Voorstel Begroting 2022.docx

Raadsvergadering d.d. 4 november 2021 Voorstelnummer D-RVS - 21157628 Agendanummer Zaaknummer Z21098539 Onderwerp: Vaststellen Begroting 2022 Portefeuillehouder: Wethouder Schutt Aan de raad. Gevraagde beslissing De Begroting 2022 vast te stellen Samenvatting Met dit raadsvoorstel bieden wij u de begroting 2022-2025 aan. De voorliggende begroting toont in 2022 tot en met 2025 een positief resultaat van respectievelijk € 436.000, € 137.000, € 165.000 en € 1.261.000. Onderbouwing en alternatieven In de uitgebreide vergadering van de Commissie Planning Control Audit en Risk is een toelichting gegeven op de actuele financiële positie van de gemeente. De vergadering heeft niet geleid tot aanpassingen in het huidige voorstel voor ombuigingen en nader uit te werken keuzemogelijkheden. Financiële aspecten De financiële gevolgen van alle ontwikkelingen zijn verwerkt in de Begroting 2022-2025 Personele aspecten Personele aspecten zijn meegenomen in de begroting Risico’s De Begroting voldoet aan de kaders zoals gesteld door de Provincie. In de Begroting is een risicoparagraaf opgesteld Gevolgde procedure De begroting is tot stand gekomen in samenwerking met alle afdelingen binnen de organisatie. In raadsvergaderingen van 1 juli en 5 oktober 2021 is de raad meegenomen in het begrotingsproces.

Het concept-voorstel voor de begroting is toegelicht in de raadsvergadering van 5 oktober 2021 Burgerparticipatie, inspraak, zienswijzen en communicatie Zodra de begrotingsstukken naar de raad worden gestuurd, wordt de begroting gepubliceerd op de website van de gemeente. Op deze website is bovendien op de startpagina een extra mededeling gedaan van deze publicatie. Daarnaast is een bekendmaking in de lokale krant (Nivo, de Stadskrant en Uitkomst) bij de officiële gemeentelijke bekendmakingen/mededelingen gepubliceerd. De begroting 2022 is toegankelijk op het internetadres : https://edamvolendam.begroting-2022.nl/ en in het financiële portal op de website van de gemeente: https://edam-volendam.pcportal.nl/ Rapportage, verantwoording en evaluatie 1

Middels Voorjaars- en Najaarsnota wordt de raad gerapporteerd over de voortgang Aanvullende toelichting op vraagstelling, context en maatschappelijke meerwaarde Toelichting op het voorstel: Het feit dat er, op het moment van het schrijven van dit voorstel, nog geen nieuw Kabinet is aangetreden heeft er mede toe bijgedragen dat er nog steeds sprake is van onzekere financiële toekomst. Op 1 juli was bekend dat het Kabinet de gemeenten voor 2022 gaat compenseren voor de tekorten als gevolg van gestegen kosten in de Jeugdzorg. Voor 2023 e.v. is het de gemeenten toegestaan om 75% van deze bijdrage als inkomsten te verwerken. In de wetenschap dat, bij ongewijzigd beleid, de kosten blijven stijgen blijven hiermee de onzekerheden bestaan. Voorbereidingen begroting 2022 In de afgelopen maanden zijn, in voorbereiding op een nieuwe begroting, de ramingen opgesteld voor 2022 en verder. Op 1 juli was de actuele stand van de begroting als volgt: Opbouw begroting vanaf 1 juli 2021 Sa l do Begroti ng ná Zomernota

2022 -727

2023 -677

2024

2025

-310

-13

Op basis van de besluiten van het demissionair Kabinet , die op dat moment bekend waren, werd op 1 juli een ‘voorschot’ gepresenteerd op de mei- en septembercirculaire waardoor de volgende situatie ontstond: Opbouw begroting vanaf 1 juli 2021

2022

2023

2024

2025

Sa l do Begroti ng ná Zomernota

-727

-677

-310

-13

Muta ti es t/m s eptemberra a d

-157

-160

-169

-281

Stand Begroting na Raadsvergadering september

-884

-837

-479

-294

In de opmaat naar de begroting bleek het nodig de ramingen voor 2022 aan te passen aan een aantal ontwikkelingen. Op basis van de vastgestelde uitgangpunten zijn deze ontwikkelingen onderverdeeld naar : Bestaand beleid Bij het samenstellen van de begroting 2022 is geïnventariseerd in hoeverre meerjarig beschikbare beleidsbudgetten moesten worden bijgesteld. Deze mutaties betreffen over het algemeen de 'beïnvloedbare budgetten'. Uitgangspunt daarbij was 'neutraal tenzij'. Autonome ontwikkelingen Onder deze categorie vallen de mutaties die een autonoom (veelal niet beïnvloedbaar) karakter hebben. Denk hierbij aan rijksontwikkelingen, areaalontwikkelingen, dividenden, kapitaallasten of indexaties. Uitgangspunt is dat deze budgetten zo reëel mogelijk geraamd worden. Meerjarig is in de begroting rekening gehouden met een jaarlijkse indexatie van 1,5% Nieuw beleid en investeringen Naast bovenstaande mutaties zijn ook nieuwe beleidsinitiatieven en investeringen in beeld gebracht. Deze worden afzonderlijk weergegeven, daar waar nodig toegelicht en onderverdeeld naar de categorieën a, b of c.

2

Deze ontwikkelingen laten zich financieel vertalen in onderstaande tabel. Aanvullende ramingen voor 2022-2025

2022

2023

2024

2025

Autonome Ontwi kkel i ngen

2.030

1.018

913

1.358

Bes ta a nd Bel ei d

-2.159

-2.679

-2.696

-2.245

-259

-364

-370

-375

Ni euw Bel ei d MIP Aa npa s s i ngen

-68

-5

-183

-236

Tota a l

-456

-2.030

-2.336

-1.498

MIP Toegevoegd zijn ook de aanpassingen in het kader van het Meerjaren Investeringsplan (MIP). Jaarlijks wordt bepaald of de investeringen nog in de juiste jaarschijven staan opgenomen. Verschuiving van oplever- of aanschafdata heeft consequenties voor de kapitaallasten. De omvang verandert niet maar wel het jaar waarin deze moeten worden opgenomen. Voor de herijking (hoogte van het budget) van kredieten zijn separate raadsbesluiten nodig Herijking budgetten noodzakelijk. Met de ramingen vanuit de genoemde ontwikkelingen bleek de begroting voor de komende jaren niet op een positief saldo te sluiten. Binnen de bestaande budgetten is vervolgens bekeken waar en op welke wijze zaken konden worden bespaard of waar aanpassingen van werkwijze en uitvoering kunnen worden doorgevoerd. Deze exercitie heeft het volgende resultaat opgeleverd dat inmiddels ook verwerkt is in de begroting. Herijking Budgetten Begroting

2022

2023

2024

2025

Progra mma

1

105

65

65

65

Progra mma

3

300

300

300

300

Progra mma

4

100

100

100

Progra mma

5

692

992

992

992

Progra mma

6

640

240

240

240

1.737

1.697

1.697

1.697

Totaal Herkijking

Ombuigingen Vervolgens bleek het noodzakelijk om nog een aantal voorstellen te doen. Hierna zijn deze opgenomen. Alles is opgesteld vóór de uitkomst uit de septembercirculaire. Bij de ombuigingen zijn twee voorstellen opgenomen die een voorschot nemen op ontwikkelingen. Zoals hiervoor gemeld is het de gemeenten toegestaan om 75% van de éénmalige compensatie voor jeugdzorg in de meerjarenbegroting te verwerken. Gezien de grote problematiek op dit thema heeft het college ervoor gekozen om de resterende 25% vooralsnog te onttrekken uit de Reserve Sociaal Domein in afwachting van definitieve besluitvorming door het Kabinet. Een andere ontwikkeling betreft de herverdeling van het gemeentefonds. Onze gemeente lijkt hierin voordeelgemeente te worden. Hoewel de uitkomsten nog niet geheel definitief zijn is besloten om een eerste tranche (€ 15 per inwoner) alvast te verwerken voor 2023 en verder. Het totaal van ombuigingen leidt tot onderstaand overzicht.

3

Bedragen * €1.000 Omschrijving

2022

2023

2024

2025

Ombuigingen

Autonoom - Fluctuatie Algemene uitkering m.b.t. Jeugdzorg (25%)

0

427

400

368

-Voorschot herverdeling Gemeentefondsuitkering 2023

0

550

550

550

Bestaand Beleid -Verhogen tarief Toeristenbelasting 2025

0

0

0

100

-OMB Rechts- en deskundige adviezen

40

40

40

40

Totaal

40

1017

990

1058

Septembercirculaire Op 24 september is de gemeenteraad geïnformeerd over de vertraging in het opleveren van de septembercirculaire. Op 28 september heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken de circulaire uitgebracht. Enkele beleidsmatige aanpassingen en toezeggingen waren inmiddels bekend. Het college werd echter bijzonder verrast door de uitkomsten van de circulaire. De uitkomst is beduidend positiever dan werd verwacht op basis van de beleidsmatige toelichting en bedraagt € 1 mln. meer dan eerder werd berekend zonder een aanwijsbare oorzaak. Echter, indien de hogere uitkering aan onze gemeente doorgetrokken zou worden naar een landelijk niveau, zou er aan het gemeentefonds ongeveer € 16 mld. toegevoegd moeten zijn. Hiervan is geen sprake geweest. Het college is daarom van mening dat uiterste voorzichtigheid moeten worden betracht bij de verwerking van deze aanvullende middelen. In een van de volgende circulaires kan namelijk een correctie doorgevoerd worden waardoor een andere stand gepresenteerd wordt. Wij verwachten dat voor de Winternota een correctie zal worden doorgevoerd en dan kan een betrouwbaardere stand worden gepresenteerd. Voor deze begroting heeft het college besloten de extra middelen niet volledig in te boeken maar vooralsnog te reserveren voor mogelijke lange termijn effecten van Covid-19 en de besluitvorming uit te stellen naar de Winternota.

Totaaloverzicht begroting 2022-2025 Hieronder treft u een overzicht aan van het saldo begroting na verwerking van: - Financiële ontwikkelingen, waaronder de circulaires - Herijking van budgetten - Ombuigingen en - Keuzemogelijkheden

4

Opbouw begroting vanaf 1 juli 2021

2022

2023

2024

2025

Sa l do Begroti ng ná Zomernota

-727

-677

-310

-13

Muta ti es t/m s eptemberra a d

-157

-160

-169

-281

Stand Begroting na Raadsvergadering september

-884

-837

-479

-294

Mutaties voor de Begroting Autonome Ontwi kkel i ngen

2022

2023

2.030

Autonome Ontwi kkel i ngen Ombui gi ngen

2024

2025

1.018

913

1.358

977

950

918

Bes ta a nd Bel ei d

-2.159

-2.679

-2.696

-2.245

Bes ta a nd Bel ei d Heri jki ng

1.737

1.697

1.697

1.697

40

40

40

140

294

294

294

Bes ta a nd Bel ei d Ombui gi ngen Bes ta a nd Bel ei d Na der ui t te werken Ni euw Bel ei d

-259

-364

-370

-375

MIP Aa npa s s i ngen

-68

-5

-183

-236

1.321

978

645

1.551

437

141

166

1.257

s ubtota a l

Nieuw Saldo begroting

Hiermee laat de begroting een positief saldo zien voor de periode 2022-2025. Bestaand Beleid nader uit te werken t.b.v. 2023 en verder. Voor de komende jaren is de begroting sluitend. Rekening houdend met de ontwikkelingen van de afgelopen jaren en financiële bijstellingen vanuit de Rijksoverheid is de verwachting dat ook de komende jaren de lasten verder zullen stijgen. Om de begroting sluitend te houden zullen maatregelen nodig blijven. Dit betekent dat bestaand beleid periodiek heroverwogen moet worden en dat genomen besluiten kunnen of moeten worden heroverwogen. Het college is van mening dat het maken van keuzes hierin een taak is van de nieuw gekozen raad maar het kan een handvat bieden bij het opstellen van een nieuw coalitieakkoord. In de bijlage is een overzicht opgenomen van keuze mogelijkheden waarover in 2022 een besluit genomen kan worden. De financiële effecten van een aantal keuzemogelijkheden zijn, omdat deze concreet genoeg zijn, verwerkt in de begroting vanaf 2023. (Deze staan hieronder vermeld) Bedragen * €1.000 Omschrijving

2022

2023

2024

2025

- Keuzemogelijkheden: locaties van dienstverlening

0

110

110

110

- Keuzemogelijkheden: Sociaal Domein -Keuzemogelijkheden: Verhogen kosten aanvraag en wijziging parkeerontheffingen

0

108

108

108

0

76

76

76

Totaal

0

294

294

294

Nader uit te werken

5

Tenslotte De jaarschijf 2022 in de meerjarige begroting 2022-2025 is de laatste jaarschijf in de 6 jarige coalitieperiode vanaf de laatste gemeenteraadsverkiezingen. In deze relatief lange periode is veel bereikt van de zaken die in het coalitieakkoord waren opgenomen. Het college heeft geconstateerd dat het bereiken van resultaten niet altijd eenvoudig is geweest. In gezamenlijkheid met de raad is echter bereikt wat in deze periode verwacht mocht worden. Er ligt nu een begroting die voor de gehele periode van 2022 tot en met 2025 sluitend is en de financiële positie van de gemeente is naar de mening van het college gezond te noemen, wat het mogelijk maakt om naar de toekomst te kijken en de aandacht te richten op vernieuwing en uitbreiding van mogelijkheden voor onze inwoners op het gebied van wonen en werken. Edam-Volendam, d.d. 5 oktober 2021 Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, H. van der Woude

de burgemeester, L.J. Sievers.

6

BIJLAGE: Bestaand beleid nader uit te werken Hieronder staan maatregelen die u kunt nemen bij de begroting 2023 e.v. om dan tot een sluitende begroting te komen. Zogenoemd het dashboard met ‘knoppen’ waaraan u kunt draaien t.b.v. de begroting voor 2023 en verder. Omschrijving

Bedrag besparing per jaar

Verhoging kosten parkeerontheffing

€ 64.000

Jaar realisatie Besparin g 2023

Maatschappelijk effect of risico

Opmerkingen

Groot

In totaal zijn er ruim 2.200 parkeerontheffingen en worden er jaarlijks 400 wijzigingen doorgevoerd. Het huidige tarief is € 20,90. Dit is niet kostendekkend. Bij het verlenen van een vergunning zijn meerdere afdeling betrokken. De tijdsbesteding, zonder rekening te houden met handhaving, is minimaal 30 minuten. Daarnaast zijn er de kosten van ICT applicaties en waardepapier. Verhoging naar € 50 zorgt voor een betere kostendekking. Een verhoging van het tarief zorgt voor een structurele verhoging van het saldo begroting van € 76.000 per jaar. Aanpassen verordening voor parkeerontheffingen, denk aan leges verhogen/verdubbelen voor wijzigingen. In totaal worden er 400 parkeerontheffingen per jaar gewijzigd. Dit levert nu een bedrag op van € 8.360. Net als de parkeerontheffingen zijn deze opbrengen niet kostendekkend. Het aantal handelingen bij aanpassing van de vergunningen zijn groter dan bij de jaarlijkse verlening. Dit bedrag kan verhoogd worden naar € 20.000 per jaar. Dit levert een extra inkomst op van € 12.000. De verordening moet hiervoor in december 2022 aangepast worden door de raad. Naar aanleiding van de vraag vanuit de gemeenteraad om onderzoek te doen naar betaald parkeren zal er eerst duidelijkheid gegeven moeten worden wat de raad onderzocht wil hebben.

Het voorstel met de onderzoeksmogelijkheden naar betaald parkeren zal in het najaar van 2021 aan de gemeenteraad worden gestuurd.

Verhoging kosten wijziging parkeerontheffing

€ 12.000

2023

Gemiddeld

Opbrengst betaald parkeren

p.m.

2023

Gemiddeld

Verhoging kosten gehandicaptenparkeerkaart

p.m.

2023

Groot

Duurzaamheidsm aatregelen tegen wateroverlast tlv voorziening riolering

p.m.

2023

Gemiddeld

Aanpassen verordening voor invalide parkeerkaarten, denk aan leges verhogen/verdubbelen voor aanvraag en wijzigingen. Net als voor parkeerontheffingen geldt dat de opbrengsten gerelateerd moeten worden aan kosten die de gemeente maakt om deze vergunningen af te geven. Duurzaamheidsmaatregelen gericht op tegengaan wateroverlast -> minder overbelasting rioolstelsel , kunnen mogelijk tlv voorziening riolering gebracht worden. Hier moet nog onderzoek naar gedaan worden. Te denken valt aan: Klimaatadaptieve maatregelen in de openbare ruimte (bijv. vergroening/ontstening, toepassen waterdoorlatende bestrating), komen in voorkomende gevallen ten laste van o.a. de betreffende exploitatiebudgetten of investeringskredieten. Op termijn mogelijk stijging van rioolheffing voor burgers. Daarbij dient te worden aangetekend dat als deze maatregelen niet

7

worden getroffen er op termijn veel meer en duurdere aanpassingen van ons rioolstelsel nodig zijn.

Bredere overweging dienstverlening vanuit Oosthuizen Versobering WMO (zie toelichting onderaan dit document)* Kosten in rekening voor urgentie aanvragen Bijzondere bijstand inkomensnivea u aanpassen Bijstellen subsidies

€ 40.000

2023

Groot

Het pand in Oosthuizen is niet direct noodzakelijk voor de uitvoering van WSP activiteiten. O.a. de GGD heeft aangegeven zich te beraden. Daarnaast is het voorliggend veld is zich in brede zin aan het aanpassen. Nieuw beleid op het gebied van WMO. Behoeft een gedegen onderzoek en denkrichting waar en op welke wijze versobering effecten heeft.

2023

Groot

€7.500

2023

Klein

Het verdient aanbeveling om hier een Marktconsultatie te doen.

p.m.

2023

Groot

Nieuw beleid. Alvorens het beleid wordt aangepast zal er eerst onderzoek gedaan moeten worden welke andere effecten een aanpassing van de bijzondere bijstand tot gevolg heeft

p.m.

2023

Groot

Uitbesteden /andere invulling werkzaamheden vrijwilligersmakel aar Andere invulling Coördinator voorliggend veld

€ 40.000

2023

Gemiddeld

Er vindt momenteel een onderzoek plaats naar mogelijke bezuinigingen op subsidies. De uitkomst hiervan wordt eerst afgewacht. Niet indexeren is eveneens een optie. Meenemen in de aanbesteding in 2022 of koppelen aan resultaten uitstroom Participatiewet; Aanspreekpunt Gemeentelijke vrijwilligers onderbrengen bij SMD

€ 35.000

Geen

Geen fulltime coördinator maar bv. een parttime “verbinder”/accounthouder en/of uitbreiding Contractmanagement met andere uren en inschaling

Uitbesteden werkzaamheden ouderen adviseur / Adviseur wonen/zorg/ welzijn Huur CJG beëindigen

€ 25.000

(2e helft 2022 of vanaf 2023) 2023

Gemiddeld

Zie werkzaamheden vrijwilligers makelaar. Meenemen in aanbesteding in 2022

€ 70.000

2023

Gemiddeld

Bibliotheek locatie Edam/ locatie WSP sluiten

p.m.

2023

Groot

De vraag is of de gemeente in de huisvesting moet voorzien voor diverse partners of dat zij hiervoor zelf meten zorgen. De huidige contracten met de contractpartners/leveranciers moeten beoordeeld worden wat over m.b.t. het faciliteren van gemeentelijke huisvesting is afgesproken. Nu werken extern ingekochte medewerkers veelal gratis in dit gebouw. Subsidie instandhouding twee bibliotheken (Edam en Volendam) bedraagt € 667.500. Aanvullend moet jaarlijks € 65.000 aan de bibliotheek worden overgemaakt. Dit budget is benodigd voor de instandhouding Wijksteunpunt. De vraag doet zich voor op welke wijze de dienstverlening kan worden georganiseerd zonder een WSP in de huidige vorm.

8