1e begrotingswijziging 2026 GGDZW

1e begrotingswijziging 2026 Versie datum: Documenteigenaar: Datum vastgesteld DMT: Datum Kies een item. verleend door OR: Datum vastgesteld DB Datum voorlopig vastgesteld AB

Wim van Waardhuizen n.v.t. n.v.t. 26-03-2026 09-04-2026

Inhoudsopgave Inleiding ..................................................................................................................................... 3 1.

Aanpassing loonindex 2026 ................................................................................................. 4

2.

Budgetverschuivingen intern GGD ZW .................................................................................. 5

3.

Formatie-uitbreiding Veilig Thuis ......................................................................................... 6

4.

Formatie-uitbreiding MABZ .................................................................................................. 7

5.

Samenvatting .................................................................................................................... 8

2

Inleiding

___________

Voor u ligt de eerste begrotingswijziging 2026 van de GGD Zaanstreek-Waterland. De begroting wordt in het vroege voorjaar voorafgaand aan het begrotingsjaar vastgesteld. Dit gebeurt vroeg zodat gemeenten tijdig zicht hebben op de bijdrage voor het volgende jaar. De begroting voor het jaar 2026 is definitief vastgesteld op 11 september 2025. Omdat de begroting in een vroeg stadium wordt vastgesteld, kunnen bij het opstellen van de primaire begroting bepaalde zaken nog niet worden meegenomen, aangezien deze op dat moment nog niet bekend of vastgesteld zijn. De eerste begrotingswijziging van 2026 bevat vier onderdelen die invloed hebben op de programmaen deelnemersbijdrage, namelijk: 1. De vastgestelde cao voor 2025-2027 en verder is verwerkt in deze begrotingswijziging. Bij het opstellen van de begroting 2026 is een te hoge loonindex gehanteerd. Dit is in deze begrotingswijziging gecorrigeerd, wat leidt tot een lagere deelnemersbijdrage; 2. Interne budgetverschuivingen binnen de GGD Zaanstreek-Waterland, met effect op de programma’s, maar zonder effect op de deelnemersbijdrage; 3. Uitbreiding van de formatie (fte) bij Veilig Thuis, wat leidt tot een hogere deelnemersbijdrage; 4. Uitbreiding van de formatie (fte) bij Meldpunt & Advies Bijzondere Zorg, wat leidt tot een hogere deelnemersbijdrage. Overzicht conform vastgestelde begroting 2026: Basistaken

Toezicht

Plustaken

Overhead

Totaal

Edam Volendam

€

1.640.578

€

107.189

€

653.596

€

2.401.363

Landsmeer

€

558.550

€

11.479

€

206.452

€

776.481

Oostzaan

€

427.161

€

171.627

€

598.788

Purmerend

€

4.254.443

€

308.289

€ 1.684.898

€

6.247.630

Waterland

€

786.186

€

9.826

€

310.271

€

1.106.283

Wormerland

€

734.175

€

293.044

€

1.027.219

Zaanstad

€

9.426.045

€ 2.857.306

€

15.980.350

€ €

268.210 809.334

Externe financiering Nader te bepalen Totaal

€ 3.697.000 €

€ 17.827.138

268.210

€

809.334

€

809.334 € 4.401.993

€ 6.177.194

€ 29.215.659

Overzicht na eerste begrotingswijziging 2026: Plustaken

Overhead

Edam Volendam

€

Basistaken 1.646.643

€

107.189

€

681.054

€

2.434.886

Landsmeer

€

559.664

€

11.479

€

215.125

€

786.268

Oostzaan

€

428.711

€

178.837

€

607.548

Purmerend

€

4.271.085

€

308.289

€ 1.755.683

€

6.335.057

Waterland

€

788.907

€

9.826

€

323.306

€

1.122.038

Wormerland

€

737.255

€

305.355

€

1.042.611

Zaanstad

€

9.445.265

€ 2.977.344

€

16.119.609

€ €

268.210 798.802

Externe financiering Nader te bepalen Totaal

Toezicht

€ 3.697.000 €

€ 17.877.531

268.210

€

798.802

€

798.802 € 4.401.993

€ 6.436.704

Totaal

€ 29.515.030

De deelnemersbijdrage stijgt met € 309.903. Deze toename betreft de basistaken en de overhead. In de volgende hoofdstukken kunt u lezen hoe deze stijging van de deelnemersbijdrage tot stand is gekomen.

3

1. Aanpassing loonindex 2026

___________

Op 17 april 2025 zijn de onderhandelingen over de cao Gemeenten/SGO afgerond. De VNG heeft een eindbod uitgebracht voor een vastgestelde cao met een looptijd van twee jaar. De cao Gemeenten en cao SGO gelden van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Gemaakte afspraken voor de periode 1 april 2025 - 31 maart 2027: De reguliere salarisschalen worden als volgt aangepast: • 1 april 2025: loonstijging van 2% • 1 oktober 2025: loonstijging van 1,85% • 1 januari 2026: bodem uursalaris van € 16,- exclusief schaal A • 1 januari 2026: nominale verhoging van € 35,- in de salarisschalen • 1 juli 2026: loonstijging van 1,25% • 1 januari 2027: loonstijging van 1,6% In de vastgestelde begroting 2026 is een loonindexatie van 4,7% opgenomen, gebaseerd op het salaris vóór de definitieve vaststelling van de nieuwe cao Gemeenten en cao SGO 2025-2027. Inmiddels blijkt deze indexatie te hoog te zijn ingeschat. De loonkosten, inclusief werkgeverslasten, zijn opnieuw berekend. Deze herberekening resulteert in een lagere deelnemersbijdrage van € 59.810. Bijdrage conform primaire begroting 2026

Bijdrage na loonindexatie 2026

Edam Volendam

€

2.294.174

€

2.287.979

€

-6.195

Landsmeer

€

765.002

€

763.094

€

-1.908

Oostzaan

€

598.788

€

597.186

€

-1.602

Purmerend

€

5.939.341

€

5.923.028

€

-16.313

Waterland

€

1.096.457

€

1.093.528

€

-2.930

Wormerland

€

1.027.219

€

1.024.357

€

-2.862

Zaanstad

€

12.283.350

€

12.255.350

€

-28.000

Totaal

€

24.004.332 €

23.944.522 €

-59.810

4

Verschil

2. Budgetverschuivingen intern GGD ZW

___________

In de eerste begrotingswijziging van 2026 zijn interne verschuivingen binnen de GGD ZaanstreekWaterland doorgevoerd. Deze aanpassingen hebben geen effect op de totale deelnemersbijdrage, maar beïnvloeden wel de verdeling van het budget over de verschillende programma’s. Allereerst zijn interne verschuivingen binnen het programma overhead doorgevoerd. Vervolgens zijn de opleidingsbudgetten aangepast op basis van de uitgaven in voorgaande perioden. Daarnaast is een deel van de middelen ingezet voor de financiering van essentiële overheadfuncties, zoals extra formatie voor HR en de functie van bestuurssecretaris. Voor deze functie was geen formatie beschikbaar, waardoor interne verschuivingen noodzakelijk waren om de financiering te realiseren en tot een oplossing te komen. Kortom, de totale deelnemersbijdrage blijft ongewijzigd. Door deze verschuivingen neemt het budget voor programma overhead echter toe ten opzichte van de oorspronkelijke begroting, terwijl het budget van andere programma’s is verlaagd.

5

3. Formatie-uitbreiding Veilig Thuis

___________

Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland werkt onder toenemende druk door autonome groei in meldingen en autonome ontwikkeling in complexiteit. Het aantal zaken was in 2025 historisch hoog, met 104 meldingen op de wachtlijst en ernstige risico’s bij 53 zaken zonder verantwoordelijke. Er is sprake van structurele overbelasting van medewerkers en uitputting van interne verdeelcapaciteit. De maatschappelijke verwachting en juridische druk (zoals klachten en WOO-verzoeken) nemen toe. Zonder aanvullende middelen kan Veilig Thuis de wettelijke norm van zicht op veiligheid niet behalen. In de eerste begrotingswijziging van 2026 wordt de formatie bij Veilig Thuis uitgebreid met de volgende functies:

Functie

Specialist Veilig Thuis Vertrouwensarts Gedragswetenschapper

fte formatie

2,60 0,17 0,30

Deze uitbreiding leidt tot een hogere deelnemersbijdrage van € 343.416. De achtergronden, redenen en noodzaak van deze capaciteitsuitbreiding zijn verder toegelicht in de bijlage Memo capaciteitsuitbreiding Veilig Thuis, gedateerd 25 augustus 2025.

6

4. Formatie-uitbreiding MABZ

___________

De GGD Zaanstreek-Waterland heeft de wettelijke taak om de gezondheid en veiligheid van inwoners te beschermen, bevorderen en bewaken. Het Meldpunt en Advies Bijzondere Zorg (MABZ) vervult hierin een kernrol als uitvoerder van de taak bemoeizorg en het meldpunt voor personen met onbegrepen gedrag. Sinds 2021 is sprake van: • Een forse structurele stijging van het aantal meldingen (van 1.704 meldingen als basisjaar naar ca. 4.000 meldingen in 2025; +139%). • Sterk toenemende complexiteit door toename in complexiteit en meervoudige problematiek. • Meer hoogrisico-casuïstiek, waaronder een stijging suïcidepreventiemeldingen van 147 (2020) naar 545 (2025). • Stijgende politiemeldingen van overlast door personen met verward/onbegrepen gedrag (ruim 2.200 in 2025 in de regio Zaanstreek-Waterland). Tegelijkertijd is de formatie niet meegegroeid. Daardoor is de caseload opgelopen, landelijk is de norm 125 cliënten per fte, binnen Zaansteek-Waterland is de caseload 399 cliënten per fte. De effecten hiervan zijn: • Ontstaan van een wachtlijst (in strijd met de wettelijke norm binnen 2 weken contact). • Afschalende bemoeizorg, met verhoogde risico’s op onveiligheid, escalatie en maatschappelijke overlast. • Langere duur van problematiek, hogere zorgkosten, verergerde situaties en toenemende druk op politie en crisisdiensten.

De toegenomen caseload heeft substantiële gevolgen voor de uitvoeringspraktijk en voor kwetsbare inwoners met onbegrepen gedrag. Gezien de structurele aard van de ontwikkeling is besluitvorming noodzakelijk over de wijze waarop met deze groei wordt omgegaan. De GGD Zaanstreek-Waterland heeft in overleg met het bestuur gekozen voor een scenario waarbij sprake is van om een getrapt ingroeimodel naar maximaal vier Fte. • Voor 2026 (verwerkt in de nu voorliggende 1e begrotingswijziging) betekent dit 1 Fte uitbreiding voor drie maanden; • Vervolgens voor 2027 per kwartaal een uitbreiding naar maximaal 4 Fte: 2e fte. per 1 februari (dus 11 maanden), 3e fte. per 1 juni (7 maanden), 4e fte. per 1 oktober (3 maanden) = 12/12+11/12+7/12+5/12 = 35/12 = 2,9 fte (verwerkt in de begroting 2027). • Voor 2028 en verder wordt de volledige 4 fte. in de meerjarenbegroting 2028 verwerkt. Afgesproken is hierbij de effecten van de toename van formatie per Fte te volgen en mee te wegen in de noodzakelijkheid van verdere formatie-uitbreiding. Aangezien de uitbreiding vanwege de langere doorlooptijd pas rond september 2026 kan worden gerealiseerd, is ervoor gekozen om in 2026 uitsluitend de kosten voor het vierde kwartaal van 1 fte op te nemen, en niet de volledige jaarlasten van € 420.741. De uitbreiding leidt in 2026 daarom tot een hogere deelnemersbijdrage van € 26.296.

De achtergronden, redenen en noodzaak van deze capaciteitsuitbreiding zijn verder toegelicht in de bijlage Memo Onderbouwing uitbreiding MABZ versie 21-01-2026, d.d. 17 februari 2026.

7

5. Samenvatting

___________

Bijdragen per programma conform vastgestelde begroting 2026: Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 MSA IZB JGZ MABZ

Subtotaal

Edam Volendam €

97.712

€

94.392

€

1.092.714

€

96.568

€

1.381.386

Landsmeer

€

30.864

€

29.816

€

387.083

€

28.916

€

476.679

Oostzaan

€

25.658

€

24.786

€

291.197

€

17.459

€

359.100

Purmerend

€

251.890

€

243.332

€

2.738.059

€

352.993

€

3.586.274

Waterland

€

46.385

€

44.809

€

527.212

€

44.738

€

663.144

Wormerland

€

43.810

€

42.321

€

465.272

€

66.561

€

617.964

Zaanstad

€

427.163

€

412.651

€

5.031.277

€

901.851

€

6.772.942

Totaal

€

923.482

€

892.108

€ 10.532.814

€

1.509.086

Subtotaal Edam Volendam €

Programma 5 Programma 7 PGRC Veilig Thuis

Overhead

1.381.386

€

4.441

€

254.751

€

653.596

€ 13.857.489

Bijdrage 2026 €

2.294.174

Landsmeer

€

476.679

€

1.403

€

80.468

€

206.452

€

765.002

Oostzaan

€

359.100

€

1.166

€

66.895

€

171.627

€

598.788

Purmerend

€

3.586.274

€

11.450

€

656.720

€

1.684.898

€

5.939.341

Waterland

€

663.144

€

2.108

€

120.934

€

310.271

€

1.096.457

Wormerland

€

617.964

€

1.991

€

114.219

€

293.044

€

1.027.219

Zaanstad

€

6.772.942

€

19.416

€

2.633.686

€

2.857.306

€

12.283.350

Totaal

€ 13.857.489

€

41.976

€

3.927.673

€

6.177.194

€ 24.004.332

Bijdragen per programma na eerste begrotingswijziging 2026: Programma 1 Programma 2 Programma 3 Programma 4 MSA IZB JGZ MABZ

Subtotaal

Edam Volendam €

97.214

€

91.718

€

1.071.602

€

96.089

€

1.356.622

Landsmeer

€

30.707

€

28.971

€

379.604

€

28.772

€

468.055

Oostzaan

€

25.527

€

24.084

€

285.571

€

17.372

€

352.555

Purmerend

€

250.607

€

236.439

€

2.685.157

€

351.239

€

3.523.442

Waterland

€

46.149

€

43.540

€

517.026

€

44.516

€

651.230

Wormerland

€

43.587

€

41.122

€

456.283

€

66.231

€

607.222

Zaanstad

€

424.988

€

400.961

€

4.934.069

€

897.370

€

6.657.387

Totaal

€

918.779

€

866.836

€ 10.329.311

€

1.501.587

Subtotaal Edam Volendam €

Programma 5 Programma 7 PGRC Veilig Thuis

Overhead

€ 13.616.514

Bijdrage 2026

1.356.622

€

4.714

€

285.307

€

681.054

€

2.327.697

Landsmeer

€

468.055

€

1.489

€

90.120

€

215.125

€

774.789

Oostzaan

€

352.555

€

1.238

€

74.919

€

178.837

€

607.548

Purmerend

€

3.523.442

€

12.152

€

735.491

€

1.755.683

€

6.026.768

Waterland

€

651.230

€

2.238

€

135.439

€

323.306

€

1.112.212

Wormerland

€

607.222

€

2.114

€

127.920

€

305.355

€

1.042.611

Zaanstad

€

6.657.387

€

20.608

€

2.767.269

€

2.977.344

€

12.422.609

Totaal

€ 13.616.514

€

44.552

€

4.216.465

€

6.436.704

€ 24.314.235

8

Brugstaat van begroting 2026 en 1e begrotingswijziging 2026:

Brugstaat begroting 2026 vs 1e wijziging 2026: Begroting 2026 ( incl. bezuiningsopties): Wijzigingen: 1. Aanpassing index 2026 2. Budgetverschuivingen intern GGD ZW 3. Formatie-uitbreiding Veilig Thuis 3. Formatie-uitbreiding MABZ Totaal begroting 2027:

Basis

Toezicht

Plustaken

Totaal

€ 24.004.332 €

809.334 €

4.401.993 € 29.215.659

€

-10.532

€ -70.342 € € 343.416 € 26.296 4.401.993 € 29.515.030

-59.810 €

€ 343.416 € 26.296 € 24.314.235 €

798.802 €

Onderstaande tabel toont de effecten samengevat per gemeente: Bijdrage vastgestelde begroting 2026

1e wijziging begroting 2026

Edam Volendam

€

2.294.174

€

33.523

€

2.327.697

Landsmeer

€

765.002

€

9.787

€

774.789

Oostzaan

€

598.788

€

8.760

€

607.548

Purmerend

€

5.939.341

€

87.427

€

6.026.768

Waterland

€

1.096.457

€

15.755

€

1.112.212

Wormerland

€

1.027.219

€

15.392

€

1.042.611

Zaanstad

€

12.283.350

€

139.259

€

12.422.609

Totaal

€

24.004.332 €

309.903 €

24.314.235

Totaal na 1e begrotingswijziging

Na definitieve vaststelling van deze 1e begrotingswijziging, zal u de aanvullende bijdrage voor 2026, middels een factuur, in rekening worden gebracht.

9