Presentatie Plan van Aanpak tbv Commissie P&C

Financiën 2026-2029 Commissie Planning en Control 4 december 2025

Stelling Gemeenten kunnen goed begroten…

Veel voorkomend patroon bij gemeenten Voorspellende waarde P&C cyclus móét beter

Bron: BDO 2025. Cijfers 2023

Óók in 2024 zet dit zich voort

Bron: BDO 2025. Cijfers 2023

Dit is niet nieuw!

Bron: BDO 2025

Bron: Financieel portaal

Structurele oorzaken - landelijk Begroting versus realisatie

• Planningsoptimisme: Plannen duren in de praktijk langer • Rijksmiddelen: Structurele middelen moeilijk te voorspellen, vaak bijgesteld in circulaires. • Uitvoeringskracht: Politiek wil meer dan de gemeenten aan kunnen. Hogere regeldruk. Te weinig capaciteit. Bezwaarprocedures duren lang. • Behoudend ramen: Behoedzaam ramen voorkomt financiële verrassingen

Behoeftes vanuit de Raad • Tijdig, inzichtelijk en kwalitatief beter maken van de financiële rapportages Tijdigheid

Inzichtelijkheid

Financiële Overzichtelijkheid van de informatie in de raad rapportages (veel papier) niet actueel meer

Kwaliteit

Verschil tussen eindejaarsverwachting en realisatie

Koppeling aan inhoud/beleid Duidelijke draaiknoppen (wettelijk vs niet wettelijk, beïnvloedbaar vs nietbeïnvloedbaar) Afwijkingen raken meerdere programma’s. Wat raakt exploitatie en wat raakt balans?

Uitdagingen intern • Grote budgetscope: Ruim 3000 verschillende boekingscombinaties (Budgetten) • Capaciteit: 4 Financieel adviseurs en sinds mei 1 Businesscontroller • Complexe wet- en regelgeving: BBV, BTW, SPUK, WKR, SiSa • Doorlooptijden P&C: Producten overlappen elkaar door lange doorlooptijden • Uitvoeringstaken zijn divers: WMO, Openbare Werken, Sportaccommodaties • Doelstelling vs Budgetten: Doelen zijn niet altijd concreet/SMART. Budgetten leidend • Veel afhankelijkheden: Systemen, leveranciers, derde partijen • Rol van teamleiders: Taken, verantwoordelijkheden, kennis en kunde

Wat is nodig Intern Quick Fix

Bestuurlijk Fundamenteel

Verkorten doorlooptijden intern

Heldere doelstellingen formuleren

Strakkere planning, meer structuur

Maken van jaarplannen, gekoppeld aan beleid

Standariseren van cijferbesprekingen Datagedreven werken

Quick Fix

Fundamenteel

Verkorten doorlooptijden naar de raad

Hoe vaak rapportages en in welke vorm? Welke onderwerpen vast op de agenda (b.v. Personele uitgaven)

Doorlooptijden P&C

Wat hebben we dit jaar intern gedaan? • Businesscontroller per 1 mei aangenomen • Najaarsnota 2025: • Voorbereiding op de Najaarsnota is uitgebeider geweest. (Nadeel, langere looptijd) • Winternota 2025: • Inhoudelijk betere voorbereiding op de Winternota • De grootste afwijkingen van 2024 mee genomen in gesprekken • Gesprekscyclus anders ingericht • Cyclus 2026: • Een start gemaakt voor meer inzicht in de werkzaamheden voor 2026

Waar werken we heen? • Begroting opgebouwd uit taken en daarvoor benodigde middelen (=zero based budgeting) • Begroting met inzicht in (niet) beinvloedbare lasten én baten • Begroting met inzicht in grote Programma’s die afdelingsoverstijgend zijn (Programma WOO, Omgevingswet, Participatie) • Een aantal rapportages per jaar met daarin inzicht in: • Financien (Budgetten, Realisatie en Prognose) • Voortgang Speerpunten • Voortgang op programma overstijgende programma’s • ----

Plan van Aanpak • Nieuwe Begrotingsopzet • Begroting 2027: Zero-based budgeting • Begroting 2028: Nieuwe inrichting met Programmatisch werken • Rapportages • Commissie P&C februari 2026 • Beeldvorming aantal rapportages • Inhoud • Detail • Najaarsnota 2026: eerste opzet