Grondstoffenplan-bijlage-Sorteeranalyse afval 2024

Rapport

Sorteeranalyses 2024 in opdracht van gemeente Edam-Volendam

Dossiernummer: 23AA589 Tilburg, 2 december 2024

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ......................................................................................................... 3

2.

Samenstelling fijn restafval ....................................................................... 4 2.1

Resultaten per gebied .......................................................................... 4

2.2

Resultaten vertaald naar gemeenteniveau....................................... 7

3.

Koppeling met inzamelcijfers ................................................................... 8 3.1

Resultaten in kilogram per inwoner ................................................... 8

3.2

Inzamelrespons ..................................................................................... 9

Bijlage 1 Foto’s sorteeranalyses .......................................................................... 10 Bijlage 2 Vergelijking resultaten verleden ........................................................... 11

Contact ........................................................................................ 12

2

1. Inleiding De gemeente Edam-Volendam is op zoek naar betrouwbare informatie over de samenstelling van het fijn restafval. Met deze informatie wordt inzicht verkregen in het scheidingsgedrag van burgers en de (on)mogelijkheden om verbetering van de afvalscheiding te realiseren. De AfvalSpiegel heeft in juli en november 2024 sorteeranalyses uitgevoerd. Er zijn twee onderzoeksgebieden gedefinieerd: 1. Minicontainers 2. Ondergrondse containers

Opbouw rapport Hoofdstuk 2 bevat de resultaten van de sorteeranalyses van het fijn restafval. De resultaten zijn weergegeven per gebied en voor de gemeente als totaal. In hoofdstuk 3 zijn de resultaten gekoppeld aan de inzamelcijfers van 2023. De sorteerresultaten zijn ten eerste gekoppeld aan de hoeveelheid fijn restafval die in 2023 gemiddeld per inwoner is ingezameld. Ten tweede zijn deze gekoppeld aan de ingezamelde hoeveelheden van de belangrijkste fijn huishoudelijke afvalstromen gft-afval, papier en karton, glas, textiel en PMD1.

Opzet en uitvoering • Elk gebied is als één steekproefgebied beschouwd. • Er hebben twee metingen plaatsgevonden per steekproefgebied. Meting 1 is uitgevoerd in het voorjaar en meting 2 in het najaar. Het gemiddelde van de beide metingen bepaalt het resultaat voor dat gebied. • Bij elke meting is een steekproefmonster van 750 kilogram ingezameld. Hieruit is telkens 375 getrokken en gesorteerd. In totaal is voor elk steekproefgebied 750 kilogram gesorteerd.

1

In sommige gemeenten noemt men deze afvalstroom ook wel PBD. Voor de uniformiteit houden wij de term PMD aan. 3

2. Samenstelling fijn restafval Dit hoofdstuk bevat de resultaten van de sorteeranalyses van het fijn restafval. • In paragraaf 2.1 tonen we per gebied de resultaten op detailniveau uitgedrukt in gesorteerde kilogrammen en gewichtspercentages. Tevens laten we zien hoe de resultaten op de hoofdcomponenten zijn te beoordelen. • Paragraaf 2.2 toont de resultaten op het niveau van de hoofdcomponenten per gebied en voor de gemeente Edam-Volendam als totaal.

Tabel Waardering hoofdcomponenten Waardering

Sorteerresultaat ten opzichte van het gemiddelde

weinig

meer dan 25% afwijking naar beneden

weinig tot normaal

tussen de 12,5% en 25% afwijking naar beneden

normaal

tussen de 12,5% afwijking naar beneden en 12,5% afwijking naar boven

normaal tot veel

tussen de 12,5 % en 25 % afwijking naar boven

veel

meer dan 25 % afwijking naar boven

2.1 Resultaten per gebied Op de volgende pagina’s staat per gebied het resultaat van de sorteeranalyses op hoofdcomponenten aangevuld met de analyses op subcomponenten voor zover die bij een hoofdcomponent aan de orde zijn. De gesorteerde percentages van een hoofdcomponent is dan de optelsom van de percentages van de onderliggende sub-componenten. Waardering aandeel in het fijn restafval De resultaten van de verschillende gebieden zijn vergeleken met het gemiddelde uit de database van De AfvalSpiegel (cijfers 2023) per type gebied. Zowel het gebied met minicontainers als het gebied met ondergrondse containers is vergeleken met laagbouw. Op basis van de vergelijking is het resultaat per component gewaardeerd (zie tabel hiernaast). Voor de herbruikbare componenten is 'weinig' een positieve waardering en 'veel' een negatieve waardering. Als er minder herbruikbare componenten in het fijn restafval worden aangetroffen, stijgt het aandeel nietherbruikbare componenten (zoals hygiënisch papier en overig afval) en voor deze componenten is ‘veel’ dus niet per definitie negatief.

4

Edam-Volendam Minicontainers Gewichtspercentages Groente-, fruit- en tuinafval

meting 1

meting 2

gemiddelde

22,1

21,7

21,9

tuinafval

2,3

0,6

1,5

groente- en fruitafval

19,8

21,2

20,5

9,7

6,5

8,1

karton en papieren verpakkingen

5,4

3,6

4,5

kranten, tijdschriften en drukwerk

4,3

2,9

3,6

Papier en karton

Hygiënisch papier

Waardering weinig

veel

13,1

7,3

10,2

luiers

8,5

2,1

5,3

overig hygiënisch papier

4,6

5,2

4,9

Drankkartons

2,0

3,3

2,7

veel

Kunststoffen

12,6

15,0

13,8

veel

kunststof verpakkingen

8,2

12,1

10,2

overige kunststoffen

4,4

2,9

3,7

Glas

3,3

2,3

2,8

weinig tot normaal

Metalen

6,7

2,0

4,4

veel

1,0

1,1

1,0

metalen verpakkingen overige metalen

weinig

5,8

0,9

3,3

Textiel

6,7

7,1

6,9

veel

Puin en keramiek

1,5

8,1

4,8

veel

Hout

4,1

2,9

3,5

veel

Klein chemisch afval

1,0

0,2

0,6

veel

Elektrische apparaten

0,9

1,6

1,3

veel

Overig afval

16,3

21,9

19,1

veel

Totaal

100,0

100,0

100,0

Gesorteerde kilogrammen

396 kg

378 kg

774 kg

5

Edam-Volendam Ondergrondse containers Gewichtspercentages Groente-, fruit- en tuinafval tuinafval groente- en fruitafval Papier en karton karton en papieren verpakkingen kranten, tijdschriften en drukwerk Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen overige metalen Textiel Puin en keramiek Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten Overig afval Totaal Gesorteerde kilogrammen

meting 1 46,6 14,5 32,1 7,6 3,1 4,5 6,9 3,1 3,8 1,7 11,9 9,2 2,7 4,7 1,1 0,7 0,4 4,0 1,3 0,0 0,1 0,2 13,9 100,0 390 kg

meting 2 44,7 8,4 36,3 5,5 3,3 2,2 12,2 8,2 4,0 2,4 14,1 10,5 3,6 3,7 2,7 1,0 1,7 3,4 1,8 0,4 0,1 0,3 8,8 100,0 379 kg

gemiddelde 45,7 11,5 34,2 6,5 3,2 3,3 9,5 5,7 3,9 2,0 13,0 9,8 3,2 4,2 1,9 0,9 1,0 3,7 1,6 0,2 0,1 0,2 11,3 100,0 769 kg

Waardering normaal tot veel

normaal

weinig

veel veel

veel weinig

weinig tot normaal weinig weinig weinig weinig weinig

6

2.2 Resultaten vertaald naar gemeenteniveau In onderstaande tabel staat per gebied en voor de gemeente als geheel het resultaat van de analyse op de meest relevante afvalstromen. Om een beeld te krijgen van de samenstelling van het fijn restafval voor de gehele gemeente gaan we uit van het aantal aansluitingen per gebied. Het gebied met minicontainers telt voor 35% mee, het gebied met ondergrondse containers voor 65%. Uitgangspunt hierbij is dat bij elke aansluiting een zelfde hoeveelheid fijn restafval vrijkomt. PMD is de optelsom van kunststof verpakkingen, drankkartons en metalen verpakkingen. Onder overig herbruikbaar afval vallen elektrische apparaten, klein chemisch afval, de overige kunststoffen, de overige metalen, hout en puin. Tot slot valt hygiënisch papier onder de categorie overig afval. Tabel Resultaat per gebied en op gemeenteniveau

groente- en fruitafval tuinafval papier en karton PMD glas textiel luiers overig herbruikbaar overig afval totaal

Minicontainers

Ondergrondse containers

Gemeente EdamVolendam

20,5 1,5 8,1 13,8 2,8 6,9 5,3 17,2 24,0 100,0

34,2 11,5 6,5 12,7 4,2 3,7 5,7 6,3 15,2 100,0

29,4 8,0 7,1 13,1 3,7 4,8 5,5 10,1 18,3 100,0

7

3. Koppeling met inzamelcijfers Dit hoofdstuk bevat de resultaten van de sorteeranalyses gekoppeld aan de inzamelcijfers. •

•

In paragraaf 3.1 tonen we het resultaat van de sorteeranalyses 2024 in gewichtspercentages. Deze is gekoppeld aan de hoeveelheid fijn restafval die in 2023 gemiddeld per inwoner is ingezameld. In paragraaf 3.2 laten we zien wat het effect is van de gescheiden inzameling/ nascheiding van de belangrijkste fijn huishoudelijke afvalstromen gft-afval, papier en karton, glas, textiel en PMD.

3.1 Resultaten in kilogram per inwoner In totaal is 215 kilogram per inwoner aan fijn restafval ingezameld. Dit is de hoeveelheid vóórdat PMD er via nascheiding uit wordt gehaald. In totaal 69% (148 kilogram per inwoner) is afval dat inwoners gescheiden kunnen aanbieden. Dit betreft gft-afval, papier en karton, glas, textiel, luiers en overig herbruikbaar afval (elektrische apparaten, klein chemisch afval, de overige kunststoffen, de overige metalen, hout en puin). De overige 31% (67 kilogram per inwoner) is afval dat inwoners niet gescheiden kunnen aanbieden. Dit betreft PMD (nascheiding) en de categorie ‘overig afval’.

Figuur Samenstelling fijn restafval in kilogram per inwoner

215 kg per inwoner

63 kg groente- en fruitafval 17 kg tuinafval

15 kg papier en karton 28 kg PMD 8 kg glas 10 kg textiel 12 kg luiers 22 kg overig herbruikbaar 39 kg overig afval

8

3.2 Inzamelrespons Om het effect van de gescheiden inzameling van gft-afval, papier en karton, PMD, glas en textiel te kunnen meten is het noodzakelijk om per afvalstroom te weten wat het potentieel is dat vrijkomt. Het potentieel is de optelling van de hoeveelheid die nog in het fijn restafval aanwezig is en de hoeveelheid die gescheiden wordt ingezameld. Wanneer we de hoeveelheid gescheiden ingezameld delen op het potentieel verkrijgen we de inzamelrespons uitgedrukt in een percentage. Voorbeeld: Er wordt 79 kilogram gft-afval gescheiden ingezameld en in het fijn restafval is 80 kilogram aangetroffen. Het potentieel dat vrijkomt is 159 kilogram per inwoner. 50% hiervan wordt gescheiden ingezameld (79/ 159 = 50%). Voor PMD is de rekensom iets anders gemaakt. PMD wordt niet gescheiden ingezameld maar via nascheiding uit het fijn restafval gehaald. In het fijn restafval is gemiddeld per inwoner 28 kilogram PMD aanwezig. Via nascheiding wordt 29 kilogram PMD uit het restafval gehaald. Dit is meer dan er op basis van sorteeranalyses in het restafval is aangetroffen. Waardering responsscores De respons op de gescheiden inzameling van gft-afval, papier en karton, glas en textiel ligt lager dan gemiddeld in vergelijkbare matig stedelijke gemeenten.

Figuur Responsscore per afvalstroom

kilogram per inwoner per jaar 50%

79

71% 38

gescheiden ingezameld/ nagescheiden 100% 29

73% 22

20% 3

8

10

15

80

gft-afval

aanwezig in fijn restafval

papier en karton

PMD

glas

textiel

In de berekening van de responsscores is geen rekening gehouden met vervuiling van de gescheiden ingezamelde afvalstromen.

9

Bijlage 1 Foto’s sorteeranalyses

KCA in minicontainers meting 1

Tuinafval in ondergrondse containers meting 1

10

Puin in minicontainers meting 2

Elektrische apparaten in ondergrondse containers meting 2

Bijlage 2 Vergelijking resultaten verleden

Minicontainers Gewichtspercentages Groente-, fruit- en tuinafval tuin- en snoeiafval groente- en fruitafval Papier en karton karton en papieren verpakkingen kranten, tijdschriften en drukwerk Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen overige metalen Textiel Puin en keramiek Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten Overig afval Totaal ga = geen analyse

2018 41,3 9,1 32,3 10,4 5,8 4,6 8,0 5,2 2,7 2,1 15,7 11,9 3,8 4,2 2,5 1,9 0,6 5,8 1,0 0,3 <0,1 0,6 8,1 100,0

2020 32,7 11,6 21,1 10,1 3,7 6,4 4,8 0,6 4,1 1,4 14,0 10,9 3,1 3,1 3,1 1,8 1,3 2,2 7,1 6,8 <0,1 0,2 14,4 100,0

2022 32,4 9,4 23,0 6,0 ga ga 8,0 3,4 4,6 2,0 20,4 15,9 4,4 3,3 4,2 2,0 2,2 2,6 0,9 0,9 0,3 1,6 17,4 100,0

2024 21,9 1,5 20,5 8,1 4,5 3,6 10,2 5,3 4,9 2,7 13,8 10,2 3,7 2,8 4,4 1,0 3,3 6,9 4,8 3,5 0,6 1,3 19,1 100,0

Ondergrondse containers Gewichtspercentages Groente-, fruit- en tuinafval tuin- en snoeiafval groente- en fruitafval Papier en karton karton en papieren verpakkingen kranten, tijdschriften en drukwerk Hygiënisch papier luiers overig hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen kunststof verpakkingen overige kunststoffen Glas Metalen metalen verpakkingen overige metalen Textiel Puin en keramiek Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten Overig afval Totaal ga = geen analyse

2018 40,7 5,7 35,0 8,3 3,4 4,9 10,4 6,4 3,9 4,2 14,5 10,7 3,7 5,3 4,8 3,5 1,3 5,4 0,7 1,1 0,1 0,6 4,2 100,0

2020 35,8 3,0 32,7 7,7 3,5 4,2 9,5 4,8 4,8 3,0 14,8 11,4 3,4 5,1 2,6 2,2 0,4 4,5 1,4 0,9 <0,1 0,1 14,7 100,0

2022 41,6 1,3 40,3 8,8 ga ga 9,6 6,2 3,3 2,2 17,7 14,2 3,5 3,8 2,0 1,7 0,3 2,4 0,2 0,2 <0,1 0,6 11,0 100,0

2024 45,7 11,5 34,2 6,5 3,2 3,3 9,5 5,7 3,9 2,0 13,0 9,8 3,2 4,2 1,9 0,9 1,0 3,7 1,6 0,2 0,1 0,2 11,3 100,0

11

Contact De AfvalSpiegel Kraaivenstraat 21-15 5048 AB Tilburg 085 773 19 95 www.deafvalspiegel.nl

12