Raadsvoorstel inspraak- en participatieverordening
Tekst van het document
P A G I N A 1 V A N 3 Raadsvergadering Zaaknummer Z25151088 Onderwerp: Inspraak- en participatieverordening Edam-Volendam Portefeuillehouder: Wethouder J. Veerman Aan de raad. Voorstel • De inspraak- en participatieverordening Edam-Volendam vast te stellen; • De oude inspraakparticipatieverordening in te trekken. Kern van het voorstel, samenvatting Op 27 februari 2025 heeft de gemeenteraad het beleidsvoorstel inwonersparticipatie vastgesteld. Het nu voorliggende besluit vertaalt dat beleid juridisch in een inspraak- en participatieverordening conform de eisen van de wet versterking participatie op decentraal niveau, die de huidige inspraakverordening vervangt. Beleidsdoelstelling / Maatschappelijk effect De inspraak- en participatieverordening beoogt duidelijkheid scheppen over de vraag wat inwoners mogen verwachten ten aanzien van de wijze waarop de gemeente hen betrekt bij het voorbereiden van beleid, projecten, evaluaties en uitvoering. Toelichting en argumenten De inspraak- en participatieverordening is een procesverordening. Het geeft aan wat belanghebbenden van de gemeente mogen verwachten om een goed participatietraject te garanderen. Een goed participatietraject leidt niet per se tot een uitkomst waar iedereen tevreden mee is. Tegenstellingen blijven altijd bestaan.
Juist daarom is een zorgvuldig proces zo belangrijk; een proces waarin tegemoet wordt gekomen aan de gerechtvaardigde behoefte van deelnemers dat hun belangen en argumenten gehoord en meegewogen worden. Onderdeel van dit verwachtingsmanagement is dat vanaf de start van een participatietraject duidelijk is wat het doel van de participatie is, welke vraag er aan deelnemers wordt gesteld, welke invloed zij hebben, en wat er met hun inbreng gebeurt. Een uitgebreide toelichting op de verordening, zowel algemeen als per artikel, is als bijlage bijgevoegd. Kanttekeningen en alternatieven De gemeenteraad dient uiterlijk 1 januari 2027 een participatieverordening te hebben vastgesteld die voldoet aan de eisen die de wet versterking democratie op decentraal niveau daaraan stelt. Het inwonersparticipatiebeleid, waarvan deze verordening de juridische vertaling is, draagt bij aan een nieuwe werkwijze waarin we inwoners zoveel mogelijk vanaf het begin betrekken. Inwoners noemden dit in een enquête het belangrijkste verbeterpunt voor de gemeente. De gemeenteraad onderstreepte het belang ervan in een motie. Deze verordening is niet het juiste instrument om ervoor te zorgen dat die werkwijze in de dagelijkse praktijk landt. Een verordening kan dat wel afdwingen, maar dat zou strijdig zijn met een ander leidend beginsel van het inwonersparticipatiebeleid: passendheid.
In sommige situaties past het niet goed om reeds aan het begin van het proces inwonerparticipatie te laten plaatsvinden. Bijvoorbeeld vanwege de noodzaak van geheimhouding, of als het zeer onwaarschijnlijk is dat een bepaalde ontwikkeling gaat plaatsvinden, en erover communiceren veel onrust teweeg zou brengen. Als de verordening zou afdwingen dat inwonersparticipatie altijd vanaf het begin van een proces moet plaatsvinden, is een afweging of dat passend is, niet meer mogelijk. Financiële middelen en effecten begroting Dit besluit heeft geen gevolgen voor het saldo begroting. Uitvoering of vervolgproces De verordening treedt in werking op de dag nadat deze is gepubliceerd. Participatie en communicatie Aangezien dit besluit de juridische vertaling is van eerder door de raad vastgesteld beleid en geen nieuwe ambities of maatregelen bevat, bevat het geen punten waarop geparticipeerd kon worden. Rapportage en evaluatie Zoals gebruikelijk bij verordeningen wordt de inspraak- en participatieverordening elke vier jaar geëvalueerd. Daarnaast bevat de verordening de opdracht aan het college om in elk jaarverslag te verantwoorden hoe de verordening en het inwonersparticipatiebeleid zijn uitgevoerd. Daarbij is opgenomen welke gegevens het college registreert en met de raad deelt om de raad in staat te stellen om de controlerende taak uit te oefenen.
Achterliggende documenten en eerder genomen besluiten • | In de themabijeenkomst van 28 september 2023 zijn de aanleidingen voor de evaluatie en de aanpak (het evaluatieproces) aan u gepresenteerd; • | Tijdens de themabijeenkomst van 8 februari 2024 is de rol van de raad bij participatie verkend: waar lopen raads(commissie)leden tegen aan en wat heeft de raad nodig om de verschillende rollen (kaderstellend, controlerend, volksvertegenwoordigend) goed te kunnen vervullen; • | Op 3 september 2024 zijn de uitkomsten van het evaluatieproces en de ambtelijke voorstellen voor aanpassing van het inwonersparticipatiebeleid aan de raad gepresenteerd en konden vragen worden gesteld; • | Tijdens het raadsplein van 12 september 2024 hebben de fracties richtinggevende uitspraken gedaan. In de raadsvergadering heeft de raad vervolgens twee moties aangenomen. De moties zijn als bijlagen bij het stuk bijgevoegd. • | In de raadsvergadering van 27 februari 2025 heeft de raad het beleidsvoorstel inwonersparticipatie vastgesteld. • | In de raadsvergadering van 3 december 2026 stelt de raad, naast deze verordening, ook de kaders voor deze verordening vast (in een apart besluit met hetzelfde zaaknummer).
Bijlagen • | Concept raadsbesluit, zijnde de inspraak- en participatieverordening Edam-Volendam • | Toelichting op de concept inspraak- en participatieverordening Edam-Volendam P A G I N A 2 V A N | 3 P A G I N A 3 V A N 3 Edam-Volendam, d.d. 3 november 2026 Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, de burgemeester, N.A. Hellingman-Kuiper R.J. Beukers. Dit voorstel is elektronisch ondertekend. Dit is na besluitvorming zichtbaar op de volgende pagina.