Zienswijzeverzoek GGD Z-W en VrZW

Colleges van B&W en gemeenteraden in ZaanstreekWaterland

Uw brief d.d.: Uw kenmerk: Ons kenmerk: Sector: Behandeld door: Telefoon/Mobiel nr.: E-mail: c.henkens@vrzw.nl en aplas@ggdzw.nl Datum: 14 april 2026 Onderwerp: Zienswijze voorgenomen besluit

Geachte colleges van B&W en leden van de gemeenteraad, Met enthousiasme bieden wij u namens de Algemeen Besturen van de GGD Zaanstreek-Waterland (GGD Z-W) en Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) het voorgenomen besluit tot bestuurlijk juridische fusie tussen onze organisaties voor zienswijze aan. De Algemeen Besturen vinden het belangrijk om u in een vroeg stadium mee te nemen in dit voorgenomen besluit. Zij geven u daarom graag de gelegenheid uw zienswijze te delen voordat het verdere proces van uitwerking en besluitvorming in gang wordt gezet. Uw zienswijze is essentieel voor een gedragen besluitvorming. Met deze brief informeren wij u over het voorgenomen besluit, de achterliggende redenen en de mogelijke gevolgen. Om uw raad goed in staat te stellen een afgewogen zienswijze te formuleren, bieden wij u voor het zomerreces een nadere toelichting aan in de vorm van een presentatie. Daarin lichten wij het voorstel toe, geven wij inzicht in de overwegingen die tot dit voorstel hebben geleid en beantwoorden wij eventuele vragen. Wat is de achtergrond van dit voorgenomen besluit? De GGD Z-W en VrZW gaan vanaf de zomer 2026 samenwonen op het Prins Bernhardplein 112. Ook werken beide organisaties steeds intensiever samen. De maatschappelijke opgaven op het gebied van gezondheid en veiligheid lopen door elkaar heen, denk aan pandemieën, rampenbestrijding en klimaatproblemen.

Een gezamenlijke organisatie verhoogt de slagkracht, efficiëntie en bestuurlijke helderheid. Naast het samenwonen is op verschillende momenten in de afgelopen jaren ook samenwerking tussen de organisaties onderzocht. In 2025 heeft Bureau & Van de Laar namens de organisaties de impact van drie vormen van samenwerking tussen de GGD Z-W en VrZW in de regio ZaanstreekWaterland onderzocht: Samenwerken op basis van zakelijke verrekening, Shared Service Center (op bedrijfsvoeringstaken) en het Samengaan in één organisatie. In de bijlage vindt u het onderliggend adviesrapport waarin de verschillende vormen van samenwerking tussen de GGD en de Veiligheidsregio staan beschreven. Uit dit onderzoek blijkt dat fusie de meest toekomstbestendige vorm is. Medio december 2025 hebben de besturen van beide organisaties dit rapport ontvangen. Op 9 april 2026 bespraken de Algemeen Besturen hoe zij verder willen en is het voorgenomen besluit tot een fusie genomen.

Inhoudelijke verbinding

In het adviesrapport van & Van de Laar is een duidelijke motivering te vinden voor inhoudelijke verbinding tussen beide organisaties, onderstaand gaan we hierop in. Gezondheid en veiligheid zijn nauw verweven in de huidige samenleving, bijvoorbeeld op het gebied van weerbaarheid en de Omgevingswet. Vanuit dit gezamenlijk perspectief staan de GGD Z-W en VrZW voor één maatschappelijke opgave: het versterken van een gezonde, veilige en toekomstbestendige samenleving. Hun werk en taken raken elkaar in drie samenhangende lijnen:

• •

•

Preventie en veerkracht: het vergroten van maatschappelijke weerbaarheid door gezondheidsbevordering, het delen van betrouwbare informatie over gezondheid, veiligheid en risico’s in de leefomgeving én het bouwen aan een sterke sociale basis voor inwoners. Repressie en herstel: van acute incidentbestrijding tot herstel en nazorg, zodat de samenleving snel kan herstellen en leren van wat is gebeurd. Het adequaat optreden, verlenen van nazorg (waaronder psychosociale hulpverlening), evalueren en helpen bij herstel bij branden, rampen en crises. Toekomstbestendigheid: samenwerken aan een gezonde en veilige leefomgeving onder andere door in te spelen op klimaatverandering, gezond leefklimaat, demografische verschuivingen en de groei van kwetsbare groepen.

Bundeling van krachten

VrZW en GGD Z-W bevinden zich binnen een van de kleinste bestuurlijke regio’s van Nederland: de regio Zaanstreek-Waterland. Dit brengt kwetsbaarheden met zich mee. Bundeling van beide organisaties biedt de mogelijkheid om een nieuwe toekomstbestendige en solide organisatie te vormen. Zowel de GGD Z-W als VrZW: - hebben behoefte aan nieuwe instroom van specialisten en uitvoerende medewerkers. Fusie vergroot de wendbaarheid en continuïteit bij uitval of personeelswisselingen en bij het structureel aantrekken en behouden van hooggespecialiseerde functies. Denk hierbij aan financieel specialisten, privacy officers en HR-experts. Het samengaan creëert ruimte om dergelijke functies een volwaardig dienstverband te kunnen aanbieden. Dit ondersteunt de continuïteit van cruciale bedrijfsvoeringsprocessen. - beschikken over duidelijke wettelijke taken, maar opereren binnen financieel krappe en extern bepaalde kaders. Ze zijn sterk afhankelijk van gemeentelijke bijdragen en hebben beperkte ruimte voor bezuinigingen. Een fusie biedt de kans om middelen te bundelen waardoor financiële en organisatorische veerkracht ontstaat. - ervaren de noodzaak om te investeren in de bedrijfsvoering. Een fusie versterkt de bedrijfsvoeringscapaciteit en maakt verdere ontwikkeling mogelijk.

- staan voor de opgave om hun interne processen, informatievoorziening en ondersteunende functies blijvend te innoveren. Bundeling van krachten zorgt voor meer stevigheid om deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden zodat de ontwikkelingen sneller kunnen worden opgepakt. Fusie biedt de mogelijkheid met het spanningsveld tussen toenemende wettelijke eisen, maatschappelijke verwachtingen en beperkte structurele middelen te hanteren. Tijdpad Het voorgenomen besluit is een belangrijke stip op de horizon voor beide organisaties waarna verdere invulling kan plaatsvinden. Een voorgenomen besluit is nog geen definitief besluit. De Algemeen Besturen hebben bij het voorgenomen besluit ingestemd met een haalbaar en ambitieus tijdpad op hoofdlijnen waarbij is ingezet op 1 januari 2028. Met een voorgenomen besluit kunnen de organisaties aan de slag met het verder uitwerken en onderzoeken van de stappen die nodig zijn om het traject zorgvuldig voor te bereiden. Op hoofdlijnen zijn er enkele onderdelen te onderscheiden in afwachting van definitieve besluitvorming. Hierbij kan gedacht worden aan het inrichten van een projectorganisatie en het opstellen van een projectbegroting alsook het voorbereiden van een gezamenlijke gemeenschappelijke regeling en het in kaart brengen van de stappen benodigd voor het samenvoegen van de organisaties.

Dit tijdpad op hoofdlijnen wordt nog geconcretiseerd in een gedetailleerde routekaart en een bijbehorende projectbegroting die aan de Algemeen Besturen wordt aangeboden.

Budget Vooruitlopend op de projectbegroting is een startbudget nodig ter grootte van €125.000 per fusiepartner ten behoeve van benodigde expertise op meerdere gebieden in de voorbereiding. Hierbij kan gedacht worden aan juridische en fiscale expertise alsook procesbegeleiding. Deze kosten komen ten laste van de exploitatie in 2026 en als dat onverhoopt niet lukt ten laste van de algemene reserve van de organisaties. Over het inzetten van de algemene reserve kan vervolgens naar aanleiding van de jaarrekening over 2026 besluitvorming plaatsvinden. In een later stadium volgt een projectbegroting waarin meer duidelijkheid wordt gegeven over het benodigd budget voor het uitvoeren van dit traject. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan kosten benodigd voor het samenvoegen van diverse processen en systemen. Wat betekent dit voor de gemeenteraad? De gemeenteraden worden in het vervolgtraject naar definitieve besluitvorming betrokken volgens de betreffende gemeenschappelijke regeling. In de nader uit te werken routekaart wordt de rol van de gemeenteraden verder beschreven. U kunt hierbij in ieder geval denken aan de toestemmingsprocedure rondom het inrichten van een gemeenschappelijke regeling. Zienswijze Uw raad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze te geven op het voorgenomen besluit tot fusie tussen de GGD Z-W en VrZW.

Mocht u vragen hebben naar aanleiding van deze brief kunt u contact opnemen met ons via onderstaande mailadressen. Wij verzoeken u deze zienswijze uiterlijk 1 november 2026 in te dienen bij de secretarissen van het Dagelijks Besturen van VrZW en de GGD Z-W, mevrouw S. van den Broek en mevrouw M. Derksen. Dit kan per e-mail aan c.henkens@vrzw.nl en aplas@ggdzw.nl. Wij zullen vervolgens schriftelijk reageren op de ingediende zienswijzen. Met vriendelijke groet, namens het Dagelijks Bestuur Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland en GGD Zaanstreek-Waterland,

J. Hamming Voorzitter VrZW

A.O.C. Boer Voorzitter GGD Z-W

S. van den Broek Secretaris VrZW

M. Derksen Secretaris GGD Z-W