Jaarstukken GGD Zaanstreek-Waterland (met getekende verklaring).pdf

Planning en Control Cyclus Jaarstukken 2022 1 Jaarstukken 2022 2022.1.0

INHOUDSOPGAVE

___________

INHOUDSOPGAVE ......................................................................................................................... 2 VOORWOORD ............................................................................................................................... 3 1 JAARVERSLAG ............................................................................................................................ 4 1.1 Programmaverantwoording ................................................................................................... 5 1.1.1 Programma 1 Monitor, signaleren en adviseren ................................................................

6 1.1.2 Programma 2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming ..............................................10 1.1.3 Programma 3 Publieke gezondheid bij rampen en crises ..................................................20 1.1.4 Programma 4 Toezicht houden ......................................................................................22 1.1.5 Programma 5 Contracttaken ..........................................................................................24 1.1.6 Algemene dekkingsmiddelen ..........................................................................................26 1.2 Paragrafen ..........................................................................................................................27 1.2.1 Inleiding .......................................................................................................................27 1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ......................................................................27 1.2.3 Verbonden partijen........................................................................................................29 1.2.4 Onderhoud kapitaalgoederen .........................................................................................30 1.2.5 Financiering ..................................................................................................................30 1.2.6

Bedrijfsvoering ..............................................................................................................32 2 JAARREKENING .........................................................................................................................36 2.1 Balans per 31 december 2022 GGD Zaanstreek-Waterland .....................................................37 2.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ..................................................................39 2.3 Toelichting ..........................................................................................................................41 2.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .........................................................41 2.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2022 .............................................................42 2.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening .................................49 2.3.4 Resultaatbestemming ....................................................................................................56 2.4 Wet Normering Topinkomens ...............................................................................................57 2.5 Gebeurtenissen na balansdatum ...........................................................................................59 2.6 Claim datadiefstal

................................................................................................................59 2.7 Rechtmatigheid ...................................................................................................................59 2.8 Mpox ..................................................................................................................................60 2.9 Corona ...............................................................................................................................60 BIJLAGEN ....................................................................................................................................62 Afkortingenlijst ..........................................................................................................................62 Taakvelden ...............................................................................................................................63 Sisa bijlage ...............................................................................................................................64 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................................65 2 Jaarstukken 2022 2022.1.0

VOORWOORD

___________

Voor u ligt het jaarverslag en jaarrekening 2022 van GGD Zaanstreek-Waterland (GGD). Met het jaarverslag en jaarrekening legt het Algemeen Bestuur van de GGD verantwoording af over de uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden uit de programmabegroting binnen de Gemeenschappelijke Regeling (GR). Wij rapporteren graag over stand van zaken in de programma’s: 1. Monitoren, signaleren en Adviseren 2. Uitvoerende taken gezondheidsbescherming 3. Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises 4. Toezicht Ter informatie is in deze rapportage de financiële stand van zaken van de projectmatige werkzaamheden vermeld. Deze werkzaamheden hebben geen impact op het financieel resultaat. Het inhoudelijk verslag en de financiële rapportage over projectmatige werkzaamheden gebeurt separaat aan de opdracht gevende gemeente. Ook in 2022 speelt de aanpak van de Corona crisis nog steeds een rol. Sinds begin 2020 worden we geconfronteerd met een crisis veroorzaakt door de infectieziekte COVID-19 (corona). Een infectieziektecrisis, en dus nauw verbonden met één van de basistaken van de GGD, namelijk infectieziektebestrijding. In september 2020 is een sector Corona gevormd om alle corona gerelateerde werkzaamheden onder te brengen en deze financieel te scheiden van de overige GGD taken.

De inhoudelijke verantwoording van de Corona activiteiten staat beschreven bij programma 2 algemene gezondheidzorg Infectieziekten. In het najaar 2021 is in samenwerking met de gemeenten gestart met het project GGD 3.0, doel is te komen tot een toekomstbestendige GGD. De ontwikkelingen lopen langs drie pijlers: - Formuleren van een regionale visie op gezondheid. In januari 2023 is de regiovisie ‘samen werken aan gezondheid’ bestuurlijk vastgesteld; - Inzichtelijk maken van de financiën en de wijze van begroten en verantwoorden. In oktober 2022 is de nieuwe begrotingssystematiek 2024 vastgesteld; - Afspraken omtrent de governance. De governance groep maakt een eerste opzet voor een samenwerkingsstructuur met ambtenaren, managers en bestuurders op basis van de ervaringen van de gemeenten en GGD. We maken transparanter wat we doen voor de inwoners van onze regio en verbeteren de samenwerking met de samenwerkingspartners in het sociaal domein.

3 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1 JAARVERSLAG

___________

4 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1 Programmaverantwoording ___________ De programmaverantwoording heeft dezelfde opzet als de programmabegroting. In de programmabegroting zijn de vragen gesteld “Wat willen we bereiken?”, “Wat doen we hiervoor?” en “Wat kost het?”. In de programmaverantwoording worden de vragen beantwoord “Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?” en “Wat heeft het gekost?”.

5 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1.1 Programma 1 Monitor, signaleren en adviseren __________

Inhoud van dit programma: De GGD adviseert de gemeenten over hun beleid op het gebied van gezondheidspreventie, -bevordering en –bescherming. Monitort, signaleert en adviseert op basis van de breed beschikbare gegevens. De GGD is kenniscentrum voor onderzoek en brengt gezondheidsproblematiek op wijk/buurtniveau in kaart, adviseert over effectieve aanpak, participeert in beleidsnetwerken en legt verbinding tussen partijen. Taken Onder dit programma vallen de volgende taken: Programma 1 Monitor, signaleren en adviseren 10117001 Advisering lokaal gezondheidsbeleid 10117002 Epidemiologie 10117003 Gezondheidsbevordering

Basistaak Basistaak Basistaak

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Monitoring gezondheidssituatie De GGD monitort de gezondheid van de inwoners van de regio. Eens in de vier jaar wordt een specifieke leeftijdsgroep bevraagd. Landelijk is besloten om de monitors te intensiveren om de gevolgen van Corona in kaart te brengen. In 2021 en 2022 hebben er voor alle leeftijdsgroepen er een extra monitor plaatsgevonden. In het najaar 2021 heeft de dataverzameling van de Corona monitor Jeugd plaatsgevonden. In 2022 zijn de gegevens geanalyseerd en gerapporteerd. Er zijn 18 schoolrapportages verschenen en besproken met de scholen voor voortgezet onderwijs. In 2022 is de dataverzameling van de Corona Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2022 en Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Senioren 2022 afgerond. De data analyse en de publicatie van de resultaten vind plaats in 2023. Op basis van de gezondheidsmonitor Jeugd 2019 en de gezondheidsmonitor Jong volwassenen 2021 is een factsheet suïcidaliteit onder jongeren en jongvolwassenen gepubliceerd ( Suïcidaliteit onder jongeren en jongvolwassenen - GGD Zaanstreek-Waterland (ggdzw.nl). Op basis van de resultaten van gezondheidsmonitor Volwassen 2020 is meegewerkt aan een landelijke publicatie geluidsoverlast luchtvaart (https://ggdghor.nl/wpcontent/uploads/2022/07/Rapport_belevingsonderzoek_geluidhinder_en_slaapverstoring_2020-1.pdf).

6 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Er is gestart met de voorbereiding van de reguliere gezondheidsmonitor Jeugd, waaronder het samenstellen van de vragenlijst. De dataverzameling van plaatsvinden in 2023. Tevens zijn er voorbereidingen uitgevoerd voor OGGZ monitor, die in 2023 wordt uitgevoerd. In de gemeente Landsmeer, Oostzaan en Wormerland, Edam-Volendam en Zaanstad zijn de resultaten van de verschillende monitors gepresenteerd. Ook zijn deze resultaten gepresenteerd voor de leden van het algemeen bestuur. Medio april ging de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning (rVTV) website (www.gezondheidsverkenning.ggdzw.nl) live! In de regionale Volksgezondheid Toekomstverkenning (rVTV) brengt de GGD eens in de vier jaar informatie samen uit onderzoek, gesprekken en andere bronnen. De rVTV maakt de vele beschikbare gegevens toegankelijker. Er zijn vragen te vinden als: Hoe gezond leven we? Welke aandoeningen komen veel voor in de regio? Hoe staat het met de mentale gezondheid? En wat betekent dat voor beleid en praktijk? Het is een momentopname van de belangrijkste toekomstige opgaven op het gebied van gezondheid in Zaanstreek-Waterland. Dit biedt gemeenten inzichten en aanknopingspunten voor het meenemen van gezondheid in de vorming van beleid. De databank( Home - Gezondheid in Cijfers (ggdzw.nl) is uitgebreid. Er is achtergrondinformatie toegevoegd over de indicatoren.

Voor de ambtenaren is een training georganiseerd om resultaten in de databank op te zoeken en te kunnen presenteren.

Panel onderzoek

Het onderzoekspanel wordt door de GGD standaard ingezet om op een snelle en eenvoudige wijze de meningen, ervaringen en behoeften van inwoners te peilen met betrekking tot diverse gezondheidsonderwerpen. Hiermee levert het panel informatie op die de GGD en gemeenten kunnen gebruiken om gerichte activiteiten te organiseren om de gezondheidssituatie van de inwoners te verbeteren. In januari heeft een panelonderzoek plaatsgevonden over de beleving van de coronacrisis en de bereidheid om zich te houden aan de Coronamaatregelen. In juni heeft een tweede panel onderzoek plaatsgevonden naar de kennis van en het omgaan met mensen met dementie. De rapportages van de panelonderzoeken zijn te vinden op https://panelggd.nl/zaanstreekwaterland/. In oktober is de mening van ouders over JGZ-gezondheidsboodschappen bevraagd. De resultaten zijn in januari 2023 gepubliceerd. Advisering lokaal volksgezondheidsbeleid

Regiovisie

In het kader van GGD 3.0 hebben de gemeenten en GGD gezamenlijk de regionale visie op gezondheid ‘samen werken aan gezondheid’ opgesteld. De regiovisie beschrijft de strategische lijnen om gezamenlijk, gecoördineerd en gestructureerd te werken aan het bevorderen van de gezondheid van de inwoners in Zaanstreek-Waterland.

Preventie akkoord

De Rijksoverheid heeft een nationaal preventie akkoord afgesloten. Gemeenten kunnen op lokaal niveau een lokaal preventieakkoord afsluiten en voor de uitvoering financiële middelen verkrijgen. De GGD adviseert Purmerend, Zaanstad en Waterland over de uitvoering van het lokale preventieakkoord, specifiek op het thema gezonde en rookvrije omgeving en genotmiddelenpreventie. Daarnaast adviseert de GGD, in de regionale overleggen JOGG, de gemeenten Zaanstad, EdamVolendam, Purmerend op het thema Gezond Gewicht.

De Omgevingswet en openbare gezondheid

De invoering van de Omgevingswet is weliswaar uitgesteld, maar de GGD werkt al een aantal jaar intensief samen met gemeenten, de beide Omgevingsdiensten (NZKG, IJmond), Rijkswaterstaat, het Hoogheemraadschap en de Veiligheidsregio in het kader van het formuleren van de gemeentelijke omgevingsvisies en omgevingsplannen in Edam-Volendam en Zaanstad. Daarnaast is er specifiek geadviseerd over de herziening Kreekrijk (Zaanstad), het 7 Jaarstukken 2022 2022.1.0

bestemmingsplan Poelenburg Oost - Vrije Watering (Zaanstad), woningbouw aan de Kerkstraat in Oostzaan, ontwerpbestemmingsplan Woningbouwlocatie Paltrok ( Zaanstad), ontwerp bestemmingsplan Jonker Juffer (Zaanstad), bestemmingsplan Hofwijk Noord ( Zaanstad), de gasfabriek terrein Krommenie (Zaanstad), Slachthuisstraat (Zaanstad) . Het afgelopen jaar zijn 37 vragen om advies of verduidelijking van de gezondheidssituatie gesteld. De meeste vragen kwamen van de gemeenten en hadden betrekking op gezondheidsinterventies. Overige vragen kwamen vanuit het onderwijs en van burgers. Bovendien hebben en houden de accounthouders van de GGD hierover periodiek contact met de gemeenten. Aanbod van preventie programma’s

Gezonde School

De GGD besteedt structureel aandacht aan gezondheidsbevordering bij jeugdigen door middel van de Gezonde School methodiek. Eind 2022 zijn er 43 scholen met een vignet Gezonde School in onze regio ( van de 168 scholen). Gezamenlijk hebben deze scholen 57 certificaten behaald. De GGD heeft in 2022 66 begeleid scholen bij het behalen van een eerste, tweede of derde themacertificaat. Van deze scholen werken er 16 aan het thema Relaties & Seksualiteit met behulp van de stimuleringsregeling R&S. Alle scholen in de regio zijn aangeschreven via de Nieuwsbrief Jeugd met het aanbod tot begeleiding bij de Gezonde Schoolaanpak en om in aanmerking te komen voor de nieuwe subsidie rondes. 43 scholen hebben gebruik gemaakt van een landelijke subsidie Gezonde school gekregen. Er zijn scholen die hun certificaat na 3 jaar niet verlengen, maar wel dezelfde activiteiten blijven uitvoeren. Deze scholen tellen niet meer mee als Gezonde School. Het aantal scholen dat structureel aan een gezonde leefstijl werkt is dus in werkelijkheid hoger. Corona heeft een grote rol gespeeld op de scholen waardoor de aandacht voor de Gezonde School soms onderaan de lijst kwam te staan. Veel certificaten werden daarom ook niet verlengd. In totaal zijn er in 2022 11 vignetten verlopen.

In oktober is er vanuit de extra gelden van het stimuleringsbudget Relaties & Seksualiteit een theatervoorstelling georganiseerd voor ouders uit Zaanstreek Waterland over de seksuele ontwikkelingen van tieners. De GGD heeft meegedacht bij een onderzoek in Zaanstad welke informatie jongeren missen in de seksuele voorlichting met als doel het voorkomen van tienerzwangerschappen.

Valpreventie

Valpreventie is een belangrijk onderwerp in de landelijke nota 2020-2024 en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) 2023-2026. Valpreventie vraagt om een ketenaanpak van partners voor het signaleren van valrisico, het motiveren en doorverwijzen, het uitvoeren van erkende valpreventie-interventies, en het reguliere sport- en beweegaanbod. Eind 2021 is de GGD gestart met een project ketenaanpak valpreventie met als doel: Het opzetten of door ontwikkelen van integrale wijkgerichte ketenaanpak valpreventie in de regio, met gebruik van erkende interventies, te beginnen in twee pilotgemeenten, Oostzaan en Wormerland. In de twee pilot-gemeenten zijn inmiddels succesvolle ketens gevormd. Daarnaast heeft de GGD een regionale stuurgroep opgericht met onder andere de volgende partners: Zilveren Kruis, Apothekersvereniging ZW, Alliantie Fysiotherapie, Huisartsenzorg ZW, ZONH, gemeente Oostzaan en Wormerland en GGD. ZONH en GGD zitten deze stuurgroep voor. Het doel van deze stuurgroep is een regionale blauwdruk van de ketenaanpak te ontwikkelen die toekomstige lokale werkgroepen kunnen gebruiken, zodat de kwaliteit van de ketens in iedere wijk gewaarborgd/gelijk is en het opstellen van een regionaal plan van aanpak. Ook is de GGD aangesloten bij de thematafel Gezond Leven en Langer Thuis van het platform G’oud.

Op 1 december is akkoord gegeven door het bestuur van G’oud op een regionaal projectvoorstel van de thematafel, opgesteld door ZONH en de GGD. Zowel de lokale ketens als de stuurgroep worden ondersteund door het landelijk leernetwerk valpreventie van VNG, GGD GHOR, RIVM en academische werkplaatsen. Financiering van de ondersteuning van de GGD vindt plaats middels subsidie van het RIVM en ZonMW. 8 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Tevens heeft een bachelor student "gezondheid en leven" van de Vrije Universiteit Amsterdam onder begeleiding van de GGD onderzoek gedaan naar de beweegredenen van senioren om wel of niet mee te doen aan valpreventieprogramma's. De inzichten uit dit onderzoek zullen worden gebruikt bij de lokale inbedding van valpreventie in de regio.

Campagnes

Afgelopen januari 2022 heeft de landelijke campagne “IkPas/Dry January” plaatsgevonden. Deze campagne is erop gericht om mensen bewust te maken van hun drinkgedrag en aan te zetten tot het maken van weloverwogen keuzes ten aanzien van zowel de momenten als de hoeveelheid alcoholconsumpties die zij nuttigen. In de Regio Zaanstreek-Waterland hebben dit jaar 639 inwoners meegedaan die zich hebben opgegeven via de landelijke website van IkPas. Van de deelnemers dit jaar waren 205 man, 433 vrouw en 1 waarvan het geslacht niet is doorgegeven. De meeste deelnemers waren tussen de 45 en 65 jaar (379 inwoners). In maart is de campagne 30dagengezonder uitgevoerd. De campagne is een initiatief van GGD Zaanstreek-Waterland, GGD Gooi en Vechtstreek, GGD Hollands Noorden, GGD Kennemerland, GGD Noord en Oost Gelderland, GGD West-Brabant en ondersteund door Groen Kapitaal Provincie NH. In totaal hebben 7.800 mensen uit de zes GGD regio’s deelgenomen aan de actie. De website had 23.000 bezoekers t.o.v. 13.500 in 2021 en via Facebook waren er 772.700 weergaven t.o.v. 404.338 in 2021. Afgelopen oktober heeft de landelijk campagne Stoptober voor de 9e keer plaatsgevonden. Stoptober motiveert rokers om gezamenlijk 28 dagen te stoppen met roken in oktober, om zo de kans te vergroten om blijvend te stoppen. GGD Zaanstreek-Waterland rolt deze campagne elk jaar regionaal uit.

Dit jaar middels een camperpromotie, theatervoorstelling, regionale aftrap, online werving en busreclames. In de Regio Zaanstreek-Waterland hebben zich dit jaar 229 inwoners ingeschreven voor Stoptober, via de landelijke website. Innovatie GGD ZW participeert in een meerjarig onderzoek van het Trimbos Instituut naar de werkzame elementen van lokaal tabaksbeleid. Dit onderzoekt wordt gesubsidieerd door ZonMW. Betrokken partijen zijn Trimbos, Menzis, Pharos, GGD GHOR Nederland, 4 GGD'en (waaronder GGD ZW) en Gezondheidsfondsen voor Rookvrij. De onderzoekers hopen te ontdekken welke elementen van lokaal (gemeentelijke) tabaksbeleid effectief zijn, om vervolgens gemeenten te kunnen adviseren over de inzet van lokaal beleid om tabaksconsumptie tegen te gaan en een rookvrije generatie te bevorderen. Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Begroting na Realisatie 1e wijziging Begroting € 36.693 € € € 1.138.164 € 1.138.164 € 1.132.960

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ € €

766.226 € 92.555 € 276.135 €

744.624 € 82.386 € 248.154 €

744.624 82.386 242.950

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

39.941 63.000 -23.059

63.000 63.000 -

63.000 63.000 -

€ € € €

€ € € €

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

9 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1.2 Programma 2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming __________

Inhoud van dit programma: In de wet Publieke Gezondheid zijn een aantal gezondheid beschermende taken opgenomen waarvoor specialistische deskundigheid van belang is. In de wet is vastgelegd dat een aantal gezondheid beschermende taken door de GGD moeten worden uitgevoerd. Daarnaast voert de GGD, voor de acht gemeenten, een aantal aanvullende contracttaken uit. Taken Onder dit programma vallen de volgende taken: Programma 2 Uitvoerende taken gezondheidsbevordering Algemene Gezondheidszorg 20205001 Infectieziektenbestrijding Basistaak 20205002 SOA-bestrijding Basistaak 20205003 TBC-bestrijding Basistaak 10218001 Medische milieukunde Basistaak 20205004 Reizigersadvisering en -vaccinatie Basis+taak Jeugdgezondheidszorg 20201001 Jeugd 0-4 Basistaak 20201002 Jeugd Basisonderwijs Basistaak 20201003 Jeugd Voortgezet Onderwijs Basistaak 20201004 Rijksvaccinatieprogramma Basistaak 20201005 Zorgcoördinatie kindgericht Basistaak 20201007 Speciaal Onderwijs Basistaak 20201008 Opvoedingsondersteuning en groepsvoorlichting Basistaak 20201009 Inloopspreekuren en telefonische bereikbaarheid Basistaak 20204002 Calamiteiten op school Basistaak 20204004 Prenatale en postnatale zorg Basistaak 20204006 Opvoedspreekuur en ondersteuning Basistaak 20204014 Coördinatie netwerk Integrale Vroeghulp Basistaak Maatschappelijke gezondheidszorg 10206001 Meldpunt overlast en bemoeizorg Basistaak 10206002

Vroegsignalering Basis+taak

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Algemene gezondheidszorg Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Activiteiten Aantal adviezen meldingsplichtige infectieziekten Aantal adviesaanvragen afhandeling Informeren burgemeesters, burgers en organisaties Contactonderzoek Verzorgen van voorlichting seksuele gezondheid Uitvoeren Mantouxtesten BCG vaccinaties Maken röntgenfoto’s Bron- en contactonderzoek Aantal nieuwe TBC clienten Aantal opgespoorde latente infecties TBC (TBI) Aantal IGRA-verwijzingen Vaccinaties en advisering van reizigers Advisering m.b.t. milieufactoren

Prestatiedoelstelling per jaar 250 450 6 nieuwsbrieven per jaar 40 3 400 250 350 180

5000 consulten 6600 vaccinaties 90 adviezen per jaar

10 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Realisatie na een jaar 63.014 41.202 8 1.566 3 377 241 885 172 13 59 141 5.532 7.332 98

Afwijking + + + + = = = + = = = = + + =

Infectieziekten De infectieziektebestrijding omvat de algemene infectieziektebestrijding, Centrum voor Seksuele Gezondheid, tbc bestrijding en reizigersvaccinatie. De eerste helft van 2022 stond nog voor het grootste deel in het teken van de aanpak van het coronavirus. Begin juni is hier, voor dat moment tijdelijke, meldingsplichtige A-ziekte mpox bijgekomen. Dat is terug te zien in het aantal adviezen meldingsplichtige infectieziekten (A) en het aantal contactonderzoeken (D) die zijn uitgevoerd. Aan het eind van het jaar was mpox niet meer meldingsplichtig. De huidige formatie Infectieziektebestrijding bij de GGD Zaanstreek-Waterland is te klein om de taken van de algemene Infectieziektebestrijding, de seksuele gezondheid en reizigersadvisering op een voldoende niveau uit te voeren. De GGD is in maart samen met de GGD Hollands Noorden het project functionele samenwerking gestart en onderzoekt momenteel ook een samenwerking met GGD Amsterdam m.b.t.de seksuele gezondheid De TBC-zorg en Centrum voor Seksuele Gezondheid hebben het tweede halfjaar 2022 hun reguliere activiteiten weer kunnen uitvoeren. CSG heeft – door het niet altijd beschikbaar zijn van een vervangend arts – niet alle spreekuren kunnen uitvoeren. Om de TBC-zorg in de regio te waarborgen is er regionaal overleg tussen de Noord-Hollandse GGD’en. Het aantal röntgenfoto’s is fors hoger.

Dit wordt veroorzaakt doordat in deze telling ook de röntgenfoto’s gemaakt in de penitentiaire instelling Zaanstad zijn meegenomen en de TBC sreening asielzoekers in de crisisnoodopvang. Reizigers startte het jaar door corona nog met een beperkt aantal spreekuren, maar er kwam een sterk stijgende vraag voor reizigers waardoor de prestatiedoelstelling dit jaar alsnog ruim behaald is. Medische milieukunde Medische milieukunde adviseert de gemeenten en inwoners van de regio Zaanstreek-Waterland over potentiële gezondheidsrisico’s van de leefomgeving, zowel binnen als buiten de woning. Het aantal adviezen van medische milieukunde stijgt. Het gaat met name over thema’s als binnenmilieu, asbest, fijnstof, luchtkwaliteit en geluidsoverlast. In 2022 zijn 98 meldingen ontvangen. Het betreft zowel verzoeken voor een beleidsadvies als meldingen van inwoners van de regio rond milieu gezondheidskundige onderwerpen. Naast deelname aan diverse trajecten rond de Omgevingswet en overige beleidsadviezen rond gezonde leefomgeving zijn er meldingen en adviesaanvragen afgehandeld in het kader van doorlopende casuïstiek. Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Begroting na Realisatie 1e wijziging Begroting € 840.361 € 725.462 € 722.002 € 1.402.449 € 1.402.449 € 1.388.279

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ 1.566.281 € 1.451.731 € 1.451.705 € 76.288 € 227.077 € 227.077 € 490.289 € 449.103 € 431.499

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

109.952 40.441 150.393

€ € € €

-

€

-

€

-

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten). 11 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Corona Vanaf september 2020 is de tijdelijke sector Corona ingericht. In deze sector zijn alle corona gerelateerde activiteiten ondergebracht De sector Corona bestaat uit een vaste kern van flexibel inzetbare medewerkers, aangevuld met een flexibele pool van medewerkers, zodat de sector snel kan op- en afschalen. De GGD volgt bij de uitvoering de landelijke richtlijnen. Het ministerie van VWS heeft in oktober 2022 aangegeven dat de GGD-en tot 1 juli 2023 de covid-19 activiteiten moet continueren (testen, bron-en contact onderzoek en vaccineren). Testen Vanaf juni 2020 kon iedereen met klachten zich laten testen bij de GGD. In Zaandam en Purmerend is een teststraat gekomen. Sinds 2022 is het testbeleid gewijzigd. Een negatief testbewijs is niet meer nodig en een zelftest is voldoende. Het aantal besmettingen en het beleid heeft tot gevolg dat het aantal testen fluctueert en vanaf het najaar 2022 sterk afneemt, zie Corona dashboard Dashboard Testen - Zaanstreek-Waterland (ggdzw.nl). De GGD speelt hierop in door op- en af te schalen van de test capaciteit. Sinds september 2022 heeft de GGD 1 testlocatie in Koog aan de Zaan. Daarnaast is er een thuistest team, dat niet mobiele inwoners thuis kan testen en in zorginstellingen testen kan afnemen. Traceren: Bron- en contactopsporing Bron- en contactonderzoek (BCO) is een belangrijk onderdeel van de bestrijding van de corona pandemie.

Het doel van het BCO is om contacten te identificeren, hen te informeren over de blootstelling en de risico’s op besmetting, en hen te wijzen op maatregelen die genomen moeten worden om verdere verspreiding te voorkomen. Doordat het aantal testen afneemt nemen ook de werkzaamheden van het BCO af. Het BCO is eind 2022 afgeschaald tot een minimale bezetting, zodat de GGD aan de opdracht van VWS kan blijven voldoen. Dit betekent dat er alleen bron en contactopsporing plaats vindt bij VVT-instellingen (Verzorging, Verpleging en Thuiszorg),

ziekenhuizen en bij overledenen. Daarnaast vinden periodiek een steekproef plaats onder positief getesten om informatie over besmettingen te verkrijgen. Vaccineren In het najaar 2022 is de vierde grote vaccinatie ronde gestart voor inwoners van 12 jaar en ouder. Ca. 55.000 inwoners hebben deze vaccinatie ontvangen. Het aantal inwoner dat zich laat vaccineren neemt per vaccinatie ronde af, zie Dashboard - Vaccineren - Zaanstreek-Waterland (ggdzw.nl). Voor het vaccineren heeft de GGD in 2022 twee grote vaccinatie locaties in Assendelft en Purmerend ingericht. Vanaf december 2022 is de grote vaccinatielocatie in Purmerend gesloten. Om het vaccineren zo laagdrempelig mogelijk te maken maakt de GGD, naast de grote vaccinatielocatie in Assendelft, gebruik van kleinere locaties in de regio. Zo vaccineert de GGD in verschillende buurthuizen in Zaandam, Wormer en Beemster, in PX Volendam, in de moskee in Zaandam en het Dijklander ziekenhuis in Purmerend. Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Realisatie € 25.390.415 € -

Lasten primaire taak Overhead primaire taak

€ 25.305.673 € 84.742

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

12 Jaarstukken 2022 2022.1.0

-

Hieronder wordt de totaaldeclaratie coronakosten weergegeven.

Kostensoort Totaal Bron- en contactonderzoek BCO regulier BCO grootschalig risicogericht testen Totaal Bemonstering Bemonstering regulier Bemonstering grootschatlig risicogericht testen Totaal COVID-19 vaccinatie Vaccinatie Totaal Overige Meerkosten Infectieziektebestrijding (IZB) Tuberculosebestrijding (TBC) Medische Milieukunde (MMK) Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht Seksuele Gezondheid (inclusief SOA poli) Reizigerszorg Gezondheidsbevordering (GB) Algemene Gezondheidszorg (AGZ) Jeugdgezondheidszorg (JGZ), incl. Rijksvaccinatie Openbare GGZ / Sociaal medische advisering Veilig Thuis Forensische Zorg (For) Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Overig Ondersteuning Totale voorlopige uitgaven 2022

Opgave kosten incl. btw € 3.280.169 € 3.280.169 € € 3.365.672 3.365.672 € 16.413.548 € 16.413.548 € 2.452.569 € 75.672 € € € 10.781 € 582 € 2.984 € 949 € € 454.561 € 10.311 € 3.930 € € € 133.376 € 1.759.423 € 25.511.958

MPox In 2022 is de GGD geconfronteerd met extra kosten in verband met het bestrijden en beheersen van Mpox virus, ook wel apenpokken genoemd. Op basis van de wet Publieke Gezondheid (PG) heeft de GGD extra taken en opdrachten van de minister gekregen. De meerkosten worden door het ministerie van VWS direct vergoed aan de GGD.

Declaratie apenpokkenvirus bestrijding 2022 Kosten voor BCO, monstername, vaccinatie Laboratoriumkosten Overhead Totaal meerkosten 2022

€ 35.290 € € € 35.290

De gedeclareerde kosten bestaan bijna uitsluitend uit kosten voor personeel. Uit het oogpunt van kosteneffectiviteit, is gebruik gemaakt van de faciliteiten van de coronabestrijding.

13 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Jeugdgezondheidszorg Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Indicator Percentage Aantal aantal dossiers 0 - 18 jaar 59.715 Aantal geboortes 3.308 Aantal vluchtelingen en nieuwkomers en land van herkomst 1.330 2 weken huisbezoek 98% 3.209 Contactmoment 4 weken 94% 3.082 Contactmoment acht weken 93% 3.032 Contactmoment 3 maanden 97% 3.186 Contactmoment 4 maanden 94% 3.066 Contactmoment 6 maanden 90% 2.958 Contactmoment 11 maanden 101% 3.311 Contactmoment 14 maanden 90% 3.255 Contactmoment 18 maanden 58% 2.093 Contactmoment 2-jarigen 68% 2.275 Contactmoment 3 jaar 61% 2.161 Contactmoment 3,9 jaar 93% 3.317 CM groep 2 JV en arts 26% 943 CM groep 2 DA 96% 3.481 Contactmoment groep 7 42% 1.550 Contactmoment VO aantal Contactmoment (CM) indicatief 0 jaar 98% 3.200 aantal cm indicatief 1 jaar 42% 1.536 aantal cm indicatief 2 jaar 47% 1.581 aantal cm indicatief 3 jaar 42% 1.504 aantal cm indicatief 4 jaar 35% 1.619 aantal cm indicatief 5 jaar 33% 1.199 aantal cm indicatief 6 jaar 25% 949 aantal cm indicatief 7 jaar 13% 447 aantal cm indicatief 8 jaar 8% 281 aantal cm indicatief 9 jaar 6% 198 aantal cm indicatief 10 jaar 7% 247 aantal cm indicatief 11 jaar 8% 288 aantal cm indicatief 12 jaar 9% 256 aantal cm indicatief 13 jaar 8% 284 aantal cm indicatief 14 jaar 6% 234 aantal cm indicatief 15 jaar 4% 247 aantal cm indicatief 16 jaar 4% 100

aantal cm indicatief 17 jaar 2% 46 aantal cm indicatief 18 jaar 1% 11 Contactmomenten logopedie, uitgesplitst naar type en indicaties 4.008 Logopedisch consult 5 jarigen 114% Indicatief consult 5 jarigen 64% 2.578 top 3 redenen JGZ om leerlingen op te roepen psycosociale problemen, gewicht/ eetprobelemen, seksualiteit/ relaties top3 indicaties logopedie articulatie, auditief geheugen, taalproductie Overgewicht 2, 5 en 10-jarigen

2022 was een jaar met onverwachte heftige maatschappelijke ontwikkelingen met de oorlog in Oekraïne en de aanhoudend grote stroom asielzoekers en nieuwkomers in Nederland. Voor de JGZ betekende dat een grote toestroom van kinderen uit Oekraïne nieuwkomers en een crisisnoodopvang van asielzoekers met kinderen. In 2022 zijn er, naast de 505 kinderen uit Oekraïne 825 overige 14 Jaarstukken 2022 2022.1.0

nieuwkomers/kinderen uit het buitenland in de regio komen wonen. De meeste kinderen komen uit Bulgarije, Syrië en Turkije met respectievelijk 106, 106 en 100 kinderen. De JGZ heeft hierdoor en door de krappe arbeidsmarkt voor artsen, keuzes moeten maken in het aanbod aan kinderen en gezinnen In heel Zaanstreek-Waterland. Daarbij gaan kinderen die de zorg echt nodig hebben voor gezinnen waar het goed loopt: ‘meer waar het moet en minder waar het kan’. In 2022 is gestart met de hervorming van het JGZ dienstenpakket. Dit pakket zal in 2023 verder vorm krijgen in samenspraak met gemeente In 2022 waren er 3.291 geboorten (2021: 3.602). De stroom kinderen uit Oekraïne en nieuwkomers zijn na een intake en eerste consult bij een arts ingevoegd in het reguliere proces van de JGZ. Dat is op leeftijd gedaan. De aller jongsten eerst en daarna de schoolkinderen. Dit proces wordt in de eerste helft van 2023 afgerond. Zoals hierboven vermeld zijn de contactmomenten bij de jonge kinderen wat in elkaar geschoven. Minder contacten, verspreid over een langere periode waar dat mogelijk was. Daar waar er zorgen zijn om deze kinderen/gezinnen zijn de contactmomenten door gegaan. Na de heropening van de kinderopvang kwam er begin 2022 een stroom aan aanvragen voor observaties in verband met gedrags- en ontwikkelingsproblematiek bij de jonge kinderen.

Dit had vervolgens ook weer gevolgen voor de aanmeldingen voor VTO Vroeghulp, die dan ook meestegen. Inmiddels is de toestroom iets afgenomen en lijkt te stabiliseren. In totaal zijn er 81 trajecten uitgevoerd in 2022. Een kwart meer dan de reguliere 60 trajecten op jaarbasis. Gezinnen op de wachtlijst worden uiteraard niet losgelaten, daar wordt hulp op maat aangeboden vanuit VTO vroeghulp. Consultatiebureau en prenatale zorg • De prenatale- en intake huisbezoeken zijn uitgevoerd; • De hielprik en de gehoorscreening zijn uitgevoerd; • De contactmomenten met een vaccinatie of screening (heupen en hart) hebben prioriteit. In overleg met ouders zijn sommige andere contactmomenten vervallen of later uitgevoerd; • Kinderen met een indicatie werden allen gezien; • Er was in 2022 zowel een telefonische bereikbaarheid van de jeugdgezondheidszorg en informatie op de website om ouders en professionals te kunnen helpen bij vragen en te adviseren. Ouders kunnen dagelijks chatten met een verpleegkundige. Daarnaast is de verpleegkundige ook drie avonden per week bereikbaar; • In augustus 2022 is Zaanstreek-Waterland breed gestart met een aangepaste werkwijze in verband met een tekort aan jeugdartsen. Dit hield onder meer in dat contactmomenten van de arts zijn overgenomen door verpleegkundigen en artsen uit Waterland zijn ingezet in de Zaanstreek.

Enkele contactmomenten zijn samengevoegd als dat mogelijk was, bijvoorbeeld 1 contactmoment tussen 3 en 4 jaar in plaats van 2; • Indicatieve contactmomenten zijn uitgevoerd evenals hulp bij opvoeden en spraak-taal achterstanden; • In 2022 is samen met alle partners gewerkt aan de implementatie van het Prenataal Huisbezoek dat vanaf 1 juli onderdeel van ons aanbod aan kwetsbare gezinnen is. Inmiddels worden de eerste pre natale huisbezoeken uitgevoerd. Onderwijs (basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs) • Contactmomenten zijn hervat en er is een inhaalslag gedaan; • De logopedische screening rondom 5 jaar wordt bij alle kinderen uitgevoerd. Er is nog een lichte achterstand in de leeftijd waarop deze wordt uitgevoerd. De inhaalslag verloopt goed; • De zintuigscreening die in de kleutergroepen wordt gedaan door de doktersassistentes heeft iets vertraging opgelopen. Hierin lopen we 2 maanden achter; • Op sommige scholen zijn kinderen van groep 7 op school gezien waarbij ouders aansloten via beeldbellen of kwamen naar school voor het consult. Dit werd zeer gewaardeerd door ouders die in verband met beeldbellen op hun werk konden blijven; • Alle geplande contactmomenten op het VO zijn door gegaan; • Indicatieve contactmomenten zijn uitgevoerd (fysiek of telefonisch).

Tevens zijn veel zorg overleggen, met name van het speciaal onderwijs, doorgegaan; • Pubers hebben de mogelijkheid zelf te chatten met een verpleegkundige. 15 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Groepsvaccinaties en individuele vaccinaties • De “22-weken prik” (maternale kinkhoestvaccinatie voor zwangeren) is tijdens speciale spreekuren op diverse locaties in de regio uitgevoerd. Inmiddels is het alleen geven van de vaccinatie uitgebreid tot een volwaardig contactmoment ‘ Kennismaking JGZ en vaccinatie’ . Ouders hebben de keus in plaats, dag en tijdstip; • De groepsvaccinaties (HPV-DTP/BMR) vonden in maart, april en november in de diverse gemeenten plaats. Vanaf 2022 is het vaccinatiemoment teruggebracht van 12 jaar naar 10 jaar en wordt de vaccinatie ook aangeboden aan jongens. In 2022 en 2023 betekent dit een grote inhaalslag die een fors beslag legt op het beschikbare personeel. In verband met de krappe arbeidsmarkt, ook voor verpleegkundigen, heeft het huidige personeel dit als extra taak erbij gedaan. Wat heeft het gekost?

Realisatie

Begroting na 1e wijziging

Begroting

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten Incidentele baten

€ 542.293 € 201.920 € 190.125 € 10.573.283 € 10.573.283 € 10.135.928 € 18.715 € € -

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering Incidentele lasten

€ 7.372.444 € 7.449.903 € 7.053.113 € 550.920 € 495.868 € 495.868 € 3.148.473 € 2.829.432 € 2.777.072 € 13.633 € € -

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

48.821 48.821

€ € € €

-

€ € € €

-

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

Uitvoerende taken gezondheidsbescherming: Maatschappelijke gezondheidszorg Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

16 Jaarstukken 2022 2022.1.0

A B

C B C

D E F G

Activiteiten Probleeminventarisatie n.a.v. meldingen Toeleiden naar hulpverlening

Prestatiedoelstelling per jaar Realisatie na een jaar 604 meldingen 770 Afhankelijk van de vraag wachtlijsten in de GGZ maken doorgeleiding complex Samenwerking met ketenparters realiseren Overleg en afstemming 90% Kennis en expertisecentrum Consultatie aan ketenpartners 100% (reguliere zorg en lokale teams) Deelname aan overleg 1e of 2 lijns Organisatie van Overleg Overlast zorgorganisaties en Bemoeizorg met 100% ketenpartners in de regio ( 8x per jaar) Deelname aan Hometeams 100% Meldingen onverzekerden in de zorg 125 meldingen 1334 Vroegsignalering in samenwerking met 1100 meldingen 1221 politie Suicide meldingen 274 Meldingen WVGGZ 52

Afwijking + -

+ =

= = + = = =

Meldingen bij het Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ): 770 meldingen De trend dat het aantal meldingen hoger is dan het begroot aantal van 604 geldt ook voor 2022. Wel is er een daling ten opzicht van 2021 waarneembaar. Een mogelijke oorzaak zit er in de periode na een jaar corona. Door de transitie in de zorg van kliniek naar maatschappij, zijn er meer kwetsbare mensen in wijken (al dan niet met passende zorg- en ondersteuning). Mede door GGZ in de Wijk is de netwerksamenwerking (o.a. wijkteams, woningbouwverenigingen, en politie) goed en daardoor komen kwetsbare personen vroeg in beeld. Er is steeds meer sprake van complexe problematiek. Daarbij veroorzaken de wachtlijsten binnen de GGZ en verstandelijke gehandicapten keten voor meer meldingen van zorg mijdende cliënten. Bovendien geeft het landelijke “Meldpunt Zorgwekkend Gedrag” een impuls aan de burger om te melden. Er is gestart met de werkgroep op basis van ZonMW subsidie Notoire Overlastgevers (NO). Deze groep omvat regionaal ongeveer 54 cliënten MABZ. De verdeling van het aantal meldingen MABZ per gemeenten is als volgt: Gemeente Beemster Edam-Volendam Landsmeer Oostzaan Purmerend Waterland Wormerland Zaanstad buiten regio zwervend in regio missing Totaal

2018 12 51 20 6 181 25 26 376 34 4 1 736

2019 10 47 10 <5 184 26 18 397 27 5 0 724

Meldingen MABZ 2020 15 54 14 6 203 20 28 400 30 3 1 774

2021 24 63 32 10 302 33 40 543 66 7 0 1.120

2022 59 16 6 207 25 37 399 16 5 770

Het aantal melding WvGGZ is stabiel. Er zijn in totaal 52 verkennende onderzoeken (VO’s) uitgevoerd ( in 2021: 48) voor 6 gemeenten. Vanaf 1 juli heeft ook Purmerend de uitvoering van het verkennend onderzoek bij de GGD belegd. In de samenwerkingsafspraken is vastgelegd dat nadat een verzoekschrift tot zorgmachtiging is vastgelegd de zorg vanuit het MABZ stopt. Ondanks deze afspraken levert het MABZ ‘overbruggingszorg’. Indien de periode tot overdracht aan de GGZ niet goed wordt overbrugd leidt dat tot versterking van de maatschappelijke teloorgang van de cliënt. Het MABZ doet hierbij een expliciet appél op de GGZ (omdat het diens verantwoordelijkheid is) dat er toe heeft geleid dat de samenwerking met de FACT-teams is verbeterd. De GGZ en MABZ stemmen beter dan voorheen af en stemmen zorgvuldiger af inzake casuïstiek, wachtlijsten en urgentie. 17 Jaarstukken 2022 2022.1.0

De verdeling van het aantal meldingen WvGGZ per gemeenten is als volgt:

Gemeente

meldingen WvGGZ 2022 Edam-Volendam 7 Landsmeer <5 Oostzaan <5 Purmerend 15 Waterland <5 Wormerland <5 Zaanstad 17 buiten regio <5 Totaal 52 Suïcidale gedachten en gevoelens krijgen als gevolg van mentale gezondheid na corona meer aandacht dan voorheen, o.a. in de media, waardoor een grote groep melders een appél doet op het meldpunt suïcide preventie als onderdeel van het MABZ. Er is een forse toename waar te nemen van vragen en nazorg bij suïcide(pogingen). Los van vragen uit het grote netwerk van MABZ zijn nu ook scholen en ziekenhuizen in beeld met vragen aan het MABZ. De wens is groter dan voorheen om structurele expertise en/of aanwezigheid ten behoeve van leerlingen/ patiënten met mentale problemen. Het voortgezet onderwijs heeft hier aparte financiële middelen voor beschikbaar. De verdeling van suïcide meldingen per gemeente is als volgt:

Gemeente

suicide meldingen 2022

Edam-Volendam Landsmeer Oostzaan Purmerend Waterland Wormerland Zaanstad buiten regio Totaal

24 5 <5 100 13 10 113 7 274

Vroegsignalering verwarde personen (VSO): 1221 meldingen In 2022 zijn 1221 meldingen van de politie ontvangen. Het betreft in totaal 811 cliënten. Meerdere cliënten worden meerdere malen gemeld. De verdeling van het aantal meldingen per gemeenten is als volgt:

18 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Gemeente Beemster Edam-Volendam Landsmeer Oostzaan Purmerend Waterland Wormerland Zaanstad buiten regio zwervend in regio Totaal

2018 22 72 32 0 347 24 16 278 51 0 842

meldingen VSO 2020 23 71 27 2 349 26 39 320 68 0 925

2019 17 62 16 5 318 22 20 340 50 0 850

2021

2022

27 68 37 8 366 38 47 443 95 0 1.129

90 28 10 487 35 37 488 46 0 1.221

Meldingen Onverzekerden in de Zorg: 1334 meldingen (veelal Oekraïners) Het aantal meldingen is fors toegenomen. Het aantal meldingen is 1334. Dit wordt veroorzaakt doordat de Rijksoverheid heeft besloten om de zorg en hulpverlening aan de Oekraïense vluchtelingen ook via de regeling medische noodzakelijke zorg aan onverzekerden te laten verlopen. Per 1 juli 2022 is een specifieke regeling voor deze doelgroep van kracht: de regeling medische zorg Ontheemden uit Oekraïne (RMO). Per 1 augustus 2022 wordt de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden stopgezet, vanwege een ontbrekende grondslag om de meldingen aan de GGD door te geven. De GGD zal dan ook geen meldingen meer ontvangen. Het ministerie van VWS werkt aan een oplossing. Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Begroting na Realisatie 1e wijziging Begroting € 12.634 € € 1.202.806 € 1.202.806 € 1.196.445

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ € €

780.715 € 155.870 € 322.684 €

741.091 € 171.729 € 289.986 €

741.091 171.729 283.625

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

-43.829 -43.829

-

€

-

€

-

€ € € €

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

19 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1.3 Programma 3 Publieke gezondheid bij rampen en crises __________

Inhoud van dit programma: Wettelijk is vastgelegd dat de directeur Publieke Gezondheid bij rampen en crises verantwoordelijk is voor het gezondheidskundig advies aan de burgemeesters. De GGD voert in het kader van rampen taken uit op het terrein van infectieziekten bestrijding, medisch milieukunde, psychosociale hulpverlening en gezondheidsonderzoek na rampen. Taken Onder dit programma valt het volgende taken: Programma 3 Publieke gezondheidszorg bij rampen en crises 30321001 Rampenbestrijding GHOR Basistaak 30321002 GROP OTO/PSH Basistaak

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? A B

Activiteiten GGD/ GRIP incidenten Opleiden, trainen en oefenen Crisisplan GGD

C

Evaluatie Crisisplan

Prestatiedoelstelling per jaar Realisatie na jaar Kwalitatieve afhandeling 12 Crisisteam: 4x; PSH:4x; alarmering: 6 1x, Themabijeenkomsten: 5x Zelfevaluatie: 1x, Jaarverantwoording 2 OTO 1x

Afwijking = =

De GGD beschikt over een crisisplan Publieke Gezondheid. Al vele jaren bereiden GGD-en zich planmatig voor op hun rol bij rampen en crises. De crisisorganisatie is flexibel: per crisis wordt beoordeeld welke aandachtsgebieden/taakvelden nodig zijn in het crisisoverleg en alleen die worden opgeschaald. Naast de zogeheten flitscrisis heeft de GGD de laatste jaren steeds meer te maken met langdurige crisissituatie, waarop moet worden ingespeeld. In maart 2022 is het crisisteam GGD opgeschaald om een inschatting te maken wat de komst van de Oekraïense vluchtelingen voor de GGD processen betekent. Vanaf juli verzorgt de regio ook crisisnoodopvang voor asielzoekers, die nog niet terecht kunnen in Ter Apel. In het kader van de opvang van Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers heeft de GGD inspecties technische hygiënezorg uitgevoerd bij verschillende opvanglocaties en zijn de processen infectieziekten, inclusief tbc en corona, JGZ en PSH actief. Opleiden, trainen, oefenen Het opleiden, trainen en oefenen van de functionarissen die een rol vervullen in het crisisplan (sleutelfunctionarissen) vindt plaats op basis van het jaarplan vakbekwaamheid dat gezamenlijk met de buur GGD-en is opgesteld. Vanuit het Netwerk Acute Zorg Noord West ontvangt de GGD een financiële bijdrage voor de organisatie van de oefeningen/trainingen.

In verband met de aanpak van het coronavirus en de vluchtelingen zijn de meeste geplande oefeningen niet doorgegaan. In het voorjaar zijn gezamenlijk met de GGD Amsterdam 4 oefeningen en trainingen PSH georganiseerd. In juni is, samen met de Veiligheidsregio en GHOR, de oefening ‘Opvang en verzorging in een opvanglocatie’ georganiseerd voor onder andere leiders bevolkingszorg, communicatie adviseurs, Rode Kruis en leiders en leden van het psychosociaal opvang team. PSH inzet In de afgelopen periode is 10 maal psychosociale begeleiding en advisering gegeven in het kader van een incident. Het betreft onder andere ondersteuning van het onderwijs bij de aanpak seksueel overschrijdend gedrag, incident op voortgezet onderwijs, verkeersongeluk waarbij leerlingen van voorgezet onderwijs betrokken waren, een ongeluk op een basisschool, waarbij een leerling met een trauma helikopter is vervoerd en verschillende suïcides. 20 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Begroting na Realisatie 1e wijziging Begroting € 77.550 € 201.381 € 201.180 € € € -

Lasten primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ €

64.898 € 29.578 €

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

-16.926 -16.926

€ € € €

174.800 € 26.581 €

174.800 26.380

-

-

€ € € €

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

21 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1.4 Programma 4 Toezicht houden __________

Inhoud van dit programma: De GGD verricht toezichthoudende taken. Het toezicht kan signalerend en beïnvloedend van aard zijn of meer controlerend (nadruk ligt op het naleven van regels) Taken Onder dit programma valt het volgende taken: Programma 4 Toezicht houden 10407002 Inspectie huidpenetrerende handelingen 10407004 Inspectie kinderopvang

Basistaak Basistaak

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Activiteiten Inspecties kinderopvanglocaties

Inspecties jeugdverblijven Inspecties tattoeëren en piercen

Inspecties sexbranche Inspecties Evenementen

Realisatie na een jaar 100% bestaande opvanglocaties 78% 100% nieuwe opvanglocaties 100% 100% nieuwe gastouders 100% Prestatiedoelstelling per jaar

steekproef bestaande gastouders conform afspraak gemeenten 100% bestaande verblijven 100% nieuwe verblijven 100% nieuwe aanvragen vergunning 100% hercontroles lopende vergunningen adviestaak adviestaak

Afwijking = =

35% 100% 100%

= = =

100%

=

100% 2 3

= = =

Niet alle inspecties zijn volgens plan uitgevoerd. De GGD heeft prioriteit gelegd bij alle nieuwe inspecties. Er is een achterstand bij de inspecties van bestaande kinderopvanglocaties en gastouders. De wettelijke verplichte 5% steekproeven is behaald; het aantal afgesproken steekproeven met de gemeenten zijn niet behaald. De volgende omstandigheden zijn daarvoor de oorzaak: 1. Personeel Personele zaken (vertrek en opvulling van vacatures) hebben er toe geleid dat een achterstand is ontstaan met betrekking tot inspecties kinderopvang/gastouders. De helft van het team toezichthouders is nieuw; 2. Ziekteverzuim In januari/februari/december 2022 was het ziekteverzuim door Corona, kort ziekteverzuim en een langdurige herstelperiode hoger dan normaal; 3. Inspectieproces In overleg met gemeenten is bij het uitvoeren van inspecties rekening gehouden met de werkdruk bij de kinderopvangorganisaties waar door er minder inspectie konden worden uitgevoerd dan begroot.

Hygiëne adviezen

Vanuit de preventietaak van de GGD is ook in 2022 extern een beroep gedaan op de deskundigheid van de sector Toezicht (onder andere advisering Technische Hygiëne Zorg). Intern is geadviseerd bij het opzetten van nieuwe vaccinatielocaties. Vanuit deze kennis is veel samengewerkt met de GHOR en is geadviseerd over het opzetten van de opvangvoorzieningen voor Oekraïners en asielzoekers in de regio. 22 Jaarstukken 2022 2022.1.0

In het kader van het nieuwe prostitutiebeleid van Zaanstad zijn de bedrijfsplannen van seksbedrijven beoordeeld. Wat heeft het gekost?

Baten regulier Baten bijdragen gemeenten

Begroting na Realisatie 1e wijziging Begroting € 476.306 € 652.206 € 648.468 € € € -

Lasten primaire taak Overhead primaire taak Overhead bedrijfsvoering

€ € €

418.416 € 67.088 € 180.327 €

Tussenresultaat Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

€ € € €

-189.525 -189.525

€ € € €

391.712 € 98.440 € 162.054 €

391.712 98.440 158.316

-

€

-

€

-

Voor de analyse van de afwijkingen van de realisatie ten opzichte van de begroting wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening § 2.3.3 (toelichting op overzicht van baten en lasten).

23 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1.5 Programma 5 Contracttaken __________

Inhoud van dit programma: De GGD voert aanvullende taken uit op basis van een overeenkomst, in opdracht van gemeenten of derden. Het gaat om taken die passen in de algemene doelstellingen van de GGD en samenhang en synergie kennen met de taken die de GGD uitvoert. Onderstaand wordt inzicht gegeven in de contracttaken die de GGD uitvoert en voor welke gemeente of instantie. Verder wordt inzicht gegeven in het budget waar binnen de betreffende contracttaken worden uitgevoerd. Contracttaken hebben geen impact op het resultaat.

Contracttaak MSA

Opdrachtgever

Subsidiebedrag

Gezonde school Gezonde school Pilot valpreventie Kennisnetwerk in de steigers Open de voordeur Genotmiddelenpreventie Relaties & seksualiteit Rookvrije Omgeving Borgen, inbedden en verbinden Corona Gez.heidsmonitor Jeugd Jongvolwassenen monitor GM Volwassenen en ouderen STORM Aanvulling Corona GM Aanloopfase Kennisnetwerkplaats MGZ Meldpunt Bijzondere Zorg Meldpunt Bijzondere Zorg Wvggz Wvggz Dak- en thuislozenteling Straathoekwerk Get a Grip GGZ in de wijk GGZ in de wijk GGZ in de wijk GGZ in de wijk Jongerenloket Wijk GGD Innovatieve psychiatrie Uit Huis Geplaatsten Opvang Opvang vluchtelingen Oekraïne Veilig Thuis Tijdelijke uitbreiding Veilig Thuis Naar volgende tabel

Achmea GGD GHOR RIVM ZonMw Zaanstad Zaanstad GGD GHOR GGD GHOR ZonMw ZonMw ZonMw ZonMw 113Online ZonMw Zaanstad

€ € € € € € € € € € € € € € €

5.000 24.734 10.040 24.565 71.473 24.487 22.021 26.808 13.063 45.713 20.428 45.973 29.877 13.368 33.045

Zaanstad Purmerend alle gemeenten behalve P alle gemeenten Purmerend Zaanstad Zaanstad Oostzaan Zaanstad Purmerend Regiocollege Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad alle gemeenten Zaanstad

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € €

145.072 105.052 78.619 81.968 3.308 1.064.579 18.686 11.675 37.776 20.355 3.063 11.747 57.524 25.456 268 35.687 3.286.956 337.968 5.736.354

24 Jaarstukken 2022 2022.1.0

Contracttaak

Opdrachtgever

Subsidiebedrag € 5.736.354

Zaanstad Zaanstad Zaanstad Edam-Volendam Zaanstad Purmerend Purmerend Zaanstad Zaanstad Purmerend Edam-Volendam Waterland Landsmeer Zaanstad Waterland Landsmeer Zaanstad Zaanstad Zaanstad Purmerend Edam-Volendam Purmerend Wormerland Oostzaan Beemster Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad SWV VO Waterland Zaanstad Zaanstad Zaanstad Purmerend Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad ZonMw GGD Zeeland VWS Zaanstad Zaanstad Zaanstad Zaanstad

€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €

31.141 492.859 513.420 55.548 27.857 62.618 87.061 275.912 47.402 30.464 5.065 2.676 4.602 20.719 13.057 20.612 5.879 32.166 190.746 88.078 13.694 64.210 72.631 41.937 39.501 214.458 14.857 40.783 115.000 31.710 21.856 155.600 16.887 8.300 9.683 132.090 96.464 44.669 54.110 62.924 76.000 13.603 150.063 29.939 16.807 3.794 13.373 238.289 6.044

Zaanstad GGD Ghor

€ € €

36.650 36.650 9.616.812

Van vorige tabel

JGZ Video HomeTraining Centrum Jong Opvoedingsondersteuning Opvoedingsondersteuning Schoolcombinatiefunctieregeling Extra inzet professionals Extra inzet in de wijk Ondersteuning PO, VO en MBO Spreekuur en voorlichting logopedie Spreekuur en voorlichting logopedie Spreekuur en voorlichting logopedie Spreekuur en voorlichting logopedie Spreekuur en voorlichting logopedie Extra logopedie Maatwerkproducten Maatwerkproducten Logopedische screening Kernschool VVE Intermediair en Toeleiding VVE VoorZorg VoorZorg Jeugdarts in Zorgteam Inzet CJG Inzet CJG (incl.opv.onderst, log.spreekuur en VZ) Inzet CJG (incl.opv.onderst, log.spreekuur en VZ) Inzet CJG JOGG Wachtlijst Centrale Zorgverleners Flexibilisering JGZ Centrale Zorgverleners Happyles Taalvaardigheids-check Peuter-IB Coördinatie netwerk Integrale Vroeghulp PGO groep 7 PGO groep 7 Stedelijk Cursusbureau Huisvesting A.S. Straat Huisvesting Geuzenpad Huisvesting Bristolrood Huisvesting Guishuis Huisvesting CJ Vurehout Veilig sportklimaat Bruggen naar gezond gewicht SPARK Tel mee met Taal VVE adm. Uren monitor Moeders van Zaandam Team Toegang Centering Parenting AGZ Nu Niet Zwanger Nu Niet Zwanger Totaal

25 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.1.6 Algemene dekkingsmiddelen __________ De algemene dekkingsmiddelen van de GGD Zaanstreek-Waterland bestaan uit de gemeentelijke bijdragen van de zeven gemeenten uit de regio Zaanstreek Waterland. Voor de verdeling van de lasten over de gemeenten wordt per programma de volgende verdeelsleutel gehanteerd: • Voor de programma’s Monitoren, Signaleren en Adviseren (MSA), Algemene gezondheidszorg (AGZ), Vroegsignalering (VSO) en Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) vindt de toerekening plaats op basis van het aantal inwoners per gemeente ten opzichte van het totaal aantal inwoners in de regio met als peildatum 1 januari van het jaar t2. • Voor het programma Jeugdgezondheidszorg vindt de toerekening plaats naar rato het aantal inwoners per gemeente in de leeftijdscategorie 0-18 jaar met als peildatum 1 januari van het jaar t-2. • Voor het programma Maatschappelijke gezondheidszorg (MGZ) wordt de bijdrage, berekend rato van het aantal meldingen over de jaren 2018 tot en met 2020. De gemeentelijke bijdrage voor 2022 is als volgt: Prog 1 MSA

Prog 2 AGZ

Prog 2 MGZ

Prog 2

JGZ

Totaal GGD

Edam Volendam

€

120.908 €

148.155 €

89.809 €

Landsmeer

€

38.383 €

47.033 €

Oostzaan

€

32.518 €

39.846 €

Purmerend

€

304.870 €

373.574 €

336.214 €

Waterland

€

58.201 €

71.317 €

Wormerland

€

54.346 €

66.593 €

Zaanstad

€

523.734 €

641.761 €

646.864 €

5.033.366

€

6.845.725

Totaal

€

1.132.960 €

1.388.279 €

1.196.446 €

10.599.017 €

14.316.702

1.156.768

€

1.515.640

26.706 €

380.709 €

492.831

12.456 €

307.335 € 2.705.187

392.155

€

3.719.845

42.398 €

544.513 €

716.429

41.999 €

471.139 €

634.077

1.1.6.1 Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie wordt gedefinieerd als het saldo van de betaalde (rente)last over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening courant en de ontvangen rente(baat) over uitzettingen. Saldo per 01-01-2022

Rentelast 2022

Omschrijving Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

€ 2.333.333 €

Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

€

50.250 €

Saldo van de financieringsfunctie

Rente baten 2022

Saldo

88.581 €

-

€

88.581

-

-

€

-

€

€ 88.581

26 Jaarstukken 2022 2022.1.0

1.2 Paragrafen __________

1.2.1 Inleiding Onderstaande paragrafen geven inzicht in de financiële positie van de GGD: - Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Verbonden partijen • Onderhoud kapitaalgoederen • Bedrijfsvoering • Financiering Daarnaast zijn de paragrafen ‘grondbeleid’ en ‘lokale heffingen volgens de financiële voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voorgeschreven paragrafen, deze zijn niet van toepassing op de GGD. Per paragraaf wordt ingegaan op de realisatie van de in de programmabegroting opgenomen beleidskaders.

1.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Deze paragraaf gaat inzicht in hoeverre de GGD in staat is haar financiële risico’s op te vangen zonder dat dit direct dwingt tot bezuinigingen of wijziging van beleid. Hiervoor is inzicht nodig in: • de omvang van de aanwezige risico’s; • de weerstandscapaciteit: de mogelijkheden om de risico’s af te dekken.

De omvang van de aanwezige risico’s

Opgenomen zijn de risico’s waarvoor geen voorzieningen of bestemmingsreserves zijn gevormd. Dit zijn risico’s welke voortvloeien uit eigen beleid, het doen of nalaten van derden of beleid van andere overheden. De inventarisatie vindt tweemaal per jaar plaats, namelijk bij de begroting en bij de jaarrekening. Niet alle risico’s laten zich financieel vertalen. -