Rapport De Lange Weeren
Tekst van het document
Plan De Lange Weeren Volendam Opdrachtgever: Gemeente Volendam Datum: 07 september 2023 In samenwerking met René Kuiken
Plan De Lange Weeren is een product van: Bureau B+B Kraanspoor 1 1033 SC Amsterdam www.bplusb.nl 020 6239801 In opdracht van: Gemeente Edam-Volendam In samenwerking met: René Kuiken Urbanism Nelen & Schuurmans
Bureau B+B Stedebouw en Landschapsarchitectuur Kraanspoor 1 1033 SC Amsterdam +31 (0)20 62 39 801 www.bplusb.nl
Inhoudsopgave
1
2
3
Inleiding Voorwoord
4
Plan De Lange Weeren
6
Context Historie
8
Leidraad landschap en cultuurhistorie
9
Identiteit
10
Recreatief verbonden
11
Bereikbaarheid openbaar vervoer
12
Bereikbaarheid auto
13
Ambities Ambities De Lange Weeren
4
Randvoorwaarden Duurzaamheid
5
16
Minimaal ophogen bouwvelden
17
Waterbeheer
18
Plan Stedenbouwkundige schets
6
14
20
Mobiliteit - voetgangers en fietsers
24
Mobiliteit - gemotoriseerd verkeer en parkeren
26
Landschappelijke flank
28
Overgangen dorpsrand
32
Groenblauwe dooradering
36
Wonen
42
Openbare voorzieningen
44
Impressies
46
Financiële paragraaf
48
1. Inleiding
Voorwoord
Locatie Plan De Lange Weeren
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
4
1. Inleiding
Voorwoord Met gepaste trots presenteren wij namens de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam het plan voor woningbouw en bijbehorende voorzieningen in de Lange Weeren te Volendam. De behoefte aan woningen is enorm toegenomen in de afgelopen jaren en de daadwerkelijke realisatie is door allerlei omstandigheden achtergebleven. Niet alleen in onze gemeente, maar in de hele regio. Met dit plan kunnen wij voor veel mensen de zo gewenste woonruimte realiseren. Vanwege de ligging van het gebied aan de rand van Volendam is de landschappelijke inpassing een behoorlijke uitdaging geweest. In nauw overleg met alle betrokken partijen is het thans voorliggende plan tot stand gekomen. Een plan waarin rekening gehouden is met de vele diverse belangen, wensen en eisen. Wij staan in de startblokken om door te gaan met de vervolgstappen en vragen daarvoor uw verdere medewerking. Wij zien uit naar uw positieve reactie!
Marisa Kes, wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling Angelique Bootsman, wethouder Economische Zaken
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
5
1. Inleiding
Plan De Lange Weeren
Illustratie Plan De Lange Weeren
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
6
1. Inleiding
Plan De Lange Weeren De Lange Weeren maakt deel uit van het bestuurlijk
zijn onderzocht. Voor u ligt dan ook een plan dat een
akkoord uit 2011 (“Pilot waterland”) waarin gemeenten in
reguliere gebiedsontwikkeling overstijgt. 1160 woningen
Zaanstreek-Waterland in de toenmalige rijksbufferzone
bouwen in een groen landschap doen we niet zomaar.
woningbouw mochten realiseren tegen een extra
Dat doen wij uiterst verantwoord, met respect voor het
investering in een fonds die voor natuur/landschappelijk
landschap. In De Lange Weeren zijn bodem en water
doeleinden gereserveerd wordt. De rijksbufferzone
sturend. De Lange Weeren wordt groen, energieneutraal
bestaat inmiddels niet meer. Eind 2019 bood de provincie
en klimaatbestendig. De identiteit van deze nieuwe wijk
Noord-Holland daarom ruimte om in de geest van het
in Volendam sluit aan bij de historie van dat landschap
bestuursakkoord een alternatief plan in te dienen.
en biedt tegelijkertijd mogelijkheden voor een duurzame toekomst.
Voor De Lange Weeren zijn de afgelopen jaren verschillende plannen opgesteld. Er is een plan door
U leest in dit plan dat er veel aandacht is voor water,
één ontwikkelaar uitgewerkt in een ontwikkelkader, de
groen, mobiliteit, maar ook voorzieningen als een school,
gemeente heeft een totaalvisie opgesteld en de andere
sport en winkels. We bouwen woningen voor iedere
ontwikkelaar heeft eveneens een eigen visie opgesteld.
doelgroep en zetten specifiek in op 1/3 sociale huur en
Uiteindelijk zijn vóór de gemeenteraadsverkiezingen
1/3 betaalbare woningen. Woningen die onze gemeente
(2022) de diverse documenten niet vastgesteld door de
en de regio hard nodig hebben. Woningen die we
gemeenteraad. De gemeenteraad heeft in meerderheid
binnenstedelijk niet kunnen realiseren. In het plan wordt
aangegeven dat zij onder gemeentelijke regie een
een extra investering in het plan zelf gelegd ten behoeve
integraal plan wil opstellen voor het totale gebied. Na
van extra kwaliteit voor natuur, water en landschap en
de coalitievorming en installatie van het nieuwe college
recreatie. Het laat zien dat een ontwikkeling met wonen
vorig jaar, is gestart met het opstellen van dit eigen
in datzelfde landschap hand in hand gaat en elkaar
integrale plan voor De Lange Weeren. Deze versie van
zelfs enorm kan versterken. Ook de Adviescommissie
het plan is voorgelegd aan de ARO en toegestuurd naar
Ruimtelijke Ontwikkelingen (ARO) heeft op 29 augustus
de provincie. Om dit plan als een goed alternatief voor
2023 zijn zegen over het plan uitgesproken. Het
het bestuursakkoord te kunnen beschouwen, was een
voorliggende plan is daarmee wat ons betreft een
ruimtelijke verdiepingsslag noodzakelijk. De afgelopen
volwaardig alternatief voor het bestuursakkoord.
periode is dan ook hard gewerkt aan deze verdere uitwerking van het plan. Voorliggend plan is het resultaat van een zorgvuldig proces waarin de opgave en de randvoorwaarden zijn geanalyseerd. De opzet van de wijk, de wijze van integratie van de waterbergingsopgave en de verweving van de wijk met het omliggende landschap
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
7
2. Context
Historie De locatie van de nieuwe wijk De Lange Weeren is gelegen in het veenweidegebied van Noord-Holland. Het is gelegen op de overgang tussen Waterland en Zeevang. Het eeuwenoude en voor het veenweidelandschap zo typerende slagenlandschap is hier nog goed zichtbaar. De inpassing van een nieuwbouwwijk in dit landschap dient daarom zeer zorgvuldig te gebeuren, met respect voor cultuurhistorie, groen en water. Het veengebied van Waterland ontstond als een veenkussen achter strandwallen. Natuurlijke ontwatering vond plaats via veenstromen, genaamd "dieën". Deze afvoerpatronen bepaalden de ontginningsstrategie. Sloten werden loodrecht op de veenstromen gegraven, wat resulteerde in een strookvormig verkavelingspatroon dat tot op heden grotendeels intact is gebleven. Veenoxidatie en inklinking traden op naarmate het veen werd ontgonnen, leidend tot bodemdaling. In de 11e eeuw werden de eerste dijken aangelegd om overstromingen te voorkomen. Het veen zakte tot zeeniveau en vrije afwatering werd onmogelijk.
De Lange Weeren binnendijks temidden van de Zuiderzee
Inpoldering Noord-Holland
Voor grootschalige stedelijke uitbreiding na Tweede Wereldoorlog
Huidige situatie
Lokale dijken en polders werden aangelegd voor droge landbouwgrond. In de late 12e eeuw startte de bouw van de Waterlandse Zeedijk onder toezicht van de Graaf van Holland om gezamenlijk bescherming tegen de zee te bieden. In de 16e eeuw werden meren door golven en ontwatering groter. Vanaf de 17e eeuw werden deze meren drooggelegd, zoals de Purmer in 1622. Deze droogmakerij kenmerkt zich door een symmetrische indeling met een middenas. Waar de polder De Lange Weeren voorheen grensde aan het open water van het Purmermeer, ligt het vanaf dat moment midden in het landschap. Gedurende de daaropvolgende eeuwen speelde de polder De Lange Weeren een vitale rol in de landbouwproductie van de regio. De vruchtbare bodem maakte intensieve landbouw mogelijk, waardoor het gebied kon bijdragen aan voedselvoorziening. Met de opkomst van stedelijke ontwikkeling en veranderingen in landgebruik in de moderne tijd, onderging De Lange Weeren deels een verschuiving van agrarisch naar residentieel gebruik.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
8
2. Context
Leidraad landschap en cultuurhistorie De Lange Weeren maakt deel uit van het ensemble Waterland en is daarnaast gelegen op de overgang tussen Waterland en Zeevang. Dit gebied omvat een veenpolderlandschap met waterrijke veenpolders en veenstromen, evenals droogmakerijlandschap. De grootste droogmakerij in dit gebied is de Purmer, terwijl kleinere droogmakerijen verspreid liggen tussen de veenpolders. Het gebied kent een rijke cultuurhistorie, waarbij de ontstaansgeschiedenis vanuit de ligging aan de voormalige Zuiderzee een belangrijke rol speelt. Dankzij de nabijheid van Amsterdam en de serene rust van het landelijke gebied, heeft het zich ontwikkeld tot een aantrekkelijk en geliefd gebied om te wonen en te recreëren. Het ensemble wordt gekenmerkt door weidse uitzichten over uitgestrekte veenweidegebieden met grote waterpartijen. De Lange Weeren bevindt zich op de grens van Waterland en wordt, net als de aangrenzende polders, gekenmerkt door een open landschap met langgerekte sloten. Bij de ontwikkeling van De Lange Weeren wordt bijzondere aandacht besteed aan de landschappelijke inpassing in het landschap. De kenmerkende verkaveling en waterhuishouding dienen als uitgangspunt en belangrijke zichtlijnen worden zo veel mogelijk in het plan opgenomen. Daarnaast vormt De Lange Weeren in de toekomst de nieuwe dorpsrand van Volendam.
Bij de ontwikkeling van de rand van het plan vormt het creëren van een nieuw dorps silhouette, optimaal verweven met het landschap, het uitgangspunt.
Bron Leidraad Landschap & Cultuurhistorie 2018
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
9
2. Context
Identiteit De Lange Weeren onderscheidt zich van aangrenzende polders door zijn rol als dorpsrand van Volendam, wat het een unieke betekenis geeft in vergelijking met andere agrarische polders in Waterland. De transformatie tot dorpsrand heeft ook ruimtelijke gevolgen: in de toekomst zal De Lange Weeren het einde markeren van panoramische uitzichten over het open landschap van Waterland. De bestaande vergezichten van Katwoude tot aan de noordzijde van de Purmer zullen deels worden begrensd door deze nieuwe dorpsrand. De inrichting van het polderlandschap en de nieuwe dorpsrand van De Lange Weeren zal dienen als visitekaartje van de gemeente. De basis voor het ontwerp van het polderlandschap is het creëren van een integraal ontwerp voor De Lange Weeren waarin het bestaande slotenpatroon wordt gewaarborgd. Hierdoor behoudt De Lange Weeren zijn eigen identiteit en fungeert het als een passende overgang tussen bebouwd gebied en het open polderlandschap.
Landschappelijke identiteit De Lange Weeren
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
10
2. Context
Recreatief verbonden Waterland staat bekend om zijn uitgebreide recreatieve netwerk, dat niet alleen functionele verbindingen tussen verschillende kernen mogelijk maakt, maar ook het landschap toegankelijk maakt voor diverse vormen van recreatie. Zowel de centra van Edam als Volendam maken deel uit van verschillende fietsroutes. Momenteel zijn De Lange Weeren echter niet toegankelijk. Met de komst van de Zuiderzeeweg en de stedelijke ontwikkeling in De Lange Weeren ontstaan er mogelijkheden om zowel op gemeentelijk als regionaal niveau het recreatieve netwerk te versterken. Er is vraag naar een doorgaande fietsroute die een verbinding tot stand brengt tussen de Zuiderzeeweg en eindigt aan de noordzijde van de polder van Katwoude. Het implementeren van deze verbinding impliceert de aanleg van een fietstunnel, waardoor een gelijkvloerse kruising met de Zeddeweg wordt vermeden. Daarnaast zal de toekomstige wijk worden verbonden met de aangrenzende Blokgouw, waardoor de voorzieningen in Volendam binnen handbereik zijn voor de nieuwe bewoners van De Lange Weeren.
Recreatief netwerk De Lange Weeren
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
11
2. Context
Bereikbaarheid openbaar vervoer Op dit moment zijn er diverse buslijnen actief in en rondom de gemeente Edam-Volendam. Het implementeren van een buslijn binnen de toekomstige woonwijk wordt erkend. Deze buslijn zal fungeren als het kloppende hart van de komende wijk, waarbij tevens verschillende openbare voorzieningen aan de route worden verbonden. Huidig onderzoek richt zich op de optimale ontsluiting van De Lange Weeren via een buslijn. De voorkeur gaat uit naar een route via de Derde Ontsluitingsweg en de Zeddeweg. Verschillende scenario's voor de aanleg van deze buslijn worden overwogen: • Het verleggen van een bestaande buslijn vanuit de naburige Blokgouw (wat niet haalbaar blijkt binnen het bestaande stedelijke weefsel van de Blokgouw). • Het omleiden van de regionale buslijn 614 (wat als ongewenst wordt beschouwd, omdat dit aanzienlijke vertraging zou opleveren voor deze regionale lijn). • Het introduceren van een volledig nieuwe buslijn (wat de voorkeur heeft). Samen met de Vervoerregio Amsterdam zal in het vervolgproces in overleg worden getreden met de openbaarvervoersdienst om te bepalen wat de mogelijkheden en voorwaarden zijn om een buslijn in De Lange Weeren te introduceren.
Openbaar vervoer De Lange Weeren
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
12
2. Context
Bereikbaarheid auto Op dit moment wordt De Lange Weeren begrensd door twee beeldbepalende doorgaande autowegen: de Zeddeweg en de N247. Met de toevoeging van de Zuiderzeeweg is ook de noordzijde van De Lange Weeren afgebakend door grootschalige infrastructuur. De toekomstige ontsluiting van De Lange Weeren vindt plaats via de Zuiderzeeweg. De gemeente heeft de wens om een secundaire aansluiting te creëren op de Zeddeweg, zodat het verkeer zowel in de wijk als in de rest van Volendam gelijkmatiger wordt verdeeld. Vooralsnog blijkt uit onderzoek dat een secundaire ontsluiting een minimale impact heeft op het regionale netwerk. In het vervolgproces worden de implicaties van deze tweede aansluiting verder onderzocht en moet blijken in hoeverre het mogelijk is om deze autoverbinding te realiseren en onder welke voorwaarden. Er is bewust gekozen om geen autoverbinding aan te leggen met de aangrenzende Blokgouw. Deze beslissing bevordert langzaam verkeer en voorkomt een toenemende verkeersbelasting in de Blokgouw.
Autobereikbaarheid De Lange Weeren
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
13
3. Ambities
Ambities De Lange Weeren De Lange Weeren is een ambitieuze ontwikkeling. Een nieuwe woonwijk van 1160 woningen, een nieuwe dorpsrand voor het dorp, optimale verweving met het landschap en een sleutelrol in de waterbergingsopgave van Volendam. Om deze doelen integraal en met hoge kwaliteit te kunnen laten samenkomen in een samenhangend plan, zijn zes ambities gedefinieerd. Gezamenlijk leiden ze tot het hiernaast afgebeelde raamwerk. Aan de hand van dit raamwerk is de ontwikkeling van het plan ook uitvoerig besproken met de Provincie Noord-Holland, het Waterschap (HHNK), de partners en besproken met de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling (ARO). De reacties die zijn opgehaald in deze gesprekken hebben de ambities gesterkt en deze zijn vervolgens uitgewerkt in concrete randvoorwaarden voor het plan. Op basis van deze ambities en randvoorwaarden is het ruimtelijke raamwerk verder uitgewerkt tot een stedenbouwkundige schets. De ambities voor de Lange Weeren zijn: • Cultuurhistorisch landschap • Klimaatrobuuste wijk van de toekomst • Versterken van de ecologie en biodiversiteit • Nieuwe dorpsrand van Volendam • Buurten met menselijke maat • Duurzame mobiliteit
Structuurplan De Lange Weeren (besproken met Provincie Noord-Holland en ARO juni 2023)
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
14
3. Ambities
Ambities De Lange Weeren
Cultuurhistorisch landschap
Klimaatrobuuste wijk van de toekomst
Versterken van de ecologie en biodiversiteit
De cultuurhistorisch waardevolle slagenverkaveling van De Lange
In De Lange Weeren komen wonen en water samen in een
In De Lange Weeren worden de nieuwe woonwijk en het landschap
Weeren vormt de basis voor de ontwikkeling van de nieuwe wijk.
klimaatrobuuste wijk van de toekomst. Hierbij geldt het principe
optimaal verweven. Het veenweidelandschap in de flanken
van bodem en water sturend. De wijk wordt enkel opgehoogd waar
transformeert tot een divers veenlandschap met kansen voor ecologie.
noodzakelijk, bestaande sloten worden gehandhaafd en de wijk
De sloten en dorpsweide verweven het landschap met de wijk.
voorziet in de waterbergingsopgave van Volendam.
Nieuwe dorpsrand van Volendam
Buurten met menselijke maat
Duurzame mobiliteit
De Lange Weeren wordt de nieuwe dorpsrand van Volendam. Hierbij
De nieuwe wijk, De Lange Weeren, zal bestaan uit verschillende buurten
De Lange Weeren wordt opgebouwd op basis van de principes
vormt het maken van een nieuw dorps silhouette, optimaal verweven
en woonsferen met een sterke sociale cohesie. Iedere buurt heeft
van duurzame mobiliteit. Een fijnmazig netwerk van paden voor
met het landschap, het uitgangspunt.
zijn eigen collectieve ruimte in de vorm van een plein of een groene
voetgangers en fietsers zorgen voor een comfortabele en veilige
natuurlijke speelruimte.
woonwijk. Een buslijn en auto-ontsluiting zorgen voor een goede verbinding met het dorp en de regio.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
15
4. Randvoorwaarden
Duurzaamheid De Lange Weeren wordt een wijk van de toekomst. Op
de toekomstige bewoners, maar daarnaast is groen van
allerlei vlakken wordt integraal gewaarborgd dat de
grote betekenis voor de klimaatbestendigheid van de
nieuwe wijk duurzaam en klimaatadaptief zal worden
wijk en de gezondheid van de inwoners. Binnen de nieuwe
ontwikkeld.
wijk komt dan ook een robuuste groenstructuur. We passen tevens de 3-30-300 regel toe: 3 bomen zichtbaar
Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen maken we richting
vanuit elke woning, 30% boombedekking en 300 meter
2050 in toenemende mate circulair en stemmen we
tot het dichtstbijzijnde park. Dit is ook nodig voor onze
af op een circulaire economie. In de uitwerking van
ambities op het gebied van klimaatverandering. Water en
De Lange Weeren wordt daarom rekening gehouden
hittestress spelen in toenemende mate een belangrijke
met het Convenant Houtbouw MRA en het Convenant
rol in hoe wij onze leefomgeving ervaren.
Veenweidelandschap met kenmerkende slagenverkaveling
Toekomstbestendige Woningbouw MRA . Per ontwikkelfase wordt minimaal 20% van het aantal
Naast groen wordt De Lange Weeren natuurinclusief
woningen in houtbouw (CLT) uitgevoerd met registratie
ingericht. We willen onze stedelijke gebieden ‘ecologisch
in een materialenpaspoort. In De Lange Weeren zetten
verdichten’; dit betekent dat we meer ruimte geven aan
we daarmee grote stappen naar circulair bouwen
ecologie om de biodiversiteit te ondersteunen. We passen
en ontwikkelen. In de Lange Weeren zijn duurzame
bijvoorbeeld in ons openbaar groen natuurvriendelijke
opties dan ook standaard i.p.v. optioneel. Woningen
oevers, ecologisch maaibeheer en andere ecologisch
zijn gasloos en energieneutraal. Er komen voldoende
bevorderende maatregelen toe. Maar ook onze gebouwen
mogelijkheden voor het opladen van elektrische
moeten hier een rol in gaan spelen. We willen dat
voertuigen. De ontwikkeling houdt - door een voldoende
platte daken binnen De Lange Weeren groen worden
robuust elektriciteitsnetwerk en onder- en bovengrondse
ingericht, mits deze niet anderszins worden benut (zoals
ruimtereserveringen - voldoende rekening met een nog
zonnepanelen). Daarom gaan we onderzoeken hoe we,
te onderzoeken warmte- en koudenet en de aankomende
met bijvoorbeeld bouw- en/of beheersvoorschriften,
energietransitie.
ecologisch kunnen verdichten of een (meer)
Beperkte ophoging bouwvelden enkel ten behoeve van infrastructuur, kabels en leidingen en bebouwing. Groen en water op oorspronkelijk peil.
Groen-blauwe dooradering van de wijk met sloten en openbaar groen.
natuurinclusieve leefomgeving kunnen bereiken. Een gezonde leefomgeving wordt gecreëerd door het bevorderen van een gezonde omgeving waarin natuur, biodiversiteit, waterbeheer en het proactief omgaan met de effecten van klimaatverandering samenkomen. Dit draagt bij aan de leefbaarheid van de wijk. Juist hier is het dus van belang dat er integraal wordt gewerkt aan een programma op het gebied van onder andere natuur, cultuurhistorie, landschap en recreatie in relatie tot de bebouwde omgeving. We proberen daarbij bestaande risico's zo veel mogelijk op te lossen. Daarom zijn bij De Lange Weeren bodem en water leidend. We zetten bij de ontwikkeling in op een waterbufferingsgebied waarmee we de potentieel maatschappelijk ontwrichtende situatie
De nieuwe bebouwing vormt samen met het bestaande landschap een kwalitatieve en duurzame woonwijk
in de 'Volendammer-meer' willen oplossen. De Lange Weeren wordt niet alleen blauw, maar ook groen. Het plan voorziet in meer openbaar groen dan gemiddeld. Dat heeft meerdere redenen. Uiteraard is groen van hoge waarde voor de beleving van de wijk voor
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
16
4. Randvoorwaarden
Minimaal ophogen bouwvelden Op basis van de principes van bodem en water sturend, en in samenhang met de integrale waterbergingsopgave, kiezen we ervoor om De Lange Weeren beperkt op te hogen. Hierdoor kan het bestaande landschap, de ecologie en het waterhuishouden zo veel mogelijk behouden blijven, is er minder zand nodig voor ophoging
Huidige situatie
en ontstaat er meer bergingscapaciteit in de wijk. De bouwvelden zijn zo veel mogelijk bepaald aan de hand van het bestaande slotenpatroon. Binnen de bouwvelden worden enkel de benodigde oppervlaktes opgehoogd. Het gaat hierbij hoofdzakelijk om de openbare straten met daarin de kabels en leidingen en de bouwkavels. Het openbaar groen en de sloten blijven onaangetast. Door middel van voorbelasting wordt voor de opgehoogde delen de benodigde stabiliteit bereikt. Na de
Zettingsperiode
zettingsperiode wordt het overtollige zand afgegraven en waar mogelijk hergebruikt binnen het project. Vervolgens worden de sloten verbreed tot minimaal 6 meter. De bouwvelden zullen bestaan uit een getrapt profiel waarbij in het openbaar groen het huidige maaiveld (-1.40 m NAP) behouden blijft. De openbare straten komen te liggen op -0,85 m NAP om zo de benodigde drooglegging te kunnen realiseren. De tuinen en bebouwing liggen hoger ten opzichte van de straat.
Eindsituatie
Op deze manier voorzien de watergangen en het openbaar groen in de wijk in bergingscapaciteit. De openbare straten blijven ook bij hevige regenval droog.
Principedoorsnede hoogtepeilen
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
17
4. Randvoorwaarden
Waterbeheer Binnen het watersysteem van Volendam wordt
Het berekende potentiële bergingsvolume in De
overtollig oppervlaktewater afgevoerd naar polder
Lange Weeren is met dit ontwerp ruim 200.000
De Lange Weeren. Wanneer de polder De Lange
m3. Dit bergingsvolume wordt zelfs bij het T1000-
Weeren verzadigd raakt, bestaat het risico dat het
neerslagscenario nog niet volledig benut, wat ruim
dichtbevolkte en laaggelegen Volendammermeer
voldoet aan de bergingsopgave.
overstroomt. Om dit te voorkomen, wordt de kade rondom het Volendammermeer verhoogd. Daarnaast wordt ten noorden van De Lange Weeren momenteel de Zuiderzeeweg aangelegd, wat gevolgen heeft voor het functioneren van het watersysteem van Volendam. Het uitgangspunt voor de ontwikkeling van de wijk De Lange Weeren is het integraal oplossen van de gecombineerde waterbergingsopgave van Volendam, die wordt geschat op 150.000 m3. Behoud bestaande maaiveldhoogte en waterpeil
Theoretische waterbergingsopgave
Om te beoordelen of het ontwerp van De Lange Weeren
De Lange Weeren wordt ontwikkeld op basis van het huidige
De theoretische waterbergingsopgave voor De Lange Weeren
bestand is tegen extreme neerslag, is er een integraal
maaiveld- en waterpeil. De huidige waterhuishouding vormt
bedraagt 150.000 m3.
hydraulisch model opgesteld voor de gehele polder. Er
de basis.
zijn drie varianten gemaakt: 1. De huidige situatie 2. De huidige situatie inclusief de Zuiderzeeweg en een verhoging van de kade rondom het Volendammermeer. 3. De toekomstige situatie waarin ook het verkavelingsplan van De Lange Weeren is opgenomen. Voor deze situaties zijn verschillende extreme neerslagscenario's doorgerekend (T10, T100, T1000). Op de kaart op de volgende pagina wordt de maximale waterdiepte weergegeven bij een langdurige bui (twee dagen) met een herhalingstijd van 1.000 jaar. In de drie overzichtskaarten is duidelijk te zien dat de verhoging van de kademuur de wateroverlast in het Volendammermeer oplost. Dit extra volume aan water veroorzaakt geen extra problemen in het omliggende gebied en kan grotendeels worden opgevangen in de flanken van De Lange Weeren. Op de kaart van De Lange Weeren is te zien
T=1000 bui
Integratie waterbegingsopgave en woningbouwopgave
dat het extra open water en de berging in de rietlanden
Bij een T=1000 bui betekent dit voor het huidige areaal van de
Bij de bouw van De Lange Weeren is het uitgangspunt om
voorkomen dat er wateroverlast optreedt in De Lange
polder De Lange Weeren een peilstijging van 33,5 cm.
de waterbergingsopgave optimaal te integreren in zowel de
Weeren, zelfs niet bij het T1000-neerslagscenario.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
nieuwe woonwijk als in de omliggende flanken.
18
›
Peilstijging: 60cm
Waterdiepte Lange Weeren
4. Randvoorwaarden
Waterdiepte T1000 + bergingsvolume + schadepotentieel
Waterbeheer
• Peilstijging 60 cm • Tot 50 cm water op rietlanden • Tot 25 cm water op maaiveld in de flanken • Tot 4 cm water op openbaar groen • Tot 2 cm water op straten en tuinen
Waterdiepte T1000 + bergingsvolume + schadepotentieel Huidige situatie
Huidig
Referentie
Toekomst
Berging
100.000 m3
115.000 m3 (potentieel > 200.000m3)
Schade
€ 7,6 miljoen
€ 2,6 miljoen
rgingsvolume + schadepotentieel Huidig
Referentiesituatie: Zuiderzeeweg en kadeverhoging Volendammermeer
Referentie
Toekomst
100.000 m3
115.000 m3 (potentieel > 200.000m3)
€ 7,6 miljoen
€ 2,6 miljoen
Referentie
Toekomst: ontwikkeling De Lange Weeren
Toekomst
115.000 m3 (potentieel > 200.000m3)
Overzichtskaarten doorrekening hydraulisch model bij T=1000
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
€ 2,6 miljoen
Kaartbeeld waterdiepte T=1000 de Lange Weeren
19
5. Plan
Stedenbouwkundige schets De nieuwe wijk De Lange Weeren kenmerkt zich door de opbouw gebaseerd op het onderliggende slagenlandschap. De verschillende buurten liggen landschappelijk verankerd in een landschap van sloten, rietvelden en weides. Een rijk netwerk van recreatieve paden maakt het landschap recreatief toegankelijk. De rand van de wijk presenteert zich als nieuwe dorpsrand van Volendam. Een gedifferentieerde rand toont soms een nieuw markant dorps silhouette en ligt dan weer verscholen achter de kenmerkende singelbeplanting. Een groen-blauw raamwerk dooradert de wijk met sloten, singels en dorpsweides. Elke buurt heeft directe toegang tot deze fijnmazige groenstructuur en is zo verbonden met het landschap van De Lange Weeren. De hoofdstraat, het buurtcentrum en de dorpsweide vormen het hart van de wijk. Hier is ruimte voor ontmoeting, vind het Lange Weeren wijkfeest plaats en herinneren lange zichtlijnen aan de nabijheid van het landschap, ook in het hart van de wijk. Een aaneenschakeling van diverse woonbuurtjes vormt vier onderscheidende woonmillieus; wonen aan het water, wonen aan de hoofdstraat, wonen aan de dorpsweide en wonen aan het landschap. De buurtjes zijn gegroepeerd rondom een gezamenlijke openbare ruimte. Dwars door de wijk loopt het kindlint en verbindt zo de vier kwadranten van de wijk met de centraal gelegen school en sportvoorzieningen.
Via een fijnmazig netwerk van fiets- en voetpaden zijn de buurten, het hart en de flank optimaal verbonden.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
20
5. Plan
Stedenbouwkundige schets
Impressie dorpsrand en flanken
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
21
5. Plan
Stedenbouwkundige schets
Randvoorwaarden en begrenzing
Slagenlandschap als basis voor het stedenbouwkundig plan
Behoud van bestaande sloten
De begrenzing van De Lange Weeren wordt gevormd door een
Het kenmerkende slagenlandschap van De Lange Weeren vormt de
De bestaande sloten worden zo veel mogelijk behouden en
vrijwaringszone vanaf de hoofdontsluiting van de Zeddeweg en de
basis voor de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk. De langgerekte
vormen daarmee het raamwerk van de verkaveling van de nieuwe
N247 van 250 meter. De overgang richting de naastgelegen woonwijk
kavels (slagen) en de sloten zijn hierin leidend. Ook de kenmerkende
woonwijk. In het hart van het gebied wordt de hoekverdraaiing in
de Blokgouw wordt gevormd door een vrijwaringszone van 70 meter
openheid van het gebied krijgt een centrale plek in het plan.
de slagenverkaveling aangegrepen om het hart van de wijk op een
van gevel tot gevel. Aan de noordzijde van de Lange Weeren ligt een
bijzondere manier vorm te geven.
ondergrondse gasleiding met de bijbehorende vrijwaringszone.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
22
5. Plan
Stedenbouwkundige schets
Verbinding met aangrenzende wijk Blokgouw
Landschappelijke verankering in nieuw veenlandschap
Duurzaam mobiliteitsnetwerk
In de dwarsrichting wordt De Lange Weeren verbonden met de
Door de strategie van beperkt ophogen wordt de nieuwe wijk optimaal
De Lange Weeren wordt opgebouwd op basis van de principes
aangrenzende wijk de Blokgouw. Door middel van visuele verbindingen
verweven met het landschap. In de flank ontstaat een gevarieerd
van duurzame mobiliteit. Een fijnmazig netwerk van paden voor
en nieuwe fiets- en voetgangersverbindingen worden de twee wijken
landschap met bijzondere kwaliteiten voor recreatie, ecologie en
voetgangers en fietsers zorgen voor een comfortabele en veilige
optimaal op elkaar aangesloten.
waterberging. Het landschap dooradert de wijk door middel van een
woonwijk. Een buslijn en auto-ontsluiting zorgen voor een goede
groen-blauw netwerk van sloten en dorpsweides.
verbinding met het dorp en de regio. De wijk wordt voor autoverkeer verdeeld in vier kwadranten.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
23
5. Plan
Mobiliteit - voetgangers en fietsers Het paden- en wegennetwerk in De Lange Weeren is gebaseerd op de principes van duurzame mobiliteit, waarbij de voetganger een centrale rol inneemt. Fietsers betreden het gebied via de hoofdfietsroute vanaf de Zuiderzeeweg en verlaten De Lange Weeren door de nieuw te creëren fietstunnel onder de Zeddeweg, die richting Katwoude leidt. Deze hoofdfietsroute bestaat uit een tweerichtingsfietspad dat een snelle doorgang door De Lange Weeren mogelijk maakt. Vanaf de hoofdfietsroute bewegen fietsers zich naar hun bestemming via een uitgebreid netwerk van straten, waar zowel fietsers als auto's dezelfde ruimte delen. Daarnaast zijn er twee verbindingen met de aangrenzende Blokgouw, wat het centrum van Volendam gemakkelijk bereikbaar maakt. De gehele Lange Weeren is toegankelijk voor voetgangers. De straten in de woonwijk hebben een erfachtig profiel, waardoor auto's te gast zijn en er ruimte is voor voetgangers. Naast de straten is er een hiërarchisch padennetwerk dat deel uitmaakt van een groter recreatief netwerk. Zo zijn de flanken verbonden met de parkruimte ten noorden van de Blokgouw, waardoor een grote hardlooproute ontstaat rondom de dorpsrand van Volendam. De noord-zuid georiënteerde groen-blauwe structuren in de wijk zijn voornamelijk bestemd voor voetgangers en geven de wandelroutes een groen karakter.
Bovendien wordt er een belangrijk kindlint geïntroduceerd in het hart van de wijk. Dit wordt gerealiseerd door de centraal gelegen groen-blauwe as te verbinden met de nieuwe basisschool, alle noord-zuid georiënteerde paden en het recreatielandschap in de flanken.
Voetgangersgebied Fietser en voetganger Vrijliggend fietspad
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
24
5. Plan
Mobiliteit - voetgangers en fietsers
-1.90
18
4
2
4,5
6
18
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
2
22
22
Losliggend fietspad in de flanken
7,5
4
Kindlint in de groen-blauwe aders in de wijk
25
5. Plan
Mobiliteit - gemotoriseerd verkeer en parkeren Het stratenpatroon voor auto en bus kent een duidelijke hiërarchie in De Lange Weeren. Centraal in het plan is de hoofdontsluiting, waar fietsers, bussen en auto's De Lange Weeren betreden via de Zuiderzeeweg. De bus zal de wijk verlaten via de Zeddeweg. In het vervolgtraject wordt onderzocht of de verbinding met de Zeddeweg ook geschikt is voor autoverkeer. Het autoverkeer zal zich vanaf de hoofdstraat verder door de wijk verspreiden via twee dwarsstraten, elk met twee rondgangen door de wijk. Aan deze rondgangen bevinden zich smalle straten die zijn ontworpen volgens een erfprofiel. Dit netwerk van vaak doodlopende straten maakt het mogelijk dat een groot aantal woningen op eigen terrein kan parkeren. Daarnaast worden verschillende parkeeroplossingen in de openbare ruimte aangeboden, zoals parkeerkoffers en parkeren op straat. Op locaties met een hoge concentratie van woningen, vooral langs de hoofdontsluiting, worden parkeerhoven gecreëerd binnen afgesloten bouwblokken. Daarnaast worden afsluitbare parkeerschuren geïntroduceerd, waar onder andere bedrijfsbusjes met waardevol gereedschap veilig kunnen worden geparkeerd.
Auto en bus Bus Auto Parkeerschuur Parkeerhof Parkeren op straat Parkeerkoffer
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
26
5
5. Plan
Mobiliteit - gemotoriseerd verkeer en parkeren
2,5
2,5
7
3
2,5
2
3
5
6
2
1
16
20,5
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
1
1,5
3
2
6
Hoofdstraat met ruimte voor bus
Dwarsstraten
Woonstraten
Hoofdstraat met ruimte voor bus
Dwarsstraten
Woonstraten
DE LANGE WEEREN
4,5
27
5. Plan
Landschappelijke flank Rondom de wijk ligt de landschappelijk flank. Hier transformeert het huidige veenweidelandschap naar een divers veenlandschap met afwisselend kruidenrijk grasland, schraalland, rietlanden en water. Op verschillende kavels wordt het maaiveldpeil verlaagd. Hierdoor onstaat een divers beeld, ontstaan kansen voor de ontwikkeling van diverse natuurlijke biotopen en wordt extra capaciteit gerealiseerd voor de waterbergingsopgave. De landschappelijke flank wordt recreatief toegankelijk door middel van een netwerk van paden. Aangezien de wijk en de flank hetzelfde waterpeil hebben is ook recreatief gebruik van het water mogelijk. De nieuwe rand van de wijk wordt ook de nieuwe dorpsrand van Volendam. De vertanding die voortkomt uit het onderliggende slagenlandschap zorgt voor een gedifferentieerde nieuwe dorpsrand. Op sommige plekken toont de dorpsrand zich als een nieuw markant dorps silhouette. Elders ligt de bebouwing meer verscholen achter de kenmerkende singelbeplanting. Aan de dorpsrand liggen de tuinen en terrassen zo dicht mogelijk bij het peil van het landschap om zo de wijk en het landschap optimaal met elkaar te verweven. Voor de nieuwe dorpsrand zal in de uitwerking extra aandacht worden besteed aan het vastleggen van de randvoorwaarden betreffende de overgangen tussen de wijk en het landschap.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
28
5. Plan
Landschappelijke flank
Impressie dorpsrand en flanken
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
29
5. Plan
Landschappelijke flank - ecologie Door de wijziging in het beheer, de inpassing van waterberging en de ambities ten aanzien van ecologie en recreatie zal het huidige veenweidelandschap transformeren naar een divers veenlandschap. Voortbouwend op het huidige hoogteverloop van de percelen wordt een deel van de percelen deels afgegraven om een rijke schakering van biotopen te creëren. Aansluitend bij de landschappelijke inpassing van de Zuiderzeeweg (Derde ontsluitingsweg) worden, zowel in de flank als in de woonwijk, wilgen- en elzensingels toegepast. De flanken zijn integraal onderdeel van de ontwikkeling van De Lange Weeren. Het landschapsbeheer van de flanken komt in beheer bij de gemeente. In de uitwerking van het plan wordt het landschapsplan voor de flanken in samenwerking met een ecoloog verder uitgewerkt.
veenweide
veen BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
Biotopen in landschappelijke flank De Lange Weeren
DE LANGE WEEREN
30
5. Plan
Landschappelijke flank - referenties
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
Gebiedseigen landschap en beplanting
Recreatief gebruik van het water
Recreatief padennetwerk
Suppen vanuit de achtertuin
Nieuwe dorpsrand met dorps silhouette
Nieuwe dorpsrand met publieke plekken aan het landschap
DE LANGE WEEREN
31
5. Plan
Overgangen dorpsrand - profielen
A
-0.60
-0.85 -1.90
sloot
plasdras
dijkpad
sloot
plasdras
straat
riet
sloot
riet
voortuin
-0.60
-0.85 -1.90
extensief beheerd hooiland
pad
extensief beheerd hooiland
riet
sloot
riet
extensief beheerd hooiland
riet
sloot
pad
voortuin
Doorsnede A - openbare paden en pleintjes aan het landschap
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
32 -0.85 -1.90
-0.60
5. Plan
Overgangen dorpsrand - profielen
B C
-0.60
-0.85 -1.90
sloot
plasdras
dijkpad
sloot
plasdras
straat
riet
sloot
riet
-0.60
-0.85 -1.90
extensiefsloot beheerd hooiland
pad
extensief beheerd hooiland
plasdras
riet
sloot
riet
dijkpad
extensief beheerd hooiland plasdras
sloot
straat
voortuin
riet
riet
-0.60
-0.85
-1.90
sloot
pad voortuin voortuin
riet
Doorsnede B - woonstraten met bruggen aan het landschap
-0.60
-0.85 -0.85
-1.90
-0.60
-1.90
extensief beheerd hooiland plasdras
pad
extensief beheerd hooiland
dijkpad
riet plasdras
sloot
riet
extensief beheerd hooiland sloot
plasdras
vlonderpad
riet plasdras
sloot sloot
pad
riet
straat
voortuin voortuin
Doorsnede C - woonstraten aan het landschap woningen op palen
-0.85
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN plasdras
dijkpad
-1.90
DE LANGE WEEREN plasdras
sloot
plasdras
vlonderpad
plasdras
sloot
-0.60
33
-1.90
riet
straat
voortuin
5. Plan
Overgangen dorpsrand - profielen
-0.60
-0.85 -1.90
extensief beheerd hooiland
pad
extensief beheerd hooiland
riet
sloot
riet
extensief beheerd hooiland
riet
sloot
pad
voortuin
D/E -0.60
-0.85 -1.90
-0.60
-0.85 -1.90
sloot
plasdras
plasdras
dijkpad
dijkpad
plasdras
sloot
plasdras
sloot
plasdras
straat
riet
D/E
vlonderpad
plasdras
sloot
sloot
riet
voortuin
riet
straat
voortuin
woningen op palen
-0.60
-0.85 -1.90
extensief beheerd hooiland
riet
pad
extensief beheerd hooiland
riet
sloot
riet
extensief beheerd hooiland
extensief beheerd hooiland
sloot
riet
riet
plasdras
sloot
vlonderpad
sloot
plasdras
-1.90
pad
voortuin
sloot
terras
verlaagde tuinen -0.60
-0.85 -1.90 -0.60 -1.40
-1.90
plasdras
dijkpad
plasdras extensief beheerd hooiland
sloot riet
sloot
plasdras dijkpad
vlonderpad
plasdras
sloot
plasdras
riet
straat
sloot
voortuin
achteruin
Doorsnede D - verlaagde tuinen aan het landschap woningen op palen
verlaagde tuinen
-1.90 -0.60 -1.90
riet
sloot extensief beheerd hooiland
extensief beheerd hooiland
riet
fietspad
sloot
plasdras extensief beheerd hooiland
vlonderpad pad
plasdras
sloot
riet
terras
sloot
Doorsnede E - woningen met terras, drijvende of paalwoningen aan het landschap
verlaagde tuinen
-0.60
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN extensief beheerd hooiland
-1.90
riet
sloot
dijkpad
plasdras
sloot
-1.40
achteruin
34
5. Plan
Overgangen dorpsrand - referenties
Woningen met verlaagde tuinen
Dorpsrand aan het open landschap
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
Woningen met terras aan het landschap
Woningen met terras direct aan het water
35
5. Plan
Groenblauwe dooradering Het landschappelijke karakter van de flanken wordt verankerd in de wijk. Dit wordt bereikt door zowel bestaande als nieuwe watergangen een ruim profiel te geven en veel ruimte te reserveren voor groenvoorzieningen zoals rietkragen, ecologische oevers en openbaar groen. Deze groenstructuur dient niet alleen als groene omgeving, maar vervult ook een belangrijke rol als waterbergingsgebied, met name in tijden van hevige neerslag, dankzij het trapsgewijze hoogteprofiel van het terrein. Een prominente groen-blauwe ader is de groene scheg die centraal in het plan is opgenomen. Deze groene uitloper van de wijk fungeert als verbindende dorpsweide en biedt zelfs in het centrum van de wijk open vergezichten over het landschap. Deze dorpsweide heeft een aanzienlijke waterbergingscapaciteit en voert grijs water af richting de flanken. Deze groen-blauwe aders worden verder versterkt door het aanplanten van verspringende wilgenlanen en elzensingels. Deze boomstructuren maken deel uit van de landschappelijke integratie van de Zuiderzeeweg en worden consequent doorgetrokken in het ontwerp van de Lange Weeren.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
D or
psw
eid
e
36
5. Plan
Groenblauwe dooradering
Impressie Dorpsweide
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
37
sloot
plasdras
vlonderpad
plasdras
sloot
riet
straat
voortuin
5. Plan woningen op palen
Groenblauwe dooradering - profielen Dorpsweide -1.90
riet
plasdras
sloot
vlonderpad
plasdras
sloot
terras
G verlaagde tuinen
-0.60 -1.40
-1.90
riet
sloot
dijkpad
plasdras
sloot
achteruin
H verlaagde tuinen
-0.60 -1.90
extensief beheerd hooiland
voortuin
pad
dorpsweide
pad
riet
pad
waterpartij
sloot
hoofdontsluiting
voortuin
Doorsnede G
voortuin
straat
sloot
fietspad
dorpsweide
riet
pad
waterpartij
hoofdontsluiting
voortuin
Doorsnede H
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
38
5. Plan
Groenblauwe dooradering - referenties Dorpsweide
Gebiedseigen parkinrichting; dijkjes, kades, riet- en grasland
Beleefpaden
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
Vlonderpaden
Duurzaam landschapsbeheer
39
Subweg (horizontaal) 5. Plan
2,00
voortuin
voortuin
Groenblauwe dooradering - profielen wonen aan het water
2,00
5,00
6,00
5,00
2,00
2,00
24,00
Water met groenzone (voorkanten)
voortuin
voortuin
voortuin
voortuin
Subwegen met groenzone (verticaal)
-0.60
-0.85 -1.90
2,00
6,00
5,00 32,00
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
2,00
2,00
6,00
5,00
22,00
40
5. Plan
Groenblauwe dooradering - referenties wonen aan het water
Brede watergang met hogere begroeiing grenzend aan Blokgouw
Fietsen en wandelen langs de groene blauwe dooradering
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
Groenstrook langs watergang waar aan gerecreëerd kan worden
Achtertuinen grenzend aan de watergang
41
5. Plan
Wonen De Lange Weeren biedt plaats aan 1160 woningen met een verdeling van 1/3 sociaal, 1/3 betaalbare woningen en 1/3 vrij. De wijk wordt opgebouwd uit 60% grondgebonden woningen en 40% gestapeld. Daarnaast wordt er publiek programma voorzien in de vorm van een school, sporthal, buurtsupermarkt, huisartsenpost en een ontmoetingsruimte. De Lange Weeren wordt een diverse woonwijk. Een aaneenschakeling van diverse woonbuurtjes vormen vier onderscheidende woonmillieus; wonen aan het water, wonen aan de hoofdstraat, wonen aan de dorpsweide en wonen aan de dorpsrand. De buurtjes zijn gegroepeerd rondom een gezamenlijke openbare ruimte waardoor ontmoeting en sociale cohesie wordt gestimuleerd.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
42
5. Plan
Wonen
Wonen aan het plein op de rand van het open landschap (Klein Kadoelen, Amsterdam)
Wonen aan de Dorpsweide
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
Wonen aan een buurtplein (Blaricummermeent, Blaricum)
Wonen aan het water
43
5. Plan
Proefverkavelingen
Wonen aan het water
Wonen aan de dorpsrand
Bewoners grenzen met hun achtertuin aan het water en hebben de
In de dorpsrand wordt er naar variatie in dakrichtingen, verspringende
mogelijkheid om aan te meren aan een vlonder. De woonstraat die
rooilijnen en fraaie hoekaccenten gezocht om een levendig en
toegang biedt tot de woningen kent een as-verspringing. Hierdoor
gevarieerd dorps silhouette te creëren. Op de hoek bevindt zich een
worden lange zichtlijnen onderbroken en ontstaat een klein pleintje
pleintje met uitzicht op het open landschap. Dit levendige pleintje is
aan de straat.
verbonden met wandelpaden in de flanken en aan het kindlint.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
44
5. Plan
Proefverkavelingen
Impressie groen-blauwe dooradering
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
45
5. Plan
Proefverkavelingen
Wonen aan de hoofdstraat
Wonen aan de Dorpsweide
In het centrum van het dorp bevinden zich langere rijwoningen die een
Langs de Dorpsweide bevinden zich langere rijwoningen die een
duidelijke wand creëren langs de hoofdstraat. Binnen het afgesloten
duidelijke wand vormen aan de groene ruimte. De Dorpsweide
bouwblok wordt er ruimte geboden aan parkeren en een speeltuintje.
biedt gelegenheid voor recreatie voor de bewoners in de buurt. Het
Vanaf de straat is er direct zicht op de groene speelvoorziening, terwijl
parkeren is ondergebracht in ruime parkeerschuren die zich tussen de
het parkeren buiten het zicht blijft, zelfs vanaf de toegangsweg binnen
rijwoningen bevinden. De parkeerschuren bieden een veilige plek voor
het bouwblok.
het parkeren van busjes met kostbaar gereedschap en zorgen ervoor dat het parkeren aan het zicht wordt onttrokken.
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
46
5. Plan
Proefverkavelingen
Impressie woonstraat
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
47
6. Financiële paragraaf
Financiële paragraaf Begin 2011 heeft de gemeente Edam-Volendam het
fietspaden, bruggen, picknickplaatsen, speelplekken,
(weide)vogelpopulatie, aan de groei van kruidenrijke
bestuursakkoord Pilot Waterland ondertekend. Het
loopsteigers en plekken om het water te benutten om
graslanden en het sluit naadloos aan bij de integratie
bestuursakkoord heeft tot doel om te komen tot
bijvoorbeeld te kanoën of te suppen. Dit is een goede
met het omringende natuurlijke landschap. Om de
ontwikkeling van de toen nog rijksbufferzone Amsterdam-
aanvulling op de recreatieve routes in de gemeente,
weidebodem voedselarmer te maken, kunnen lisdodden
Purmerend. De ontwikkeling van De Lange Weeren
waarbij natuurbeleving een belangrijk uitgangspunt is.
worden geplant. De lisdodden kunnen worden geoogst en
moest per woning € 10.000 euro generen om te kunnen
Samen met de bewoners zullen wij het project recreatie
afgevoerd, waardoor zich steeds minder voedingsstoffen
investeren in groene en recreatieve waarden in de
verder uitwerken. Wanneer het project Recreatie verder is
in de bodem bevinden. Op dit moment wordt het
rijksbufferzone. De rijksbufferzone bestaat inmiddels
uitgewerkt zal dit worden afgestemd met de verschillende
landschap gekenmerkt als agrarische grond met beperkte
niet meer en daarmee kan ook niet meer aan alle
belanghebbenden.
natuurwaarden. Met dit project wordt circa de helft van
voorwaarden zoals opgenomen in het bestuursakkoord
het landschap omgezet in een natuurgebied.
worden voldaan. Eind 2019 biedt de provincie
De extra investering in het project recreatie bedraagt ca.
Noord-Holland daarom ruimte om in de geest van
1. Project groenzicht
bestuursakkoord een alternatief plan in te dienen. Mocht
In tegenstelling tot een reguliere gebiedsontwikkeling
realiseren waarin we zowel de nieuwe woonwijk als
de gemeente Edam-Volendam met een goed kwalitatief
waar gemiddeld 0,4 bomen per inwoner worden
heel Volendam beschermen tegen wateroverlast, is
plan komen met aantoonbare extra investering in
aangeplant passen we in De Lange Weeren de ambitieuze
een drooglegging van het te bebouwen gebied van ca
de kwaliteit van het landschap dan kan dit plan een
stelregel 3-30-300 toe. 3 bomen zichtbaar vanuit elke
0,8 m benodigd. Het project De Lange Weeren wordt in
alternatief zijn voor investering in een fonds.
woning, 30% boombedekking van de openbare ruimte en
samenhang met de bescherming van de Volendammer-
€ 1.925.000,-
Om een duurzame, klimaatbestendige woonwijk te
300 meter tot het dichtstbijzijnde park. Dit zorgt direct
meer beschouwd. De waterberging van de Volendammer-
In dit plan wordt op basis van 1160 woningen afgerond
voor meer schaduw en minder hittestress. De wijk krijgt
meer krijgt in de nieuwe situatie een plek in De Lange
€ 11,6 miljoen euro geïnvesteerd aan extra kwaliteit
hiermee een groener karakter en is klimaatadaptiever. In
Weeren. Om dit te bereiken, hebben we besloten om in
die een reguliere gebiedsontwikkeling overstijgt. De
het plangebied worden niet alleen kleine en jonge bomen
zowel het stedelijk gebied als in de flanken de bestaande
investeringen worden gedaan op het gebied van natuur,
geplant maar ook bomen met een grotere plantmaat. Dit
sloten te verbreden en dieper te maken. We hebben ook
water en landschap en recreatie en zijn onder te verdelen
zijn oudere en hiermee relatief grote bomen. Wanneer
de ambitie om het waterpeilgebied De Lange Weeren te
in een vijftal projecten. Hieronder leest u een toelichting
het project Groenzicht verder is uitgewerkt zal dit worden
verbinden met het waterpeil polder Katwoude, zodat we
van deze projecten.
afgestemd met de verschillende belanghebbenden.
nog meer bergingscapaciteit kunnen realiseren. Dit wordt 3. Project plasdras (waterbergingszone)
in de volgende fase verder uitgewerkt samen met het
De extra investering in het project groenzicht bedraagt ca.
Het landschap rond De Lange Weeren vormt een
Hoogheemraadschap. Door deze maatregelen komen wij
€ 750.000,-
verbindende schakel tussen de historische veengebieden
tegemoet aan de wensen van het Hoogheemraadschap
en de IJe. Het nieuwe plan koestert en ontwikkelt
en bouwen wij een klimaatadaptieve woonwijk.
de uiterlijke kenmerken van het nog aanwezige
De begeleiding en het onderhoud van het project
veenweidelandschap. Het huidige veenweidelandschap
plasdras zal door de gemeente verricht worden Het
in de flanken transformeert tot natte natuur en bloemrijk
meerjarenonderhoud en de begeleiding van het project
grasland met recreatiemogelijkheden. De flanken
plasdras is in beeld gebracht. Dit bedraagt ca.
worden deels afgegraven om waterbergingszones en
€ 112.000,- per jaar excl. btw. Dit bedrag is opgenomen
plasdrasgebieden te creëren. Door het maaiveld in
voor de komende vijf jaar zodat de eerste jaren van het
de flanken te verlagen worden de natuurwaarden en
begeleiden en onderhouden zijn gedekt en daarna zal
waterbergingscapaciteit voor geheel Volendam verbeterd.
het onderhouden worden opgenomen in de begroting
Zo is de omgeving in de toekomst beter bestand tegen
van de gemeente. Als het project plasdras verder is
regenwateroverlast, wordt de waterkwaliteit verbeterd
uitgewerkt zal dit worden afgestemd met de verschillende
en wordt bodemdaling tegengegaan. Het gedeeltelijk
belanghebbenden.
verlagen van het maaiveld en het dieper en breder maken
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
2. Project recreatie in de flanken
van bestaande sloten in zowel het stedelijke gebied als
De extra investering in het project plasdras bedraagt ca.
In de flanken wordt met respect voor de natuur volop
in de flanken leidt tot een toename van biodiversiteit en
€ 5.650.000,-
ingezet op recreatie. Zo komen er diverse wandelen
wateropvangcapaciteit. Dit komt ten goede aan de lokale
48
6. Financiële paragraaf
Financiële paragraaf
4. Project duurzame mobiliteit
5. Inbrengwaarde gronden flanken
De opzet van het plan zoekt een logische voortzetting
Om de kwalitatieve impuls te kunnen geven aan de
en opwaardering van de huidige doorlopende en
gronden in de flanken en deze op een hoog niveau te
kwalitatieve regionale fietsnetwerk. Er wordt daarom
onderhouden is het noodzakelijk om de gronden te
in de flanken een langzaam verkeersroute aangelegd
verwerven als gemeente. Voor de inbrengwaarde hiervan
en aangesloten op het regionale (fiets-)padennetwerk
is rekening gehouden met een bedrag van € 0,90 per
doormiddel van een fietstunnel onder de Zeddeweg. Het
vierkante meter inclusief bijkomende kosten (k.k. en
toepassen van een regionale fietsroute en een fietstunnel
notariskosten etc.). De inbrengwaarde is gecalculeerd op
onder de Zeddeweg versterkt het STOMP-principe. Bij de
€ 6,- per m2. Een deel daarvan is toerekenbaar aan de
realisatie van de fietstunnel willen wij ook een nieuwe
extra kwaliteit, daarom wordt een bedrag van
waterverbinding realiseren, zodat wij het waterpeil
€ 0,90 per m2 opgenomen in dit hoofdstuk.
polder Katwoude aansluiten op het waterpeil de Lange Weeren. Deze koppelkans is zeer gewenst vanuit het
De extra investering t.b.v. inbrengwaarde flanken
Hoogheemraadschap en wij gaan hier ons dat ook hard
bedraagt ca. € 406.000,-
voor maken of dit technisch uitvoerbaar is. De extra investering in het project duurzame mobiliteit bedraagt ca. € 2.952.000,-
BUREAU B+B EN RENÉ KUIKEN
DE LANGE WEEREN
49
Bureau B+B Stedebouw en Landschapsarchitectuur Kraanspoor 1 1033 SC Amsterdam +31 (0)20 62 39 801 www.bplusb.nl