Raadsvoorstel zomernota 2026

Raadsvergadering Zaaknummer Z26160513 Onderwerp: Raadsvoorstel Zomernota 2026 Portefeuillehouder: Wethouder Dijkshoorn

Aan de raad. Voorstel De Zomernota 2026 inclusief bijlagen vast te stellen waarbij ingestemd wordt met: a) de mutaties zoals die per programma zijn opgenomen in de Zomernota 2026 van in totaal € 1.389.000 positief in 2026; b) de verlaging van de Algemene Reserve in 2026 van in totaal € 358.000 als gevolg van de voorstellen zoals opgenomen in de Zomernota 2026; c) het verwerken van de gevolgen van de Zomernota 2026 in de begroting 2026 en meerjarenraming 2027 en verder, waarna het begrotingssaldo in het jaar 2026 uitkomt op € 1.859.000 positief. Kern van het voorstel, samenvatting De Zomernota is onderdeel van de Planning & Control cyclus (P&C-cyclus). Die ‘cyclus’ bestaat uit een Kadernota, Begroting, Zomernota, Winternota en Jaarrekening. De Zomernota 2026 is daarmee de eerste tussentijdse rapportage die wordt opgesteld in de P&C-cyclus 2026. In deze Zomernota worden wijzigingen (mutaties) voorgesteld ten opzichte van de Begroting 2026 en wordt een stand van zaken gegeven op de voortgang van de geplande acties in 2026 op de bij de begroting geformuleerde speerpunten. Sommige wijzigingen hebben ook een meerjarig effect. De wijzigingen worden per programma en vervolgens per product op hoofdlijnen toegelicht in de Zomernota inclusief bijlagen. Het begrotingssaldo 2026 is gestegen met € 1.389.000. Vóór de Zomernota was het saldo 2026 € 469.000 positief.

Na de nota is het saldo 2026 € 1.859.000 positief. Voor dit positieve resultaat is niet één reden aan te wijzen, maar een veelheid van mutaties met positieve, neutrale en negatieve werking op het saldo. In dit voorstel zijn de belangrijkste mutaties opgenomen. Beleidsdoelstelling / Maatschappelijk effect Het doel van de Zomernota is om een tussentijdse rapportage te geven over de voortgang van de begroting van het lopende jaar. De nota bevat een overzicht van de financiële stand van zaken, eventuele bijstellingen van de begroting die noodzakelijk zijn op basis van de actuele ontwikkelingen. Hiermee ontstaat actueel inzicht in de financiële positie en kan waar nodig worden bijgestuurd als het gaat om het halen van de doelstellingen van het jaar 2026. Na uw instemming met de in de Zomernota opgenomen voorstellen en verwerking hiervan in de begroting 2026 resteert een begrotingssaldo 2026 van € 1.859.000 positief.

PAGINA 1 VAN 5

Toelichting en argumenten De Zomernota is onderdeel van de Planning & Control cyclus (P&C-cyclus). Die ‘cyclus’ bestaat uit een Kadernota, Begroting, Zomernota, Winternota en Jaarrekening. De Zomernota 2026 is daarmee de eerste tussentijdse rapportage die wordt opgesteld in de P&C-cyclus 2026. De Zomernota gaat kortweg over: • bijstelling van budgetten van het lopende begrotingsjaar op basis van de inzichten sinds de vaststelling van de begroting (eind 2025) en mei 2026; • voortgang van voorgenomen activiteiten op de speerpunten van de gemeenteraad. Belangrijk verschil met vergelijkbare nota’s in het verleden is dat, na overleg met de raadscommissie Planning & Control, door een andere opbouw de toegankelijkheid van de nota is vergroot en de leesbaarheid is naar onze mening sterk verbeterd. In de “leeswijzer” van de nota staat meer informatie over de opbouw. De lopende exploitatiebudgetten en investeringskredieten in de jaarschijf 2026 en verder zijn kritisch tegen het licht gehouden en waar nodig positief of negatief bijgesteld. Voor een gedetailleerde toelichting op alle mutaties wordt verwezen naar de Zomernota 2026. Daarin worden de mutaties per programma en vervolgens per product op hoofdlijnen toegelicht. In de bijlagen bij de Zomernota worden mutaties per journaalpost ook apart toegelicht.

Hieronder de belangrijkste mutaties en verklaringen (> € 100k) voor de per saldo positieve bijstelling van ruim € 1.389.000 (ongeveer 1,2% van de begroting): Voordeel op begrotingssaldo: • Verwachte lagere salarislasten vanwege o.a. moeilijk vervulbare functies verspreid over de hele organisatie (per saldo 3% lagere personeelslasten) € 1.413.000. • Verwerking nieuw Wegenbeheerplan en de daaruit voortvloeiende nieuwe waardering en bijstelling van onderhoudsposten die hiermee verband houden € 554.000. • Verwachting dat de uitgaven aan bijstand en loonkostensubsidies € 300.000 lager uitkomen dan de rijksvergoeding BUIG in 2026 op basis van de (voorlopige) beschikking. • Hogere vergoeding nutsbedrijven die kabels en leidingen in “onze” openbare ruimte leggen (zgn. degeneratieopbrengst) € 300.000. • Verwachte hogere opbrengst omgevingsvergunningen € 300.000 • Ontvangen gelden (winstafdrachten) als gevolg van doorverkoop woningen op de Broeckgouw € 110.000 Neutraal op begrotingssaldo • Uitkering Opvang Ontheemden uit Oekraïne van € 2.586.000 naar de reserve Oekraïne. • Regeling Realisatiestimulans, oftewel een bedrag per gebouwde woning van € 1.300.000 naar reserve Grondexploitatie. • Per saldo opbrengst van de verkoop van cultureel centrum De Watering van € 883.000 naar reserve Grondexploitatie.

• In programma 5 Sociaal domein/Samenleving zitten veel neutrale mutaties die samenhangen met verschuiving van budgetten richting preventieve ondersteuning en toegang tot hulp voor inwoners. Daarnaast wordt voor bepaalde tegenvallers gebruik gemaakt van de reserve Sociaal Domein (en daarmee neutraal).

PAGINA 2 VAN 5

Nadeel op begrotingssaldo • Sociaal Domein € 1.415.000: o bijstelling lasten Jeugdzorg € 924.000 o bijstelling lasten Wmo € 391.000 o bijstelling onderwijszorgarrangementen € 100.000 • Lagere verwachte opbrengst lokale heffingen (m.n. toeristenbelasting) € 236.000. • Hogere lasten ICT ivm de stijging van reguliere softwarekosten, onder meer door extra licenties als gevolg van de groeiende bezetting en ondersteuning bij vervanging van ons zaaksysteem € 171.000. • Effect meicirculaire op de Algemene Uitkering: lagere uitkering uit het gemeentefonds € 106.000. Toelichting en argumenten Kanttekeningen en alternatieven De Zomernota is bedoeld om onvermijdbare mutaties die ontstaan zijn na het vaststellen van de begroting 2026 en Winternota 2025 voor het jaar 2026 en verder inzichtelijk te maken. Daar waar mogelijk en realistisch worden mutaties en voorstellen die betrekking hebben op begrotingsjaren 2027 en verder verwerkt in de Kaderbrief 2027 en meegenomen in de voorbereiding en besluitvorming over de begroting 2027. Alternatieven en andere keuzes zijn aan de raad. Het wijzigen van de begroting behoort tot het budgetrecht van de raad. De raad kan via amendementen die bij meerderheid worden aangenomen de voorgestelde besluiten wijzigen.

PAGINA 3 VAN 5

Financiële middelen en effecten begroting Hieronder een tabel met per programma meerjarig het saldo van alle mutaties. In de Zomernota 2026 zelf wordt per programma, per product en in de journaals in de bijlagen per mutatie nader toegelicht. Overigens betekent een minteken voor een bedrag dat het begrotingssaldo hierdoor lager wordt. Bedragen * € 1.000 Mutatie in de Zomernota per speerpunt

Mutatie in Zomernota 2026

2027

2028

2029

Programma 1: Bestuur Goed bestuur

775

-461

-343

-327

Programma 2: Publiek, Veiligheid en JZ Een veilige leefomgeving

102

252

252

253

84

42

42

43

2.084

113

-160

138

Ruimte voor economie en bedrijvigheid

-25

-25

-25

-25

Ontspanning binnen handbereik

-38

13

13

16

Dienstverlening burgerzaken op niveau Programma 3: Ruimtelijke Ontwikkeling Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving

Programma 4: Ruimtelijke Beheer Schoon en verzorgd

-180

-152

-153

-137

Bereikbaar en veilig

984

1.246

575

606

Toekomstbestendige data-infrastructuur

-526

0

0

0

-520

-570

-887

-950

Toegankelijkheid

-1.060

-876

-971 -1.061

Bestaanszekerheid

2.873

-136

-137

-135

13

3

1

1

1.608

53

799

782

Totaal saldo mutaties programma 1/m 6 excl. reserves en MIP

6.174

-499

-994

-796

Totaal mutaties reserves programma 1 t/m 6

-4.785

-447

-248

-527

Totaal mutaties hele Zomernota

1.389

-946 -1.242 -1.323

Programma 5: Sociaal Domein/Samenleving Preventie voorliggend veld

Partnerschap Programma 6: Financiën en Algemene dekkingsmiddelen Optimale inzet en behoud van financiele middelen

Op de volgende bladzijde een tabel waarin de aansluiting gemaakt wordt tussen de vastgestelde begroting 2026, alle mutaties sinds het moment van vaststellen en de begroting ná vaststelling van deze Zomernota.

PAGINA 4 VAN 5

Bedragen * € 1.000 Omschrijving

2026

2027

2028

2029

Begroting per 1-1-2026

500

497

246

705

Mutaties 2026 na vaststelling primitieve begroting 2026

152

181

137

-3

Raad 29 januari 2026

-100

-100

-100

-100

Raad 19 februari 2026

-82

-27

-27

-27

Raad 21 mei 2026

0

0

0

0

Raad 18 juni 2026

0

0

0

0

Totaal vóór Zomernota

469

551

256

576

Raad 2 juli 2026 Zomernota

1.389

-946

-1.242

-1.323

Totaal na Zomernota

1.859

-394

-986

-747

In 2026 stijgt het begrotingssaldo met € 1.389.000. Na de nota is het saldo € 1.859.000 positief. Uitvoering of vervolgproces De nota wordt besproken in de commissie Planning en Control en Audit van 25 juni 2026 en in de raadsvergadering van 2 juli 2026. Participatie en communicatie Er is geen sprake van participatie. De publicatie van de stukken vindt plaats op de gebruikelijke wijze. De Zomernota wordt na behandeling in de raad gepubliceerd op de website van de gemeente EdamVolendam. Zie onder Bestuur & Organisatie, Financiën, Financieel portaal. (https://edam-volendam.pcportal.nl/) Rapportage en evaluatie Na vaststelling van de zomernota is bijstelling voor 2026 nog mogelijk via afzonderlijke raadsbesluiten en de Winternota 2026. Verantwoording vindt plaats bij de jaarrekening 2026. Achterliggende documenten en eerder genomen besluiten De Zomernota is onderdeel van de Planning en Control cyclus. Achterliggende documenten zijn alle Planning en Control documenten maar in het bijzonder de Begroting 2026 en de Winternota 2025. Deze documenten staan op de website van de gemeente Edam-Volendam. Zie onder Bestuur & Organisatie, Financiën, Financieel portaal. (https://edam-volendam.pcportal.nl/) Bijlagen Het document Zomernota 2026 (11-06-2026) is bij dit voorstel als bijlage opgenomen. Edam-Volendam, d.d.

Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, N.A. Hellingman-Kuiper

de burgemeester, R.J. Beukers.

Dit voorstel is elektronisch ondertekend. Dit is na besluitvorming zichtbaar op de volgende pagina.

PAGINA 5 VAN 5