Bijlage 1 RIB Stand van zaken wegenoverdracht HHNK (28-3-2023)

Gemeenteraad Edam-Volendam Postbus 180 1130 AD VOLENDAM

Afdelingshoofd Openbare werkenJacco Mak 0 1 ... Afdelingshoofd Openbare werken

Burgemeester / Gemeentesecretaris

Uw brief van

Uw kenmerk

Onderwerp Raadsinformatiebrief stand van zaken wegenoverdracht HHNK

Doorkiesnummer Mak, Jacco (0299) 398 398

Mak, Jacco

Ons kenmerk Z23120557 Bijlage(n) -2-

1

Datum 28 maart 2023

Geachte leden van de raad, Hiermee informeer ik u graag over de voortgang in het proces van de wegenoverdracht tussen het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) en de gemeente Edam-Volendam. Inleiding Op 4 juli 2017 ging het college akkoord met een intentieovereenkomst (zie bijlage) om samen met HHNK een mogelijke overname van het wegenbeheer van HHNK te onderzoeken. Aanleiding daarvoor was een verzoek van HHNK. Het algemeen bestuur van HHNK, het college van hoofdingelanden, heeft namelijk in 2015 uitgesproken dat het beheer van wegen geen kerntaak is van het waterschap. HHNK streeft sindsdien naar een overdracht van het wegbeheer aan de gemeenten en provincie NoordHolland.

Met 18 gemeenten, waaronder de gemeenten (voormalig) Beemster, Edam-Volendam, Landsmeer, Purmerend, Waterland en Wormerland, zijn omstreeks 2017 intentieovereenkomsten gesloten om te verkennen of, en onder welke voorwaarden en omstandigheden, een wegenoverdracht mogelijk is. De gemeenten Edam-Volendam, Waterland, Wormerland, Landsmeer en Purmerend zijn op dit moment de laatste gemeenten waar de Wegenoverdracht nog moet plaatsvinden. De portefeuillehouders van de betrokkenoverheden geven vanuit een stuurgroep leiding aan de ambtelijke werkgroep. Om inhoudelijk sturing aan het proces te geven is gezamenlijk een uitgangspuntennotitie opgesteld, waar uw college onlangs mee akkoord is gegaan. De notitie (zie bijlage) bevat de noodzakelijke bestuurlijke uitgangspunten voor de verdere inhoudelijke onderzoeken die nodig zijn om te komen tot een uiteindelijke business case. Daarmee staan de uitgangspunten in deze notitie niet gelijk aan

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

definitieve keuzes voor een mogelijke wegenoverdracht. De uitgangspunten vormen een heldere basis voor het verdere gesprek tussen de gemeente en HHNK. De planning is dat een concept businesscase voor de gemeente Edam-Volendam in het vierde kwartaal van 2023 klaar is. De businesscase moet inzicht geven in de financiële gevolgen van een wegenoverdracht ter ondersteuning bij de uiteindelijke besluitvorming. Uitgangspunt is dat de financiële gevolgen voor de inwoners kostenneutraal zijn. Wettelijke basis voor het proces Op basis van de Wegenwet kunnen het Rijk, de provincie, de gemeente en het waterschap openbare wegen in beheer en eigendom hebben. Er zijn verschillende soorten wegen waaronder ook voetpaden, rijwielpaden. Bruggen en duikers zijn over het algemeen onderdeel van een weg. Vaak is de wegbeheerder ook de eigenaar van de grond maar niet altijd. Tot het onderhoud van een openbare weg behoort ook het onderhoud van de aanliggende berm of bermsloot, voor zover die nodig zijn voor de instandhouding en de bruikbaarheid van de weg en voor zover het onderhoud niet tot de verplichting van anderen behoort. Op basis van de Wet herverdeling wegenbeheer (WHW) is het mogelijk dat overheden het beheer van wegen aan elkaar overdragen met de beschikbare middelen (geld en personeel). De wet gaf waterschappen de ruimte om (nog) “gemeentelijke” wegen te beheren.

De waterschappen (met polders) in het westen van Nederland hadden zelf polderwegen en dijkwegen in beheer. In het oosten van het land beheren de gemeenten alle “gemeentelijke” wegen zelf. Het rijk draagt via het gemeentefonds mee aan het wegenbeheer. Omdat de gemeente Edam-Volendam de polderwegen en de dijkwegen niet zelf in beheer heeft moet volgens de wet jaarlijks een bedrag van inmiddels rond de €500.000 worden afgedragen door de gemeente aan HHNK. Zo lang HHNK wegen in beheer heeft in Edam-Volendam betalen de inwoners jaarlijks een wegenheffing aan HHNK voor wegenbeheer. Bij overname van wegen moet in het geval van Edam-Volendam worden gedacht aan het beheer van alle dijkwegen en polderwegen met bijbehorende bermen, bruggen en duikers. In de bermen staan ook bomen, verkeersborden en lichtmasten ook die behoren tot een overdracht. Langs polderwegen loopt vaak een wegsloot en een wegbeheerder heeft ook daarvoor een beheertaak op grond van de Keur en de Legger Wateren van HHNK. Samenvatting Sinds 2015 ziet HHNK het beheer van wegen niet meer als kerntaak voor het waterschap. Op basis van een intentieovereenkomst uit 2017 werkt de gemeente samen met HHNK en een aantal buurgemeenten aan het inzichtelijk maken van de gevolgen van een overname van het wegbeheer.

Om inhoudelijk sturing aan het proces te geven is gezamenlijk een uitgangspuntennotitie opgesteld, waar uw college onlangs mee akkoord is gegaan. De notitie bevat de noodzakelijke bestuurlijke uitgangspunten voor de verdere inhoudelijke onderzoeken die nodig zijn om te komen tot de uiteindelijke business case. De businesscase moet inzicht geven in de financiële gevolgen voor de gemeente van een wegenoverdracht en is bedoeld ter ondersteuning bij de uiteindelijke besluitvorming. De planning is dat een concept businesscase voor de gemeente Edam-Volendam in het vierde kwartaal van 2023 klaar is.

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam

Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, de burgemeester,

H. van der Woude

L.J. Sievers

Kijk voor meer informatie op www.edam-volendam.nl Postbus 180 1130 AD Volendam