RIB (27-09-23) Begroting 2024-2027

Leden van de raad van de gemeente Edam-Volendam

Afdelingshoofd BedrijfsvoeringKarin Uijlenhoed 0 1 ... Afdelingshoofd Bedrijfsvoering

Burgemeester / Gemeentesecretaris

Uijlenhoed, Karin

Uw brief van

Uw kenmerk

Ons kenmerk

Onderwerp advies m.b.t. bezuinigingen begroting 2024-2027

Doorkiesnummer P.L. van der Veen (0299) 398 398

Bijlage(n) --

1

Datum 27 september 2023

Geachte leden van de raad Op 21 september jl. hebben we u de eerste raadsinformatiebrief (RIB) gestuurd over de begroting 20242027, ter voorbereiding op de opiniërende bespreking van 3 oktober. In deze RIB werd aangekondigd dat er bij de begroting sprake is van een tekort en wat de belangrijkste oorzaken daarvan zijn. Daarnaast is gemeld dat het college, op advies van de VNG, de begroting in 2026 en 2027 niet sluitend zal maken met bezuinigingen die na de komst van een nieuw kabinet mogelijk overbodig blijken. De provincie, als financieel toezichthouder van gemeenten, kan met deze werkwijze instemmen. In de RIB werd tenslotte informatie gegeven over de projecten en risico’s. In de raadsinformatiebrief die u hierbij ontvangt, willen wij u informeren over: 1. De concrete tekorten op de begroting; 2. Een advies m.b.t. maatregelen om de begroting in 2024 en 2025 sluitend te maken; 3. Een overzicht van alternatieve bezuinigingen. Als u (enkele) bezuinigingsmaatregelen van het college niet wenst, dan kunt u kiezen uit deze alternatieve bezuinigingen; In de uitgebreide commissievergadering van 3 oktober vindt een opiniërend gesprek plaats over de begroting o.b.v. beide RIB’s. U kunt dan uw zienswijze geven op de maatregelen die het college voorstelt om de begroting in 2024 en 2025 sluitend te maken.

En u kunt dan aangeven of u maatregelen uit het advies van het college zou willen omruilen voor maatregelen uit het overzicht van alternatieve bezuinigingen, of u kunt zelf nieuwe voorstellen voor bezuinigingen indienen. Naar aanleiding van de bespreking op 3 oktober zal het college de begroting afronden en bij u indienen ter bespreking in de begrotingsraad.

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

Als start voor de begroting geldt de stand van de Zomernota.

Begrotingssaldo (€1.000) Saldo begroting na de zomernota

2024 -796

2025 1745

2026 -325

2027 -996

Uit besluitvorming en inzichten van budgethouders en projectleiders komen de volgende opgaven:

Opgaven begroting Autonome ontwikkelingen Bestaand beleid Onderhoudsvoorzieningen Meerjarig investeringsplan Meerjarig investeringsplan (Afvoer) Nieuw Beleid Subtotaal opgaven begroting

2024 2.752 -1.624 -2.422 421 67 301 -505

2025 3.423 -2.820 -2.539 -104 68 304 -1.668

2026 1.114 -2.006 -2.858 -160 76 284 -3.550

2027 1.875 -1.576 -3.058 -150 76 264 -2.569

E.e.a. resulteert in het navolgende begrotingssaldo voor de komende jaren

Begrotingssaldo (€1.000) Saldo begroting na opgaven begroting

2024 -1.301

2025 77

2026 -3.875

2027 -3.565

VNG advies Conform het advies van de VNG en de lijn van de Provincie, zal het begrotingssaldo voor de jaren 2024 en 2025 nul of positief moeten zijn. Concreet betekent dit dat voor 2024 en 2025 ombuigingen / besparingen / aanvullende inkomsten gevonden moeten worden. Oorzaken begrotingstekort en waarborgen financiële ruimte voor de toekomst Een korte herhaling uit de vorige RIB. De tekorten worden op hoofdlijnen veroorzaakt door:  Stijgende rentelasten op leningen (verviervoudigd in korte tijd) en raming van rentelasten op geplande investeringen;  Enkele jaren lagere opbrengsten CAI i.v.m. overgang naar glasvezel;  Hogere bijdrage aan veiligheidsregio en GGD;  Stijgende kosten beheersplannen. In de bijlage zijn alle opgaven, zoals opgenomen in de concept begroting, verwerkt. Het college wil graag ruimte houden en maken in de toekomstige begrotingen voor toekomstige investeringen, te denken aan De Purmer, een stadskantoor en nieuw te bouwen scholen. Voor 2024 en 2025 acht het college het wenselijk om een bedrag van tenminste € 500.000 aan ruimte te houden. Afgelopen jaren was de post ‘onvoorzien’ beduidend lager, maar met het oog op de verkiezingen in november, de toekomstige investeringen en de vorming van een nieuw kabinet wil het college voorzichtig ramen. De focus ligt dan ook met name op 2024 en 2025 waarbij in de loop van volgend

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

jaar, mede op basis van nieuw kabinetsbeleid, een betere inschatting kan worden gemaakt voor de begroting 2025-2028. Opties m.b.t. bezuinigingen en vergroten van inkomsten Het college geeft u hieronder een overzicht van opties om te bezuinigen of inkomsten te vergroten, zodat u kunt zien welke mogelijkheden u als raad heeft om de begroting in 2024 en 2025 sluitend te maken. In de eerste tabel treft u de bezuinigingsmaatregelen die het college u adviseert. In de tweede tabel treft u enkele alternatieve bezuinigingsmaatregelen, die u eventueel kunt kiezen i.p.v. maatregelen die het college u adviseert. Let wel, als u een maatregel uit het advies van het college wil schrappen, dan dient een alternatieve maatregel tot een vergelijkbaar bedrag aan bezuinigingen of extra inkomsten te leiden. Tabel 1: Maatregelen die het college adviseert: Voorstellen College voor bezuinigingen of vergroten van inkomsten

2024

2025

2026

2027

Positief effect op begroting ( x € 1000)

Programma 1: Bestuur 1.1

Uitstellen van realistisch ramen van opleidingsbudget organisatie tot 2026 en overbesteding blijven afboeken bij jaarrekening

310

1.2

Uitstellen van vlootschouw door onafhankelijk bureau naar omvang en inzet formatie, urgentie ontbreekt

90

Programma 2: Publiek, Veiligheid en Juridische Zaken Programma 3: Ruimtelijke Ontwikkeling 3.1

Programma Duurzaamheid bekostigen uit toegekend budget van RVO i.p.v. uit eigen middelen

340

Programma 4: Ruimtelijk Beheer 4.1

Effectievere benutting Milieustraat: avondopenstelling stoppen, overdag 1-2 dagdelen beperken, opening Oosthuizen heroverwegen

4.2

Beheersplannen

4.2.1



4.2.2



4.3

200

200

200

200

Buitensport temporiseren

240

240

300

300

Indexatie van lasten beheersplannen van 4% naar 2%

450

450

450

450

150

150

150

150

100

150

200

200

1.880

1.190

1.300

1.300

verlagen formatie vanwege efficientie door reorganisatie Programma 5: Sociaal Domein

5.1

Vertragen van stijging personeelsbudget t.b.v. groei capaciteit Breed Sociaal Loket vanwege moeite om personeel aan te trekken Programma 6: Financiën en Algemene Dekkingsmiddelen Totaal van voorstellen College

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

Toelichting op voorstellen College 1.1

Het niet verhogen van het opleidingsbudget kan opgevangen worden met de werkwijze die ook afgelopen jaren gefunctioneerd heeft.

1.2

De urgentie van een vlootschouw lijkt minder hoog dan bij de start van het college in 2022, mede door de actualisatie van het functiehuis en de reguliere personeelsschouw die het MT jaarlijks houdt.

3.1

Het was bij vaststelling van het collegeprogramma nog niet bekend dat het Rijk aanvullende middelen beschikbaar zou stellen voor duurzaamheid. Het is dus logisch om eerst dit budget te besteden en pas daarna eigen middelen te benutten. We constateren dat de openstelling van de milieustraten ruimer is dan de behoefte vanuit de bevolking. Op enkele

4.1

momenten in de week is het zeer rustig. In de avonden zijn het vooral ondernemers die bedrijfsafval kwijt willen, wat wij als gemeente sowieso niet mogen inzamelen. We denken dat een aantal maatregelen kan leiden tot een besparing van € 200k. Daarbij ook de afweging of het echt wenselijk en nodig is de milieustraat in Oosthuizen te blijven gebruiken of een andere bestemming voor deze gronden te zoeken.

4.2.1

Temporiseren bij de buitensport betekent dat het onderhoudsschema wordt 'uitgesmeerd' over een langere periode. Werkzaamheden worden wel uitgevoerd maar met m.b.v. een lagere intensiteit per jaar.

4.2.2

De geactualiseerde onderhoudsplannen zijn gebaseerd op realistische ramingen met doorrekeningen voor een langere termijn (tenminste 10 jaar). In de meerjarige cijfers is gerekend met 4% voor loon- en prijsbijstellingen. De verwachting is dat de inflatie zich voor de langere termijn, gelet op langjarig gemiddelde uit het verleden, zal herstellen richting de 2% o.a. door maatregelen van DNB en ECB. Een lagere raming voor loon- en prijsbijstellingen leidt tot een jaarlijks lagere dotatie aan de betreffende onderhoudsvoorziening. Jaarlijks moeten de dotaties geactualiseerd worden aan de hand van hoeveelheid en prijsverschillen maar ook bij al dan niet doorschuiven of laten vervallen van werkzaamheden. Zo kan per jaar bekeken worden wat de noodzakelijke dotatie moet worden.

4.3

Bij de reorganisatie bij de afdeling Openbare Werken is, met o.a. de plaatsing van medewerkers op andere functies geconstateerd dat door een efficientere indeling minder formatie nodig is.

5.1

In het collegeprogramma is budget opgenomen om de stijgende vraag naar zorg af te kunnen handelen door ons Breed Sociaal Loket. In deze arbeidsmarkt lukt het ons niet om extra medewerkers aan te trekken in het tempo waarvoor budget is geraamd in de begroting. We denken dat het realistisch is om het budget wat te verlagen. Mocht het wel lukken om personeel te vinden, dan zullen we deze uiteraard wel aannemen en leidt dat eventueel bij een jaarrekening tot een kleine overschrijding.

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

Tabel 2: alternatieve maatregelen Mogelijke voorstellen voor bezuiniging of vergroten van inkomsten

2024

2025

2026

2027

80

80

Positief effect op begroting ( x € 1000)

Programma 1: Bestuur 1.3

Uitstellen van realistisch ramen van opleidingsbudget organisatie tot 2026 en overbesteding blijven afboeken bij jaarrekening

1.4

Vrijgevallen formatie Vastgoed die beschikbaar is voor actieve grondpolitiek

310 80

80

90

90

0

850

850

850

900

570

570

570

750

260

260

260

0

100

250

400

1.820

2.260

2.010

2.160

Programma 2: Publiek, Veiligheid en Juridische Zaken 2.1

Uitstel naar 2026 van de uitbreiding formatie Veiligheid zoals in het collegeprogramma opgenomen Programma 3: Ruimtelijke Ontwikkeling Programma 4: Ruimtelijk Beheer

4.2

Beheersplannen

4.2.3

·

Wegen van niveau B naar niveau C

4.2.4

·

Civiele kunstwerken van niveau B naar niveau C

4.2.5

· Gemeentelijke eigendommen temporiseren

4.4

Aanpassen taxiverordening, heroverweging werkwijze met blauwe zones en handhaving daarvan door boa's en opties van betaald parkeren verkennen Programma 5: Sociaal Domein Programma 6: Financiën en Algemene dekkingsmiddelen Totaal van mogelijke voorstellen

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

1.3

Toelichting op mogelijke voorstellen Het niet verhogen van het opleidingsbudget kan opgevangen worden met de werkwijze die ook afgelopen jaren gefunctioneerd heeft.

1.4

Door een herschikking van taken kan er een formatieplaats vrijvallen bij vastgoed/grondzaken. Mocht besloten worden tot een aktiever beleid op het gebied van grondzaken en vastgoed dan kan deze formatieplaats aangewend worden.

2.1

Hoewel niet wenselijk is dit een bezuinigingsmogelijheid omdat hiervoor in het collegeprogramma aanvullende middelen voor zijn gereserveerd.

4.2.3

Verlagen van het kwaliteitsniveau betekent niet alleen dat werkzaamheden later worden opgepakt maar dat ook materialen van mindere kwaliteit gebruikt kunnen gaan worden. Een gevolg is ook dat het calamiteitenonderhoud zoals meldingen niet worden opgepakt in het tempo dat inwoners gewend zijn.

4.2.4

Verlagen van het kwaliteitsniveau betekent niet alleen dat werkzaamheden later worden opgepakt maar dat ook materialen van mindere kwaliteit gebruikt kunnen gaan worden. Een gevolg is ook dat het calamiteitenonderhoud zoals meldingen niet worden opgepakt in het tempo dat inwoners gewend zijn.

4.2.5

Temporiseren betekent dat het onderhoudsschema wordt 'uitgesmeerd' over een langere periode. Werkzaamheden worden wel uitgevoerd maar met m.b.v. een lagere intensiteit per jaar. Het gevolg hiervan is dat de jaarlijkse lasten verlaagd kunnen worden.

4.4

Ontwikkelingen op het gebied van verkeer en vervoer maken het noodzakelijk om de Taxiverordening te actualiseren en beter te kunnenhandhaven. Daarnaast is er vanuit het bestuur en ook inwoners een grotere vraag naar handhaving op o.a. het gebied van parkeren. Mede om deze reden zou onderzocht moeten worden in hoeverre betaald parkeren hier een bijdrage aan kan leveren.

Effect van het advies van het college op de begroting Als uw raad de maatregelen overneemt die het college adviseert, dan leidt dat tot het volgende saldo begroting:

Begrotingssaldo na bezuinigingen (€1.000) Saldo begroting na opgaven begroting Effect van bezuinigingsvoorstellen College Saldo begroting na bezuinigingen

2024 -1.301 1.880 579

2025 77 1.190 1.267

2026 -3.875 1.300 -2.575

2027 -3.565 1.300 -2.265

Het college is tevreden dat er vooralsnog geen ingrijpende bezuinigingen getroffen moeten worden die een zware impact hebben op onze dienstverlening, of op ons beleid en de uitvoering daarvan. Er blijft ruimte om te investeren in de ambities van onze gemeente. Wij vragen uw zienswijze op dit voorstel. Na uw zienswijze ronden wij de begroting af en leggen deze aan u voor in de begrotingsraad. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Edam-Volendam de secretaris, H. van der Woude

de burgemeester, L.J. Sievers

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

Bedragen * € 1.000 Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Autonome ontwikkelingen -Buig 2024 (voorlopig) -Business seats FC Volendam -Indexatie begroting met 4% -Indexering subsidies en bjidragen -Meicirculaire 2023 -Salariskosten begroting 2024 -Septembercirculaire 2023 Autonome ontwikkelingen Bestaand beleid

-407 -3 -380 -4 4.076 -1.381 850 2.752

-407 -3 -763 -6 5.289 -1.367 680 3.423

-407 -3 -1.178 -9 3.408 -1.176 478 1.114

-407 -3 -2.229 -12 4.998 -2.073 1.600 1.875

-Actualisatie bijzondere bijstand -Actualisatie post kwijtschelding. -Begroting 2024 Zwembad De Waterdam (voorlopig) -Bibliotheek Waterland -Bijdrage GGD-Z-W 2024 e.v. -Bijdrage VrZW 2024 -Bijstellen bijdrage Waterlands Archief -Bijstellen mutatie voorziening GRP -Bijstelling budgetten Griffie -Bijstelling raming Omgevingsdienst IJmond -Bijstelling ramingen belastingenopbrengsten -Bijstelling ramingen huuropbrengsten 2024 -Bijstelling riool- en reinigingsheffingen begroting 2024 -Bijstelling te betalen belastingen en verzekeringen 2024 -Deelname Joint Venture Glasvezel -Diverse bijstellingen -Extra juridische ondersteuning -Kadernota: Renteontwikkeling op basis van cashflowoverzicht -Kantine -Muziekschool Waterland -Reisdocumenten -Stijging aantal bezwaarschriften -Visiedocument Informatiestrategie 2024 - 2026 -Wijziging in raming kapitaallastenreserve Bestaand beleid

-128 -15 -215 -23 -272 -607 -67 246 0 -90 165 -25 260 -49 -259 -1 -50 -280 -20 -20 0 0 -95 -80 -1.628

-128 -15 -215 -23 -272 -607 -45 128 1 -90 388 10 439 -47 -1.142 -4 -50 -1.073 -20 -20 136 -125 -45 0 -2.820

-128 -15 -215 -23 -272 -607 -51 108 2 -91 714 47 862 -44 -517 -7 -50 -1.646 -20 -20 136 -125 -45 0 -2.006

-128 -15 -215 -23 -272 -607 -64 60 3 -98 1.241 127 1.457 -46 -337 -10 -50 -2.524 -20 -20 136 -125 -45 0 -1.576

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

Gevolgen invoering onderhoudsvoorzieningen -MJOP afboeken activa -MJOP baggeren -MJOP Buitensport -MJOP Civiele Kunstwerken -MJOP Gemeentelijke eigendommen -MJOP Wegen -Nieuwe investering 'AV Edam Kunstgras binnenterrein vervangen' -Nieuwe investering 'Beschoeiingen jaarschijf 2024' -Nieuwe investering 'Beschoeiingen jaarschijf 2025' -Nieuwe investering 'Beschoeiingen jaarschijf 2026' -Nieuwe investering 'Bruggen jaarschijf 2024' -Nieuwe investering 'Bruggen jaarschijf 2025' -Nieuwe investering 'Havens jaarschijf 2024' -Nieuwe investering 'Havens jaarschijf 2025' -Nieuwe investering 'VV Oosthuizen Veld 2 vervangen totale veld natuurgras' -Nieuwe investering 'VV Oosthuizen veld 3 vervangen totale veld natuurgras' -Nieuwe investering 'VV Oosthuizen Veld 4 vervangen totale veld natuurgras' -Nieuwe investering 'Wegenbeleidsplan jaarschijf 2024' -Nieuwe investering 'Wegenbeleidsplan jaarschijf 2025' -Nieuwe investering 'Wegenbeleidsplan jaarschijf 2026' -Opheffing reserve speelwerktuigen -Opheffing reserve sportinrichting en vorming risicoreserve Gevolgen invoering onderhoudsvoorzieningen

-3.647 1.260 -209 -1.746 396 537 0

66 -89 -481 -282 -560 -1.326 -5

66 -89 -487 -294 -547 -1.309 -5

66 -89 -473 -305 -521 -1.292 -5

0 0 0 0 0 0 0 0

-56 0 0 -10 0 -8 0 -3

-56 -123 0 -10 -22 -8 -30 -3

-56 -123 -78 -10 -22 -8 -30 -3

0

0

-3

-3

0

0

-3

-3

0 0 0 613 36 -2.422

-176 0 0 -35 36 -2.539

-176 -176 0 -35 36 -2.858

-176 -176 -176 -35 36 -3.058

-40 341 301

-10 314 304

-10 294 284

-10 274 264

Nieuw beleid -Budget content management (film/beeld) -Implementatie Werkplus in gemeentelijke organisatie Nieuw beleid

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam