Raadsvoorstel Financiële jaarstukken Recreatieschap Twiske-Waterland

Raadsvergadering Zaaknummer Z25148899 Onderwerp: Financiële jaarstukken Recreatieschap Twiske-Waterland Portefeuillehouder: Wethouder Dijkshoorn/wethouder Bootsman Aan de raad. Voorstel 1. Instemmen met de jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland; 2. De besluitvorming hierover middels bijgevoegde positieve zienswijze versturen naar het Dagelijks Bestuur van Recreatieschap Twiske-Waterland. Kern van het voorstel, samenvatting Het Dagelijks Bestuur van Recreatieschap Twiske-Waterland biedt conform de Wet gemeenschappelijke regelingen de volgende stukken aan voor het afgeven van een zienswijze: - jaarstukken 2024 Recreatieschap Twiske-Waterland; - begrotingswijziging 2025 Recreatieschap Twiske-Waterland; - programmabegroting 2026 Recreatieschap Twiske- Waterland. Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen kunnen de deelnemende gemeenten binnen twaalf weken een zienswijze over de stukken naar voren brengen. Het Dagelijks Bestuur voegt de commentaren waarin de zienswijzen zijn vervat bij de ontwerp-programmabegroting en de begrotingswijziging en legt deze voor aan het Algemeen Bestuur. Deze worden voor 15 juli 2025 ter goedkeuring toegezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.

De jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland geven geen aanleiding tot een negatieve zienswijze. Derhalve kan er met de stukken worden ingestemd. Beleidsdoelstelling / Maatschappelijk effect Een zienswijze afgeven op de financiële jaarstukken van Recreatieschap Twiske Waterland. Het stimuleren van recreatiemogelijkheden voor onze inwoners behoort tot de kerntaken. Het recreatieschap voorziet in een behoefte aan openluchtruimte in de directe woonomgeving. De recreatiegebieden voorzien in een grote behoefte bij het publiek.

Toelichting en argumenten Jaarstukken 2024 Het financiële resultaat is een stuk beter dan vooraf begroot. De jaarrekening laat over 2024 een positief resultaat zien van € 213.370, terwijl een negatief resultaat van € 200.851 was begroot. Het positieve verschil van € 414.221 wordt verklaard door:

PAGINA 1 VAN 6

1. Lagere kosten incidentele projecten (€ 284.000 positief). Deze kosten schuiven grotendeels door naar 2025; 2. Hogere baten door rente (€ 64.000 positief); 3. Hogere opbrengsten uit evenementen (€ 25.000 positief); 4. Hogere parkeeropbrengsten (€ 24.000 positief); 5. Lagere kosten betaald parkeren (€ 22.000 positief); 6. Divers (€ 5.000 negatief). De totale lasten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar € 3.793.071. Hiervan is € 2.619.740 besteed aan het beheren en onderhouden van de schapsgebieden. Daarnaast is € 597.041 benut voor het ondersteunen van het bestuur. Dit is inclusief de kosten van het bestuursbureau. Verder is € 327.761 uitgegeven aan veiligheid en toezicht. Tenslotte hebben ontwikkeling en inrichting € 246.102 en algemene dekkingsmiddelen € 2.427 gekost. De totale baten van Twiske-Waterland waren het afgelopen jaar € 4.006.441. Hiervan kwam € 2.918.630 uit de participantenbijdrage. Daarnaast bestond € 1.086.697 van de baten uit parkeeropbrengsten, evenementeninkomsten, rentebaten en huren en pachten. Tot slot kwam € 1.114 uit subsidies en (project)bijdragen. Voorgesteld wordt om het resultaat van € 213.370 (positief) toe te voegen aan de reserves. Begrotingswijziging 2025 Bij de vaststelling van de begroting 2025 waren de eenmalige verlaging van de participantenbijdrage en de extra kosten voor incidentele projecten nog niet bekend.

Het doorschuiven van project landvasten heeft eveneens een onvoorzien effect op de begroting. Daarnaast zullen er extra werkzaamheden voor de Markermeerdijken plaatsvinden en vallen de rentebaten hoger uit. De begrotingswijziging van Twiske-Waterland over 2025 sluit met een onttrekking uit de reserves van € 181.793. Dit is een hogere onttrekking dan de toevoeging van € 9.325 die in de programmabegroting begroot was. Het nadeel van € 191.118 is het gevolg van de volgende voor- en nadelige wijzigingen in de begroting: 1. Eenmalige lagere participantenbijdrage (€ 73.000 nadeel). In het AB van juli 2024 is hiertoe besloten; 2. Doorschuiven baten door vertraging project Landvasten (€ 50.000). In de jaarstukken 2024 is aangegeven dat het project vertraging heeft opgelopen. Naar verwachting wordt het project afgerond in 2026 i.p.v. 2025. Dit betekent dat de subsidie van € 50.000 doorschuift van 2025 naar 2026; 3. Hogere kosten door extra werkzaamheden nieuwe incidentele projecten (€ 38.000 nadeel). Het betreft o.a. nieuw erfpachtcontract en samenwerkingsovereenkomst Staatsbosbeheer, aanpassen algemene en legesverordening, proef diervriendelijk ganzenbeheer en scenario’s koepelvrijstelling voor de btw; 4. Extra werkzaamheden op het gebied van strategische communicatie met name om invulling te geven aan het ambitiedocument en ontwikkelprogramma (Є 36.000 nadeel).

Dit is conform hetgeen vermeld in de Kadernota 2026; 5. Kosten beheer en onderhoud Markermeerdijken conform Kadernota 2026 (€ 31.000 nadeel); 6. Hogere rentebaten (€ 25.000 voordeel);

PAGINA 2 VAN 6

7. De kosten voor doorgeschoven incidentele projecten uit 2024 naar 2025 is lager dan verwacht (€ 20.000 voordeel); 8. Overige afwijkingen (€ 8.000 nadeel). Geen gevolgen voor de participanten De wijzigingen in de begroting hebben geen financiële gevolgen voor de participanten. De begrotingswijziging geeft verder geen aanleiding om de participantenbijdragen te verhogen. De gehanteerde indexatie voor de participantenbijdrage is conform begroting en bedraagt 6,2%. Gevolgen voor de reserves De begrote uitgaven van Twiske-Waterland zijn voor 2025 hoger dan de begrote baten. Het resultaat voor bestemming is € 181.793 negatief. Programmabegroting 2026 Het recreatieschap zorgt met haar beheer, onderhoud en projecten voor instandhouding en waar gewenst en mogelijk, uitbreiding van het voorzieningenniveau. De ambitie is om daarmee bij te dragen aan: •Meer biodiversiteit; •Betere spreiding van de recreatiedruk; •Breder recreatief aanbod. De programmabegroting 2026 sluit met een negatief saldo van € 117.249. De totale begrote lasten liggen € 91.000 hoger dan vorig jaar, zoals hierboven in de tabel is weergegeven. De belangrijkste verklaringen zijn: 1. Indexering van 2026 t.o.v. 2025 (€ 125.000 nadeel). De bedrijfskosten zijn in 2026 geïndexeerd met 3,0% (CBS: gemiddelde CPI januari t/m juni 2024). Inzet RNH is geïndexeerd met 5%; 2.

Extra kosten voor beheer en onderhoud Markermeerdijken (€ 31.000 nadeel) t.o.v. 2025. Gedurende 2025 zullen meer modules worden opgeleverd en dat betekent voor 2026 ook hogere beheer en onderhoudskosten; 3. Actualisering van incidentele projecten (€ 65.000 voordeel). Ten opzichte van 2025 zijn de geraamde lasten van incidentele projecten in 2026 aanzienlijk lager. De begrote baten zijn € 155.000 hoger dan de begroting 2025 na wijziging. Dat verschil wordt veroorzaakt door: 4. Indexering van 2026 t.o.v. 2025 (€ 101.000 voordeel). De participantenbijdragen is conform het CPI index verhoogd. Voor 2026 wordt het percentage 3,0% aangehouden (CBS: gemiddelde CPI januari t/m juni 2024). Tevens zijn de huren en pachten geïndexeerd; 5. Geen korting op participantenbijdrage in 2026 (€ 73.000 voordeel). In het AB van juli 2024 is besloten om eenmalig de participantenbijdrage van 2025 neerwaarts bij te stellen met € 73.000. Deze verlaging geldt niet voor 2026 en dus in de participantenbijdrage € 73.000 hoger dan in 2025; 6. De verwachte subsidie is in 2026 hoger dan in 2025 (€ 6.000 voordeel). In 2026 wordt naar verwachting het subsidie project ‘landvasten Noord-Holland’ afgerond (€ 50.000) en in 2025 het project ‘recreatief grid’ (€ 44.000). Het verschil in 2026 t.o.v. 2025 is hiermee € 6.000; 7. Neerwaarts bijstellen van de rentebaten in 2026 t.o.v. 2025 (€ 25.000 nadeel).

PAGINA 3 VAN 6

Bovenstaande bewegingen resulteren in een onttrekking uit de reserves van € 117.249 (nadeel). Dat is een lagere onttrekking dan in 2025. De stand van de totale reserves zal per 31-12-2026 naar verwachting € 5.118.113 bedragen. Kanttekeningen en alternatieven De begroting van het recreatieschap benoemt een aantal risico’s: - Onverwachte kosten door calamiteiten, klimaat verandering en wetgeving - Mogelijke daling in bijdragen van participanten of lagere exploitatie-inkomsten - Minder inkomsten uit evenementen en recreatie bij economische malaise. Dekking hiervan is vanwege het onzekere karakter van de risico’s moeilijk. Anderzijds toont de jaarrekening 2024 juist aan dat het positieve resultaat van 2024 voor een belangrijk deel is te danken aan hogere parkeerbaten en evenementen. De jaarstukken 2024, de begrotingswijziging 2025 en de programmabegroting 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland geven geen aanleiding tot een negatieve zienswijze. Derhalve kan er met de stukken worden ingestemd. Financiële middelen en effecten begroting Jaarstukken 2024 Het financieel resultaat van deze gemeenschappelijke regeling over 2024 is positief. Dat stemt tot tevredenheid en is gunstig voor de deelnemende gemeenten. Er was voor 2024 immers een tekort begroot van € 200.851 terwijl de exploitatie uiteindelijk een positief resultaat toont van € 213.370.

De balans toont in 2024 een afname van de algemene reserve met € 526.404 naar een eindsaldo van € 2.786.155. Hoewel de onttrekking uit de reserve in lijn is met de begroting en daarnaast ook nog een voordeel van € 95.997 (behaald uit gedane investeringen) aan de algemene reserve is toegevoegd zien we ook dat andere bestemmingsreserves in 2024 zijn toegenomen met € 739.775. Dit heeft geen effect op de begroting van onze gemeente. Begrotingswijziging 2025 De begrotingswijziging toont een nadelig begroot saldo over 2025 van het recreatieschap van € 191.118 terwijl juist een batig saldo was verwacht van € 9.325. Dit nadeel wordt in 2025 niet doorberekend naar de participanten maar bestreden door aanwending van reserves van het recreatieschap. (Het algemeen bestuur heeft in juli 2024 besloten tot een lagere participantenbijdrage). Voor onze gemeente betekent deze begrotingswijziging een kleine verlaging van onze bijdrage aan het recreatieschap in 2025 van € 971. Voorgesteld wordt deze correctie mee te nemen in de Najaarsnota 2025. Begroting 2026 De begroting 2026 van het recreatieschap toont een nadelig saldo van -/- € 117.249 (dat meerjarig oploopt tot -/- 261.899. Een structureel verlies dus.

(Nb: in de begroting 2024 van het recreatieschap werd rekening gehouden met een nadelig saldo van € -/- 200.851 terwijl de jaarrekening 2024 afsloot met een positief resultaat van + € 213.370.)

PAGINA 4 VAN 6

De bijdrage van onze gemeente toont voor de komende jaren in de nieuwe begroting een stijgende lijn: Begroting Nu in onze Bij te stellen recreatieschap begroting in begroting 2026 2026 2026 2026 € 42.462 € 43.452 - € 990 Voordeel 2027 € 44.925 € 45.798 - € 873 Voordeel 2028 € 47.531 € 48.271 - € 740 Voordeel 2029 € 50.288 € 48.271 € 2.017 * *De bestaande raming in onze begroting voor 2029 is nog niet geïndexeerd tov 2028. Dat gebeurt bij het samenstellen van onze begroting 2026. Omdat in onze meerjarige ramingen met een grotere stijging rekening is gehouden (op basis van de begroting van het recreatieschap voor 2025) leiden de nieuwe ramingen tot en met 2028 echter tot een geringe meevaller. Voorgesteld wordt de aanpassing van onze bijdragen in de jaren 2026 tot en met 2029 op te nemen in de Primitieve begroting 2026. Financiële buffer Twiske waterland Het in de begroting van het recreatieschap voorspelde verloop van de algemene reserve (van € 2,5 mln. in 2025 naar € 2 mln. in 2029) wordt als ruim voldoende beschouwd als benodigd weerstandsvermogen. Uitvoering of vervolgproces Het dagelijks bestuur voegt uw positieve zienswijze bij de jaarstukken, ontwerp-programmabegroting en de begrotingswijziging en legt deze voor aan het algemeen bestuur. Het algemeen bestuur neemt op 2 juli a.s. het besluit om de jaarstukken vast te stellen.

Deze worden dan vóór 15 juli 2025 ter goedkeuring toegezonden aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Participatie en communicatie Na besluitvorming door uw raad wordt het bestuur van het recreatieschap per brief geïnformeerd over het besluit van de gemeente Edam-Volendam. Rapportage en evaluatie Bij de jaarlijkse evaluatie van het ontwikkelprogramma in het najaar is meer bekend over de stand van zaken van alle projecten. Om deze reden wordt samen met het ontwikkelprogramma ook de financiële meerjarenplanning jaarlijks geactualiseerd. Achterliggende documenten en eerder genomen besluiten Besluitvorming door de raad over de jaarstukken 2023, de begrotingswijziging 2024 en de programmabegroting 2025 heeft vorig jaar plaatsgevonden op 13 juni 2024: Agenda EdamVolendam – Raadsvergadering donderdag 13 juni 2024 22:00 – 23:00 – iBabs Publieksportaal

PAGINA 5 VAN 6

https://portal.ibabs.eu/Agenda/View/97cebaa5-2c65-4b02-8699-32aaa20ad3b2 Bijlagen 1. Zienswijze Financiële jaarstukken Recreatieschap Twiske-Waterland 2. Uitnodigingsbrief zienswijze financiële jaarstukken recreatieschap Twiske-Waterland 3. Infographic bij de jaarstukken 2024 4. Jaarstukken Twiske-Waterland 2024 5. Begrotingswijziging 2025 6. Programmabegroting 2026

Edam-Volendam, Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, C. Rijnberg

de burgemeester, R.J. Beukers

Dit voorstel is elektronisch ondertekend. Dit is na besluitvorming zichtbaar op de volgende pagina.

PAGINA 6 VAN 6