Presentatie raadsavond 20 mei 2025 def

Jeugd en Wmo

Programma • Waarom deze sessie

• Op verzoek van de Raad, stel vooral vragen

• Korte toelichting op het sociaal domein algemeen • Daarna gaan we specifiek in op: • De Jeugdwet • De Wet maatschappelijke ondersteuning • De lokale inrichting in gemeente Edam-Volendam

• Waar zit onze invloed en (financiële) keuzevrijheid • Uitwerking bezuinigingsvoorstellen Kadernota

• Inrichting van het welzijnswerk en de lokale ondersteuning

Waarom deze sessie • Behoefte vanuit de raad aan de volgende informatie:

• Welke wettelijke verplichtingen hebben wij als gemeente op grond van: ⁻ De Jeugdwet ⁻ De Wet maatschappelijke Ondersteuning ⁻ De Participatiewet ⁻ Wet schuldhulpverlening ⁻ De Wet inburgering

• Waar zit de lokale keuzevrijheid, zowel beleidsmatig als financieel • Hoe staan we ervoor met de bezuinigingsvoorstellen uit de Kadernota 2025 • Hoe staan we ervoor met de ingediende moties

Het sociaal domein • Werken volgens het integraal beleidskader sociaal domein: Zelf, Samen, Organiseren • Beleidsteam ingedeeld in diverse subteams: • Jeugd • Wmo • Werk & Inkomen (+ Schuldhulpverlening en Inburgering) • Nadere toelichting staat gepland in juni

• Vitaliteit (Sport, Gezondheid en Kunst & Cultuur) • Nadere toelichting staat gepland in september

De financiën van het sociaal domein Vitaliteit 20%

Jeugd 39%

W&I 27%

Wmo 14%

Vitaliteit

€

9.528.000

W&I

€

12.587.000

Wmo

€

6.331.000

Jeugd

€

17.875.000

Totaal

€

46.321.000

Kostenverdeling Jeugd 2025

Begroting en inkomsten € 20.000.000,00 € 18.000.000,00

4% 16%

Jeugdhulp en ondersteuning

€ 16.000.000,00

Alcohol- en drugsontmoediging

€ 12.000.000,00

Onderwijs incl. huisvesting

57%

22%

€ 14.000.000,00

€ 10.000.000,00 € 8.000.000,00

Preventie voorliggend veld (alleen onderdeel jeugd) Talentontwikkeling

€ 6.000.000,00 € 4.000.000,00 € 2.000.000,00

1%

€-

Jeugdhulp en ondersteuning*

€

10.132.000

Alcohol- en drugsontmoediging

€

117.000

Onderwijs incl. huisvesting

€

4.041.000

Preventie voorliggend veld

€

2.902.000

Talentontwikkeling

€

683.000

Totaal

€

17.875.000

Begroting

SPUK

SPUK Onderwijsachterstandenbeleid

€

671.000

SPUK Nationaal Programma Onderwijs (NPO)

€

78.000

Totaal

€

749.000

* In het gereserveerde budget voor specialistische jeugdhulp is een korting verwerkt. Dit betekent dat de uitgaven van afgelopen jaar hoger zijn dan het gereserveerde budget voor 2025. De uitspraak van de commissie van Ark kan nog een positief effect hebben op de begroting per 2026.

Kostenverdeling Wmo 2025 11%

Begroting en inkomsten € 7.000.000,00

€ 6.000.000,00

€ 5.000.000,00

Wmo maatwerkdienstverlening Preventie voorliggend veld (alleen onderdeel Wmo)

€ 4.000.000,00

€ 3.000.000,00

€ 2.000.000,00

€ 1.000.000,00

89%

Wmo maatwerkdienstverlening*

€-

€

Begroting

Eigen bijdrage

5.615.000

Eigen bijdrage** Preventie voorliggend veld

€

716.000

Totaal

€

6.331.000

€

175.000,00

*In het gereserveerde budget voor de maatwerkvoorzieningen Wmo is een korting verwerkt. Dit betekent dat de uitgaven van afgelopen jaar hoger zijn dan het gereserveerde budget voor 2025. ** Abonnementstarief

Kostenverdeling Jeugd 2025 4% 6%

Kostenverdeling Wmo 2025

Jeugdhulp en ondersteuning

11%

Alcohol- en drugsontmoediging

Wmo maatwerkdienstverlening

Onderwijs incl. huisvesting

1%

Preventie voorliggend veld (alleen onderdeel Wmo)

Preventie voorliggend veld (alleen onderdeel jeugd) Talentontwikkeling

Alcohol- en drugsontmoediging

€

117.000

Preventie voorliggend veld met uitzondering van JGZ

€

1.702.000

Talentontwikkeling

€

683.000

Totaal

€

17.875.000

Preventie voorliggend veld

€

716.000

Totaal

€

6.331.000

Jeugdwet • De jeugdwet regelt hoe hulp aan kinderen en gezinnen in NL georganiseerd is • Behandeling van een kind • Opvoedhulp ouders • Preventief aanbod • Jeugdbescherming/-reclassering

• Ouders zijn altijd eerst zelf verantwoordelijk voor de opvoeding van een kind

Jeugdwet (2) • Verantwoordelijkheden gemeenten • Versterken van opvoedkundig klimaat • Inrichten van algemene voorzieningen en een lokaal ondersteuningsaanbod • Signaleren van en ondersteunen bij opgroeiproblemen en psychische stoornissen • Beschikbaar stellen van (geïndiceerde) jeugdhulp • Organiseren van jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering

• Open einde regeling

Voorlichting aan jeugd en gezin Algemeen aanbod • Nieuwsbrieven naar samenwerkingspartners • Sociale vaardigheidstrainingen • Overstaptrainingen • Opvoedcursussen per leeftijdscategorie • Voorlichtingsbijeenkomsten/webinars over thema’s als: • • • • •

Scheiding en ouderschap Alcohol- en drugs Regels en grenzen Oudercafé’s Hoogbegaafdheid

Inspelen op behoeften en signalen • CJG-partneroverleg en ‘Samen Beter’ • Pro - portaal

Type problematiek waar jeugdhulp voor wordt ingezet Specialistische jeugdhulp wordt toegekend aan de hand van verschillende profielen: • Profiel 1 - Jeugdige met psychosociale problemen en problematische relaties tussen ouders • Profiel 2 - Jeugdige met ontwikkelings- en gedragsproblemen en ouders die problemen ervaren met opvoeden • Profiel 3 - Jeugdige met ouders met een ziekte of beperking • Profiel 4 - Jeugdige met ontwikkelings-, gedragsen/of psychiatrische problemen met ouders met psychi(atri)sche problemen • Profiel 5 - Jeugdige met ontwikkelings- en gedragsproblemen door kind factoren (psychiatrisch en/of somatisch)

• Profiel 6 - Jeugdige met ontwikkelings-, gedrags- en psychiatrische problemen binnen multi problem gezinnen • Profiel 7 - Jeugdigen met een beneden gemiddelde intelligentie • Profiel 8 - Jeugdige met ontwikkelings- en gedragsproblemen met een beneden gemiddelde intelligentie • Profiel 9 - Jeugdige met een lichamelijke beperking en niet-aangeboren hersenletsel • Profiel 10 - Jonge kinderen van 0-6 jaar en hun gezin die gezien hun leeftijd en de complexiteit van de problematiek specifieke kennis, procesdiagnostiek en specifieke ouder/kind interventies behoeven • Profiel 11 - Jeugdige en gezin die in een crisissituatie terecht zijn gekomen

Wet maatschappelijke ondersteuning • In de Wmo staat dat gemeenten hun inwoners moeten ondersteunen om zelfstandig te blijven wonen en om mee te doen in de samenleving. • Verantwoordelijkheden gemeenten • Algemene voorzieningen/Voorliggend veld • Maatwerkvoorzieningen

Wet maatschappelijke ondersteuning • Een algemene voorziening is voor iedereen beschikbaar • Voorbeelden van algemene en voorliggende voorzieningen zijn: • Buurthuiswerk • Dienstverlening Wijksteunpunt • Onafhankelijke cliëntondersteuning

Wet maatschappelijke ondersteuning • Een maatwerkvoorziening is ondersteuning die is afgestemd op de persoonlijke situatie:

• huishoudelijke hulp • individuele begeleiding in het dagelijks leven • begeleiding bij persoonlijke verzorging • dagbesteding • respijtzorg • beschermd wonen • woningaanpassingen • hulpmiddelen en vervoersvoorzieningen, zoals een rolstoel of scootmobiel

• Open einde regeling

Verordening jeugdhulp en Wmo • Lokale vertaling en verdere invulling van de jeugdwet & Wmo • Definiëring reikwijdte • Eigen kracht en probleemoplossend vermogen

Huidige inrichting van het aanbod 18- preventief • Talentontwikkeling & LEF • Bouwspeelplaats • Pedagogische ondersteuning • Ambulante ondersteuning voor gezinnen met een beperking • Schoolmaatschappelijk werk • Jongerenwerk en jongerencoaching • Basis GGZ voor jeugd en gezin (ook POH) • (Opvoed)cursussen • Trainingen voor jeugdigen Jeugdgezondheidszorg (o.a. consultatiebureau) 18- lokaal specialistisch • Lokale specialistische jeugdhulp

18- regionaal specialistisch • Specialistische jeugdhulp 18+ preventief • Buurthuiswerk • Uitvoerder WSP • Algemeen maatschappelijk werk • Sociaal raadsliedenwerk • Onafhankelijke cliëntondersteuning (ook voor 18-) 18+ Lokaal specialistisch • Maatwerkvoorzieningen Wmo (wordt in de toekomst regionaal georganiseerd)

Inwoner heeft een vraag of hulpbehoefte

Gemeente

Huisarts of ziekenhuis

Gecertificeerde Instelling

Rechtbank

Gecertificeerde Instellingen voor jeugdbescherming en – reclassering mogen zelf een maatwerkvoorziening indiceren.

Rechtbank mag een maatwerkvoorziening opleggen.

CJG – preventie 18WSP – preventie 18+ BSL – Maatwerkvoorzieningen Consulenten van het BSL indiceren en voeren bij complexe casuïstiek ook casusregie uit. Gebruik van maatwerkvoorzieningen is vaak langdurig.

Artsen zijn op grond van de Jeugdwet wettelijk verwijzers en zij mogen zelfstandig maatwerkvoorzieningen indiceren.

GI’s kunnen worden ingezet door Veilig Thuis, maar ook door de gemeente

Invloed van gemeente zit op preventie en wijze van indiceren

Grootste vraagstuk: hoe normaliseren, opschalen voorkomen en afschalen stimuleren?

Dit komt het meeste voor bij situaties waarbij er sprake is van een complexe scheiding of wanneer de veiligheid van het kind in het geding is.

Percentage verwijzers

Bedrag per verwijzer Beschikt bedrag

€141.321 €296.282

€128.871 €22.548

€603.761

Gemeente

€901.057

Gecertificeerde instelling Huisarts Rechter Raad voor de Kinderbescherming of Officier van Justitie Medisch specialist Zelfverwijzer geen verwijzer

€1.314.003

Onbekend Jeugdarts €7.329.768

(Financiële) invloed • Weinig tot geen invloed • Externe verwijzers

• Huis- en kinderartsen • Gecertificeerde instellingen • Rechtbank, etc.

• Invloed

• Voorveld/preventie • Samenwerking met huisartsen • Interne verwijzers • Jeugd- en Wmo-consulenten

Kostenverdeling Jeugd 2025 4% 6%

Kostenverdeling Wmo 2025

Jeugdhulp en ondersteuning

11%

Alcohol- en drugsontmoediging

Wmo maatwerkdienstverlening

Onderwijs incl. huisvesting

1%

Preventie voorliggend veld (alleen onderdeel Wmo)

Preventie voorliggend veld (alleen onderdeel jeugd) Talentontwikkeling

Alcohol- en drugsontmoediging

€

117.000

Preventie voorliggend veld met uitzondering van JGZ

€

1.702.000

Talentontwikkeling

€

683.000

Totaal

€

17.875.000

Preventie voorliggend veld

€

716.000

Totaal

€

6.331.000

Huidige inrichting van het aanbod 18- preventief • Talentontwikkeling & LEF • Bouwspeelplaats • Pedagogische ondersteuning • Ambulante ondersteuning voor gezinnen met een beperking • Schoolmaatschappelijk werk • Jongerenwerk en jongerencoaching • Basis GGZ voor jeugd en gezin (ook POH) • (Opvoed)cursussen • Trainingen voor jeugdigen Jeugdgezondheidszorg (o.a. consultatiebureau) 18- lokaal specialistisch • Lokale specialistische jeugdhulp

18- regionaal specialistisch • Specialistische jeugdhulp 18+ preventief • Buurthuiswerk • Uitvoerder WSP • Algemeen maatschappelijk werk • Sociaal raadsliedenwerk • Onafhankelijke cliëntondersteuning (ook voor 18-) 18+ Lokaal specialistisch • Maatwerkvoorzieningen Wmo (wordt in de toekomst regionaal georganiseerd)

Bezuinigingsopgave • Bezuinigingsvoorstel Talentontwikkeling en LEF (€600.000 - €250.000 = €350.000) • Ingediende motie om dit bezuinigingsvoorstel te vervangen

• Bezuinigingsvoorstel Bouwspeelplaats (€100.000 - €75.000 = €25.000) • Bezuiniging buurthuiswerk (€220.000 - €40.000 = €180.000) • Bezuinigingsvoorstel Dienstverlening CJG en WSP (€2000.000 - €500.000 = €1.500.000)

Visie op de toekomstige inrichting We willen toewerken naar een integrale werkwijze waarbij een klein aantal partijen alle inwoners, van 0-100, bedient. Hierin maken we onderscheid tussen welzijnswerk (meer groepsgericht aanbod) en lokale ondersteuning en hulp (meer individueel/gezinsgericht aanbod). Normaliseren is het uitgangspunt, waarbij de lokale partijen mogen doen wat nodig is om opschalen naar specialistische hulp te voorkomen (waar dat mogelijk is) en afschalen extra gestimuleerd wordt. Vinger aan de pols mag! Hoe ziet dit eruit:

1.

Welzijnswerk: Gericht op groepsactiviteiten, sociale verbinding, en het bevorderen van zelfredzaamheid. Het welzijnswerk wordt passend bij de behoefte van de inwoners en de diverse kernen van onze gemeente ingericht. Hierbij wordt ook gebruik gemaakt van organisaties, inwoners, clubs en verenigingen die in de kernen actief en betrokken zijn. Activiteiten voor talentontwikkeling en LEF, de Bouwspeelplaats en buurthuiswerk wordt hier onderdeel van

2.

Lokale Ondersteuning en hulp: Voor breed maatschappelijk werk, lokale jeugdhulp, schuldhulpverlening, basis jeugd-GGZ en lokale jeugdbescherming.

3.

Specialistische hulp, ingezet door het BSL: inzet van regionaal gecontracteerde partners voor complexe of langdurige zorgbehoeften op grond van de Jeugdwet, Wmo en de participatiewet. * Er zijn landelijk ontwikkelingen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage te gaan vragen voor de inzet van deze hulp. Wat voor effect dit gaat hebben moet nog blijken.

Lokale ondersteuning en hulp • Reorganisatie van de dienstverlening van het CJG en WSP • Alvast voorsorteren op:

• Regionale inkoop specialistische jeugdhulp • Hervormingsagenda Jeugd • Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming • Regionale inkoop Wet maatschappelijke ondersteuning

• Hoe budgetteren om preventieve dienstverlening van de gemeente goed neer te zetten?

Vragen?