01. Zienswijze Eemnes POVI

Provincie Utrecht Archimedeslaan 6 3584 BA UTRECHT

Bezoekadres Zuidersingel 1 3755 AZ Eemnes Postadres Postbus 71 3755 ZH Eemnes

Datum:

Ons kenmerk:

18 februari 2026

b26.00027

Onderwerp:

Bijlage(n):

Zienswijze Eemnes POVI

1

Telefoon: 14 035 Website: www.eemnes.nl Mail: info@eemnes.nl

Geachte gedeputeerde, beste heer Van Essen,

Hierbij ontvangt u namens de raad van Eemnes de zienswijze met betrekking tot de documenten die zijn opengesteld voor reacties van 6 januari 2026 tot 16 februari 2026, te weten: -

Provinciale omgevingsvisie; Provinciale omgevingsverordening.

Waardering voor het proces De gemeente Eemnes waardeert de inzet van de provincie Utrecht om met deze twee samenhangende plannen invulling te geven aan de Omgevingswet. Het is van groot belang dat er een eenduidig en samenhangend stelsel ontstaat waarin provinciale belangen helder zijn verankerd, voor burgers en medeoverheden. Wij onderschrijven de gezamenlijke verantwoordelijkheid om te komen tot een toekomstbestendig gebied, en dat daarbij een robuuste omgevingsverordening nodig is. Nog belangrijker is een visie die richting geeft, in dit geval tot 2050. Met deze zienswijze willen wij constructief bijdragen door waardering uit te spreken waar wij ons herkennen in de keuzes en aandachtspunten te benoemen waar wij zorgen zien of voorstellen doen voor verbetering. We behandelen in deze zienswijze achtereenvolgens de ontwerp-wijziging van de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. Het ontwerp-omgevingsprogramma UPLG wordt van een aparte zienswijze voorzien.

1. Omgevingsvisie Waardering voor heldere doelen Wij waarderen dat de visie duidelijke doelen voor 2050 formuleert en ruimte biedt voor adaptatie via omgevingswaarden. Dit maakt sturing via omgevingsprogramma’s mogelijk indien doelen niet

Pagina 1 van 5

haalbaar blijken. De zeven beleidsthema’s zijn helder geformuleerd en in lijn met de doelen voor Utrechtse kwaliteiten, gezonde leefomgeving en inzet van de provincie. Het benoemen van de gebiedsgerichte samenwerking, kwaliteit en diversiteit per gebied, samengebracht in de matrix van Eemland. Deze geven duidelijke richting, ook in de prioriteiten. Water en bodem als sturend principe Wij onderschrijven het belang van een klimaatbewust en adaptief systeem, waarbij het water en de bodem belangrijke kaders zijn voor ontwikkelingen, maar niet louter als beperking moeten worden gezien. Het is een grote kwaliteit! Rol van natuur en landbouw De grootste grondgebruikers van de provincie zijn natuur en landbouw; dit is in de Eempolder zeer goed zichtbaar. Het gaat hierbij om de wisselwerking tussen deze grondgebruikers en ruimtevragers als mobiliteit en het stedelijk weefsel, de waterwinningsvraag en de vraagstukken rondom energie. Dit zijn bij uitstek bovenregionale onderwerpen waar de provincie haar rol op het juiste niveau oppakt keuzes voor de beleidsthema’s. Dit kan soms schuren met onze lokale visie. We verzoeken om deze discussies voort te zetten en programma’s tijdig met ons te delen. Hiermee voorkomen we wederzijdse verrassingen. Het Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort is gezamenlijk met de zes regiogemeenten opgesteld en vastgesteld.

Hierin geven we een buffet aan mogelijkheden voor het buitengebied. Dit is een tegenhanger van de verstedelijkingsopgave in de NOVEX UtrechtAmersfoort, waarbij we grote ruimtevragers zien die hun beslag zullen hebben op het buitengebied. Dit is in onze regio snel zichtbaar in de uitvoering die wordt gegeven aan Groen Groeit Mee: voorbeeldgebied de Zuidelijke Eemvallei nabij Amersfoort. We vragen de provincie in dat proces de investeringsagenda van de NOVEX-ontwikkelingen middelen voor natuur en landbouw te betrekken en koppelkansen te maken. Hiermee kan gezamenlijk gewerkt worden naar de opgaven en zal de relatie stad en land verbeteren. Stiltegebied Eempolder De inzet van de provincie op de Eem als hoogwaardige verbinding tussen stad en land verdient nadere aandacht. Dit is daarnaast niet in lijn met de samenhangende kaders die van toepassing zijn op het stiltegebied en het weidevogelkerngebied. En dit kan, vooral in het broedseizoen, voor significante verstoring van deze waardevolle (vogel)populaties zorgen. We vragen dit te heroverwegen.

2. Omgevingsverordening Algemene waardering Wij onderschrijven ook hier de inzet op water en bodem als sturend principe binnen de regels. Het gezamenlijk belang om schade door overstromingen te beperken wordt gewaardeerd. De verduidelijking van maatregelen en eigen verantwoordelijkheid voor restrisico’s is hierin een duidelijke stap. Wij kunnen ons vinden in de introductie van de Bereikbaarheidsanalyse als middel om sturing te geven aan woningbouwlocaties.

Zienswijze Eemnes: ontwerp-omgevingsvisie, -verordening provincie Utrecht

Pagina 2 van 5

De drinkwatervoorziening is een grote bovenregionale opgave; dat vraagt om actie. We zijn dankbaar dat de provincie in dit proces aanwezig en betrokken is. Het aanvalsplan dat de provincie heeft ingezet met betrekking tot het bestrijden van de achteruitgang van biodiversiteit heeft ook onze aandacht. We zijn aangesloten bij het Platform Groenblauwe dooradering en zetten ons gezamenlijk met de gebiedspartijen in voor het behoud van biodiversiteit. Aandachtspunten • Instructieregel Peilbesluit (art. 2.17 Ow): Alle relevante belangen moeten bij een Peilbesluit worden meegewogen, inclusief gebruiksfuncties. Wij vragen om een kwalitatieve en kwantitatieve onderbouwing van effecten op CO₂-uitstoot als gevolg van veenoxidatie, bijvoorbeeld met het instrument SOMERS. • Broeikasgasemissies en bodemdaling: de provincie moet haar belang in de gebiedsprocessen beter inzichtelijk maken. De mate waarin wordt opgeroepen een medeoverheid te wijzen op haar verantwoordelijkheid via een verordening, is niet het constructieve middel wat tot een gedragen besluit leidt. We vragen de provincie wél de gezamenlijk aanpak van joint fact finding van Taskforce Veenweiden te borgen. We vinden het daarnaast cruciaal dat (een vertegenwoordiging van) gemeenten, eigenaren en gebruikers ook onderdeel uitmaken van deze joint fact finding.

Een (RO-instrumentarium) functiewijziging veenweidelandbouw is een voorbeeld dat een inhoudelijke wijziging kan bieden voor herziening van het peilbesluit. Dit kan binnen de gebiedsprocessen een uitvoeringsvraagstuk zijn en voorzien moeten zijn van schadeloosstelling voor de betreffende perceeleigenaren en -gebruikers. Dit instrument zal nader aan bod moeten komen binnen deze processen als onderdeel van het UPLG. • Opwerk van duurzame energie: bij herhaling benoemen we onze aanpak (ook binnen de RES), waarbij we stappen zetten voor onze opgave voor opwek van duurzame energie. Met het Burgerberaad Eemnes is onze voorkeursvolgorde opgenomen: zon-op-dak, zon-op-land, windenergie. De aanpak en onze inzet vragen we nader te borgen in de verordening. • Weidevogelgebied: Waterstand heeft directe invloed op de kwaliteit van deze weidevogelgebieden. Met het succesvolle weidevogelgebied is een grote groep agrariërs actief bezig met agrarisch natuurbeheer. Een verhoging van de grondwaterstand en generieke normering met betrekking tot meststoffen vanaf 2027 kan grote gevolgen hebben voor deze agrariërs als beheerders van het landschap. Het gevolg kan zijn dat door bedrijfsbeëindiging, verkoop van gronden aan ‘Flevoboeren’, en door ontbreken van verbinding met het gebied, nauwelijks beheer voor dit weidevogelgebied kan plaatsvinden.

We vragen deze inzet en stapeling van maatregelen te voorkomen door gebiedsgericht te kijken. • Landschap Eemland: Wij hechten samen met de provincie grote waarde aan behoud van dit unieke landschap. De betreffende regels voor beëindiging van agrarische bedrijven (artikel 9.11 – 9.13) zijn niet passend voor het Eemland, waar we woonclusters en reguliere bedrijven willen voorkomen, om de kernkwaliteiten van het Landschap Eemland (extreme openheid) en de waarden van het weidevogelkerngebied en stiltegebied niet aan te tasten. Woonenclaves op voormalige erven in een polder met extreme openheid achten we niet passend gezien het risico op verstoring. Met strategisch grondbeleid is dit tot nu toe voorkomen. We vragen u hier met ons gezamenlijk een route te vinden, mogelijk aansluitend op het facultatief beleid voor Vrijkomende Agrarische Bebouwing (VAB). Zienswijze Eemnes: ontwerp-omgevingsvisie, -verordening provincie Utrecht

Pagina 3 van 5

• Duurzame en economisch rendabele landbouw: De doelen voor de landbouw moet in lijn blijven met andere doelen in de verordening. De gewenste koppeling van omgevingswaarden op NH3 norm is een separate aanpak binnen het UPLG. Resultaten daaruit moeten gemonitord, geëvalueerd en eventueel bijgesteld worden. Een verwijzing naar best beschikbare technieken heeft niet altijd tot het gewenste resultaat geleid. Zie de onzekerheid die is ontstaan door gebruik van diverse vloertechnieken. Heroverweeg dit. • Groenblauwe dooradering: de regels voor het toepassen van ecologische boerensloten en financiering van vermindering van areaal, in opbrengst en in mestquota, kan in de omgevingsverordening worden geborgd om meerdere doelen te behalen: betere KRW-watergangen door minder uitwassing, meer biodiversiteit, minder bodemdaling, aanpak van exoten, aanleg van beleefbare natuur en tegengaan van versnippering. Er zijn nog te weinig uitzonderingen of experimenten binnen een ‘ja, mits’ als mogelijkheden in de regels opgenomen. Eemnes ziet hier kansen. • Nieuwe mogelijkheden voor nieuwvestiging van kantoren: Met de beëindiging van het moratorium op kantoren is het mogelijk voor bedrijventerreinen om zich (weer) op zwaardere bedrijvigheid te richten, omdat ondergeschikte kantoorruimte minder vraag heeft. Dit zien we als een positieve ontwikkeling.

Dit is in bredere zin echter tevens een risico voor activiteiten die bijdragen aan ondermijning, omdat er minder ‘ogen’ op een bedrijventerrein zullen zijn. Het vergt gezamenlijke aandacht en inzet om dit te voorkomen. Wij vragen daarnaast nog specifieke aandacht voor de volgende punten uit de verordening: • Begrenzing stedelijk gebied: Eemnes, uitbreiding Zuidpolder niet opgenomen in de begrenzing, dit is in het recente Programma Wonen en Werken opgenomen. We verzoeken hierop aanpassing van de begrenzing conform de begrenzing in het PPWW. • Wijziging toevoeging stedelijk gebied: HOV-hub westzijde A27 Eemnes. We vragen het opnemen van deze stedelijke functie; noodzakelijk voor het functioneren van clustering rondom (H)OV-knooppunten. • Regels veen: de regels met aanduiding ‘beperking bodemverstoring’ zijn op hoofdlijnen duidelijk. Deze bieden biedt echter nog geen mogelijkheid voor experimenten of andere agrarische teelten. We verzoeken dit mogelijk te maken. • De regels rondom woonschepen: regels en begrenzing geven geen duidelijk kader en/of spreken elkaar tegen. We verzoeken hier een verduidelijking. • Begrenzing Woonschip afmeren: bestaande locatie met aanwezige woonschepen bij Eembrugge is niet opgenomen. We verzoeken deze locatie op te nemen.

• Groene contour en NNN: volgorde en realisatiedoelstellingen van de Natuurrealisatiestrategie 2009 lijkt hierbij nog niet opgenomen te zijn. Zijn het separate arealen of cumulatief? Verzoek om verduidelijking. • Regels verstedelijking en Agrarische bedrijven versus Nevenactiviteiten: door de aanwezigheid van een lang bebouwingslint aan Wakkerendijk-Meentweg zijn er significante beperkingen met betrekking tot nevenactiviteiten met een milieuzonering. Veel van de (voorgestelde) mogelijkheden voor de nevenactiviteiten zullen beperkt zijn, mede omdat kennis over gebiedspecifieke of noodzakelijke (maatwerk)voorschriften mogelijk ondoende aanwezig is door de beperkte ambtelijke capaciteit. We vragen hier in de uitwerking om duidelijke en gemakkelijk toepasbare handreikingen.

Zienswijze Eemnes: ontwerp-omgevingsvisie, -verordening provincie Utrecht

Pagina 4 van 5

We vertrouwen erop dat met onze zienswijze op de POVI de Eemnesser belangen afdoende geborgd worden door de aandachtspunten uit te werken en gevraagde wijzigingen op te nemen. We kijken uit naar de beantwoording. Mochten er aanvullende vragen zijn, dan kunt u contact opnemen met uw contactpersoon, strategisch beleidsadviseur ruimtelijke ontwikkeling N.G. van ’t Klooster. Met vriendelijke groet,

De voorzitter, de heer R. van Benthem RA

De griffier, mevrouw A.H. de Graaf-Gerrits

Zienswijze Eemnes: ontwerp-omgevingsvisie, -verordening provincie Utrecht

Pagina 5 van 5