Afwegingskader Zonne-energie op monumenten en panden in beschermde gezichten

BESLISVOORSTEL RAAD EEMNES Besluitvormend orgaan Gemeente Eemnes - Gemeenteraad Gemeentecode Eemnes Onderwerp Afwegingskader Zonne-energie op monumenten en panden in beschermde gezichten Portefeuillehouder Have, R. ten Openbaar Ja Korte inhoud Dit afwegingskader geeft helderheid over de inpassing van zonnepanelen bij monumenten en bij panden in de beschermde gezichten van Blaricum, Eemnes en Laren. In het afwegingskader worden naast de monumenten, in het beschermde gezicht drie typen panden onderscheiden, dat dat zijn beeldbepalende, beeldondersteunende en neutrale panden. Voor alle typen worden in het afwegingskader apart kaders gesteld en voorbeelden gegeven voor de wijze waarop zonnepanelen kunnen worden ingepast. Besluiten De raad besluit: 1. Het Afwegingskader Zonne-energie op monumenten en panden in beschermde gezichten vast te stellen. Aanleiding voorstel Om invulling te geven aan de energietransitie wordt er door het Rijk en gemeenten ook ingezet op zonne-energie in de gebouwde omgeving. Dat kan bij historische gebieden en gebouwen nadelige gevolgen hebben voor het aanzicht en de waarden. Voor eigenaren van monumenten of panden in beschermde gezichten is het vaak onduidelijk wat de Pagina 1 van 4

mogelijkheden zijn om zelf zonnepanelen te plaatsen. Ook is het voor de gemeente lastig om aanvragen te beoordelen. Doel Doel is om inwoners inzicht te geven over de mogelijkheden en de inpassing van zonnepanelen bij monumenten en bij panden in de beschermde gezichten van Blaricum, Eemnes en Laren en om de gemeente een kader te bieden voor besluitvorming over de inpassing. Toelichting besluit (argumenten) 1.1 Met dit afwegingskader laat de gemeente zien dat er kansen zijn om zonnepanelen

op een passende wijze te plaatsen op monumenten en in beschermde gezichten . De overgang naar een duurzame energievoorziening is van groot belang om klimaatveranderingen tegen te gaan en de aarde leefbaar te houden. Daarom hebben de lidstaten van de Europese Unie in 2015 het Klimaatakkoord van Parijs gesloten. Om invulling te geven aan de energietransitie wordt er door het Rijk en gemeenten ook ingezet op zonne-energie in de gebouwde omgeving. Dat kan bij historische gebieden en gebouwen nadelige gevolgen hebben op het aanzicht en de waarden. Verkeerd geplaatste zonnepanelen kunnen een verstoring opleveren van het karakteristieke beeld en de historische waarden van het pand en het beschermde gezicht. Bij monumenten en panden in beschermde gezichten, vormt de plaatsing van zonnepanelen op het dak altijd maatwerk. Uiteindelijk moeten aanvragen voor plaatsing van panelen voorgelegd worden voor advies bij de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. Aan de hand van dit advies kan er een afgewogen besluit door het college worden genomen.

1.2 De uitgangspunten in het afwegingskader zijn leidend boven de inhoud van de Welstandsnota. Aangezien het afwegingskader als laatste door de raad wordt vastgesteld, zijn in principe de uitgangspunten in het afwegingskader leidend boven de inhoud van de Welstandsnota. Voor de duidelijkheid zou het wenselijk zijn om (op termijn) ook de inhoud van de Welstandsnota op dit vlak te actualiseren en aan te laten sluiten bij het afwegingskader. Dit doen we in 2026, dan wordt de Welstandnota opgenomen in het omgevingsplan en zal ook het afwegingskader in het omgevingsplan worden verwerkt.

1.3 Bij monumenten en panden in beschermde gezichten gaat de voorkeur in eerste instantie uit naar plaatsing van zonnepanelen in grondopstelling. De gemeente heeft al eerder de ‘Beleidsregel grondopstelling zonnepanelen voor eigen

gebruik’ vastgesteld. Voor algemene situaties is er met deze beleidsregel voor gekozen om in de gemeente pas zonnepanelen in grondopstelling toe te staan mits het onder andere niet mogelijk blijkt om zonnepanelen op het dak van bouwwerken te plaatsen. Bij monumenten en panden in beschermde gezichten is het echter wenselijk om te onderzoeken of zonnepanelen in grondopstelling tot de mogelijkheid behoren en

Pagina 2 van 4

daarmee de cultuurhistorische waarden en karakteristieken van het pand in mindere mate te verstoren dan bij plaatsing op de bouwwerken. De aanpassing van de ‘Beleidsregel

grondopstelling zonnepanelen voor eigen gebruik’ vindt plaats in 2026, dan worden de ‘Beleidsregel grondopstelling zonnepanelen voor eigen gebruik’ en het afwegingskader op in het omgevingsplan verwerkt. Duurzaamheid Met de vaststelling van dit afwegingskader helpt de gemeente eigenaren bij het zoeken naar mogelijkheden om op monumenten en panden in het beschermd gezicht zonnepanelen te kunnen verduurzamen. Vastgesteld wettelijk- en beleidskader De Omgevingswet Relatie BEL-gemeenten en BEL Combinatie Dit afwegingskader is gemaakt voor en aangeboden aan de gemeente Eemnes, Blaricum en Laren. Kanttekeningen

1.1 De Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit is op hoofdlijnen positief over het afwegingskader, maar vraagt op één onderdeel om heroverweging. Het afwegingskader is besproken met de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit. De commissie is daarop met een advies gekomen en onderschrijft de wens voor een afwegingskader met meer duidelijkheid aan de voorkant. Wel heeft de commissie een terughoudende houding ten opzichte van de mogelijkheid dat er in specifieke gevallen ook zonnepanelen geplaatst kunnen worden op het voordakvlak van neutrale panden. De commissie vraagt om het afwegingskader op dit onderdeel te heroverwegen. Het college heeft besloten hierin niet mee te gaan, de overwegingen zijn: a. In Eemnes komen geen neutraal gewaardeerde panden voor met een voordakvlak gericht naar het beschermde gezicht. De aanwezige neutrale panden zijn met het zij- of achterdakvlak gericht naar het beschermde gezicht en veelal al voorzien van zonnepanelen. Het advies van de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit is dus niet van toepassing voor de gemeente Eemnes. b. De plaatsing van zonnepanelen wordt altijd voor advies bij de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit voorgelegd, zodat er getoetst wordt of een plan voldoet aan het afwegingskader en er niet een te ernstige verstoring van de cultuurhistorische waarden of karakteristieken van het beschermde gezicht zal plaatsvinden.

Financiën Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de begroting.

Pagina 3 van 4

Begrotingswijziging nodig? Nee Uitvoering In 2026 wordt de Welstandsnota opgenomen in het omgevingsplan, dan zullen ook het Afwegingskader Zonne-energie en de ‘Beleidsregel grondopstelling zonnepanelen voor eigen gebruik’ in het omgevingsplan worden verwerkt.

Communicatie Over dit voorstel wordt in het kader van e raadsbehandeling gecommuniceerd door de griffie. Mooisticht kan, indien gewenst, een toelichting geven in de Commissie. Na vaststelling van het afwegingskader wordt er voor inwoners van alle drie de gemeenten gezamenlijk een voorlichtingsbijeenkomst gehouden. Bijlagen Bijlage 1: Afwegingskader Zonne-energie op monumenten en panden in beschermde gezichten. Bijlage 2: Raadsbesluit Steller M. van der Marel(mmare). Registratiedatum 22 juli 2025

Pagina 4 van 4