Rapportage Openbare Werken 2025

Rapportage Openbare Werken Wat gaat er in de 1ste helft van 2026 gebeuren. Afronden projecten Vervangen riolering in De Van Heemskerkstraat e.o. in Oosthuizen en het vervangen van de riolering in Oosthuizen-Noord. Voorbereiden van het relinen van de riolering in de Morseweg e.o. in Volendam en het aanleggen van een persleiding in Warder in combinatie met werkzaamheden van Liander.

Toelichting financiën Er is in 2025 meer uitgegeven dan verwacht. Deze overschrijding is voornamelijk veroorzaakt doordat de werkzaamheden aan de riolering in Oosthuizen-Noord veel voorspoediger zijn verlopen dan gepland. Ook zijn er vanwege een onverwachte asbestsanering meer kosten gemaakt voor de rioolwerkzaamheden in de Van Heemskerkstraat. Vervolgactie -

Toelichting planning Vervolgactie: -

60

Rapportage Openbare Werken Bedragen * € 1.000 Progr. Riolering Rioleringsplan 4 Onderhoud (exploitatie) 4 Vervangingen Totaal

2025 Begroting

2025 Werkelijk

2025 Verschil

350 3.000 3.350

366 6.263 6.628

-16 -3.263 -3.278

Vervangingen In 2025 is meer uitgegeven dan geraamd en is sprake van een overschrijding van het krediet. De afschrijvingslasten hiervan worden gedekt uit de voorziening riolering en daarom heeft deze overschrijding geen negatieve gevolgen voor het saldo begroting. Rioolreconstructie Gerrit van Heemskerkstraat Oosthuizen In 2025 is een omvangrijk project uitgevoerd voor de rioolreconstructie in de Gerrit van Heemskerkstraat te Oosthuizen. De totale uitgaven voor dit project bedragen € 704.000. De werkzaamheden zijn gefaseerd uitgevoerd en omvatten meerdere termijnen van rioolvervanging en herstel. Vervanging riolering Blokgouw 8, Volendam Voor de wijk Blokgouw 8 in Volendam is in 2025 een totaalbedrag van € 869.000 besteed aan de vervanging en renovatie van het rioolstelsel. Dit project bestond uit diverse fases, waaronder hoofdriolering en aanvullende meerwerkzaamheden in de stegen en groenzones. Rioolrenovatie en rehabilitatie Oosthuizen-Noord In Oosthuizen-Noord zijn in 2025 uitgebreide renovatie- en rehabilitatieactiviteiten uitgevoerd met een totaal van € 1.290.000. Deze werkzaamheden omvatten relining en herstel van bestaande riolen. Door deze renovaties wordt de levensduur van het rioolstelsel verlengd zonder volledige vervanging, wat kostenbesparend werkt en tegelijkertijd de waterafvoercapaciteit verbetert.

Herstel en renovatie riolering Julianaweg en omgeving De Julianaweg en directe omgeving ondergingen in 2025 een aantal herstel- en renovatiefases met een totale investering van € 457.000. Deze werkzaamheden bestonden uit meerdere termijnen van rioolvervanging en onderhoud. Deze ingrepen zijn bedoeld om de rioolcapaciteit te verbeteren en toekomstige problemen te voorkomen. Vervanging IBA-installaties (Individuele Behandeling Afvalwater) In 2025 is € 141.042 besteed aan vervangingskosten van individuele behandelinginstallaties (IBA’s). Deze kosten zijn gemaakt voor het onderhoud en de vervanging van IBA’s binnen de gemeente, waarmee de zuiveringskwaliteit van afvalwater wordt gegarandeerd en milieueisen worden nageleefd.

61

Rapportage Openbare Werken Project gemaal de Worst Voor het gemaal de Worst zijn in 2025 diverse werkzaamheden uitgevoerd met een totaalbedrag van € 273.000. Dit omvatte onder andere sloopwerk, bouwkundige opnames, de realisatie en ombouw van de gemaalkelder naar een waterbergingskelder, en de nieuwbouw van een hemelwatergemaal. Daarnaast zijn ondersteunende werkzaamheden zoals elektra-verplaatsing uitgevoerd om het gemaal optimaal te laten functioneren. Overige riooluitgaven 2025 Naast de grote projecten zijn in 2025 diverse kleinere onderhouds- en renovatiewerkzaamheden uitgevoerd, waaronder overige relining van riolen, onderhoud aan putten en gemalen, grondwatermonitoring, milieukundige begeleiding en ondersteunende werkzaamheden bij projecten. Daarnaast zijn er aanvullende kosten gemaakt voor advies- en begeleidingsdiensten, vergunningen en leges, calamiteitenbeheer, incidentele interventies en het onderhoud en vervanging van technische componenten en meetapparatuur. Deze uitgaven, die samen € 1.813.000 bedragen, zijn essentieel voor het in stand houden en verbeteren van het rioolstelsel en vormen een onmisbare aanvulling op de grotere investeringen.

62

Rapportage Openbare Werken

Openbare verlichtingsplan 2025-2029 Aan de hand van de in het openbare verlichtingsplan beschreven uitgangspunten wordt het onderhoud en de uitbreiding van het openbare verlichtingsnetwerk binnen de gemeente geregeld. Het plan heeft een termijn van 5 jaar en is opgesteld voor de periode van 2025 tot en met 2029. De belangrijkste doelstellingen in dit plan zijn: • Toepassen van energiezuinige, circulaire en duurzame verlichting bij toekomstige nieuwbouw; • Toepassing Smart Lighting oplossingen; • Optimaliseren van beheer en onderhoud aan de openbare verlichtingsinstallaties; • Het principe van verantwoord verlichten hanteren bij ontwikkelingen in de gemeente.

Voortgang programma Aan het areaal Openbare Verlichting is door de overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap extra verlichting toegevoegd welke voorzien zijn van duurzame verlichtingsarmaturen. Wat is er in 2025 gebeurd. De bestaande duurzame Openbare Verlichting is volgens plan in stand gehouden. Wat gaat er in de 1ste helft van 2026 gebeuren. De werkzaamheden aan de Openbare Verlichting in De Oude Kom worden voorbereid. Hier wordt nostalgische verlichting geplaatst en een gedeelte eigen net aangelegd tijdens de reconstructie.

Toelichting financiën In 2025 is er een NEN3140 kleuring uitgevoerd van alle OV-kasten in de gemeente. Hieruit kwamen herstelpunten, die dit jaar worden hersteld. Het herstellen van al deze punten is geraamd op €45.000,-. Vervolgactie Omdat er in de post Klein onderhoud en storingen geen rekening gehouden is met deze werkzaamheden wordt deze post hierop aangepast.

Toelichting planning Vervolgactie: -

63

Voortgangsrapportage Openbare Werken Progr.

2025

2025

2025

Begroting

Werkelijk

Verschil

Wegen

Verlichtingsplan 4

Onderhoudskosten (t.l.v. exploitatie)

267

336

-69

4

Vervangingen

0

508

-508

Totaal

267

845

-578

Onderhoud aan openbare verlichting De werkelijk gemaakte onderhoudskosten hadden betrekking op regulier onderhoud van de openbare verlichting in de hele gemeente. Vervangingen De vervanging van de openbare verlichting aan de Julianaweg is gedeeltelijk uitgevoerd. De verwachting is dat dit in de loop van 2026 kan worden afgerond.

64

Voortgangsrapportage Openbare Werken

Mobiliteits- en uitvoeringsplan 2024-2030 Recent is de Omgevingsvisie 2023 vastgesteld waarin een van de hoofdopgaven ‘mobiliteit’ betreft. Het Mobiliteitsplan vormt een integrale uitwerking van de beleidsmaatregelen die nodig zijn om de opgave mobiliteit uit de Omgevingsvisie in te vullen. Met het Mobiliteitsplan zet de gemeente in op een toekomstbestendige, bereikbare en leefbare gemeente. Het Mobiliteitsplan draagt bij aan de zeven beleidsdoelen van de Omgevingsvisie. Veiligheid staat voorop in het Mobiliteitsplan, waarbij we streven naar nul verkeersdoden. Ook bereikbaarheid is een belangrijk doel van het plan. Voor nu, maar ook zeker voor de toekomst. Niet alleen voor de auto maar juist ook voor andere vervoerswijzen zoals de voetganger, (e)-fiets en het OV. Door in te zetten op voetgangers, fietsers en OV-reizigers wordt de groei van mobiliteit op een duurzame manier opgevangen. Hierdoor blijft de leefomgeving een gezonde en sociale plek voor de bewoners en bezoekers. Hiermee wordt het karakter en de kwaliteit van de gemeente versterkt en blijft er voldoende ruimte voor ecologie om groen in tact te houden.

Voortgang programma De uitvoering van het mobiliteitsplan loopt volgens planning zoals aangegeven in het mobiliteitsplan. Wat is er in 2025 gebeurd. Afgerond in 2025 - Werk met werk maken, onder andere op de Julianaweg (met daarbij ook rekening houden met tal van aanvullende maatregelen ten bate van de fietser en busreiziger en de diverse omleidingen) - Zuidpolderlaan (incl. bochtverbreding) - Plaatsing van HIOR fietsnietjes in het centrum van Edam en centrum van Volendam - Plaatsing NBd bebording in de gehele gemeente (voor auto en fiets) - Verduurzamen wagenpark - Gestart met de uitvoering actualisatie gemeentelijk verkeersmodel - Opstellen laadstrategie auto om elektrisch rijden te stimuleren - Ontwerpen (deels voorlopig) voor diverse projecten zoals de oversteekplaatsen voor voetgangers, project Grote Ven, kruispunt B. Versteeghsingel, ontsluiting Lange Weeren, Broekgouwstraat brug en rotonde Bootslot - Voorbereiding opwaardering busstation Edam - Realisatie vernieuwing bocht Seevancksweg - Afronding Keetzijde herinrichting - Kantmarking fietspaden (zoals Gouden Slot) - Verbreden fietspad langs de Broekgouwstraat Wat gaat er in de 1ste helft van 2026 gebeuren.

- Afronding actualisatie gemeentelijke verkeersmodel - Werk met werk maken, onder andere op de Julianaweg en het Oosteinde - Parkeernormen aanpassing (besluit college, gemeenteraad wordt geïnformeerd) - Ontwerp afronden optimalisatie verkeersveiligheid Blokwhere - Ontwerp afronden en planning uiteenzetten rondom kruispunt Grote Ven - Ontwerp afronden rondom project Meermin en kruispunt met de B. Versteeghsingel - Snelheidsverlaging definitief maken op de Hyacintenstraat - Eenrichtingsverkeer B. van Baarstraat evalueren - Ontwerpen afronden en een realisatieplan voetgangersoversteekplaatsen op 50km per uur wegen - Realisatie doorfietsroute Corridor Amsterdam-Hoorn (CAH) een voorlopig ontwerp afronden en participeren - Realisatie Mobiliteitsprogramma van Eisen Purmer bedrijventerrein - Voortang DRIS-panelen vervangen - Voortgang onderzoek naar de capaciteit van rotonde Bootslot - Vernieuwing beleid zwaar verkeer in centra van Edam en Volendam. Om in kwartaal 3 in de gemeenteraad te kunnen presenteren - Vervolg aanvullende parkeermogelijkheden touringcars in met name Edam 65

Voortgangsrapportage Openbare Werken Toelichting financiën In het raadsbesluit Mobiliteitsplan is afgesproken dat er voor grote projecten een apart krediet wordt aangevraagd. Daarom is het huidige budget van het Mobiliteitsplan toereikend om kleine onderzoeken uit te voeren en kleine maatregelen te realiseren. Denk daarbij aan de plaatsing van HIOR fietsnietjes. Vervolgactie In 2026 zal in ieder geval krediet worden aangevraagd voor de projecten Grote Ven en Oversteekplaatsen op 50km per uur wegen.

Toelichting planning 2025 en 2026 zijn deels in het teken van ontwerpen en voorbereiden. Dit komt omdat de herinrichting Julianaweg qua omleidingen grote impact hebben qua drukte op andere wegen in de gemeente. Dit vertraagt het uitvoeren van maatregelen op deze weggedeelten. Ook de vele werkzaamheden van nutsbedrijven hebben soms invloed op de uitvoering. Qua beleid en beleid schrijven heeft dit weinig gevolgen. Vervolgactie: Mogelijke vervolgacties inzake financiën aangeven.

66

Voortgangsrapportage Openbare Werken Bedragen * € 1.000

2025

2025

2025

Progr.

Begroting

Werkelijk

Verschil

Wegen

Onderhoudsplan Wegen 4

Groot onderhoud (opheffing voorziening)

0

0

0

4

Vervangingen

659.308

164.399

494.909

Totaal

659.308

164.399

494.909

Vervangingen Dit betreft de volgende openstaande kredieten: Raming

Werkelijk

·

Meekoppelkans Kruising Warder

264.308

19.377

·

Mobiliteitsplan (2025-2029)

200.000

38.717

·

PP-4.3 4 verkeerslicht

160.000

106.305

·

Zichtbaarheid voetgangersoverst.plaatsen

35.000

0

Totaal

659.308

164.399

67

Voortgangsrapportage Openbare Werken

Beheer- en onderhoudsplan civiele kunstwerken 2024-2028

De gemeente Edam-Volendam is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en daarmee de civiele kunstwerken zoals bruggen, sluizen, steigers, duikers, beschoeiingen en kademuren binnen de gemeente. Het doel van het beheer- en onderhoudsplan civiele kunstwerken 2024-2028 is enerzijds te bepalen hoe de civiele kunstwerken op een duurzame en maatschappelijke kostenbewuste wijze beheerd kunnen worden. Hierbij is het uitgangspunt dat kapitaalvernietiging en onveilige situaties worden voorkomen. Anderzijds is het doel om inzicht te geven in het huidige kwaliteitsniveau en de onderhoudskosten van het areaal. Het onderhoudsplan geeft een beeld van: - te hanteren onderhoudsniveau en frequenties; - te behalen resultaten in de periode 2024-2028; - te verwachten kosten in de periode 2024-2028; - een doorkijk erna, periode 2029-2033.

Voortgang programma Al het achterstallig onderhoud is weggewerkt en we lopen goed op schema om alle geplande werkzaamheden uit te voeren. Wat is er in 2025 gebeurd. Beschoeiingen/kades: 260 - Dijkgraaf de Ruiterlaan - Beschoeiing 268 - Sportlaan - Beschoeiing 271 - Heideweg - Beschoeiing 274 - Heideweg - Beschoeiing 275 - Heideweg - Beschoeiing 282 - Damcoogh - Beschoeiing 283 - Chr. van Abkoudestraat - Beschoeiing 284 - Donata Steurhof - Beschoeiing 610 - Schepenmakersdijk - Houten damwand 638 - Oosthuizerweg 2 724 - Kade bij Slobbeland Z007 - Seevanksweg 21-36 Z030 - Fonteinkruid 1-10 Z031 - Veenwortellaan 1-19 Z081 - Seevanksweg 37-50 Z083 - Koninginnekruid onder brug Z084 – Bredehoff 68

Voortgangsrapportage Openbare Werken Start aan voorbereidingen van project Baandervesting/Nieuwe Haven, vervanging kade Bult, vervanging kade Meerzijde en vervanging Oosterkade Bruggen: V05 - Blauwebrug E39 - Brug in parkje langs Dijkgraaf de Ruiterlaan V27 - Brug tussen Boezelgracht en Bloedkoraal V51 – Karveelbrug Z_B32 - Wijzend brug, Rode brug Z_B37 - Dorpsweg Middelie, brug 1 Z_B38 - Dorpsweg Middelie, brug 2 Z_B39 - Etersheimerdwarsweg brug, Eterheimerbraakweg Z_B41 - Dorpsweg brug, Warder Duikers: Duikers Middelie Duikerbrug Zuidpolderlaan Wat gaat er in de 1ste helft van 2026 gebeuren. Beschoeiingen/kades: 212 - Burgemeester van Baarstraat 250 - Gouden Slot - Beschoeiing 251 - Gouden Slot - Beschoeiing 253 - Frans Halsstraat – Beschoeiing 293 - Pieter Taemszstraat – Beschoeiing 627 - Leendert Spaanderlaan - Houten damwand 630 - Bonifatius Guijtstraat - Houten damwand 723 - Beschoeiing Volkstuinencomplex Tuinvreugde Dijkgraaf De Ruiterlaan Z079 - Hobrede begraafplaats 724 - Kade bij Slobbeland Bruggen: E03 - Groenlandjebrug E07 - Heerenstraatbrug E08 - Brug tussen de Klundert en de Noordervesting E09 - Beursbrug E20 - Baanbrug E31 - Brug bij de Broekgouwstraat E34B - Zuidpolderlaanbrug V01 - Parallelwegbrug V07 - Gele bruggetje V29 - Boezelgrachtbrug V36 - Brug tussen Joost van den Vondelstraat en Schoklandstraat V55 - Brug tussen Leendert Spaanderlaan en Christiaan van

Abkoudestraat V58 - Brug in Leendert Spaanderlaan V70 - Donata Steurhofbrug V91 - Brug Burgemeester Versteeghsingel 5 Z_B25 - Kwadijk nabij keerschot (park) Z_B28 - Hondebrug (Beets en Korsloot) Z_B29 - Kleine Koog Z_B35 - Oosterschebrug Z_B42 - Brug Het Laantje 69

Voortgangsrapportage Openbare Werken Havens: Vervangen drijvende steigers WSV Toelichting financiën Er zijn nieuwe aanbestedingen geweest begin 2025 voor het onderhoud van de civiele kunstwerken. Zo een procedure duurt een paar maanden en dan moet er met de nieuwe aannemer nog een startoverleg plaatsvinden, dan inspecties, werkafspraken en dan een planning, voordat ze in uitvoering kunnen gaan. Daardoor is de eerste helft van 2025 minder uitgevoerd, en zijn sommige werkzaamheden die later in 2025 zijn gestart pas in 2026 afgerond. Hierdoor zijn de bijbehorende budgetten doorgeschoven naar 2026. Vervolgactie Het budget wat in 2025 niet is uitgegeven is naar 2026 overgezet en gaat uitgegeven worden. Toelichting planning We lopen goed op schema om alle geplande werkzaamheden uit te voeren van de periode 2024-2028. Vervolgactie: Geen

70

Voortgangsrapportage Openbare Werken Bedragen * € 1.000 Progr Civiele kunstwerken 2024-2027 4 4 Totaal

Water Groot onderhoud Vervangingen

2025 Begroting

2025 Werkelijk

2025 Verschil

628 2.476 3.103

405 2.255 2.660

223 221 444

Groot Onderhoud Voor het groot onderhoud aan de met water verbonden civiele kunstwerken is in 2025 alleen gebruik gemaakt van de voorziening voor groot onderhoud aan bruggen. Voor € 179.000 betrof dit werkzaamheden aan bruggen in Edam (Brug Groot Westerbuiten, Jan Koningbrug en Kettingbrug), € 81.000 is besteed aan diverse bruggen in Volendam. In Oosthuizen en Hobrede is respectievelijk € 8.000 en € 11.000 besteed aan de brug op de Krommert en de brug bij de Oostdijk. Tenslotte vonden tot € 127.000 onderhoudswerkzaamheden in de gehele gemeente plaats op basis van de raamovereenkomst. Vervangingen Bruggen: Het nog resterende krediet van € 21.000 (oorspronkelijk € 620.000 uit 2023) voor de vervanging van fiets- en voetgangersbruggen is geheel besteed. Dit krediet is in 2025 gereed gemeld. Op het krediet van € 240.000 voor vervangingen van overige bruggen in de gemeente is in 2025 € 201.000 verantwoord, voornamelijk t.b.v. de blauwe brug in het doolhof te Volendam (€ 26.000 hiervan had betrekking op gemeentelijke loonkosten) Beschoeiingen: Voor 2025 waren in totaal 3 kredieten beschikbaar voor de vervangingen van schoeiingen in de gemeente met een totaalbedrag van € 1.615.000. Deze werkzaamheden hebben op diverse plaatsen door de hele gemeente plaatsgevonden tot een totaalbedrag van € 1.433.000.

Specificatie per onderdeel Bedragen * € 1.000 Onderdeel Bruggen Beschoeiingen Havens Duikers Totaal

Groot onderhoud Begroting 520 0 94 14 628

Vervangingen Begroting 861 1.615 0 0 2.476

Werkelijk 405 0 0 0 405 71

Werkelijk 821 1.433 0 0 2.255

Voortgangsrapportage Openbare Werken

Baggerplan 2020-2025

De gemeente Edam-Volendam was tot 2026 verantwoordelijk voor het onderhoud van het binnenstedelijk water in de gemeente. Deze wateren moesten worden gebaggerd, gemaaid en de oevers en waterbouwkundige kunstwerken moesten worden onderhouden. Hiervoor was het baggerplan voor de periode 2020 t/m 2025 opgesteld. Vanaf 2026 heeft het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) het beheer van het binnenstedelijk water in de gemeente overgenomen en de gemeente neemt het onderhoud van de bermsloten van de overgenomen wegen van het HHNK over. Hiervoor is een nieuw baggerplan vanaf 2026 opgesteld.

Voortgang programma Het baggerplan 2025 is afgerond, eventuele baggerachterstand is afgekocht tijdens de overdracht van het stedelijke water naar het Hoogheemraadschap. Wat is er in 2025 gebeurd. In 2025 zijn de baggerwerkzaamheden in Beets en Kwadijk afgerond en is de buitenhaven van Edam gebaggerd. Tevens is er een nieuw baggerplan voor de periode 2026-2032 opgesteld. Wat gaat er in de 1ste helft van 2026 gebeuren. De eerste baggerronde van het nieuwe baggerplan 2026-2032 wordt voorbereid.

Toelichting financiën Ter verrekening van het achterstallig baggeronderhoud betaalt de gemeente een eenmalig bedrag van €161.300,- aan het Hoogheemraadschap. Dit bedrag kan worden betaald via de voorziening groot onderhoud van baggeren. Vervolgactie -

Toelichting planning Alle werkzaamheden zoals omschreven in het baggerplan 2020-2025 zijn afgerond. Vervolgactie: -

72

Voortgangsrapportage Openbare Werken Bedragen * € 1.000 Progr Baggerplan 4 4 Totaal

Water Groot onderhoud Vervangingen

2025 Begroting

2025 Werkelijk

2025 Verschil

286 0 286

224 0 224

62 0 62

Groot onderhoud Van de werkelijke uitgaven die in 2025 op de voorziening zijn verantwoord heeft € 90.000 betrekking op het opstellen van een nieuw baggerplan. € 75.000 is besteed aan baggerwerkzaamheden in de kernen van Beets, Kwadijk en Oosthuizen, terwijl voor € 31.000 is gebaggerd in Edam (Trapveld).

73

Voortgangsrapportage Openbare Werken

Bijlagen

74

Voortgangsrapportage Openbare Werken

Bijlage 1 – Verklarende Woordenlijst Bomeneffectanalyse: Een onderzoek om te kijken hoe bomen beïnvloed worden door bijvoorbeeld bouwplannen. Bestek: Een gedetailleerde beschrijving van werk dat gedaan moet worden bij een bouwproject. Civieltechnische werken: Bouwwerkzaamheden die te maken hebben met dingen zoals wegen, bruggen en tunnels. Definitiefase: Een periode in een project waarin plannen meer gedetailleerd worden gemaakt. Definitief ontwerp: Het laatste ontwerp van iets dat gebouwd gaat worden, met alle details. Directieraming: is een gedetailleerde kostenraming of kostenbegroting die wordt opgesteld in de voorbereidende fase van een bouwproject. Deze raming wordt vaak opgesteld door de directie (de gemeente) van het bouwproject of door een daartoe aangestelde deskundige. GOTIK: Een manier om projecten te beoordelen: Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Kwaliteit. Herinrichting: Het veranderen van hoe een plek eruitziet of gebruikt wordt. Herstraten: Het opnieuw leggen van straatstenen of tegels op een weg of pad. Dit gebeurt vaak als de oude bestrating beschadigd is of om de weg mooier of beter begaanbaar te maken. Hierbij wordt de indeling van openbare ruimte niet veranderd. Indicator: Iets dat gebruikt wordt om te meten hoe goed iets gaat, zoals een project.

Infrastructurele Projecten: Grote projecten die te maken hebben met dingen zoals wegen, bruggen en treinsporen. Initiatieffase: Het begin van een project waarin ideeën worden bedacht. Joint Venture: Wanneer twee of meer bedrijven samenwerken aan een project. Kwartalen (Q): Delen van het jaar, elk drie maanden lang. Klimaatadaptatie: Het aanpassen van plekken zoals parken, straten en pleinen zodat ze beter om kunnen gaan met de veranderingen van het klimaat. Dit kan betekenen dat er meer bomen worden geplant voor schaduw, of dat er speciale plekken komen waar regenwater opgevangen wordt om overstromingen te voorkomen. Klimaatbestendigheid: Het sterk genoeg zijn om de gevolgen van klimaatverandering aan te kunnen. Meerwerk: Extra werk dat gedaan moet worden, dat niet in het originele plan stond en hierdoor ook meerkosten opleveren. Ontwerpfase: Een tijd in een project waarin wordt bedacht en getekend hoe iets eruit moet zien. Omgevingsmanagement: Het regelen en goed omgaan met de plek waar een project plaatsvindt en de mensen die er wonen of werken. Participatie: Mensen laten meedenken en beslissen over plannen of projecten.

75

Voortgangsrapportage Openbare Werken Raamcontract: Een grote afspraak tussen bedrijven waarin staat dat ze in de toekomst samen bepaalde dingen zullen doen of leveren. Realisatiefase: Het echt gaan bouwen of maken van hetgeen dat gepland is. Relinen riolen: Een manier om oude riolen te repareren zonder ze te vervangen. Bij deze methode wordt er een soort kous door de buizen getrokken. Dit heeft als voordeel dat niet de gehele straat opengebroken moet worden. Deze methode kan alleen gebruikt worden als de oude riolering niet te veel verzakt is. RVS: Een soort staal dat niet roest, vaak gebruikt in bouw en voorwerpen. Schanskorf: een korf, cilinder of andere omhulling die met grond, zand of steenachtige materialen gevuld wordt. Schanskorven worden gebruikt als tijdelijke versterking van fortificaties, als oeververdediging bij watergangen en als keermuur. Schanskorven worden sinds ca. 2000 ook als decoratief element gebruikt in tuinen, plantsoenen en parken. Schetsontwerp: Een eerste, eenvoudige tekening van hoe iets eruit zou kunnen zien. Stakeholdersmanagement: Goed omgaan en communiceren met mensen die belang hebben bij een project. Voorbereidingsfase: De tijd waarin alles wordt klaargemaakt om met een project te beginnen. Voorlopig ontwerp: Een eerste ontwerp dat nog veranderd kan worden.

Vrijvervalriolering: Een rioolsysteem waarin afvalwater vanzelf, zonder pompen, naar beneden stroomt. WABO: afkorting voor Wet Algemene bepalingen omgevingsrecht

76

Voortgangsrapportage Openbare Werken

0