Voorstel Twiske Waterland

Raadsvergadering d.d. 13 juni 2024 Voorstelnummer 40-2024 Agendanummer 11 Zaaknummer Z24137806 Onderwerp: Financiële jaarstukken Recreatieschap Twiske-Waterland Portefeuillehouder: Wethouder Dijkshoorn/Wethouder Bootsman-Tol

Aan de raad. Voorstel 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2023 Recreatieschap Twiske-Waterland; 2. In te stemmen met de begrotingswijziging 2024 en de programmabegroting 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland; 3. De besluitvorming van de raad hierover middels bijgevoegde zienswijze te versturen naar het Dagelijks Bestuur van Recreatieschap Twiske-Waterland. Kern van het voorstel, samenvatting Het werkgebied van het recreatieschap bestaat uit het grondgebied van de gemeenten Amsterdam (Landelijk Noord), Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad en het voormalige Graft de Rijp (nu gemeente Alkmaar). Deze gemeenten (met uitzondering van Alkmaar) nemen samen met Provincie Noord-Holland deel aan de gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twiske-Waterland. Het recreatieschap beheert en onderhoudt recreatieterreinen, natuurterreinen en recreatieve routes en objecten in haar werkgebied. Zij bekostigt haar activiteiten uit inkomsten van huren, pachten, evenementen (in voorkomende gevallen projectsubsidies) en bijdragen van de participanten. Recreatie Noord-Holland is de uitvoeringsorganisatie voor het recreatieschap.

Het Dagelijks Bestuur van Recreatieschap Twiske-Waterland biedt de volgende stukken aan: - ontwerp jaarrekening 2023 Twiske-Waterland; - ontwerp begrotingswijziging 2024 Twiske-Waterland; - ontwerp programmabegroting 2025 Twiske-Waterland. Volgens de Wet Gemeenschappelijke Regelingen kunnen de deelnemende gemeenten binnen acht weken een zienswijze over de stukken naar voren brengen. Het Dagelijks Bestuur voegt de commentaren waarin de zienswijzen zijn vervat bij de ontwerp-programmabegroting en de begrotingswijziging en legt deze voor aan het Algemeen Bestuur. Deze worden voor 15 juli 2024 ter goedkeuring toegezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken. Beleidsdoelstelling / Maatschappelijk effect Aanleiding Het Dagelijks Bestuur van Recreatieschap Twiske-Waterland biedt conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen de volgende stukken aan: - ontwerp jaarrekening 2023 Twiske-Waterland; - ontwerp begrotingswijziging 2024 Twiske-Waterland;

PAGINA 1 VAN 5

- ontwerp programmabegroting 2025 Twiske-Waterland. Maatschappelijk effect Het stimuleren van recreatiemogelijkheden voor onze inwoners behoort tot de kerntaken. Het recreatieschap voorziet in een behoefte aan openluchtruimte in de directe woonomgeving. De recreatiegebieden voorzien in een grote behoefte bij het publiek. Kaders • Wet Gemeenschappelijke regelingen (WGR); • Gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Twiske-Waterland. Doelstelling/beoogd effect Een zienswijze afgeven op de financiële jaarstukken van Recreatieschap Twiske Waterland. Toelichting en argumenten Ontwerp jaarrekening 2023 De totale lasten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar €4.055.305. Hiervan is €2.946.398 besteed aan het beheren en onderhouden van de schapsgebieden. Daarnaast is €539.100 benut voor het ondersteunen van het bestuur. Dit is inclusief de kosten van het bestuursbureau. Verder is €276.045 uitgegeven aan ontwikkeling en inrichting. Tenslotte hebben veiligheid en toezicht €291.508 en algemene dekkingsmiddelen €2253 gekost. De totale baten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar €4.026.508. Hiervan kwam €2.697.443 uit de participantenbijdrage. Daarnaast bestond €1.000.435 van de baten uit parkeeropbrengsten, evenementeninkomsten, rentebaten en huren en pachten. Tot slot kwam €328.630 uit subsidies en (project)bijdragen.

Het financiële resultaat is minder negatief dan vooraf begroot. De jaarrekening laat over 2023 een negatief resultaat zien van €28.797, terwijl een negatief resultaat van €309.955 was begroot. Het positieve verschil van €281.158 wordt verklaard door: • Lagere kosten incidentele projecten (€230.000 positief). Deze kosten schuiven grotendeels door naar 2024; • Minder inzet RNH voor reguliere werkzaamheden (€26.000 positief); • Hogere baten door rente (€175.000 positief); • Hogere parkeeropbrengsten (€63.000 positief); • Hogere opbrengsten hout, huur en pacht (€26.000 positief); • Tegemoetkoming in de kosten groene boa’s (€21.000 positief); • Extra dotatie voorziening groot onderhoud i.v.m. vier bruggen de Vennen (€260.000 negatief). Het resultaat van €28.797 (negatief) wordt onttrokken aan de reserves. Ontwerp begrotingswijziging 2024 Bij de vaststelling van de begroting 2024 was het actualiseren van het uitvoeringsprogramma en de hogere rentebaten nog niet bekend. Het doorschuiven van project ‘landvasten’ en het project ten wille

PAGINA 2 VAN 5

van het 40-jarig jubileum van ’t Twiske hebben eveneens onvoorzien effect op de begroting 2024. Daarnaast heeft het inflatieniveau geleid tot het moeten bijstellen van personele en bedrijfskosten. De begrotingswijziging van Twiske-Waterland over 2024 sluit met een iets hogere onttrekking aan de reserve. Begroot was een nadelig saldo van €190.922. De netto uitgaven zijn €9929 hoger dan begroot. Dat leidt tot een onttrekking aan de reserve van €200.851. Samengevat per programma betekent dat: • Programma 1 (€98.000 nadeel). Hier is vooral de actualisatie van het uitvoeringsprogramma van belang (hogere kosten €56.000). De actualisatie betekent ook dat het project recreatief grid naar verwachting pas in 2025 zal worden afgerond. Oorspronkelijk was dit 2024. De baten zullen dan ook pas in 2025 worden genomen in plaats van 2024. Voor 2024 betekent dit €42.000 lagere baten; • Programma 2 (€1000 voordeel). De lasten zijn €56.000 hoger dan begroot. Dit komt vooral door hogere promotiekosten in verband met het 40-jarig jubileum van Twiske-Waterland. De baten zijn €57.000 hoger. Het leeuwendeel van dit bedrag is toe te schrijven aan hogere parkeeropbrengsten; • Programma 3 (€2000 nadeel). De verwachting is dat in 2024 iets meer uren toezicht zullen worden gemaakt; • Programma 4 (€41.000 nadeel). In dit programma stijgen de kosten met €41.000.

Dit wordt verklaard door hogere kosten voor de afhandeling van WOO-verzoeken en de hogere kosten voor inzet programmasturing; • Programma 5 (€130.000 voordeel). Hier wordt €130.000 voordeel verantwoord van de inmiddels weer te ontvangen renteopbrengsten op de banktegoeden. Gevolgen voor de participanten De wijzigingen in de begroting hebben geen financiële gevolgen voor de participanten. De begrotingswijziging geeft verder geen aanleiding om de participantenbijdragen te verhogen. De gehanteerde indexatie voor de participantenbijdrage is conform begroting en bedraagt 8,2%. Gevolgen voor de reserves De begrote uitgaven van Twiske-Waterland zijn voor 2024 hoger dan de begrote baten. De totale reserves nemen daardoor in omvang af met €200.851. De algemene reserve zal in 2024 aanzienlijk afnemen (€1.030.806). Grotendeels betreft dit een overheveling ten gunste van de bestemmingsreserve egalisatie door geplande investeringen. In 2024 staan investeringen in de lage brug Pikpotweg (€728.050), aanschaf van een nieuwe beheerauto (€50.000) en investeringen in parkeerinstallaties (€10.000) gepland. Ook vindt de jaarlijkse overheveling plaats van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve Markermeerdijken van €70.000.

Ontwerp programmabegroting 2025 Het recreatieschap zorgt met haar beheer, onderhoud en projecten voor instandhouding en waar gewenst en mogelijk, uitbreiding van het voorzieningenniveau. De ambitie is om daarmee bij te dragen aan: • Meer biodiversiteit; • Betere spreiding van de recreatiedruk; • Breder recreatief aanbod. De totale begrote lasten liggen €14.000 hoger dan vorig jaar. De belangrijkste verklaringen zijn:

PAGINA 3 VAN 5

• Indexering van 2025 t.o.v. 2024 (€154.000 nadeel). De bedrijfskosten zijn in 2025 geïndexeerd met 6,2% (CBS: gemiddelde CPI januari t/m juni 2023). Inzet RNH is geïndexeerd met 4%; • Actualisering van incidentele projecten (€88.000 voordeel). Ten opzichte van 2024 zijn de geraamde lasten van incidentele projecten in 2025 aanzienlijk lager; • Vervallen van incidentele promotiekosten in 2025 (€44.000 voordeel). In 2024 is het 40-jarig jubileum voor Twiske-Waterland. In 2025 komen deze kosten niet terug; • Diverse kleinere wijzigingen t.o.v. 2024 (€8000 voordeel). De begrote baten zijn €224.000 hoger dan de begroting 2024 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door: • Indexering van 2025 t.o.v. 2024 (€195.000 voordeel). De participantenbijdrage is conform het CPI index verhoogd. Voor 2025 wordt het percentage 6,2% aangehouden (CBS: gemiddelde CPI januari t/m juni 2023). Tevens zijn de huren en pachten geïndexeerd; • De verwachte subsidies zijn in 2025 hoger dan in 2024 (€79.000 voordeel). In 2025 worden naar verwachting de subsidie projecten ‘recreatief grid’ en ‘landvasten Noord-Holland’ afgerond. Hiervoor worden in 2025 de baten verantwoord; • Neerwaarts bijstellen van de rentebaten in 2025 t.o.v. 2024 (€50.000 nadeel).

Risicobeheersing De belangrijke risico’s voor Twiske-Waterland zijn: • Overmacht: optreden extreem weer, brand, (vogel)ziekte en plagen flora en fauna en (drugs)dumpingen; • Geen (grootschalige) evenementen; • Onzekerheid ontwikkelingen door veranderende maatschappelijke perceptie; De kwantificering van de risico’s leidt tot een gewenst weerstandsvermogen van €431.250. De huidige weerstandscapaciteit liggen boven het niveau van de berekende risico's. Het recreatieschap hanteert voor de prijsindexatie het inflatiecijfer volgens het CBS (gemiddeld CPI eerste 6 maanden (januari t/m juni)). Het indexatiecijfer voor 2025 komt uit op 6,2%. Het personeel van de uitvoeringsorganisatie is niet in dienst van het recreatieschap, maar in dienst van Recreatie Noord-Holland NV, waardoor dit indexatiecijfer niet van toepassing is op de ‘inzet RNH’. De gehanteerde index voor 2024 is 4%. De baten en lasten zijn, met uitzondering van inzet RNH, afschrijvingen en rente, verhoogd met een index van 6,2% voor 2025. Ook de participantenbijdrage is met deze index verhoogd. Voor gemeente Edam-Volendam bedraagt de participantenbijdrage in 2025 €41.226,-. Financiële middelen en effecten begroting De 1e begrotingswijziging 2024 van het recreatieschap leidt tot een verhoging voor onze gemeente van € 710.

In de huidige meerjarenraming van onze gemeente is in 2025 rekening gehouden met een bijdrage van € 40.477. Op basis van de nu ingediende begroting van het recreatieschap moet ook deze raming worden verhoogd met € 749. Beide aanpassingen vinden plaats in de Voorjaarsnota 2024 die in de vergadering van 11 juli door onze gemeenteraad zal worden vastgesteld. Advies financiën:

PAGINA 4 VAN 5

De programmabegroting 2025 van het recreatieschap geeft geen aanleiding tot het maken van opmerkingen en leidt voor de deelnemende gemeente tot een kleine meerjarige kostenstijging. Ook de jaarrekening 2023 vertoont geen verontrustende ontwikkelingen: het negatieve resultaat over 2023 van € 29.000 valt aanmerkelijk gunstiger uit dan het begrote bedrag van € 310.000, terwijl de algemene reserve is gegroeid t.o.v. het saldo aan het einde van 2022. Uitvoering of vervolgproces Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin uw zienswijze is vervat bij de ontwerpprogrammabegroting en de begrotingswijziging en legt deze voor aan het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur neemt op 4 juli a.s. het besluit om de jaarstukken vast te stellen. Deze worden dan vóór 15 juli 2024 ter goedkeuring toegezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Rapportage en evaluatie Bij de jaarlijkse evaluatie van het ontwikkelprogramma in het najaar is meer bekend over de stand van zaken van alle projecten. Om deze reden wordt samen met het ontwikkelprogramma ook de financiële meerjarenplanning jaarlijks geactualiseerd. Achterliggende documenten en eerder genomen besluiten Zie bijlagen. Participatie en communicatie Na besluitvorming door uw raad wordt het bestuur van het recreatieschap per brief geïnformeerd over het besluit en eventuele zienswijze van de gemeente Edam-Volendam.

Volgens de Wet Gemeenschappelijke Regelingen kunnen de deelnemende gemeenten binnen acht weken een zienswijze over de stukken naar voren brengen. Het Dagelijks Bestuur voegt de commentaren waarin de zienswijzen zijn vervat bij de ontwerp-programmabegroting en de begrotingswijziging en legt deze voor aan het Algemeen Bestuur. Deze worden voor 15 juli 2024 ter goedkeuring toegezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken. Bijlagen B2. Zienswijze financiële jaarstukken B3. Uitnodiging zienswijzen financiële jaarstukken B4. Jaarstukken 2023 B5. Begrotingswijziging 2024 B6. Programmabegroting 2025 B7. Infographic Jaarstukken 2023 Edam-Volendam, d.d. 7 mei 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, H. van der Woude

de burgemeester, L.J. Sievers.

PAGINA 5 VAN 5