Memo regeling adviesrecht

memo/advies Aan

: de leden van de commissie Ruimte

Van

: S. Vink

Datum

: 12 november 2025

Kenmerk : Kopie aan : Betreft

: Regeling adviesrecht ca

Beste dames en heren, In aanloop naar de Omgevingswet is (eind 2022) door de gemeenteraad de Regeling adviesrecht vastgesteld (Besluit van de raad van de gemeente Edam-Volendam regelende de delegatie van bevoegdheden, het adviesrecht en de participatie in het omgevingsrecht (Regeling adviesrecht, delegatie en participatie Edam-Volendam) | Lokale wet- en regelgeving) en (op 1 januari 2024) in werking getreden. Bij dit memo vind u een evaluatie over het gebruik van de regeling. In de regeling worden een aantal bevoegdheden verdeeld tussen raad en college inzake de afhandeling van omgevingsvergunning waarbij sprake is van een afwijking van het omgevingsplan, de zogenoemde buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna bopa). In de regeling (waarin 3 onderwerpen) gaat de meeste aandacht naar de regeling adviesrecht. De regeling, zoals die nu geldt, is simpelweg de beleidsneutrale vertaling van de oude regeling onder de Wabo/Wro. In de geest van de Omgevingswet (eenvoudig en beter) wordt voorgesteld de huidige regeling te heroverwegen. Met de mogelijkheid de formele regeling bindend adviesrecht af te schaffen of de regeling op een anders gewenste wijze aan te passen. Graag willen we hierover in gesprek met de technische commissie Ruimte op 4 december a.s. over de betrokkenheid van de raad bij bouwprojecten. Hoogachtend, Namens burgemeester en wethouders van Edam-Volendam

BIJLAGE Evaluatie afgelopen jaren Veel omgevingsvergunningen waarbij wordt afgeweken van het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan) met behulp van een bopa (voorheen projectafwijking), hebben betrekking op uitbreidingen die aansluiten op bestaande woningen of bedrijven. Dit zijn dus niet zulke spannende afwijkingen. Met de Omgevingswet heeft een verschuiving plaatsgevonden. Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen lichtere en zwaardere buitenplanse afwijking van het omgevingsplan (voorheen bestemmingsplan). Het gaat hierbij vaak om afwijkingen die voorheen onder de zogenaamde kruimelontheffingen vielen en die nu met bopa worden vergund. Grotere ruimtelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld met nieuwe woonwijken kwamen voorheen vooral langs in de vorm van een nieuw bestemmingplan. Op iets langere termijn zal ook het wijzingen van het omgevingsplan meer voorkomen om bouwplannen te faciliteren. Maar de komende jaren - kort na de inwerkingtreding van de Omgevingswet - zullen bouwprojecten vaak in de vorm van een omgevingsvergunning met bopa langskomen. Dit houdt verband met de transitie van het omgevingsplan. Er treedt dus een verschuiving op in de soort procedure, vergeleken met het Wabo-tijdperk.

Bij het ombouwen van de oude regeling (verklaring van geen bedenkingen) - beleidsneutraal naar de nieuwe regeling (bindend advies), is niet uitvoerig gekeken naar nieuwe mogelijkheden. Er heeft destijds (2022) vooral discussie in de raad plaatsgevonden over het aantal nieuwbouw woningen waarbij de raad betrokken wilde worden en voor die gevallen waar grond of een gebouw is afgenomen van de gemeente. De huidige regeling vraagt om een bindend advies van de raad bij nieuwbouw van meer dan 3 woningen. Echter recreatiewoningen (zijn geen (gewone) woningen, maar recreatie voorzieningen), tijdelijke woningen of containerwoningen, verbouw van bestaande panden tot meer woningen, komen niet langs voor advies. Overwogen is of een verschuiving van de grens van nieuwbouw van 3 woningen naar 10 woningen zou helpen om het aantal keren te beperken dat bindend advies moet worden gevraagd. Maar dat is niet het geval. Woningbouwplannen komen in allerlei aantallen, maar zelden tussen de 3 en de 10 woningen, meestal meer of minder. In 2023 zijn 301 omgevingsvergunningen verleend, waarvan 27 met een uitgebreide procedure. Zie onderstaande schema (bron jaarverslag omgeving 2023).

In dit jaar is vergunning aangevraagd voor woningbouw in de Noorderstraat met een uitgebreide procedure. Gelijktijdig met het bouwplan is een bestemmingsplanprocedure gevoerd, onder coördinatie. Hieraan is aandacht besteed in de raadsvergadering van april 2024. In 2024 In het jaar dat de Omgevingswet in werking is getreden zijn 334 omgevingsvergunningen verleend, waarvan 6 met een uitgebreide procedure. Zie onderstaand schema (bron jaarverslag omgeving 2024).

Hierna een afbeelding van de doorlooptijden van aanvragen in 2024 en de jaren daarvoor (bron jaarverslag omgeving 2024). De gemiddelde doorlooptijd is de afgelopen jaren wat gestegen en in vanaf 2023 gelijk gebleven. Bij de zaken waarvoor een uitgebreide procedure is

gevoerd is de looptijd toegenomen. Dit moet worden toegeschreven aan een enkele specifieke gevallen (zie langste doorlooptijd).

In 2024 heeft de raad voor 2 bouwprojecten (voor respectievelijk 9 en 11 woningen) in Oosthuizen een afzonderlijke verklaring van geen bedenkingen afgegeven. Deze aanvragen betroffen nog aanvragen op grond van de oude wetgeving (Wabo). Daarnaast zijn er nog een stuk of 6 Wabo aanvragen met projectafwijking afgehandeld (zaken die onder de Omgevingswet met bopa zouden zijn afgehandeld) en waarvoor een uitgebreide procedure is gevolgd. In het oog springt een windmolen, waarvoor gelet op de regeling geen verklaring van geen bedenkingen van de raad nodig was, maar waarbij de raad wel is betrokken. In 2024 zijn 56 aanvragen in behandeling genomen voor een omgevingsvergunning met bopa. Om u een beeld te geven wat voor typen aanvragen dat betreft. Dat betrof veelal zaken die onder de Wabo met een kruimelontheffing zouden zijn vergund, zoals zonweringen, een garage (bij een woning), B&B, verbouw woningen, gevelisolatie, dakkapellen, inritten, zonnepanelen, tijdelijke woonunits, overkappingen, gebruikswijziging. Vooruitblik 2025 Dit jaar kan de raad op afzienbare termijn een aantal voorstellen voor een bindend advies verwachten. Onder meer voor een bouwplan van 130 woningen in Edam (De Meermin) en een bouwplan voor 12 woningen in de Bokkingstraat in Volendam is recent nog een raadsadvies gevraagd. Met name bij het project De Meermin is de raad al meermalen en uitvoerig betrokken.

Ook voor de uitbreiding van basisschool De Koningsspil in Oosthuizen volgt in het najaar nog een voorstel voor advies aan de raad. De uitbreiding bedraagt namelijk meer dan 500 m2 bvo.