Voorstel wijziging GR VrZW

Raadsvergadering d.d. 29 februari 2024 Voorstelnummer 11-2024 Agendanummer 7 Zaaknummer Z23129811 Onderwerp: Wijziging gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Portefeuillehouder: Burgemeester L.J. Sievers Aan de raad. Gevraagde beslissing 1. Een zienswijze te geven op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland luidende: artikel 9 overeenkomstig de Wet gemeenschappelijke regelingen aan te passen, dan wel te laten vervallen. 2. Deze zienswijze en aanbevelingen middels bijgevoegde (concept)brief kenbaar te maken aan het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland. Samenvatting Op 1 juli 2022 trad een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen in werking. De wijziging heeft tot doel de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken. De kaderstellende en controlerende rollen die gemeenteraden hierbij hebben, worden daartoe versterkt. Dat betekent dat alle gemeenschappelijke regelingen waar het college, de burgemeester of de gemeenteraad aan deelneemt, herzien worden. Naast de Wet gemeenschappelijke regelingen zelf is het kader daarvoor het document “Opbrengst Regionale Werkgroep verbonden partijen” van 3 juli 2023 dat uw raad op 14 september 2023 heeft vastgesteld.

Het nieuwe artikel 1 van de Wet gemeenschappelijke regelingen verlangt dat de gemeenteraad in de gelegenheid wordt gesteld een zienswijze naar voren te brengen over de voorgenomen wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling. De gemeenteraad wordt geadviseerd om een zienswijze te geven. Onderbouwing en alternatieven De wijzigingen vallen in twee categorieën, de verplichte wijzigingen en de keuzes. De verplichte wijzigingen zijn: 1. Actieve informatieplicht; 2. Zienswijzeprocedure van de raden bij het treffen (wijzigen, toetreden en uittreden) van een regeling; 3. Betere aansluiting van de begrotingscyclus op gemeentelijke cyclus; 4. Termijn voor toezenden van begroting aan Gedeputeerde Staten; 5. Dagelijks bestuur moet gemotiveerd de raden in kennis stellen wat hun oordeel is over de zienswijzen; Aanscherpen afspraken over uittreding van de regeling. De keuzes voor de gemeente zitten in: 1. Het wel/niet instellen van regionale gemeenschappelijke raadscommissie; 2. Het wel/niet instellen van een onderzoekscommissie; 3. Het wel/niet opnemen van extra besluiten waarop een zienswijze dient te worden gegeven; 4. Het wel/geen evaluatie van de regeling;

©ev 2020

5. Wel/geen participatie. Over deze keuzemogelijkheden heeft een regionale (raads)werkgroep advies uitgebracht. Dat advies is behandeld in de raadsvergadering van 14 september 2023 (voorstelnummer 59-2023). U heeft de adviezen van de regionale (raads)werkgroep onderschreven. De gemeenschappelijke regeling voldoet met de wijziging aan de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen Met het aanpassen van de gemeenschappelijke regeling voldoet de gemeenschappelijke regelingen aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen die sinds 1 juli 2022 van kracht is. De gemeenschappelijke regeling wordt pas gewijzigd nadat alle deelnemende colleges en raden hebben ingestemd. Na publicatie is de gewijzigde regeling van kracht. Dit moet voor 1 juli 2024 gebeuren. De wijziging vergroot de democratische legitimiteit van de gemeenschappelijke regeling In de bijlage “Overzicht voorstel wijzigingen GR-VrZW” zijn de artikelen opgenomen die gewijzigd worden. Bij de artikelen staat de huidige tekst en een voorstel voor de nieuwe tekst met een toelichting.

De belangrijkste wijzigingen onder de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen zijn: - De toevoeging van een extra zienswijze moment ten aanzien van de resultaatbescherming; - De toevoeging van een artikel dat gaat over het evalueren van de gemeenschappelijke regeling; - Het uitbreiden van de participatiemogelijkheden; en - Het verduidelijken van de actieve informatieplicht vanuit het bestuur van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland aan de deelnemers. Deze wijzigingen versterken zo de democratische legitimiteit van de gemeenschappelijke regeling. Ook wijzigen termijnen in de planning & control-cyclus, zoals de deadlines voor het aanleveren van de begroting aan het ministerie. De wijziging van de gemeenschappelijke regeling is getoetst aan de raadscommissie en ambtelijke werkgroep Bij de wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling is er advies uitgebracht door een raadscommissie en ambtelijke werkgroep. Deze adviezen zijn meegenomen in de afweging tot de huidige gemeenschappelijke regeling. De exacte afwegingen staan in de bijlage “Overzicht verwerking raadscommissie en werkgroep ambtenaren”. De kaders zijn door de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland meegewogen en ons inziens voldoende verwerkt in het ontwerpvoorstel tot wijziging van de gemeenschappelijke regeling. De vergelijking, zoals in de bijlage, geeft voor ons geen aanleiding om een zienswijze in te dienen.

Financiële aspecten Er zitten voor de gemeenten geen financiële consequenties aan deze wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland. Personele aspecten Er zitten voor de gemeenten geen personele consequenties aan deze wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland. Risico’s Hoewel er geen aanleiding is om voor wat betreft de voorgestelde wijzigingen een zienswijze te geven, is er alsnog aanleiding een zienswijze in te dienen op de geldende regeling in verband met een opgemerkte strijdigheid van een reeds bestaand artikel in de gemeenschappelijke regeling.

©ev 2020

Artikel 9, zevende lid van de gemeenschappelijke regeling zegt: “Het algemeen bestuur is bevoegd tot wijziging van de regeling, indien ten minste twee derde van het aantal leden van oordeel is dat het een wijziging van ondergeschikt belang is. Uitzondering hierop vormt een uitbreiding van de overgedragen bevoegdheden.” Dit is, naast dat het artikel kan leiden tot onduidelijkheden voor wat betreft de interpretatie van ondergeschikt belang, in strijd met artikel 1, eerste lid van de gemeenschappelijke regeling. Artikel 1, eerste lid zegt: “De raden, de colleges van burgemeester en wethouders en de burgemeesters van twee of meer gemeenten kunnen afzonderlijk of tezamen, ieder voor zover zij voor de eigen gemeente bevoegd zijn, een gemeenschappelijke regeling treffen ter behartiging van een of meer bepaalde belangen van die gemeenten.” Artikel 1, vijfde lid zegt: “Onder het treffen van een regeling wordt in dit artikel mede verstaan het wijzigen van, het toetreden tot en het uittreden uit een regeling.” Het wijzigen van een gemeenschappelijke regeling (en in casu de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland) is op grond van artikel 1 eerste lid uitsluitend voorbehouden aan de colleges van deelnemende gemeenten.

Er is geen juridische grondslag voor delegatie van een dergelijke bevoegdheid aan het algemeen bestuur tot wijziging van een gemeenschappelijke regeling. In de zienswijzebrief is dit punt verwerkt. Gevolgde procedure Eerst heeft een regionale (raads)werkgroep een voorstel gedaan aan de Veiligheidsregio ZaanstreekWaterland over hoe de wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling verwerkt kunnen worden. De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland heeft hierop gereageerd. Deze reactie is onder “onderbouwing en alternatieven” weergegeven. De gemeenteraad kan op basis van deze beantwoording een positieve zienswijze geven op de wijziging van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland. Burgerparticipatie, inspraak, zienswijzen en communicatie De Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland wordt geïnformeerd over de zienswijzen van de gemeenteraad. Eind maart 2024 informeert het dagelijks bestuur de colleges en raden over wat er met de zienswijzen is gedaan, nadat het algemeen bestuur ook kennis heeft genomen van de zienswijzen. Vervolgens vindt de procedure plaats waarbij instemming wordt gevraagd aan de colleges en gemeenteraden. De colleges gaan niet eerder een wijziging van de gemeenschappelijke regeling kunnen treffen, dan na verkregen toestemming van de gemeenteraden.

Nadat de gemeenteraad is geïnformeerd eind maart, wordt er ook een nieuwe reactie verwacht van de gemeenteraad (uiterlijk 8 mei 2024). In de vergadering van het algemeen bestuur midden juli, wordt vastgesteld of de wijziging van de gemeenschappelijke regeling tot stand is gekomen. De wijziging komt tot stand zodra blijkt dat in ieder geval de colleges van burgemeester en wethouders van tweederde van de deelnemende gemeenten daartoe met toestemming van hun raden hebben besloten. De wijziging treeft vervolgens in werking na bekendmaking.

©ev 2020

Rapportage, verantwoording en evaluatie Hierover is ook onder “onderbouwing en alternatieven” opgenomen dat op termijn wordt bezien of de opgenomen artikelen in de regeling nog afdoende zijn. Bijlagen - Wijziging gemeenschappelijke regeling - Overzicht voorstel wijzigingen GR VrZW (was-wordt lijst) - Overzicht verwerking raadscommissie en werkgroep ambtenaren - (concept)brief met reactie aan Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland Edam-Volendam, d.d. 16 januari 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, H. van der Woude

de burgemeester, L.J. Sievers.

©ev 2020