Voorstel gebiedsvisie Purmer.docx

Raadsvergadering d.d. 22 juni 2023 Voorstelnummer 32-2023 Agendanummer 5 Zaaknummer Z23124877 Onderwerp: ontwerp Gezamenlijke Strategische gebiedsvisie voor De Purmer Portefeuillehouder: Wethouder Kes en Wethouder Bootsman Aan de raad. Gevraagde beslissing Instemmen met het vrijgeven van het ontwerp Gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie De Purmer voor inspraak, waarna de visie 10 weken ter inzage wordt gelegd. Samenvatting De gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Purmerend werken sinds eind 2021 aan een Gezamenlijke Strategische gebiedsvisie voor De Purmer. We hebben tot en met het voorjaar van 2022 met bewoners, ondernemers en betrokkenen gesproken over de kansen in De Purmer, over de kwaliteiten ervan en over ieders wens. Dit hebben we gedaan in individuele gesprekken, in groepsgesprekken, via de website en in een brede enquête. Het resultaat hiervan is opgenomen in de Ophaal- en Uitgangspuntennotitie welke in januari 2023 is vastgelegd door de drie colleges van de gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Purmerend. Mede op basis van die waardevolle input is deze gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer opgesteld. Met dit voorstel wordt gevraagd er mee in te stemmen om het ontwerp gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer voor inspraak vrij te geven en deze ter inzage te leggen voor zienswijzen.

Onderbouwing en alternatieven De Purmer is een prachtig gebied (droogmakerij) dat verdeeld is tussen de gemeenten Purmerend, Edam-Volendam en Waterland. Dankzij onze voorouders is het geworden tot wat het nu is. Maar hoe gaan we er met elkaar in de toekomst mee om? Hoe gaan we de komende jaren De Purmer vormgeven voor de generaties na ons? Hoe doen we recht aan het werk van onze voorouders? De gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Purmerend werken sinds eind 2021 aan een gezamenlijke visie voor De Purmer (voorheen omgevingsvisie De Purmer). In dit gebied worden verschillende ontwikkelingen voorbereid. Maar voor het overgrote deel willen we vooral de landschappelijke en cultuurhistorische waarden bestendigen en versterken. Doordat de Purmer in de provinciale Omgevingsverordening beleidsmatig ‘open’ is gehouden, dreigt het echter een verzamelbak te worden voor alle opgaven in de regio. Een gezamenlijke gebiedsvisie is daarom van wezenlijk belang voor een gecoördineerde samenhang binnen onze regio maar ook richting de provincie. Doelstelling is om in gezamenlijkheid met belanghebbenden afspraken over de toekomst vast te leggen in de vorm van een gebiedsvisie, zonder het hele gebied op slot te zetten. Deze visie betreft geen blauwdruk en moet worden gezien als een inspiratiebron en richtlijn voor toekomstige plannen.

Rust en ruimte dient hand in hand te gaan met recreatie voor de omwonenden, toekomstbestendige landbouw alsmede ruimte voor natuurontwikkeling. Wat voorop staat is dat het landelijk gebied van De Purmer, buiten de geplande bedrijvigheid en mengzone in de noordkop van De Purmer en de Oostflank van Purmerend (het gebied grenzend aan de noord- en zuidzijde van het

©ev 2020

Purmerbos) gevrijwaard blijft van grootschalige stedenbouwkundige ontwikkelingen. De landbouw is en blijft de belangrijkste sector in dit gebied, waarbij gekeken wordt naar een wenkend perspectief met economische potentie voor deze sector. Financiële aspecten De drie gemeenten dragen naar rato van inwonertal bij aan de externe kosten van de visie. De ambtelijke inzet dragen de gemeenten zelf. De kosten zijn voorzien in de begroting. Personele aspecten Dit voorstel wordt uitgevoerd binnen de bestaande formatie in samenwerking met een stedenbouwkundig bureau. Risico’s Dit betreft een zelfbindend strategisch beleidsdocument voor de drie betrokken gemeenten. Deze visie bindt de drie gemeenten en wordt het uitgangspunt o.a richting de provincie. In de toekomstige dan wel te actualiseren Omgevingsvisies geven de gemeenten aan hoe het beleid uit deze gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer zich verhoudt tot de hoofdzaken van het beleid in de (eigen) Omgevingsvisie, waarmee alsnog de formele, wettelijke status wordt geboden. Een dergelijke strategische visie, strategisch beleid, wordt niet vastgesteld op de grondslag van de huidige Wet ruimtelijke ordening of de -toekomstige- Omgevingswet. Tegen dit document zelf kan niet in beroep worden gegaan bij de bestuursrechter.

Gevolgde procedure en proces tot nu toe In 2021 is het plan van aanpak voor een gezamenlijke Omgevingsvisie voor De Purmer aan de drie gemeenteraden voorgelegd. Na de selectie van het bureau BRO voor het opstellen van de visie, is in het najaar van 2021 gestart met het proces. Voor de zes thema’s; Bedrijvigheid, Woningbouw, Purmerbos, Bereikbaarheid, Agrarisch hart en Energie, is onderzoek gedaan en zijn tot en met het voorjaar van 2022 bijeenkomsten gehouden; waaronder verschillende expertsessies met vertegenwoordigers en partners uit het gebied om specifieker grip te krijgen op de opgaven voor de verschillende thema’s. De opbrengst hiervan is gebruikt om tijdens de participatiebijeenkomsten in gesprek te gaan met de omgeving over de opgaven voor de toekomst van De Purmer. Op 13 maart 2023 zijn de drie gemeenteraden tijdens een werksessie geïnformeerd over de stand van zaken van de Strategische visie. Via een mentimeter konden raadsleden reageren op inhoudelijke uitgangspunten. De werksessie was bedoeld om raadsleden te informeren en reacties op te halen. De bijeenkomst is met veel belangstelling bijgewoond en aan de hand van de besproken onderdelen is de visie op punten aangescherpt.

Communicatie Na het besluit van de raad wordt het ontwerp gezamenlijke Strategische gebiedsvisie voor De Purmer door de drie gemeenten op gelijke wijze bekendgemaakt in het Gemeenteblad, huis-aan-huisbladen en op de projectwebsite. Ook wordt een kort filmpje online gezet met een korte toelichting van de bestuurders en een stukje inhoud namens BRO. Om onduidelijkheid te vermijden worden de zienswijzen voor alle betrokken

©ev 2020

gemeenten op 1 postadres ingediend. De gemeente Edam-Volendam neemt de coördinatie hiervan op zich. Rapportage, verantwoording en evaluatie Op dit moment is een evaluatie dan wel een verantwoording in die zin nog niet aan de orde. Bijlagen Bijgevoegd treft u het ontwerp van de gezamenlijke Strategische gebiedsvisie De Purmer 2035 aan. Aanvullende toelichting op vraagstelling, context en maatschappelijke meerwaarde Aanleiding Met een lange geschiedenis van uiteenlopende ambities, wensen en kernwaardes zijn de drie gemeenten in juli 2019 gezamenlijk een proces gestart om te inventariseren wat de huidige visie op De Purmer is. In 2020 hebben de gemeenteraden van Edam-Volendam, Waterland en Purmerend kennisgenomen van de eindresultaten van de Inventarisatie van De Purmer. Daarbij is ook uitgesproken om te komen tot een gezamenlijke omgevingsvisie/structuurvisie voor de inmiddels 400-jarige polder De Purmer. De visie moet voor de middellange termijn, tot en met 2035, richting geven en duidelijkheid scheppen voor alle belanghebbenden in en rond dit bijzondere gebied. Tot en met het voorjaar van 2022 is veel informatie opgehaald en heeft participatie plaatsgevonden. Het resultaat hiervan is verwerkt in de Ophaal- en Uitgangspuntennotitie die in januari 2023 is vastgelegd door de drie colleges van de gemeenten Edam-Volendam, Waterland en Purmerend.

Mede op basis van die waardevolle input is dit ontwerp van de gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer opgesteld. Oplossingsrichtingen Integraal perspectief op de Purmer Na een verkenning van drie ontwikkelperspectieven, ‘Voedseltuinen voor de regio’, ‘Beleef De Purmer’ en ‘Natuurpark De Purmer’ is een integraal ontwikkelperspectief opgesteld. Hierin is verkend welke kansen er liggen voor toekomstbestendige landbouw voor de regio, voor lokale recreatie en voor natuurontwikkeling. In het integrale ontwikkelperspectief komen de kansen die zijn ontdekt samen. Hieronder een greep uit het integrale perspectief. Voor het agrarische gebied zien we volop kansen ontstaan voor verbreding en doorontwikkeling. Insteek voor de agrarische sector is in de toekomst nog meer een rol te vervullen in de voedselvoorziening van de bewoners in de directe omgeving. Zo zien we kansen om combinaties te maken tussen landbouwvormen: zowel akkermatige tuinbouw, veeteelt en eventueel agroforestry ter plaatste van bestaand bos. Ook zien we kansen voor hoogwaardige voedselproductie in een gevarieerd landschap met multifunctioneel gebruik. We willen ondernemers stimuleren en ondersteunen om mee te gaan richting duurzame landbouw. Daarnaast zijn er veel kansen om de lokale recreatie te versterken.

Nieuwe routestructuren en pleisterplaatsen zorgen voor een aangenaam verblijf in het gebied, verbindingen worden gelegd met de verschillende interessante plekken in en rond De Purmer voor fietsers en wandelaars.

©ev 2020

Qua natuur wordt ingezet op een robuust Purmerbos, met duurzame verbindingen naar de omliggende Natura2000 gebieden. Groen en water wordt in brede zones gerespecteerd, het visiegebied wordt omsloten en doorsneden door ecologische verbindingen. De dwarstochten zijn ecologische dwarsverbindingen die goed kunnen worden gecombineerd met wandelroutes. •

Woningbouw beperkt zich tot de ontwikkeling van de Oostflank, Buitenplaats Ilpenstein en enkele kleinschalige initiatieven (zoals bijv. een tweede woning bij agrarische bedrijven). Binnen het visiegebied staan twee grootschalige ontwikkelingen op de rol, de woningbouwontwikkeling Oostflank op het grondgebied van Purmerend en de ontwikkeling van een bedrijventerrein en aansluitend gemengd gebied voor diverse functies in de noordkop van De Purmer op het grondgebied van de gemeente Edam-Volendam. Deze ontwikkelingen dienen goed landschappelijk te worden ingepast in De Purmer en goed te worden ontsloten met het externe wegennet en op het openbaar vervoernet, zonder overlast te geven in het overig deel van De Purmer.

•

Ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit en infrastructuur in De Purmer zijn vooral recreatief van aard, zoals versterken van snelfietsroutes, wandelroutes, fiets- en wandelverbindingen en vaarroutes. En we willen inzetten op duurzame mobiliteit.

Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer ter inzage Met de raden is in maart 2021 bij de behandeling van het plan van aanpak, samen met een besluit over het toepassen van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure, afgesproken om te komen tot een gezamenlijke intergemeentelijke omgevingsvisie - formeel een structuurvisie. Nadat bleek dat de bedrijventerreinontwikkeling en de woningbouwontwikkeling in de Oostflank van de Purmer MER-plichtig zijn, en onder de Omgevingswet gemeenten slechts één omgevingsvisie voor het gehele grondgebied mogen hebben, hebben de colleges in januari 2023 besloten over te stappen naar een gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer. Een dergelijke strategische visie, strategisch beleid, wordt niet vastgesteld op de grondslag van de huidige Wet ruimtelijke ordening of de toekomstige- Omgevingswet. In de visie worden de gemeenschappelijk waarden van de Purmer en de gemeenschappelijke uitgangspunten voor de zes Purmer-brede thema’s vastgelegd . Deze visie bindt de drie gemeenten en wordt het uitgangspunt oa richting de provincie. In de toekomstige dan wel te actualiseren Omgevingsvisies geven de gemeenten aan hoe het beleid uit deze gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer zich verhoudt tot de hoofdzaken van het beleid in de (eigen) Omgevingsvisie, waarmee alsnog de formele, wettelijke status wordt geboden.

Het eerder in het kader van het plan van aanpak genomen besluit ten aanzien van de inspraakprocedure blijft van toepassing op dit visieproces. Dat betekent dat een ontwerp van de gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie De Purmer na het raadsbesluit ter inzage wordt gelegd voor zienswijzen. Wel wordt in verband met de vakantieperiode in plaats van zes weken de termijn verlengd naar tien weken. Aandachtspunten hierbij zijn de separaat lopende visietrajecten van de verschillende gemeenten in De Purmer. Dit betreft de Oostflank van Purmerend en de Omgevingsvisie en latere uitwerking met betrekking tot het WVG-gebied van Edam-Volendam. Voor belanghebbenden en bestuurders moet het duidelijk zijn in welk proces zij zich kunnen of moeten mengen. Voorkomen moet worden dat

©ev 2020

belanghebbenden bijvoorbeeld op een gegeven moment op drie visietrajecten zienswijzen moeten indienen. Indien er gelijktijdige ter inzage perioden van toepassing zijn, wordt bij de bekendmaking verwezen naar de betreffende lopende procedures. Planning Het voornemen is het ontwerp van de gezamenlijke Strategische Gebiedsvisie voor De Purmer voor de zomer van 2023 ter inzage te leggen voor zienswijzen. De visie zal vervolgens in het najaar kunnen worden vastgesteld. Edam-Volendam, d.d. 23 mei 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, H. van der Woude

de burgemeester, L.J. Sievers.

©ev 2020