7 Wat moet en wat kan, invulling lokaal
Tekst van het document
Wat moeten we doen: 1. Vaststellen van beleidskader: Het opstellen van een beleidskader voor schuldhulpverlening, zoals vereist door de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening, waarbij integraal werken en samenwerking met de eerder genoemde organisaties noodzakelijk is. Tevens moet er speciale aandacht uitgaan naar gezinnen met kinderen en moet er ook focus zijn op nazorg. De Nederlandse Vereniging van Volkskrediet (NVVK) heeft extra criteria vastgesteld, vastgelegd in gedragscodes en modules, die gedetailleerd beschrijven hoe dienstverlening vormgegeven moet worden. Het behandelt de aanpak van crises, strategieën voor schuldoplossing, en nazorg, evenals de interactie en het aanbieden van specifieke diensten aan uiteenlopende groepen zoals ondernemers en jongeren. Door lid te worden van de NVVK krijgt men uitgebreide toegang tot hulpmiddelen en samenwerkingsovereenkomsten met een breed scala aan organisaties. Momenteel tellen we meer dan 2900 leden, waaronder gemeenten. Echter, de HBEL-gemeenten kunnen zich nog niet aansluiten, aangezien zij niet aan alle vereiste auditcriteria voldoen. Het is belangrijk te vermelden dat het lidmaatschap van de NVVK gepaard gaat met kosten. Het huidige beleidsplan poogt wel aan te sluiten bij de diverse richtlijnen, omdat dit staat voor erkende kwaliteit. 2.
Wettelijke verplichtingen nakomen: Het naleven van wettelijke verplichtingen op het gebied van schuldhulpverlening, inclusief het bieden van passende ondersteuning aan inwoners die daar recht op hebben, is essentieel. Dit houdt in dat trajecten voor het afhandelen van schulden, zoals schuldbemiddeling of schuldsanering, aangeboden worden via de Kredietbank. De Kredietbank, die lid is van de NVVK, volgt de daarvoor vastgestelde richtlijnen. Zonder lidmaatschap bij de Kredietbank kan een organisatie bepaalde trajecten niet aanbieden, aangezien diverse schuldeisers – waaronder de Belastingdienst – alleen samenwerken met organisaties die aangesloten zijn bij de NVVK. Daarom is de samenwerking met de Kredietbank cruciaal; we kunnen niet zonder. 3. Continue evaluatie en verbetering: Het regelmatig evalueren van het beleid en de uitvoering van schuldhulpverlening, en waar nodig aanpassingen maken om de effectiviteit te verbeteren en de behoeften van inwoners beter te kunnen vervullen.
Wat kunnen we doen: 1. Analyse van lokale behoeften: De gemeente kan een grondige analyse uitvoeren van de lokale situatie met betrekking tot schuldenproblematiek, inclusief het identificeren van risicogroepen en trends. Dit helpt om het beleid zo in te richten dat het aansluit bij de lokale behoeften. Hoewel gemeenten verplicht zijn schuldhulpverlening aan te bieden, is specifieke afstemming op of extra inspanning voor bepaalde doelgroepen niet verplicht. Schuldhulpverlening kan zowel generiek als specifiek vormgegeven worden. 2. Samenwerking is een fundamenteel aspect van een effectieve schuldhulpverlening. Het betrekken van relevante lokale partners, zoals maatschappelijke organisaties, schuldeisers, hulpverleners, en andere instanties, is essentieel voor het ontwikkelen van een aanpak die echt impact heeft. Deze samenwerking stimuleert niet alleen de vroegsignalering van schulden, doordat deze partners vaak meer signaleren dan de gemeente alleen, maar stelt ons ook in staat om proactief in te spelen op actuele situaties. Hoewel de wet geen expliciete verplichting tot deze brede samenwerking oplegt, is het voor gemeenten wel noodzakelijk om schuldhulpverlening integraal aan te bieden.
Deze integraliteit, zonder de samenwerking met partners uit verschillende domeinen, is praktisch onuitvoerbaar en maakt het moeilijk om schuldhulpverlening effectief en efficiënt te organiseren. Op korte termijn lijkt het vermijden van samenwerking wellicht financieel voordeliger, omdat we minder hoeven te investeren in het preventief voorveld. Voor de samenwerking sluiten we vaak aan op onze subsidierelaties. Maar op lange termijn leidt minder samenwerking tot een toename van het aantal inwoners met problematische schulden. De wet verplicht gemeenten om schuldhulpverlening integraal aan te bieden, waarbij samenwerking met woningverhuurders, nutsleveranciers, en zorgverzekeraars wel een verplicht onderdeel is. Deze partijen spelen een cruciale rol in de wettelijke vroegsignalering van schulden. Zonder hun betrokkenheid en de informatie die zij kunnen leveren, is het voor gemeenten moeilijker om vroegtijdig in te grijpen en schuldenproblematiek effectief aan te pakken. 3. Voorlichting en preventie: Het organiseren van voorlichtingscampagnes en preventieprogramma's ter voorkoming van schulden, gericht op bewustwording en financiële educatie in de gemeenschap, is een belangrijke, maar niet verplichte activiteit. 4.
Toegankelijkheid van diensten: Het waarborgen van de toegankelijkheid en laagdrempeligheid van schuldhulpverleningsdiensten, bijvoorbeeld door verschillende aanmeldings- en ondersteuningskanalen te bieden, sluit aan bij het streven naar integrale schuldhulpverlening. De inrichting van schuldhulpverlening varieert met de economische situatie in een land, waarbij de trend verschuift van zeer toegankelijke schuldhulpverlening naar toegang met strenge toelatingseisen, en nu weer naar eenvoudigere toegang. 5. Maatwerk: Het bieden van individueel maatwerk aan mensen met schulden, rekening houdend met hun specifieke situatie, achtergrond en behoeften, is essentieel. Maatwerk vormt de kern van een integrale benadering en is cruciaal voor het voorkomen van nieuwe schuldenproblematiek. Het verlaagd recidive en is daarom om de lange termijn kosten efficiënt.
Basis Integrale aanpak van schuldenproblematiek. De invulling is vormvrij.
De periode van aanmelding tot intake en de looptijd van een schuldenregelingstraject. Het gaat hier over doorlooptijden van trajecten. De gemeente is verplicht wettelijke termijnen te volgen. Samenwerking met zorgverzekeraars, woningcorporaties en nutsleveranciers door het uitwisselen van klantinformatie over betalingsachterstanden. Hoe en wanneer is vormvrij. Het aanbieden van een traject om de schulden op te lossen. Of dit een saneringskrediet of schuldbemiddeling is, dat is vormvrij.
Extra Voorlichting en preventieprogramma’s. Ook een outreachende aanpak van vroegsignalering (na ontvangst van meldingen van betalingsachterstanden van zorg, nuts en huur) op de burger afstappen is niet verplicht. We kunnen ook volstaan met het sturen van een brief. Echter, in het kader van een integrale aanpak is gekeken naar de meest efficiënte en effectieve aanpak. Intensivering samenwerking met preventief voorveld. Dit kan onderdeel zijn van een integrale aanpak, maar dit hoeft niet. Integraal werken kan ook gaan over domein overstijgend werken binnen de huidige organisatie. Bijv. een actieve samenwerking tussen werk en inkomen en schuldhulpverlening. Maatwerk en toegankelijkheid van dienstverlening. De mate van toegankelijkheid en de effort voor maatwerk is niet vastgelegd in de wet. Wel sluiten we hier aan bij het visiedocument sociaal domein, HBEL. Het is daarbij ook gebruikelijk om mee te gaan met de landelijke ontwikkelingen, maar dit hoeft niet. Extra aandacht voor specifieke doelgroepen, zoals ondernemers, aan de hand van lokale trends en ontwikkelingen. Dit is niet verplicht. Wettelijk is alleen speciale aandacht nodig voor kinderen.
Extra aandacht hebben voor gezinnen met kinderen. Hoe is vormvrij. Nazorg is een verplicht onderdeel. De invulling hiervan is vormvrij. Nadere toelichting Ter aanvullende illustratie: hieronder het model van de NVVK. De wettelijke verplichting is: aanmelding, crisis, intake, stabilisatie, schuldregeling en nazorg. De manier waarop is wettelijk vormvrij, maar waar dus wel aandacht moet zijn voor kinderen, integraal werken en samenwerking met zorgverzekeraars, nuts en woningcorporaties. Wederom is de hoe vraag vormvrij. De NVVK heeft alle pakketten (aanmelding, crisis, intake, stabilisatie, schuldregeling en nazorg) tot in detail uitgewerkt. Voor lidmaatschap NVVK is het verplicht om je aan deze uitwerking te conformeren, voor de HBEL geldt alleen de basis en is al het extra’s, zoals Budgetcoaching dus niet verplicht.
Wat willen we doen: