8. Raadsvoorstel verlengen RzM Decentralisaties Sociaal Domein (003) (002)

Raadsvergadering d.d. 12 december 2024 Voorstelnummer 84-2024 Agendanummer 8 Zaaknummer Z24143398 Onderwerp: Raadsvoorstel: Verlengen RzM (Decentralisaties Sociaal Domein) en Dienstverleningsovereenkomst inkoop Jeugdhulp Portefeuillehouder: Wethouder V. Tuijp Aan de raad. Voorstel Af te zien van het naar voren brengen van een zienswijze bij het college en op grond van artikel 1, vierde lid, Wgr toestemming te verlenen aan het college om de Gemeenschappelijke Regeling zonder Meer (Decentralisaties in het sociaal domein) opnieuw vast te stellen volgens het voorliggend ontwerp. Kern van het voorstel, samenvatting Met de invoering van de gedecentraliseerde Jeugdwet en de Wmo is in 2014 een Regeling zonder Meer (verder te noemen: RzM) afgesloten voor de samenwerking in de regio Zaanstreek-Waterland. De RzM richt zich in essentie op gezamenlijke inkoop en het contractmanagement van maatwerkvoorzieningen. Alle gemeenten in de regio participeren in de RzM. De samenwerking wordt verder gespecificeerd in Dienstverleningsovereenkomsten (verder te noemen: DVO). Er is een DVO voor de inkoop en het contractmanagement in het kader van de Jeugdwet en een DVO voor dezelfde werkzaamheden in het kader van de Wmo. Vanuit Edam-Volendam nemen we uitsluitend deel aan de DVO Jeugd.

Met de DVO’s en de daarbij horende mandaten en volmachten zijn de regionale werkzaamheden belegd bij de gemeente Zaanstad. De dienstverlening bestaat o.a. uit: • • • • • •

Voorbereiden inkoop; Uitvoeren van aanbestedingen; Sluiten en actualiseren van overeenkomsten; Strategisch contractmanagement van de Overeenkomsten; Regiogemeenten op de hoogte houden van ontwikkelingen/wijzigingen; Als nodig onderhouden contacten met derden;

Zowel de RzM als de DVO Jeugd lopen 31 december 2024 af. De regiogemeenten moeten daarom opnieuw een besluit nemen over de voortzetting van de gemeenschappelijke regeling, de dienstverleningsovereenkomsten en de daarbij horende mandaten en volmachten. Beleidsdoelstelling / Maatschappelijk effect Het continueren van de regionale samenwerking op specialistische jeugdhulp in het algemeen en bovenstaande punten specifiek. Toelichting en argumenten 1.1. Samenwerken zorgt voor een betere kwaliteit, schaalvoordelen en een sterkere positie naar derden;

PAGINA 1 VAN 4

De regeling is oorspronkelijk aangegaan om de samenwerking voor het uitvoeren van taken voortvloeiend uit alle decentralisaties binnen het maatschappelijk domein mogelijk te maken. De samenwerking richt zich op overleg en afstemming tussen de deelnemende gemeenten in de meest ruime zin, waarmee een strategische en sterke(re) positie wordt gecreëerd naar derden toe. Door gezamenlijke beleidsvoorbereiding- en uitvoering wordt de kwaliteit verbeterd en worden schaalvoordelen benut. In de praktijk wordt de regeling vooral gebruikt voor gezamenlijke inkoop en het contractmanagement van Jeugdhulp. 1.2. Samenwerken in een gemeenschappelijke regeling wordt wettelijk verplicht in de Jeugdwet; In 2020 hebben de gemeenten ingestemd met de Norm voor Opdrachtgeverschap (verder te noemen: NvO). Daarmee erkennen de gemeenten dat voor sommige vormen van zorg regionale en bovenregionale samenwerking vereist is. De NvO schetst hoe gemeenten dat willen regelen. Het gaat daarbij vooral om de beschikbaarheid van weinig voorkomende en specialistische vormen van hulp (Jeugdhulp, Maatschappelijke opvang en Beschermd Wonen). De NvO verplicht gemeenten om binnen hun regio dezelfde contractvoorwaarden te hanteren en zich te houden aan dezelfde zorgvuldigheidseisen bij de inkoop. Ook moeten de gemeenten reële tarieven hanteren.

Met de Norm voor Opdrachtgeverschap hoopten de gemeenten te voorkomen dat het rijk wettelijk zou gaan vastleggen op welke manier gemeenten regionaal en bovenregionaal moeten samenwerken. De jeugdbescherming en jeugdhulpaanbieders vonden de NvO echter te vrijblijvend. Met de Hervormingsagenda Jeugd is aangekondigd dat de wettelijke verankering er toch komt voor de samenwerking binnen de Jeugdwet. De wetswijziging wordt verwacht in 2025. 1.3. Deze Regeling zonder Meer stellen we vast ter overbrugging; Als de Wet 'verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen is aangenomen, moeten jeugdhulpregio’s gaan samenwerken in een gemeenschappelijke regeling in de vorm van een bedrijfsvoeringsorganisatie, een openbaar lichaam of een centrumgemeente. Een Regeling zonder Meer voldoet dan niet meer. Omdat de wet nog niet is vastgesteld en er gedurende de procedure veel kan veranderen, hebben deskundigen m.b.t. gemeenschappelijke regelingen van zowel gemeente Zaanstad als gemeente Purmerend geadviseerd, om door het verlengen van de huidige RZM en de DVO een overbruggingsperiode te creëren en deze te koppelen aan de invoering van de nieuwe wet.

Tot de inwerkingtreding van de nieuwe wet en tot de totstandkoming van een nieuwe vorm van samenwerking en een nieuwe gemeenschappelijke regeling, hebben de deelnemende gemeenten een juridisch kader nodig om de intergemeentelijke samenwerking in 2025 en verder te kunnen voortzetten; Hiermee hebben we een zorgvuldige basis voor de samenwerking en creëren we tijd om de juiste vorm van samenwerking te zoeken voor de inkoop van jeugdzorg (inclusief jeugdbescherming en reclassering). 1.4. De wijzigingen in de Regeling zonder Meer zijn beperkt; Gezien de tijdelijkheid van de RzM zijn de wijzigingen bewust beperkt gehouden: • De gemeente Beemster is gefuseerd met de gemeente Purmerend en gaat verder onder de naam gemeente Purmerend. Gemeente Beemster is uit de lijst van deelnemende gemeenten gehaald; • De looptijd is gewijzigd naar 1 januari 2025 tot maximaal 1 januari 2029 of tot het moment dat de nieuwe gemeenschappelijke regeling op grond van de nieuwe wet in werking treedt. 2.1. Een volledige zienswijze procedure is voor deze wijziging niet wenselijk In de Wet op de gemeenschappelijke regelingen is een procedure vastgesteld waarmee de raad haar zienswijze kan geven op de inhoud van de voorgestelde regeling. Deze Regeling zonder Meer is in 2014

PAGINA 2 VAN 4

en in 2018 voorgelegd aan de raad. De hier voorgestelde wijzigingen zijn heel beperkt. Tegelijkertijd is bekend dat er binnen afzienbare tijd een volledig gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling (of meerdere regelingen) aan de raad voorgelegd moeten worden. De raad wordt daarom middels bijgevoegd raadsvoorstel gevraagd direct toestemming te verlenen voor het vast te stellen van deze Regeling zonder Meer en af te zien van het eerst geven van een zienswijze. Deze procedure wordt besproken in het fractievoorzittersoverleg. 2.2. Deze Regeling zonder Meer voldoet aan de eisen van de Wgr. In de afgelopen periode zijn alle gemeenschappelijke regelingen aangepast aan de nieuwe Wgr. Deze RzM voldoet al aan de wettelijke eisen voor een RzM en heeft op dat terrein geen aanpassingen ondergaan. 3.1. De DVO Jeugd is aangepast met een aantal taken; Gedurende de looptijd van de huidige DVO Jeugd zijn er al een aantal wijzigingen doorgevoerd. Regio’s zijn verplicht om een Regionaal Expert Team te hebben. Er is apart besloten om de voorzitter gezamenlijk te financieren en onder te brengen bij het regionale team in Zaanstad. Ook hebben wij een aantal taken van de gemeente Amsterdam overgenomen.

Nadat de bovenregionale inkoop met de 14 gemeenten (Amsterdam en omstreken) stopte in 2022, ontwikkelde Amsterdam een eigen monitor en eigen website voor de jeugdzorg en stapte uit de bovenregionale monitor en website. Nut en noodzaak om de bovenregionale monitor en de website te blijven gebruiken, verviel daarmee. Met ingang van dit jaar worden deze werkzaamheden door het regionale team in Zaanstad uitgevoerd. Besluitvorming over deze dienstverlening heeft eerder plaatsgevonden en werd middels aparte facturen gefinancierd. Met het onderbrengen van deze werkzaamheden in de nieuwe DVO kan de financiële afhandeling eenvoudiger plaatsvinden. 4.1 Voor de uitvoering van de werkzaamheden heeft het college van Zaanstad mandaat en volmacht nodig; Voor de uitvoering van de RzM en de dienstverleningsovereenkomsten moet het college van EdamVolendam zijn bevoegdheden mandateren aan het college van Zaanstad (artikelen 10:1 tot en met 10:12 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 160 van de Gemeentewet) Daarnaast moet er ook een volmacht verleend worden aan de burgemeester van Zaanstad om namens de burgemeester van Edam-Volendam in rechte op te mogen treden (artikel 171, lid 1 en lid 2 Gemeentewet). Kanttekeningen en alternatieven In het voorjaar 2024 hebben Purmerend en onze gemeente besloten om aan te sluiten bij de nieuwe inkoop voor Wmo maatwerkproducten.

Op dit moment is nog niet helder of na de aanbesteding het contractmanagement gezamenlijk opgepakt gaat worden. Er worden diverse mogelijkheden uitgedacht. Omdat de DVO op 31 december 2024 afloopt is het voorstel om, totdat er voldoende helderheid is over de nieuwe opdracht, uit te gaan van de bestaande situatie en op een later moment een besluit te nemen over de eventuele wijzigingen. Financiële middelen en effecten begroting Voor Edam-Volendam zijn er geen financiële consequenties. Het betreft hier het onderbrengen van verschillende taken bij gemeente Zaanstad waarmee we de financiële administratie kunnen vereenvoudigen. De kosten zijn al structureel begroot en de verwachte indexatie is al meegenomen.

PAGINA 3 VAN 4

Uitvoering of vervolgproces Indien de college akkoord gaat met het voorstel dan tekent het college de verlengingen van de RzM en de DVO Jeugd. Participatie en communicatie Binnen de regio is afgesproken dat iedere gemeente een gelijk proces loopt wat betreft de besluitvorming rondom de verlenging van de RzM en DVO Jeugd. Zodoende wordt ook in de andere gemeenten verzocht om af te zien van het naar voren brengen van een zienswijze. Indien de RzM en DVO Jeugd inderdaad verlengd worden, wordt allereerst aan gemeente Zaanstad gecommuniceerd dat de we de overeenkomst wensen voort te zetten. Daarnaast worden de overige gemeenten geïnformeerd via het ambtelijk overleg (AO) Jeugd. In navolging daarvan worden de zorgpartners op de hoogte gesteld, zodat ook zij weten dat we in de komende periode de huidige gang van zaken voort zullen zetten. Rapportage en evaluatie In hoeverre de taken die omschreven staan in beide documenten naar behoren worden uitgevoerd, wordt besproken in het AO Jeugd. Daar worden signalen doorgegeven over of er bijgestuurd moet worden of niet. Verder wordt zodra de nieuwe wet ‘verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen’ ingaat een uitvoerige evaluatie van de RzM uitgevoerd. Op deze manier brengen we binnen de regio in kaart wat we aan dienen te passen om te voldoen aan deze nieuwe wetgeving.

Achterliggende documenten en eerder genomen besluiten Voorstel tot vaststelling RzM en DVO Jeugd 2018 Bijlagen 1. 2.

Regeling zonder meer DVO Jeugd

Edam-Volendam, d.d. 29 oktober 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Edam-Volendam, de secretaris, C. Rijnberg

de burgemeester, L.J. Sievers.

PAGINA 4 VAN 4