïnterpreteerd en toegepast dan in de regelgeving.

Ja

Deze overschrijdingen worden als onrechtmatig beschouwd. De overschrijdingen kunnendoor de raad bij de jaarrekening alsnog worden geautoriseerd. Doordat de overschrijdingenniet binnen het bestaande beleid vallen, kan de raad er voor kiezen het college te vragen omeen indemniteitsbesluit voor te bereiden.

Bij de programma’s op de volgende pagina is sprake van een overschrijding van de lasten ten opzichte van de geactualiseerde begroting. Kostenoverschrijdingen die op grond van het voorgaande als onrechtmatig moeten worden gekwalificeerd zijn in de analyse begrotingsoverschrijdingen toegelicht.

2 ANALYSE BEGROTINGSOVERSCHRIJDINGEN Aangezien een lastenoverschrijding op programmaniveau een saldo is van meerdere onderdelen binnen een programma, is het mogelijk dat de nadere uitsplitsing van de overschrijdingen kan leiden tot een hoger bedrag aan overschrijdingen dan het saldo van overschrijdingen op het programma. Op bepaalde onderdelen zijn namelijk ook lagere lasten dan begroot gerealiseerd. Deze zijn in het kader van de beoordeling van de begrotingsrechtmatigheid buiten beschouwing gelaten. In onderstaande analyse is een ondergrens gehanteerd van minimaal € 10.000 ten opzichte van de actuele begroting 2022. Omschrijving

Onrechtmatig, en ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad

Onrechtmatig, althans telt niet mee voor het oordeel

Programma:

1

2

3

4

5

6

7

1. Bestuur van de gemeenschap

-

-

38

-

20

-

-

2. Veiligheid

-

-

-

24

20

-

-

3. Publiek, Vergunning en Handhaving

-

-

-

-

-

-

-

4. Mobiliteit

-

-

-

-

-

-

-

6. Milieu en Klimaat

-

-

-

-

-

-

-

7. Ruimtelijke Ordening en Wonen

-

-

-

-

-

-

-

8. Werk en inkomen

-

347

-

-

-

-

-

9. Sociale Samenhang

-

731

-

106

20

-

-

10. Sport, cultuur en vrije tijd

-

-

-

-

-

-

-

11. Opgroeien in Eemnes

-

-

-

393

-

-

-

Algemene dekkingsmiddelen

-

-

-

-

-

-

-

Overhead

-

-

64

-

42

-

-

Vennootschapsbelasting (Vpb)

-

-

-

-

-

-

-

Totaal overschrijdingen programma

-

1.078

102

523

102

-

-

Centrumplan

-

-

-

-

67

-

-

Aankoop grond Geerenweg

-

-

-

-

33

-

-

Totaal overschrijdingen kredieten

-

-

-

-

100

-

-

Totaal overschrijdingen reserves

-

-

-

-

-

-

-

Totaal overschrijdingen

-

1.078

102

202

-

-

Investeringen:

Reserves:

523

In de toelichtingen vanaf de volgende pagina is door middel van een ‘🏴’ aangegeven welke bedragen deel uitmaken van het totaal van € 202.000 dat achteraf voorgelegd wordt ter goedkeuring aan de raad (categorieën 5, 6 en). Ter verduidelijking wordt nogmaals de opmerking geplaatst dat gepresenteerde afwijkingen groter kunnen zijn dan het totale nadeel op het programma. Ook kan het bedrag afwijken ten opzichte van de verschillenanalyse zoals gepresenteerd in de programmaverantwoording doordat in onderstaande analyse geen rekening is gehouden met eventuele baten en/of minder lasten.

11.3 OVERSCHRIJDINGEN OP PROGRAMMA’S PROGRAMMA 1 - BESTUUR VAN DE GEMEENSCHAP Op Programma 1 is sprake van een lastenoverschrijding van € 58.000 in 2022. Onderstaande overschrijding boven de € 10.000 is als volgt opgenomen:  categorie 3 voor een bedrag van € 38.000  categorie 5 voor een bedrag van € 20.000 De overschrijding wordt met name veroorzaakt door onderstaande afwijkingen: FORMATIENUITBREIDING COLLEGE € 38.000 N Bij het opstellen van de begroting is geen rekening gehouden met de uitbreiding formatie college naar 2,6fte De bezetting is wel conform de uitbreiding ingevuld. De levert een nadeel van € 38.000 op. (Categorie 3) OPLEIDINGSBUDGET 🏴 € 20.000 N Er zijn kosten gemaakt voor het begeleiden van een voormalig bestuurder. Doordat deze begeleiding niet de begroting is opgenomen is er een overschrijding van € 20.000. (Categorie 5) PROGRAMMA 2 - VEILIGHEID Op Programma 2 is sprake van een lastenoverschrijding van € 23.000 in 2022. Onderstaande overschrijding boven de € 10.000 is als volgt opgenomen:  categorie 4 voor een bedrag van € 24.000  categorie 5 voor een bedrag van € 20.000 De overschrijding wordt met name veroorzaakt door onderstaande afwijkingen: BRANDWEER € 24.000 N In 2022 zijn meerkosten gemaakt in verband met de afrekening 2021 beheerpakket repressieve huisvesting. Deze zijn niet als nog te betalen meegenomen in 2021 en komen nu ten laste van 2022.

(Categorie 4) BRANDWEERKAZERNE 🏴 € 20.000 N In 2022 zijn meerkosten gemaakt inzake onderhoud echter zijn deze kosten niet opgenomen in het meerjarig onderhoudsplan. Dit betrof herstelwerkzaamheden aan het pand en storingen. (Categorie 5) PROGRAMMA 3 - PUBLIEK, VERGUNNING EN HANDHAVING Op Programma 3 is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid.

PROGRAMMA 4 - MOBILITEIT Op Programma 4 is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid.

PROGRAMMA 5 – GROENE LEEFOMGEVING Op Programma 5 is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid.

PROGRAMMA 6 – MILIEU EN KLIMAAT Op Programma 6 is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid. PROGRAMMA 7 – RUIMTELIJKE ORDENING EN WONEN Op Programma 7 is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid. PROGRAMMA 8 - WERK EN INKOMEN Op Programma 8 is sprake van een lastenoverschrijding van € 10.000 in 2022. Onderstaande overschrijding boven de € 10.000 is als volgt opgenomen:  categorie 2 voor een bedrag van € 347.000 De overschrijding wordt met name veroorzaakt door onderstaande afwijking: MINIMABELEID €347.000N In 2022 zijn er kosten gemaakt inzake het uitkeren van energietoeslag naar inwoners met een laag inkomen. Deze extra lasten zijn niet in de begroting opgenomen. Voor deze extra lasten hebben wij vanuit het Rijk een tegemoetkoming ontvangen welke in een andere programma verantwoord wordt. (Categorie 2) PROGRAMMA 9 - SOCIALE SAMENHANG Op Programma 9 is sprake van een lastenoverschrijding van € 857.000 in 2022.

Onderstaande overschrijding boven de € 10.000 is als volgt opgenomen:  categorie 2 voor een bedrag van € 731.000  categorie 4 voor een bedrag van € 106.000  categorie 5 voor een bedrag van € 20.000 De overschrijding wordt met name veroorzaakt door onderstaande afwijking: VLUCHTELINGEN € 14.000 N In 2022 is er € 14.000 meer uitgegeven dan begroot. Dit betreft met name huurkosten van Hotel de Witte Bergen voor opvang vluchtelingen. De kosten zijn niet in de begroting opgenomen. Vanuit het Rijk krijgen wij hiervoor een compensatie. (Categorie 2) ALGEMENE VOORZIENING WMO € 12.000 N In 2022 is er € 12.000 meer uitgegeven dan begroot. Er zijn meer kosten gemaakt inzake dagbesteding. Met name de kosten voor de zaalhuur is toegenomen. (Categorie 4) MAATWERKVOORZIENING WMO € 28.000 N In 2022 is er € 28.000 meer uitgegeven dan begroot. De kosten voor vervoer en aanpassingen in de woning zijn toegenomen. Dit is een trend die we over de breedte zien. (Categorie 4)

MAATWERKDIENSTVERLENING 18+ € 87.000 N In 2022 is er € 87.000 meer uitgegeven dan begroot. Hierbij vallen twee grote kosten stijgingen met name op. Er is € 23.000 (Categorie 4) meer uitgegeven aan huishoudelijk verzorging. Tevens zijn er twee continuïteit bijdrage van totaal € 64.000 (Categorie 4) voor de jaren 2020 en 2021 overgemaakt. PERSOONGEBONDENBUDGET WMO € 12.000 N In 2022 is er € 12.000 meer uitgegeven dan begroot. In de zomernota is er reeds € 52.000 afgeraamd omdat er een sterke afname zichtbaar was. Echter is de afname kleiner geweest dan in de zomernota verwacht is. (Categorie 4) GEËSCALEERDE ZORG 18+ € 62.000 N In 2022 is er € 62.000 meer uitgegeven dan begroot. Dit heeft met name te maken met de stijging van kosten voor WMO opvang en beschermd wonen. (Categorie 4) OPENBARE GEZONDHEIDSZORG 🏴 € 20.000 N In 2022 is er €20.000 meer uitgegeven dan begroot. Er zijn meer kosten uitgegeven aan de moestuin en preventieakkoord. Hiervoor was in de begroting geen bedrag opgenomen. (Categorie 5) VLUCHTENLINGENCRISIS OEKRAÏNE €717.000 N In 2022 is er € 717.000 meer uitgegeven dan begroot. Voor de lasten is er geen bedrag in de begroting opgenomen. Vanuit het Rijk krijgt de gemeente een tegemoetkoming. De lasten die gemaakt zijn hebben betrekking op het uitkeren van leefgeld, huur voor locaties om te verblijven en kosten voor beveiliging.

(Categorie 2) PROGRAMMA 10 – SPORT, CULTUUR EN VRIJE TIJD Op Programma 10 is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid. PROGRAMMA 11 – OPGROEIEN IN EEMNES Op Programma 11 is sprake van een lastenoverschrijding van € 95.000 in 2022. Onderstaande overschrijding boven de € 10.000 is als volgt opgenomen:  categorie 4 voor een bedrag van € 393.000 De overschrijding wordt met name veroorzaakt door onderstaande afwijking: JEUGDZORG €393.000N In 2022 is er € 393.000 meer uitgegeven dan begroot. Met name de PGB en de geëscaleerde zorg is gestegen. De zorgkosten zijn hoger geworden door indexaties van de tarieven. De PGB is gestegen omdat ervoor gekozen is om de ouders in de gelegenheid te stellen om zelf een zorgaanbieder te kiezen. Hier is meer gebruik van gemaakt. (categorie 4) ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Op Programma Algemene dekkingsmiddelen is op totaal niveau geen overschrijding op de lasten vandaar nemen wij deze niet mee in de begrotingsrechtmatigheid.

OVERHEAD Op onderdeel Overhead is sprake van een lastenoverschrijding van € 76.000 in 2022. Onderstaande overschrijding boven de € 10.000 is als volgt opgenomen:  categorie 3 voor een bedrag van € 64.000  categorie 5 voor een bedrag van € 42.000 De overschrijding wordt met name veroorzaakt door onderstaande afwijking: ZUIDERSINGEL 1-3 GEM. HUIS PLITIEPOST 🏴 € 21.000 N In 2022 is er € 21.000 meer uitgegeven dan begroot. De afrekening servicekosten 2021 zijn ten laste van 2022 geboekt. Voor deze extra uitgaven was geen dekking in de begroting. (Categorie 5) REPRESENTATIE 🏴 € 21.000 N In 2022 is er € 21.000 meer uitgegeven dan begroot. Er zijn met name kleinere incidentele kosten gemaakt waar geen dekking voor was. Een van die incidentele kosten was een bijeenkomst voor veteranen in september. (Categorie 5) OVERHEAD BEL COMBINATIE € 64.000 N In 2022 is er € 64.000 meer uitgegeven dan begroot. Doordat er minder uren op investeringen zijn besteed dan begroot door ad hoc werkzaamheden zoals Oekraïne. Hier door verantwoorden we minder overhead binnen dit programma en levert dit een nadeel op. (Categorie 3) INVESTERINGEN Voor investeringskredieten tot € 500.000 geldt dat (verwachte) overschrijdingen die kleiner zijn dan 10% in de jaarstukken worden verantwoord (art. 6, lid 4). Deze overschrijdingen worden daarom niet op voorhand met de raad gedeeld.

Overschrijdingen die aan deze voorwaarde voldoen worden overigens toegerekend aan categorie 0, oftewel passend binnen bestaand beleid. Daarnaast zijn afwijkingen van minder dan € 10.000 wel inzichtelijk gemaakt in de tabel met overschrijdingen maar niet nader toegelicht. AANKOOP GROND GEERENWEG 🏴 € 33.000 N Op een krediet van € 2.300.000 is € 33.000 meer uitgegeven dan begroot. Dit betreft een aankoop Sectie L welke niet begroot of hoger uitgevallen is. (Categorie 5) CENTRUMPLAN 🏴 € 67.000 N Op een krediet van € 138.000 is € 67.000 meer uitgegeven dan begroot. Dit betreft het voorbereiding krediet. De kostenraming is van een aantal jaar terug en gebaseerd op oude bedragen. Het afgelopen jaar zijn de bouw kosten aanzienlijk gestegen. (Categorie 5). In het najaar zal en raadsvoorstel worden aangeboden met een nieuw kredietvoorstel.