3 Advies adviesraad Sociaal Domein HBEL

p/a drs. Yvonne van Dam, voorzitter yvonne.vandam@planet.nl Aan: College van burgemeester en wethouders van de gemeente Huizen College van burgemeester en wethouders van de gemeente Blaricum College van burgemeester en wethouders van de gemeente Eemnes College van burgemeester en wethouders van de gemeente Laren

Huizen, 31 oktober 2023 Betreft: advies over hoofdstuk 5 Participatie van de Verordening Sociaal Domein

Geachte colleges, Op 3 oktober 2023 ontving de Adviesraad sociaal domein HBEL (verder: adviesraad) uw verzoek om advies inzake de inhoud van het gewijzigde hoofdstuk 5 Participatie van de Verordening Sociaal Domein. Allereerst maken we hieronder enkele algemene opmerkingen, daarna gaan wij in op de afzonderlijke punten van de gewijzigde tekst. 1.Inleiding, algemene opmerkingen en aandachtspunten De gewijzigde inhoud is goed leesbaar; het taalgebruik in de verordening over het algemeen toegankelijk en begrijpelijk. Sommige omschrijvingen zijn ons niet geheel duidelijk of volgens ons voor meerdere uitleg vatbaar. In de tekst staan wel een aantal tekst/typefouten en soms (te) lange zinnen. In ons advies op onderdelen gaan wij hierop nader in. De tekst is ten opzichte van de vorige versie van 2018 ingrijpend gewijzigd; wij hebben ons advies gebaseerd op de gewijzigde versie en niet onderzocht of alle relevante punten uit de oude versie in de gewijzigde versie een plaats hebben gevonden. Verder maken wij bij dit document graag de verbinding met het visiedocument Sociaal Domein 2023; in de onderstaande tekst grijpen wij op een paar punten terug op de basisprincipes 6 en 8 uit het visiedocument. Basisprincipe 6 betreft het doen van extra stappen en geven van extra aandacht aan specifieke doelgroepen.

Wij vragen u dit te concretiseren voor de doelgroep van de werkontwikkelbedrijven en roepen op tot het inzetten van vrijwilligerswerk en vrijwilligersorganisaties voor deze doelgroep. In basisprincipe 8 gaat het om sturen op resultaten, zicht, grip, monitoring en evaluatie. Hierop komen wij in opmerkingen per onderdeel terug.

1

2. Opmerkingen per onderdeel van de verordening. Inleiding, 5.1 Kernwaarden en 5.2 Uitgangspunten De allereerste zin van een stuk zet de toon; wij vinden de huidige zin ‘De HBEL-gemeenten richten zich op de beweging van personen in deze gemeenten naar zelfredzaamheid’ vaag en stellen het volgende alternatief voor: ‘De HBEL-gemeenten willen de bewoners begeleiden bij het zelfredzaam worden.’ In de tweede zin is ‘duurzaam’ een wat vreemde term: bedoeld wordt waarschijnlijk volledige en blijvende uitstroom uit een uitkering. In de derde zin wordt inzet van talenten voor de samenleving volgens de adviesraad als doel genoemd. Inzet van talenten en kwaliteiten is een goed streven, maar inspanningen moeten zich in eerste instantie richten op economische zelfredzaamheid. Individuele wensen en talenten kunnen niet bepalend zijn voor de inzet van re-integratie-instrumenten. Dee adviesraad benadrukt in dit kader de positieve effecten van werken en economische onafhankelijkheid die bijdragen aan verdere persoonlijke ontwikkeling en sociaal welbevinden. De adviesraad vraagt ook oog te hebben voor de positie van kwetsbare mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De adviesraad mist in dit kader aandacht voor de belastbaarheid van de burger. Bij de uitgangspunten adviseert de adviesraad om vrijwilligerswerk nadrukkelijk een plek te geven als opstap naar betaald werk.

Niet duidelijk is wat bedoeld wordt met rekening houden met concurrentieverhoudingen en verdringing op de arbeidsmarkt en hoe de gemeenten dit vormgeven. 5.3 Doelgroep Voor de adviesraad is niet duidelijk wat bedoeld wordt met 'jongere partner van een persoon met AIO-uitkering’. De adviesraad adviseert een korte toelichting te geven. Eveneens adviseren wij u een duidelijkere omschrijving te geven van wat wordt bedoeld met ‘personen die stappen kunnen zetten richting arbeidsmarkt’. 5.4. Samenwerking De adviesraad gaat ervan uit dat de samenwerking met andere partijen op en rond de arbeidsmarkt is gericht op economische zelfredzaamheid. Bij samenwerking benadrukt de adviesraad nogmaals het belang van de werk-ontwikkelbedrijven en de vrijwilligersorganisaties hierbij. 5.5. Budget De adviesraad begrijpt uit de tekst bij dit onderdeel dat gemeenten budgetplafonds kunnen vaststellen. Als gemeenten eigen budgetruimte hebben, kunnen kennelijk gerichtere keuzes voor bepaalde doelgroepen gemaakt worden. . De Adviesraad juicht gerichtere keuzes maken (zie basisprincipe 6 m.b.t. specifieke doelgroepen) toe. 5.6. Voorzieningen-werk (economische zelfredzaamheid)

De Adviesraad ziet vrijwilligerswerk als een belangrijk instrument als opstap naar regulier, betaald werk. Wij pleiten ervoor na te gaan op welke plaatsen dit instrument nog meer kan worden ingezet.

2

In sub 5 van dit artikel is opgenomen dat de gemeente samen met de betrokkene afspraken maakt en vastlegt. De adviesraad stelt u voor om voor het vastleggen van de afspraken aan te sluiten bij de werkwijze binnen het sociaal domein die is vastgelegd in de Visie Sociaal domein 2023-2027: ‘het opstellen van één Plan van Aanpak waarin de door inwoner en de gemeente gemaakte afspraken worden opgenomen en via tussentijdse mijlpalen, op te nemen in het plan van aanpak, te beoordelen of de resultaten van de gemaakte afspraken in de tijd in lijn zijn met het bereiken van het beschreven doel.’ 5.6.1 onder 1 Proefplaatsing De termijnen genoemd onder de nummers d t/m f zijn niet duidelijk en geven verwarring over de werkwijze. 5.6.1 onder 3 sub e Beschut werk De Adviesraad twijfelt of het aanbieden van een voorziening wel adequaat is, in aanloop naar een toekomstige beschutte dienstbetrekking. Het voorzien in voldoende plaatsen in de vorm van beschut werk ziet de Adviesraad als een prioriteit. Een oplossing in de vorm van een plaatsing bij een particuliere werkgever met goede begeleiding van de ‘eigen’ jobcoach lijkt de adviesraad dan meer passend. 5.6.1. onder 6 Nazorg De adviesraad juicht deze nazorg/begeleiding na plaatsing van harte toe. In de praktijk blijkt vaak dat er kort na de start met een baan een hoger afbreukrisico is als de werkzoekende meer op zichzelf raakt aangewezen.

Uit het succes van het Actieplan Jeugdwerkloosheid blijkt wel dat de jobcoaches een belangrijke rol spelen bij het leiden naar en behouden van werk. 5.7 Voorzieningen- sociale activering (sociale zelfredzaamheid) De Adviesraad gaat ervan uit dat de zinvolle activiteiten niet vrijblijvend worden ingezet. 5.8.1 Persoonlijke begeleiding De Adviesraad ziet een belangrijke rol voor de jobcoach weggelegd en verwijst hierbij naar onze eerdere opmerkingen over de rol van jeugd- jobcoaches in het Actieplan Jeugdwerkloosheid. De Adviesraad is uiteraard bereid dit advies toe te lichten.

Met vriendelijke groet, namens de Adviesraad Sociaal Domein HBEL,

i.o. mw. C.C. Treurniet secretaris Adviesraad Sociaal Domein HBEL

3