1. concept programmaplan SD HBEL 24 oktober 2024
Tekst van het document
2 Een financieringsvorm op basis van een vaste totaalprijs kan betekenen dat er op enig moment wachttijden zijn voor mensen. Wachttijden zijn geen doel, maar kunnen acceptabel zijn. Dit kan mensen prikkelen tot het zelf zoeken naar alternatieve oplossingen. Belangrijk is in beeld te hebben wat wel en niet acceptabel is. En dat bij wachttijden er een werkwijze is dat mensen die wel direct ondersteuning nodig hebben ook direct geholpen kunnen worden. Werken in partnerschap tussen gemeenten en deze aanbieders. Hiermee bedoelen we dat er periodiek overleg is over de (gewenste) afspraken en resultaten, het monitoren van de kwaliteit en de uitnutting van het budget, de werkwijze bij (dreigende) uitnutting van het budget, en het voorkomen dat mensen onnodig heen-en-weer worden geschoven tussen partijen. Dit alles betekent dat het wenselijk is om de huidige regionale inkoop-afspraken te herzien, met name die in het kader van Wmo begeleiding en Jeugdhulp en Jeugd-begeleiding. Hierbij is zorgvuldigheid belangrijk, waarbij rekening wordt gehouden met de gevolgen voor cliënten, de huidige aanbieders en de gemaakte afspraken en regels over het tussentijds aanpassen of opzeggen van afspraken. Deze afspraken zijn afgesloten op het niveau van de regio Gooi en Vecht. Dit is dan ook het niveau waarop afspraken kunnen worden herzien.
De HBEL-focus van de transformatie lag tot nu toe op de Wmo-begeleiding. Voor de Wmo begeleiding en dagbesteding is regionaal besloten om een verkenning uit te voeren naar de herziening van deze inkoopafspraken, deze is dan ook hieronder als project beschreven. Een van de speerpunten van de Hervormingsagenda Jeugd is het werken met ‘sterke lokale teams 2.0’ die lichte jeugdhulp lokaal en laagdrempelig aanbieden. Het project ‘Versterken lokaal netwerk HBL jeugd: professionals die als 1 team jeugdigen/gezinnen ondersteunen’ is de HBEL vertaling van dit landelijke speerpunt. In de HBEL visie sociaal domein beschrijven we onze ambitie dat ook specialistische ondersteuning aansluit bij dit netwerk. Werken met een beperkt aantal aanbieders, een doelgroep/lumpsum financiering en de andere kader zoals hierboven staan, zijn ook bij jeugd wenselijk. Daarom is ook bij Jeugdhulp en – begeleiding wenselijk om de huidige regionale inkoopafspraken te herzien. Voor de regionale inkoopafspraken rondom Jeugd is regionaal nog niet besloten om een regionale verkenning uit te voeren naar herziening van inkoopafspraken. Daarom is dit nog niet als project in dit programma opgenomen. Vanuit de HBEL zetten we ons er voor in dat we dit wel regionaal gaan oppakken.
Overigens is de (regionaal) ingezette koers van de inzet van POH-ers jeugd ggz en de onderwijs-zorg-arrangementen te zien als op kleine schaal al wel werken met deze andere vorm van financiering.
2 Voor meer informatie over hoe een inkooprelatie is vorm te geven, zie onder meer: Drie
uitvoeringsvarianten · Ketenbureau i-Sociaal Domein 29
Wat: Nieuwe inkoopafspraken Wmo begeleiding en dagbesteding Schaal en sturing: Regio GV, via HBEL Doel: - Deze ondersteuning sluit aan op de basisondersteuning: aanvullend qua taakafbakening, - Samenwerking waar nodig rondom inwoner, vanuit 1 plan - Ruimte voor innovatie, zoals groepsgewijze inzet - In financiering prikkels voor samenwerking, afschalen, innovatie, groepsgewijze ondersteuning Resultaat: Stap 1: regionaal verkennen nieuwe inkoopafspraken Bij go: - Opzeggen lopende afspraken - Nieuwe afspraken met aanbieders geïndiceerde ondersteuning - Nieuwe afbakening inzet lokaal team en geïndiceerde ondersteuning Status: Regionaal is besloten tot het uitvoeren van een verkenning. Deze is nu in opstartfase. Aandachtspunten: Is project van Regio GV, dus ook voor andere gemeenten in de regio. Opzeggen afspraken en nieuwe inkoop afspraken zijn trajecten met meerdere stappen en lange termijnen voor opzeggen afspraken en nieuwe inkoopafspraken.
30
7: Sturen op resultaten Wat is nodig om te sturen op resultaten?: - Inzicht in de ontwikkeling van de opgaves. Hiervoor zijn indicatoren benoemd in de visie en het Huizer plan van aanpak brede Spuk / GALA. Hierbij is (met name in het plan van aanpak brede Spuk / GALA) stilgestaan bij de beperkingen van streefwaardes, en dat we bij diverse indicatoren altijd streven naar bijvoorbeeld ‘zo min mogelijk’ zonder deze te kwantificeren. Bijvoorbeeld waar het gaat om eenzaamheid over overbelaste mantelzorgers of mensen met in schulden of jongeren met mentale problemen. Hierbij maken we gebruik van al beschikbare data, zoals beschikbaar via onder andere waarstaatjegemeente.nl en het CBS. - Inzicht is nodig in de mate waarin we onze doelen hebben gerealiseerd. Ook hiervoor zijn in de visie indicatoren benoemd. Een deel van de indicatoren moet nog ontwikkeld of geïmplementeerd worden. - Programmatisch werken. Met de voorgestelde projecten gaan we aan de slag met meerdere trajecten. Trajecten die we inzetten vanuit de HBEL, vanuit Huizen, de BEL-combinatie en vanuit de Regio GV. Trajecten die niet alleen de gemeentelijke organisatie raken, maar ook veel andere organisaties. Belangrijk is nu dat al deze trajecten in samenhang opgepakt worden en dat we de ambities realiseren die we op papier hebben gezet, rekening houdend met een veranderende samenleving.
Hierbij ligt een programmatische aanpak van de ontwikkeltrajecten voor de hand. Een dergelijke aanpak vraagt om een doorontwikkeling van onze organisatie waarin programmatisch werken voorheen geen structurele plek had. Wat gaan we doen: Implementeren enquête kwaliteit/tevredenheid onder klanten Sturen met passende indicatoren Actualiseren van het dienstverleningsconcept van de HBEL uitvoeringsdienst Implementatie programmatisch werken Wat: Implementeren enquête kwaliteit/tevredenheid onder klanten Schaal en sturing: HBEL Doel: inzicht in de kwaliteit van, en tevredenheid over, de ondersteuning. Om daarmee de ondersteuning verder te verbeteren. Resultaat: - Een vragenlijst en werkwijze ontwikkeld waarmee we voldoende respons krijgen. - Implementatie voor alle ondersteuning die we zelf leveren. - Verkennen of er een meerwaarde is en het haalbaar is om dit ook in te zetten bij dienstverlening die we niet zelf leveren, maar waarbij we opdrachtgever zijn. - De uitkomsten zichtbaar in het dashboard. - Deze werkwijze structureel invoeren, als onderdeel van het kwaliteitsproces. Status: Enquête is ontwikkeld en wordt nu eerst op kleine schaal uitgerold bij cliënten van het lokaal begeleidingsteam en van Zicht op Werk. Om de werkwijze zo door te ontwikkelen en verder uit te rollen. Aandachtspunten: - Voldoende response van cliënten is een aandachtspunt.
Wat: Sturen met passende indicatoren Schaal en sturing: HBEL Doel: zicht op de voortgang op de kwantitatieve en financiële doelstellingen Resultaat: - realisatie van alle indicatoren die in de visie zijn benoemd. - Inzicht ontsluiten via het dashboard sociaal domein, jaarrapportages en prognoses. - Data gebruiken in de p&c cyclus. Status: Deels gerealiseerd, deels in ontwikkeling Aandachtspunten: - Voor zicht op verwachte inzet en kosten in de toekomst, is een inschatting wenselijk van de benodigde inzet en kosten in de toekomst. Hiervoor is relevant: 31
-
Een verdere ontwikkeling van beschikbare tools. Inzicht in autonome effecten (zoals de bevolkingstoename of -afname, vergrijzing) en deze betrekken bij de verwachtte inzet en kosten. Gegevens moeten niet alleen beschikbaar zijn. De organisatie moet deze data structureel gebruiken. Met het ontwikkelen van de data wordt het datagedreven werken verder ingebed in de planning en controlcyclus.
Wat: Aanpassen dienstverleningsconcept HBEL uitvoeringsdienst Schaal en sturing: HBEL Doel: Een actueel, vastgesteld kader op basis waarvan de inzet van de HBEL uitvoeringsdienst helder is, zowel intern als voor de HBEL opdrachtgevers. Resultaat: - Een geüpdatet, vastgesteld dienstverleningsconcept. - Het dienstverleningsconcept is door de HBEL gemeenten vastgesteld als het kader voor de inzet van de uitvoeringsdienst. Bestuurlijke vaststelling eventueel in een verkorte, bestuurlijke versie. - Werkwijze vastgesteld waarbij dit concept periodiek wordt geactualiseerd. Status: Het laatste vastgestelde dienstverleningsconcept dateert van 2016. Context en aandachtspunten: Dit dienstverleningsconcept beschrijft de werkwijze van de uitvoeringsdienst. Diverse van de projecten die dit programma beschrijft, beogen een andere werkwijze. Voor borging van deze projecten zal daarom regelmatig het aanpassen van dit concept nodig zijn. Het project om de verordening sociaal domein aan te passen, beschrijft de invoering van een dienstverleningsmodel voor de inwoner. Dit is niet hetzelfde als dit dienstverleningsconcept van de HBEL uitvoeringsdienst. Maar dit model is wel onderdeel van het concept.
Wat: Implementatie programmatisch werken Schaal en sturing: HBEL Doel: Een werkwijze neerzetten waarmee de verschillende onderdelen van de transformatie gezamenlijk leiden tot de beoogde doelen. Resultaat: Werkwijze realiseren via het neerzetten via onder meer: - een structuur, functies, werkafspraken, passende ict middelen, kennis en kunde en andere randvoorwaarden. - Deze werkwijze verbinden met de rest van de organisatie. Status: gestart. Deze implementatie is randvoorwaardelijk voor het programmatisch oppakken van de andere projecten van het programma. Aandachtspunten: Deze implementatie is breder dan dit ene programma, Er zijn in de gemeentelijke organisaties meer thema’s die vragen om een programmatische aanpak.
32
8: HBEL samenwerking Met dit programma beogen we als HBEL gemeenten een verschuiving te maken die (relatief) minder inzet van geïndiceerde ondersteuning beoogd, en meer inzet vanuit niet-geïndiceerde basisondersteuning. Bij deze verschuiving speelt verbinding en samenwerking tussen de onderdelen van het sociaal domein een belangrijke rol. Deze onderdelen zijn de geïndiceerde ondersteuning, indiceren/verwijzen/regie door consulenten, basisondersteuning en de toegang voor inwoner tot het sociaal domein. Deze onderdelen zijn verschillend georganiseerd. Deels op het niveau van afzonderlijke gemeenten, deels op het niveau van de BEL-combinatie, deels op HBEL niveau. Bij de basisondersteuning lopen deze niveaus door elkaar heen. De basisondersteuning (ondersteuning zonder indicatie) werd voorheen door elke gemeente apart opgepakt via eigen afspraken met partijen in het voorveld. De afgelopen jaren begeeft de HBEL uitvoeringsorganisatie zich meer op het terrein van de basisondersteuning (ondersteuning waarvoor geen indicatie nodig is), met name door de inzet van het lokale begeleidingsteam en schuldhulpverlening. Andere partijen die basisondersteuning leveren, werken nog via (beleids)kaders van de afzonderlijke gemeenten. De beoogde klantreis in de basisondersteuning bevat dezelfde stappen voor de BEL gemeenten als voor Huizen.
De inzet van de HBEL uitvoeringsorganisatie op dit terrein en het vormgeven van dezelfde klantreis, betekent dat op dit terrein een uniforme werkwijze van de HBEL-gemeenten voordelen biedt. De huidige samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd in gemeenschappelijke regelingen en werkafspraken. De gemeenschappelijke regeling voor de HBEL is opgesteld voor de decentralisaties in het sociaal domein van 2015 en voor de oprichting van de BEL-combinatie. In de huidige praktijk hebben de BEL combinatie en de Huizer afdeling maatschappelijk beleid in het sociaal domein eigen taken. Er is soms onduidelijkheid over de verhouding tussen de BEL combinatie, HBEL uitvoeringsorganisatie en afdeling beleid van Huizen. En hoe deze organisaties zich dan vervolgens verhouden tot de bestuurders. Onduidelijkheid in deze verhoudingen zit soms (verdere) samenwerking in de weg. Het verhelderen van de verhouding tussen de HBEL uitvoeringsorganisatie, BEL-combinatie en BEL gemeenten, wordt daarom eerst opgepakt. Daarna kan het traject worden gestart om nieuwe thema’s te verkennen voor HBEL samenwerking.
33
Bijlage 5: We doen een stapje extra voor specifieke doelgroepen Niet iedereen heeft ondersteuning vanuit de overheid nodig voor een goede uitgangspositie in de samenleving. Wanneer nodig, bieden we ondersteuning. Het uitgangspunt van ondersteuning blijft het bieden van individueel maatwerk in de dienstverlening als dat nodig is. Hierbij valt niemand buiten de boot. Daarnaast is het soms nodig om voor doelgroepen een stapje extra te doen. In de HBEL visie hebben we diverse doelgroepen benoemd. Hieronder een overzicht hoe de inzet voor diverse doelgroepen terug komt in de projecten van dit programma. Daarmee is de inzet op doelgroepen een rode draad in het programma. De inzet op de andere doelgroepen die we in de visie hebben benoemd, komt ook terug in andere plannen, met name het beleidsplan schuldhulp en plannen van aanpak Brede Spuk / GALA. Wie
Specifieke aandacht voor
Jeugd en gezinnen Jongeren met mentale problemen (toename Mogelijkheden preventie/vergroten mentale van deze groep) weerbaarheid. Uitwerking via de lokale plannen van aanpak brede Spuk. Jongeren/gezinnen met meervoudige Doen wat nodig is en integrale domeinoverstijgende aanpak. Onder meer via problemen implementatie doorbraak-methode en regie over de domeinen beter uit te werken. Groepen waarvoor nu vooral Verkennen meer mogelijkheden in gespecialiseerde, geïndiceerde basisondersteuning en/of groepsgewijze inzet, in ondersteuning ingezet wordt (onder meer plaats van gespecialiseerde, geïndiceerde hoogbegaafde jongeren, jongeren met ondersteuning. Als eerste een verkenning m.b.t. de autisme, gezinnen/jongeren in situatie van inzet voor jongeren die betrokken zijn bij complexe echtscheidingen) echtscheidingen. Volwassenen Mensen die moeilijk mee komen in de Vergroten van de lokale basisondersteuning en (steeds complexere) samenleving, met name dagbesteding, in plaats van geïndiceerde mensen met psychosociale, ggz of lvbondersteuning. problemen, steeds meer jongvolwassenen. Mensen met een hoog risico op stapeling van In het gesprek met een inwoner aandacht te problemen, met name groepen waar lichte hebben voor diverse leefgebieden zoals inkomen, problemen spelen en een risico wordt gezien gezondheid, onderwijs, huisvesting. Vervolgens op meer problemen.
ondersteuning prioriteren (en zo min mogelijk doorverwijzen). Mensen/gezinnen waar problemen stapelen Doen wat nodig is, voorbij de bureaucratie, op een combi van terreinen zoals integrale domein-overstijgende aanpak. Onder werk/opleiding/mentale meer via implementatie doorbraak-methode en problemen/lichamelijke regie over de domeinen beter uit te werken. gezondheid/huisvesting/financiën-armoede. Volwassenen met ondersteuning vanuit Versterken samenwerking met verzekeraars, gemeentelijk domein en verzekerde en huisartsen, 1e lijn. Onder meer door in te zetten op langdurige zorg. één plek waar inwoners en zorg-professionals terecht kunnen voor hun vragen in het sociaal domein. Senioren: participatie Ouderen met fysieke problemen, ouderen Vergroten van de lokale basisondersteuning en psychogeriatrische/ geheugen/dementie dagbesteding, in plaats van geïndiceerde ondersteuning. Ouderen met combinatie gemeentelijke Versterken samenwerking met verzekeraars, zorg/mantelzorg/verzekerde zorg/langdurige huisartsen, 1e lijn. Onder meer door in te zetten op zorg/chronische ziekte/thuiswonend één plek waar inwoners en zorg-professionals terecht kunnen voor hun vragen in het sociaal 34
domein.
Mantelzorgers, eenzaamheid, laaggeletterden
Alle leeftijden Inzetten op bereiken/signaleren van mensen, onder meer door in te zetten op één plek waar inwoners terecht kunnen voor hun vragen in het sociaal domein.
35