Pre Gem Raad 19 feb 2026

Voorstellen BETROKKEN BURGERS

Agenda

3 adviezen aan B&W, Raadsleden en Ambtelijke organisatie

On-Boarding

Leren van elkaar

Systeem-Leefwereld

2

Scheiding van machten “Macht en Tegenmacht” Wetgevende macht

Uitvoerende macht

•

Regering

•

Regering

•

Tweede Kamer (SG)

•

Ministeries

•

Controlerecht (SG)

•

Eerste Kamer (SG)

•

Overheid.nl | Wetten.nl

3 Rechtsprekende macht •

Jurisprudentie rechtbanken,

gerechtshoven, hoge raad. •

Raad van State

Onafhankelijk adviseur van Gemeentelijk niveau: •

College van burgemeester en wethouders

•

Gemeenteraad

•

Volksvertegenwoordiging

•

Vaststellen van beleid

•

Controlerende functie

•

Gemeente secretaris

•

Ambtelijke organisatie

regering en parlement over wetgeving en bestuur en hoogste algemene bestuursrechter van het land.

• Waar is (zijn) de toezichthoudende(n) functie(s) belegd? • Wie(persoon) kan de burger aanspreken? • Wie is (zijn) Accountable /verantwoordelijk voor het totaal (stelsel) (Awb)

On boarding programma Wethouders en Raadsleden

DIGITALE AGENDA GEMEENTEN 2028 NEDERLANDSE DIGITALISERING STRATEGIE

Advies 1 On-boarding programma

4

Systeemwereld versus Leefwereld

5

Digitale mensenrechten versus systeemwereld Menselijke waardigheid moet leidend zijn in de vorming van beleid en wetgeving en in de uitvoering. Complexiteit van het systeem mag nooit de reden zijn dat mensen niet de hulp en ondersteuning ontvangen die ze nodig hebben. De complexiteit van het systeem hangt ook samen met de vormgeving van beleid en wetgeving vanuit een systeemdenken (uitgaand van de capaciteit en het budget van de overheid) en niet vanuit de vraag wat mensen nodig hebben (het burgerperspectief). Daarnaast is het digitaal stelsel van voorzieningen/systemen/digitaal stelsel omgevingswet (DSO) en de basisregistraties in Nederland zeer uitgebreid. De veelheid van digitale voorzieningen zorgt er soms voor dat mensen door de bomen het bos niet meer zien. Dit blijkt ook uit diverse rapporten, publieke waarden en mensenrechten[1], VNG Agenda Digitale Grondrechten en Ethiek 2022-2026[2] en het Nationaal Actieplan Mensenrechten[3]. De VNG noemt als voorbeeld in de Lijst kritieke processen gemeente Baseline Informatiebeveiliging Overheid BIO2 met name het proces: Fysieke leefomgeving, Vergunningverlening bouwprojecten/ ontheffingen en vergunningen: • • •

Risico Hoog (4) - Burgers en bedrijven verliezen vertrouwen als procedures niet eerlijk en transparant verlopen. En daarnaast als besluiten te lang duren, ten gevolge van falende ICT of onjuiste informatie. Risico Hoog (4) - Verlies van management control kan worden veroorzaakt voor falende systemen, onjuiste informatie en falende ketenprocessen. Risico Midden (3) - Incidenten kunnen leiden tot bredere kritiek op gemeentelijke organisatie.

Uitvoeringstoets Decentrale Overheden

Advies 2 Cultuur Leren van elkaar

6

De Uitvoeringstoets Decentrale Overheden (UDO) is een instrument dat ministeries helpt om te toetsen of nieuwe 2beleidsplannen en wetsvoorstellen uitvoerbaar zijn voor decentrale overheden zoals gemeenten, provincies en waterschappen. Wat is de UDO? De UDO is een toets die sinds januari 2023 bestaat en is ontworpen om ervoor te zorgen dat beleid dat decentrale overheden raakt, uitvoerbaar is. Het helpt bij het maken van realistisch beleid dat bijdraagt aan maatschappelijke opgaven. De toets bevat vragen over de uitvoerbaarheid van wet- en regelgeving, zoals: Hoe kunnen gemeenten, provincies en waterschappen dit beleid goed uitvoeren? Sluit de taak aan op hun bestaande takenpakket en deskundigheid? Krijgen ze voldoende middelen van de Rijksoverheid?.

Advies 3 De basis op Orde, Bedrijfsvoering Kwaliteitszorg PDCA

7

Artikel 3. Kwalitatieve aspecten

wetten.nl - Regeling - Besluit accountantscontrole decentrale overheden - BWBR0015524 ➢ Rekenschap/Verantwoording afleggen ➢ Doelmatigheid en Rechtmatigheid ➢ Doeltreffendheid en Proportioneel ➢ Sluitende PDCA-cyclus - Beleid, Procedures, Processen, Data/gegevens ➢ Sturen en verantwoorden ➢ Sturen en beheersen ➢ Plan ➢ Uitvoeren ➢ Monitoren ➢ Rapporteren

Bedankt NAMENS BETROKKEN BURGERS