6
Tekst van het document
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen ACCOUNTANTSVERSLAG 2022 Organisatie IT-audit Overig
GGD Regio Utrecht
Bijlagen
13 april 2023
Per saldo persoonlijker Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
1
Inhoudsopgave
Aan het algemeen en dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht
Samenvatting
Postbus 51
Analyse jaarrekening
3700 AB ZEIST
Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Behandeld door: Ons kenmerk: Datum:
A. van de Groep MSc RA & G.C. Helminck RA MSc EMA 1012890-2022-ACV 13 april 2023
Betreft:
Accountantsverslag 2022
Geachte bestuursleden, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag 2022 met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2022 van de gemeenschappelijke regeling GGD regio Utrecht (hierna: GGDrU) aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 27 september 2022. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2022. De jaarrekening 2022 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het dagelijks bestuur van de GGDrU. Wij hebben dit verslag op 15 maart 2023 besproken met de commissie F&B. Op 22 maart 2023 hebben wij dit verslag besproken met het dagelijks bestuur, de directeur publieke gezondheidszorg en de concerncontroller van uw gemeenschappelijke regeling. Wij bedanken de medewerkers van de GGDrU voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Was getekend: A. (Antine) van de Groep MSc RA
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening
Samenvatting ........................................................................................................ 4 Dashboard accountantscontrole ................................................................................................................................... 5 Belangrijke risico’s ........................................................................................................................................................ 6
Controleverschillen
Analyse jaarrekening ............................................................................................. 9
Organisatie
Inhoudelijke bevindingen ............................................................................................................................................ 10
IT-audit
Financiële positie ........................................................................................................................................................ 15 Resultaatanalyse ........................................................................................................................................................ 16
Overig Bijlagen
Controleverschillen .............................................................................................. 17 Administratieve organisatie en interne beheersing ............................................. 20 Overige onderwerpen ......................................................................................... 23 Overige onderwerpen ................................................................................................................................................. 24 Wet Normering Topinkomens ..................................................................................................................................... 25
Bijlagen................................................................................................................ 26 Bijlage 1: SiSa-bijlage ................................................................................................................................................. 27 Bijlage 2: Materialiteit .................................................................................................................................................. 28 Bijlage 3: Onafhankelijkheid en ViO ........................................................................................................................... 29 Bijlage 4: Fraude ......................................................................................................................................................... 30 Bijlage 5: Communicatie met goverance belaste organen ......................................................................................... 31 Bijlage 6: Beperking verspreidingskring ..................................................................................................................... 33
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
3
Samenvatting
Dashboard accountantscontrole Inhoudsopgave Getrouwheid en rechtmatigheid Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Belangrijke aandachtspunten
• Wij zijn hebben bij de jaarrekening 2022 van de GGDrU een • goedkeurende controleverklaring voor zowel rechtmatigheid als getrouwheid afgegeven. • De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.800.000 respectievelijk € 5.400.000. De rapporteringstolerantie is door het algemeen bestuur bepaald op een absoluut bedrag van € 100.000, zowel voor fouten als voor onzekerheden. • • Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. • Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2022 niet • strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2022 van de GGDrU voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. • Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van de begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening. Hiermee legt uw gemeenschappelijke regeling verantwoording • af over de rechtmatigheid van de lasten over 2022. Er is geen sprake geweest van overschrijdingen.
Net als voorgaande jaren dient de GGDrU aan VWS verantwoording af te leggen over de bestedingen uit hoofde van de Coronapandemie. In tegenstelling tot voorgaande jaren staat de Coronameerkostenverantwoording met ingang van verantwoordingsjaar 2022 niet langer in het jaarverslag maar in de jaarrekening. Hierdoor zijn de onderbouwingen subject van een diepgaandere accountantscontrole. Er zijn in 2022 aanbestedingsfouten geconstateerd als het gevolg van het niet voldoen van de Europese aanbestedingswetgeving. Deze aanbestedingsfouten staan een goedkeurend oordeel voor rechtmatigheid niet in de weg, maar stellen de GGDrU voor een uitdaging richting het verantwoordingsjaar 2023 omdat fouten niet prospectief zijn gewogen in 2022. Met het besluit in het najaar van 2022 is met de andere GGDen besloten om te stoppen met de applicatie GGiD. Het gevolg hiervan is dat de balansposities in de jaarrekening afgewaardeerd dan wel verrekend met de andere GGD-en zijn. In het verlengde hiervan zijn tevens de reserves van de GGDrU aangezuiverd, in lijn met vereisten van het BBV. Als onderdeel van het verantwoordingsproces legt de GGDrU tevens verantwoording af over de specifieke uitkeringen middels de SiSa bijlage. Zowel de financiële kolom als wij hebben een zekere afhankelijkheid van het Rijk ervaren die geleid heeft tot de nodige vertraging richting afwikkeling.
Interne beheersing Financiële positie • Wij hebben tijdens de interim controle de kwaliteit van de • De financiële positie van de gemeenschappelijke interne organisatie en interne beheersing relevant voor regeling is op basis van de gestelde de totstandkoming van de jaarrekening gecontroleerd. signaleringswaarden vanuit het BBV voldoende te Over de kwaliteit van uw interne beheersing hebben wij noemen. reeds gerapporteerd in onze managementletter. Wij • De financiële positie ultimo 2022 is verbeterd ten hebben vanuit de interim controle geconstateerd dat uw opzichte van 2021. Met name het gevolg van het interne beheersing van voldoende kwaliteit is en positieve resultaat over 2022 ad. € 0,7 miljoen. aanknopingspunten biedt om een jaarrekeningcontrole • de beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 2,8 uit te voeren. miljoen. De benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de GGDrU onderkende aanwezige risico’s valt hier ruim binnen met € 1,2 miljoen.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
5
Belangrijke risico’s Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
Post
Risico
Werkzaamheden
Conclusie
Het hiernaast genoemde risico ziet niet toe op een specifieke post, maar is op basis van onze controlestandaarden voorgeschreven bij iedere controle en de daaraan gekoppelde werkzaamheden dienen door ons uitgevoerd te worden.
Wij onderkennen het risico dat het management van de gemeenschappelijke regeling de interne beheersingsmaatregelen doorbreekt met als doel de financiële verslaggeving van de gemeenschappelijke regeling te beïnvloeden.
• Wij hebben de handmatige aanpassingen en correcties in de administratie over 2022 buiten de reguliere boekingsgang (zoals via het inkoopboek, verkoopboek en/of via het bankboek) gecontroleerd; • Wij hebben de besluiten en notulen doorgenomen. • Wij hebben vastgesteld dat de transacties uit hoofde van de bedrijfsactiviteiten onder de reguliere bedrijfsvoering vallen. • Wij hebben jaarrekeningposten met een schattingselementen gecontroleerd, waaronder de overlopende passiva en de voorzieningen.
• Risico naar een aanvaardbaar niveau teruggebracht
Onrechtmatige inkopen en aanbestedingen als gevolg van het niet naleven van wet- en regelgeving inzake Europese aanbestedingen
Vorig jaar is er een onrechtmatigheid in een aanbestedingstraject gesignaleerd.
• Bij zowel de interimcontrole als de jaarrekeningcontrole geven wij extra aandacht aan het aanbestedingsproces binnen de GGDrU. • Naar aanleiding van de uitgevoerde controlewerkzaamheden inzake de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij onrechtmatigheden vastgesteld. Wij hebben een afwijking geconstateerd ter grootte van € 1,1 miljoen.
• De grootte van de afwijkingen passen binnen de goedkeuringstolerantie waardoor een goedkeurend oordeel wordt afgegeven ten aanzien van de rechtmatigheid.
6
Inhoudsopgave
Post
Risico
Werkzaamheden
Conclusie
Corona meerkosten
Wij onderkennen het risico dat er in de verantwoording van de Coronameerkosten kosten worden opgevoerd die niet declarabel zijn op basis van de verantwoordingsinstructie van VWS, en waarvoor geen baten verantwoord mogen worden.
• Wij hebben in lijn met de verantwoordingsinstructies van VWS diverse controles uitgevoerd op de bestedingen zoals verantwoord in de Coronameerkostenverantwoording. • Wij hebben een deelwaarneming uitgevoerd op de variabele kosten, zoals inhuur van derden. Ter toetsing hebben wij vastgesteld dat de gewerkte externe uren aansluiten met planningsoverzichten, logboeken en verwerkt zijn in de accorderingsapplicatie waarin meerder controleurs hun fiat hebben gegeven op de gewerkte uren. • Voor de vaste kosten, zoals huur, gas, water en licht hebben wij in lijn met onze controleaanpak bij de jaarrekening een gegevensgerichte cijferanalyse uitgevoerd. • Voor de eigen personele bestedingen van de GGDrU hebben wij vastgesteld dat de medewerkers op basis van hun taakomschrijving en uitvoering inzet hebben geleverd voor de bestrijding van de Coronapandemie. • Wij hebben inzage gehad in de klachtenregistratie om vast te stellen dat de prestaties zoals verantwoord daadwerkelijk geleverd zijn.
• De bestedingen zijn juist en rechtmatig verwerkt in lijn met de verantwoordingsinstructie van VWS.
Materiele vaste activa en overlopende balansposten uit
Wij onderkennen een risico dat opgenomen balansposities onder zowel de materiele vaste
• Wij hebben kennisgenomen van de besluitvorming door het algemeen bestuur eind 2022 alsmede de verwerking in zowel
De afwaardering van de GGiD is juist en volledig verwerkt in de jaarrekening 2022.
Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
7
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening
Post
Risico
hoofde van de ontwikkeling van de GGiD
activa als de overlopende activa afgewaardeerd dienen te worden als gevolg van het stopzetten van de applicatie GGiD.
Werkzaamheden
Conclusie
de jaarrekening als de jaarstukken van de GGDrU.
Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
8
KERNBOODSCHAPPEN
Analyse jaarrekening
Inhoudelijke bevindingen Inhoudsopgave De belangrijkste boodschappen voor het algemeen bestuur van de GGDrU zijn: Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
Wij hebben de controle van de jaarrekening 2022 van de GGDrU uitgevoerd en hebben een goedkeurende controleverklaring voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid verstrekt. Dat houdt het volgende in: Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2022 van de GGDrU een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva per 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Voorts zijn wij van oordeel dat de in de jaarrekening 2022 verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving. De jaarstukken 2022van uw gemeenschappelijke regeling bestaan uit: Het jaarverslag 2022 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen). De jaarrekening 2022 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage). In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag.
Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: o o
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV. Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van het dagelijks bestuur in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen.
10
o
Inhoudsopgave Samenvatting
Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Wij hebben de in de jaarrekening 2022 van de GGDrU opgenomen verantwoording inzake de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd met inachtneming van de Regeling Controleprotocol WNT 2022. Wij concluderen dat de in de jaarrekening 2022 opgenomen verantwoording met toelichting voldoet aan de daaraan te stellen eisen.
Analyse jaarrekening
Bevindingen aanbestedingen
Controleverschillen
Europese aanbestedingen Uit onze rechtmatigheidscontrole van uw aanbestedingen blijken de volgende afwijkingen uit hoofde van de Europese aanbestedingswet: Inkoopbehoefte Omvang in € Oorzaak Verzekering 296.000 Buiten het coronabedrijf om is sprake van een structurele inkoopbehoefte waarvan de bestedingen boven de drempel voor Europese aanbestedingen komen. Mobiele telefonie 131.000 Buiten het coronabedrijf om is sprake van een structurele inkoopbehoefte waarvan de bestedingen boven de drempel voor Europese aanbestedingen komen. Inhuur programmamanager GGiD 96.000
Organisatie Overig Bijlagen
Product owner GGiD
22.000
Inhuur team forensische geneeskunde
221.000
Inhuur projectleider Nu Niet Zwanger
143.000
Projectleiding renovatie
143.000
Totaal fouten
De bestedingen op het contract zijn meer dan 50% van de oorspronkelijk geraamde kosten c.q. opdrachtwaarde bij het aangaan van het contract. In lijn met de aanbestedingswet is sprake van een wezenlijke wijziging waardoor de opdracht opnieuw in de markt gezet had moeten worden. Daarmee is de markt te kort gedaan, en zijn de bestedingen in 2022 onrechtmatig.
1.052.000
Wij merken op dat de GGDrU er bewust voor heeft gekozen om de doorlopende onrechtmatige bestedingen niet ineens prospectief fout te rekenen voor de komende jaren. Dit betekend dat niet het gehele contract in 2022 onrechtmatig
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
11
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
gerekend wordt maar enkel de besteding in 2022 conform de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Dit betekent dat wanneer de GGDrU ervoor kiest het contract voor te zetten in 2023 de betreffende bestedingen ook in 2023 onrechtmatig zullen zijn. Het verdient daarom de aanbeveling om passende maatregelen te treffen ten aanzien van de betreffende inkoopbehoeften in lijn met de Europese aanbestedingswet. Hierover hebben wij met uw financiële kolom en commissie F&B gesproken. Met name de bestedingen uit hoofde van het Coronabedrijf zijn na 2022 niet per definitie rechtmatig. Immers is zoals u met andere GGD-en hebt laten onderzoeken door een aanbestedingsjurist het spoed-element eraf. Corona is minder urgent geworden als pandemie dan voor 2023, en valt nu ook onder de reguliere infectieziekten. Hierdoor rust een plicht op de GGDrU om diverse inkoopbehoeften voor dit bedrijfsonderdeel in de markt te zetten. Doelmatigheid kan hierbij niet langer prevaleren. Een voorbeeld hierbij is de inhuur van personeel. Het deel dat hiervan doorloopt in 2023 zal (deels) onrechtmatig zijn, omdat de GGDrU in 2022 een Europese aanbesteding personeelsdiensten pandemische paraatheid heeft doorlopen wat geleid heeft tot een gunning aan twee partijen. Gezien de omvang van de betreffende inkoopbehoefte uit het verleden zullen dit naar verwachting in 2023 materiële bedragen betreffen.
Wij adviseren de GGDrU om dit in de eerste maanden van 2023 met zowel de commissie F&B als het algemeen bestuur bespreekbaar te maken. De verantwoordingsvereisten rondom de rechtmatigheidsverantwoording geven ons als accountants in het geval dat de GGDrU hierover juist rapporteert in haar jaarstukken 2023 wel de mogelijkheid om een goedkeurend getrouwheidsoordeel te geven. Begrotingsrechtmatigheid U hebt als gemeenschappelijke regeling conform uw financiële verordening één programma in de begroting en de jaarrekening opgenomen. Zodoende toetsen wij het naleven van het budgetrecht van het algemeen bestuur op het niveau van het programma. Voor wat betreft begrotingsrechtmatigheid dienen de lasten beoordeeld te worden op het niveau van het genoemde programma. Overzicht programma’s (x € 1.000) Programma Publieke Gezondheid
Begroting lasten 205.549
Rekening lasten 182.849
Saldo 23.355
Wij merken op dat er voor wat betreft de lasten op het programma Publieke Gezondheid geen sprake is van een overschrijding. Daarmee concluderen wij dat het budgetrecht van het algemeen bestuur is nageleefd. Investeringskredieten Op pagina 75 worden in de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling de investeringskredieten zoals vastgesteld verantwoord en worden de bestedingen per heden op de kredieten inzichtelijk gemaakt. Wij hebben vastgesteld dat het
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
12
restant van de kredieten juist is bepaald. Er is op het niveau van de kredieten geen sprake van een overschrijding. Daarmee is ook het budgetrecht van het algemeen bestuur nageleefd. Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
Verantwoording meerkosten Covid-19: Opgave kosten Kostensoort (x € 1.000) Bron- en contactonderzoek 8.538 Bemonstering 19.643 Covid-19 vaccinatie 58.715 Overige meerkosten: Infectieziektebestrijding 19.643 Overig 348 Ondersteuning 16.200 Totaal 123.087 Net als over boekjaar 2020 en 2021 heeft de GGDrU voor de verantwoording van deze meerkosten gebruik gemaakt van de verantwoordingsinstructie die het ministerie van VWS hiervoor heeft uitgebracht. Wij hebben een deelwaarneming uitgevoerd op de variabele kosten, zoals inhuur van derden. Ter toetsing hebben wij vastgesteld dat de gewerkte externe uren aansluiten met planningsoverzichten, logboeken en verwerkt zijn in de accorderingsapplicatie waarin meerder controleurs hun fiat hebben gegeven op de gewerkte uren. Voor de vaste kosten, zoals huur, gas, water en licht hebben wij in lijn met onze controleaanpak bij de jaarrekening een gegevensgerichte cijferanalyse uitgevoerd. Voor de eigen personele bestedingen van de GGDrU hebben wij vastgesteld dat de medewerkers op basis van hun taakomschrijving en uitvoering inzet hebben geleverd voor de bestrijding van de Coronapandemie. Wij hebben inzage gehad in de klachtenregistratie om vast te stellen dat de prestaties zoals verantwoord daadwerkelijk geleverd zijn.
Daarnaast hebben wij vastgesteld dat er geen sprake is van dubbele financiering of dat er op basis van deze regeling een financieel resultaat behaalt is. Met deze controlewerkzaamheden hebben wij vastgesteld dat de meerkostenregeling over 2022 juist heeft toegepast. Meerkosten Monkeypox: Naast de Coronameerkosten heeft de GGDrU in 2022 tevens taken uitgevoerd voor de bestrijding van de Monkeypox. Ook hierover heeft zij gerapporteerd in de jaarstukken 2022 conform de verantwoordingsinstructie van VWS. Opgave kosten Kostensoort (x € 1.000)
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
13
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
Kosten voor BCO, monstername en vaccinatie Laboratoriumkosten Overhead Totaal
416 185 701
Net als bij de Coronameerkosten mogen wij als accountant voor deze deelverantwoording gebruik maken van de materialiteit zoals gehanteerd bij de jaarrekeningcontrole 2022 oftewel € 1,8 miljoen. De bestedingen zijn op basis van het alloceren van de betreffende overhead- en uitvoeringskosten van de GGDrU van de bij de betreffende locaties aanwezige teststraten voor Monkeypox tot stand gekomen. Dit betekent dat de totale kosten circa € 2 miljoen bedragen en dat hiervan circa € 0,4 miljoen toegerekend wordt aan de Monkeypox. Wij hebben op basis van waarnemingsdocumentatie van de GGDrU vastgesteld dat er vijf teststraten waren waarvan één gealloceerd was voor het testen van Monkeypox. Wij hebben van deze bestedingen vastgesteld dat er geen sprake is van dubbele financiering. Afwaardering GGiD applicatie De GGDrU heeft in 2022 samen met de GGD Twente en GGD Hollands Noorden besloten om te stoppen met de ontwikkeling van de GGiD applicatie. Het gevolg is dat de boekwaarden van deze applicatie in de jaarrekening 2022 van de GGDrU zijn afgewaardeerd, en dat de verrekening met de andere twee GGD-en heeft plaatsgevonden. Uitgangspunt van het BBV is dat er door een dergelijke afwaardering geen negatieve reserves mag ontstaan. De GGDrU heeft middels aanzuivering van de reserves door de Midden-Nederland gemeenten gezorgd dat dit niet het geval is.
De aanzuivering bedraagt circa € 4,1 miljoen.
14
Financiële positie Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
In de Jaarstukken 2022 is in de ‘Paragraaf Financieel Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ het risicoprofiel van de GGDrU geschetst, alsmede de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Volgens de door de GGDrU gehanteerde systematiek bedraagt deze verhouding ultimo 2022 van 2,3 (2021: 1,7). Daarmee is de weerstandscapaciteit hoger dan in 2021. Uw gemeenschappelijke regeling heeft een minimale norm vastgesteld van 1,0 tot 1,4 wat betekent dat er per ultimo 2022 een surplus bestaat. Voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen zijn een viertal kengetallen vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Wij hebben in bijlage 7 van dit verslag ter duiding de betekenis per kengetal opgenomen. Er is geen vaste norm of streefwaarde voor de hoogte van de kengetallen; een gebruiker dient alle kengetallen in ogenschouw te nemen bij het beoordelen van de financiële positie van een decentrale overheid. Wel hanteert de overheid drie signaleringswaarden, namelijk minst risico, neutraal en meest risicovol. Onderstaand overzicht toont (verkort) de financiële positie van uw gemeenschappelijke regeling op 31 december 2022: Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd) Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte
JRK 2021 2,4% 2,4% 7,7% -0,7%
Begroting 2022 4,0% 4,0% 6,3% -0,3%
JRK 2022 2,4% 2,4% 13,1% 0,0%
Minst risicovol
Neutraal < 90 < 90 > 50 >0
90 - 130 90 - 130 20 – 50 0
Meest risicovol > 130 > 130 < 20 <0
Op basis van bovenstaand overzicht blijkt dat u qua signaleringswaarden van uw kengetallen verbeterd zijn. Met name de solvabiliteit is sterk verbeterd ten opzichte van boekjaar 2021. Dit kengetal is positief beïnvloed door het resultaat in 2022 van € 0,7 miljoen. Wij hebben in ons accountantsverslag 2021 reeds gewezen op uw solvabiliteitspositie. Deze bevindt zich ultimo 2022 en 2021 in de categorie meest risicovol.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
15
Resultaatanalyse Inhoudsopgave In de jaarrekening is het resultaat ten opzichte van de begroting als volgt samengevat: (-/- is verlies) Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen
X € 1.000 Baten Lasten
Begroting
Realisatie 204.301 205.549
183.066 182.849
-/- 1.248
218
Organisatie
Saldo van baten en lasten
Overig
Onttrekking reserves Toevoeging reserves
1.585 337
767 337
Gerealiseerd resultaat
€0
648
Bijlagen
In de programmaverantwoording worden de verschillen ten opzichte van de begroting uitgebreid toegelicht, ook voor wat betreft de mutaties in de reserves. Ook in de toelichting op de rekening van baten en lasten worden de verschillen toegelicht, logischerwijs in meer gecomprimeerde vorm om dubbeling voor de lezer te voorkomen.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
16
Controleverschillen
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
Gecorrigeerde en niet-gecorrigeerde fouten respectievelijk onzekerheden Wij hebben de volgende gecorrigeerde en niet-gecorrigeerde fouten respectievelijk onzekerheden in de controle 2022 geconstateerd: Gecorrigeerde controleverschillen Nagekomen kosten over 2022 in 2023, die deels verband houden met het Coronabedrijf en daardoor tevens ook gedeclareerd worden bij VWS waardoor enkel een resultaatsimpact van € 77.000 ontstaat. De volgende verschillen zijn naar aanleiding van onze controle niet gecorrigeerd: Niet gecorrigeerde controleverschillen -
Bedrag in € 654.000
Bedrag in €
Wij hebben de resterende ongecorrigeerde controleverschillen als volgt geëvalueerd in relatie tot de door ons gehanteerde materialiteit om tot een oordeel voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid bij de jaarrekening 2022 te komen. Wij komen tot het volgende overzicht:
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
18
Aard van de fouten
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode
-
-
Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout Rechtmatigheidsfout is per saldo ook een getrouwheidsfout
-
-
(Sub)Totaal getrouwheidsfouten
-
-
€ 1.052.000
-
-
-
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie
Extra absolute waarde rechtmatigheidsfouten Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit externe regels (EU-aanbesteding/fido) Extra foutieve financiële beheershandelingen zonder direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid) Overige rechtmatigheidsfouten
-
-
Totaal rechtmatigheidsfouten
€ 1.052.000
-
Aard van de onzekerheden
Rechtmatigheid
Overig Bijlagen
Onzekerheid rechtmatigheid is ook een onzekerheid inzake getrouwheid:
(Sub)Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid Extra absolute waarde onzekerheden rechtmatigheid Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit externe regels (EU-staatssteun) Extra financiële beheershandelingen met een onzeker direct financieel effect vanuit interne regels (gedoogbeleid) Overige onzekerheden inzake de rechtmatigheid
Totaal onzekerheden in de controle rechtmatigheid
Getrouwheid -
-
-
-
-
-
-
-
Voorgaande tabel is tevens in de schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening 2022 opgenomen die de directeur publieke gezondheidszorg aan ons heeft verstrekt alvorens wij de controleverklaring bij de jaarrekening 2022 hebben afgegeven.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
19
Administratieve organisatie en interne beheersing
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie Overig Bijlagen
Administratieve organisatie en interne beheersing Wij hebben, als onderdeel van de controle van de jaarrekening 2022, de interimcontrole voor de GGDrU in het najaar van 2022 uitgevoerd. Deze controle is primair gericht op de analyse en evaluatie van de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle. Tevens heeft deze controle als doelstelling om de aandachtspunten voor de jaarrekening 2022 te signaleren en onder uw aandacht te brengen. Onze conclusies inzake de interne beheersing zijn opgenomen in onze managementletter d.d. 24 november 2022. Onze algemene indruk van de gehele administratieve organisatie en interne beheersing binnen de GGDrU is dat deze voldoende is om een jaarrekeningcontrole uit te kunnen voeren maar dat er wel kansen liggen om de administratie organisatie en interne beheersing kwalitatief te verbeteren. Wij hebben deze verbetermogelijkheden voor u opgenomen in de managementletter. Een beperkt aantal van de bevindingen uit voorgaande boekjaren is opgelost. Hiertegenover staat dat er uit voorgaande jaren nog punten onderhanden zijn, of waarop geen stappen zijn gezet. Hierbij is nuance nodig. De organisatie heeft aan punten met een hoge prioritering (hoog belang, geen mitigerende beheersmaatregelen) voorrang gegeven. Zoals ook eerder aangekondigd vinden wij de bezetting van de Verbijzonderde Interne controle kwetsbaar.
Met het oog op de aankomende rechtmatigheidsverantwoording vragen wij u hier nogmaals extra aandacht voor. Voor onze detailbevindingen verwijzen wij u naar de volledige tekst van de managementletter. Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
21
Overige onderwerpen
Overige onderwerpen Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Geen significante wijzigingen in de reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in onze opdrachtbevestiging d.d. 27 september 2022 en de door het algemeen bestuur vastgestelde controleverordening. Er is gedurende de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Ook hebben zich geen wijzigingen voorgedaan in de reikwijdte. Geen wijzigingen in significante verslaggevingsvoorschriften Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeenschappelijke regeling. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeenschappelijke regeling zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2022. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt.
Inschattingen door het management In onze risicoanalyse en controleaanpak van de GGDrU hebben wij een significant risico aangemerkt die betrekking heeft op inschattingen door het management. Conform onze controleaanpak hebben wij ‘management override of controls’ aangemerkt als significant risico.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
24
Wet Normering Topinkomens Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie
De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2022 niet meer bedragen dan € 216.000 per jaar. Daarnaast dienen instellingen de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Wij hebben tijdens onze controle geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd groter dan onze rapporteringsdrempel die van invloed zijn op de WNT. In 2022 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd.
IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
25
Bijlagen
Bijlage 1: SiSa-bijlage Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Regeling nummer J&V A18B VWS H3
Organisatie IT-audit
VWS H5 VWS H11
Regeling Bekostiging eerste opvang ontheemden Oekraïne door Veiligheidsregio’s (SiSa tussen medeoverheden) Seksualiteitscoördinatie- en Hulpverlening + aanvullende curatieve SOA bestrijding Subsidieregeling Prep Corona Bonusregeling Zorg
Fout of onzekerheid Nvt
Financiële omvang in €’s -
Toelichting fout/onzekerheid -
Nvt
-
-
Nvt Nvt
-
-
Totaal
Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
Oordeel getrouwheid:
Goedkeurend
Oordeel rechtmatigheid:
Goedkeurend
27
Bijlage 2: Materialiteit Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
Controleaanpak en uitvoering controle Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met de door ons voorgenomen controleaanpak. Dat houdt in dat wij onze controle voor een groot deel gegevensgericht hebben uitgevoerd. Onze controleaanpak is onder andere gebaseerd op een adequate risicoanalyse. Wij hebben enkele gesprekken met ambtelijk medewerkers gevoerd over de binnen de GGDrU intern toegepaste risicoanalyse, het werkprogramma en de aanpak van de te verrichten verbijzonderde interne controlewerkzaamheden. Goedkeurings- en rapporteringstolerantie Het algemeen bestuur bepaalt de goedkeuringstolerantie die de accountant bij zijn controle van de jaarrekening dient te hanteren. Normaliter wordt hiervoor de richtlijn op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) aangehouden, zo ook door de GGDrU. Op grond van de jaarrekening 2022 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 1% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 1.800.000 en voor onzekerheden 3% van de totale lasten, inclusief dotaties aan de reserves, dat is afgerond € 5.400.000. Wordt deze goedkeuringstolerantie niet overschreden, dan kan een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. De goedkeuringstolerantie is een kwantitatieve maatstaf.
De uiteindelijke oordeelsvorming is echter altijd een combinatie van kwalitatieve en kwantitatieve afwegingen. De rapporteringstolerantie is door het algemeen bestuur bepaald op een absoluut bedrag van € 100.000, zowel voor fouten als voor onzekerheden.
28
Bijlage 3: Onafhankelijkheid en ViO Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
Wij zijn onafhankelijk van de GGDrU De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Eshuis ingebed. Ons zijn geen relaties bekend tussen Eshuis Registeraccountants B.V. en haar zuster- en of dochterondernemingen en de gemeenschappelijke regeling, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Eshuis beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle partners en werknemers bij Eshuis. Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. Procedures die erop gericht zijn dat onze partners en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
29
Bijlage 4: Fraude Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
De beoordeling door het dagelijks bestuur van het risico van materiële fouten de jaarrekening als gevolg van fraude of overtreding van wet- en regelgeving De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude en onjuistheden berust bij het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Het is de verantwoordelijkheid van de accountant om het risico te beoordelen dat de jaarrekening als gevolg van fraude, onjuistheden of verduistering van activa afwijkingen van materieel belang zou kunnen bevatten. Dit betreft een redelijke maar geen absolute mate van zekerheid, dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet wordt ontdekt, groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing.
Indien wij bij een wettelijke controle gegevens of informatie verkrijgen die een redelijk vermoeden rechtvaardigen dat sprake is van fraude van materieel belang ten aanzien van de financiële verantwoording zijn wij, onder bepaalde omstandigheden, op grond van de WTA gehouden hiervan een melding te doen bij de KLPD. Wij hebben deze accountantscontrole professioneelkritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, de ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Op basis van deze werkzaamheden zijn ons tijdens onze controle van de jaarrekening 2022 geen aanwijzingen van fraude gebleken. Bij onze bespreking van de controlebevindingen gaf u aan bewust te zijn van fraude en dat ook bij het dagelijks bestuur gedurende 2022 geen indicaties van fraude zijn gebleken.
30
Bijlage 5: Communicatie met goverance belaste organen Inhoudsopgave Samenvatting
Bevestiging bij de jaarrekening
Wij hebben ten tijde van de afwikkeling van de jaarrekeningcontrole 2022 een bevestiging bij de jaarrekening van de directeur publieke gezondheidszorg van de gemeenschappelijke regeling ontvangen.
Verbonden partijen
Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de transacties met verbonden partijen.
Overige kwesties die aandacht vragen van de met governance belaste personen
De overige kwesties die aandacht vragen van de met governance belaste personen zijn opgenomen in dit verslag.
Tekortkomingen interne controle
Voor de tekortkomingen in de interne controle verwijzen wij naar de management letter 2022 d.d. 24 november 2022, alsmede onze toelichtingen in dit verslag.
Wijzigingen in de controleverklaring
Geen sprake van wijzigingen in de controleverklaring.
Feitelijke of vermoedelijke gevallen van fraude, nietnaleving van de wet- en regelgeving of illegale handelingen
Geen sprake van feitelijke of vermoedelijke gevallen van fraude, niet-naleving van de wet- en regelgeving of illegale handelingen.
Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
31
Significante moeilijkheden
Geen sprake van significante moeilijkheden.
Meningsverschillen met het management of opgelegde beperkingen
Er is geen sprake van meningsverschillen met het management en/of opgelegde beperkingen.
Andere informatie
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.
Inbreuken op de onafhankelijkheid
Er is geen sprake van inbreuken op de onafhankelijkheid.
Grondslagen voor financiële verslaggeving
Wij hebben vastgesteld dat de grondslagen voor de financiële verslaggeving in 2022 juist zijn toegepast.
Significante kwesties die zijn besproken of waarover is gecorrespondeerd met het management
De significante kwesties die zijn besproken of waarover is gecorrespondeerd met het management blijken uit dit verslag.
Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
32
Bijlage 6: Beperking verspreidingskring Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening
Beperkingen ten aanzien van de verspreiding Dit verslag wordt aangeboden op basis van de veronderstelling dat het alleen bedoeld is ter informatie van de met governance belaste personen van de gemeenschappelijke regeling, dat er niet uit mag worden geciteerd en niet naar mag worden verwezen, geheel of gedeeltelijk, zonder onze voorafgaande schriftelijke toestemming en dat wij met betrekking tot het verslag geen enkele verantwoordelijkheid accepteren jegens enige daartoe.
Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
33
Bijlage 7: Toelichting financiële kengetallen Inhoudsopgave
Bron: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | Staatsblad 2015, 206
Samenvatting
Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een hoge netto schuldquote hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Of dat het geval is valt niet direct af te leiden uit de netto schuldquote zelf, maar hangt af van meerdere factoren. Zo kan een hoge schuld worden veroorzaakt doordat er leningen zijn afgesloten en die gelden vervolgens worden doorgeleend aan bijvoorbeeld woningbouwcorporaties die op hun beurt weer jaarlijks aflossen. In dat geval hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen).
Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen (het totaal van de algemene en de bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Daar is bijvoorbeeld sprake van indien een lening is aangegaan omdat het eigen vermogen niet liquide is (omdat het vast zit in bijvoorbeeld een gemeentehuis of dat er andere investeringen mee zijn gefinancierd). Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de provincie of gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van een provincie en gemeente. De solvabiliteitsratio drukt immers het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds of provinciefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting OZB respectievelijk opcenten op de motorrijtuigenbelastingen.
Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie schuilt erin dat het van belang is om te weten welke structurele ruimte een co of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De kengetallen moeten daarbij in samenhang worden bezien.
Accountantsverslag 2022 GGD Regio Utrecht
34