14. Winternota 2024
Tekst van het document
Inkomst verkoop MAN containerwagen
De verkoop van de oude MAN-containerwagen leidt tot een eenmalige baat. Dit voorstel leidt in 2024 tot een eenmalige verhoging van het saldo begroting van € 20.000.
Klein onderhoud Openbare Verlichting
Op het budget voor klein onderhoud voor openbare verlichting ontstaat een tekort. We hebben uitzonderlijk veel storingen gehad aan het voedingsnetwerk van de openbare verlichting. In sommige gevallen was het noodzakelijk om de voedingskabels deugdelijk te vervangen. Op het budget voor overige goederen en diensten is nog budget beschikbaar. Hier wordt € 16.000 administratief voor overgeheveld ten gunste van het budget van klein onderhoud. Daarnaast is er nog € 40.000 extra benodigd voor het restant van 2024. Dit voorstel leidt in 2024 tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting van € 40.000.
Opbrengst afvalstofheffingen 2024
De opbrengst afvalstoffenheffingen valt in 2024 € 15.000 lager uit dan was begroot. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting 2024.
Verkeer bijstellingen
In 2024 zijn er incidenteel enkele grotere uitgaven gedaan die niet structureel zijn opgenomen in het exploitatiebudget. Dit betreft een onderzoek naar parkeermogelijkheden, het opstellen van een nieuw mobiliteitsplan en de aanschaf van een nieuw toegangssysteem voor de verkeersregeling in de haven van Volendam. De totale lasten hiervan, ter hoogte van € 98.000, konden niet volledig worden gedekt uit het beschikbare budget. Een deel van deze extra kosten, ter hoogte van € 52.000, kon worden opgevangen door subsidies van de vervoerregio. Per saldo leidt dit voorstel in 2024 tot een verlaging van het saldo van de begroting met € 46.000.
Mutaties MIP De mutaties worden toegelicht in de bijlage Toelichting MIP 25
Speerpunten - Stand van zaken Voor een overzicht van de stand van zaken over de uitvoering van de speerpunten wordt verwezen naar bijlage 1.
26
Programma 5 Sociaal Domein/Samenleving Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2024 tot en met de vaststelling van deze Winternota. Daaronder staan twee tabellen met de ontwikkeling van de lasten en baten per speerpunt en per product binnen dit programma. De reservemutaties zijn in elke tabel afzonderlijk weergegeven. Naast de waarden uit de primitieve begroting vindt u in de kolommen per product het totaal van de mutaties op dit programma zoals die na vaststelling van de primitieve begroting 2024 (9 november 2023) tot en met de raadsvergadering van 12 november 2024 (Overige besluiten) zijn verwerkt in begrotingswijzigingen. De voorlaatste kolom toont de financiële gevolgen van de wijzigingen die ter vaststelling zijn aangeboden in deze Winternota. In de laatste kolom vindt u het totaal na vaststelling van deze Winternota 2024. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en programma
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
Saldi per speerpunt Preventie voorliggend veld
-8.786
83
-116
-8.819
Toegankelijkheid
-22.548
-3.934
-986
-27.468
Bestaanszekerheid
-5.327
-367
-393
-6.087
-842
38
-40
-845
Samenkracht Partnerschap Saldo vóór reservemutaties Saldo reservemutaties Saldo inclusief reservemutaties
-934
-44
-15
-994
-38.437
-4.225
-1.550
-44.213
889
614
-401
1.102
-37.548
-3.611
-1.951
-43.111
Bedragen * € 1.000 Totale lasten per speerpunt, product en programma
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
Lasten per speerpunt Preventie voorliggend veld
-10.460
-18
109
-10.369
5.01
Preventie voorliggend veld
-4.898
3
130
-4.766
5.02
Onderwijs inc. huisvesting
-3.674
-23
-5
-3.701
5.03
Talentontwikkeling
-732
0
2
-730
5.04
Sportstimulering jeugd
-537
37
-18
-518
5.05
Alcohol-en drugsontmoediging
-117
0
0
-117
5.20
Singelwijk
-502
-35
0
-537
-25.044 -8.466
-3.844 -2.323
-989 -680
-29.878 -11.469
Toegankelijkheid 5.06 Jeugdhulp en ondersteuning 5.07
WMO Maatwerkdienstverlening
-5.745
-1.199
-49
-6.993
5.08
Sportaccommodaties
-6.461
-204
-249
-6.915
5.09
Zwembaden
-2.883
-73
-18
-2.973
5.10
Kunst en Cultuur
-756
-75
17
-814
5.11
Bewegingsonderwijs
-301
0
-3
-304
5.12
Sportverenigingen
-122
15
-7
-114
5.13 Nazorg Nieuwjaarsbrand Bestaanszekerheid
-310 -13.080
14 -2.502
0 -1.900
-296 -17.482
5.14
Werkplus
-2.606
-26
36
-2.597
5.15
Participatie en schuldhulpverlening
-6.882
-1.165
-2.183
-10.230
27
Bedragen * € 1.000 Totale lasten per speerpunt, product en programma 5.16
Inburgering
Samenkracht 5.17
Openbare Bibliotheken
Partnerschap 5.18 Gezondheidszorg algemeen 5.19
Primitieve begroting
Toevoegingen aan reserves Totaal lasten inclusief reservemutaties
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
-3.591
-1.311
247
-4.655
-1.007
166
-184
-1.025
-1.007
166
-184
-1.025
-934 -877
-44 -46
-15 -15
-994 -938
Media
Totaal lasten vóór reservemutaties
Wijzigingen vóór winternota
-58
1
0
-56
-50.525
-6.242
-2.980
-59.747
-500
-2.410
-1.170
-4.080
-51.026
-8.652
-4.150
-63.828
Bedragen * € 1.000 Totale baten per speerpunt, product en programma Baten per speerpunt Preventie voorliggend veld
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
1.675
100
-225
1.550
5.01
Preventie voorliggend veld
701
0
-270
431
5.02
Onderwijs inc. huisvesting
753
65
45
864
5.03
Talentontwikkeling
5.04
Sportstimulering jeugd
5.05 5.20
0
0
0
0
221
0
0
221
Alcohol-en drugsontmoediging
0
0
0
0
Singelwijk
0
35
0
35
2.496 175
-90 114
3 0
2.409 289
196
0
0
196
Toegankelijkheid 5.06 Jeugdhulp en ondersteuning 5.07
WMO Maatwerkdienstverlening
5.08
Sportaccommodaties
1.118
0
0
1.118
5.09
Zwembaden
727
-200
0
527
5.10
Kunst en Cultuur
112
14
3
129
5.11
Bewegingsonderwijs
27
0
0
27
5.12
Sportverenigingen
5.13 Nazorg Nieuwjaarsbrand Bestaanszekerheid
0
0
0
0
141 7.752
-18 2.134
0 1.508
124 11.395
5.14
Werkplus
400
0
0
400
5.15
Participatie en schuldhulpverlening
4.513
0
1.508
6.021
5.16
Inburgering
2.840
2.134
0
4.974
165
-128
144
181
165
-128
144
181
0 0
0 0
0 0
0 0
Samenkracht 5.17
Openbare Bibliotheken
Partnerschap 5.18 Gezondheidszorg algemeen
0
0
0
0
Totaal Baten vóór reservemutaties
5.19
Media
12.088
2.017
1.430
15.535
Onttrekkingen aan reserves
1.389
3.024
770
5.182
Totaal baten inclusief reservemutaties
13.477
5.040
2.200
20.717
28
Mutaties Winternota De onderstaande tabel geeft de verschillende mutaties weer die in deze Winternota ter vaststelling worden aangeboden. Deze mutaties zijn onderverdeeld in Bestaand beleid, Autonome ontwikkelingen, Nieuw beleid en mutaties voortkomende uit het Meerjarig investeringsplan.
Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Autonome ontwikkelingen Actualisatie BUIG Alleenverdienersproblematiek 2023-2024
263 0
0 -12
0 0
0 0
Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI)
0
-9
-9
-9
Terugdraaien budgetoverheveling Gemeentelijke co-financiering lokale bibliotheekvoorzieningen
0
0
0
0
263
-21
-9
-9
26
0
0
0
-675 -280
-335 -140
0 0
0 0
Actualisatie SPUK Onderwijsachterstandenbeleid 2024 en 2025
0
0
0
0
Beëindiging aanschaf van AED's (bezuiniging)
0
5
10
10
Bijstelling budgetten onderhoud ICT software
-16
-6
-6
-6
Bijstelling budgetten Vastgoed (gas, energie, onderhoud etc.) 2024
-127
0
0
0
1
0
0
0
Bijstelling salariskosten en inhuur vacatureruimte 2024 Budgetoverheveling Bijdrage Zorginfrastructuur
-1.173 0
0 0
0 0
0 0
Budgetoverheveling opbrengst verkoop kunst en curiosa
0
0
0
0
Budgetoverheveling Pilot jeugdbeschermer in de wijk
0
0
0
0
Budgetoverheveling Project Verborgen verhalen 2024-2025
0
0
0
0
Budgetoverheveling rijksbijdrage infrastructuur WSW
0
0
0
0
Budgetoverheveling Wijksteunpunt Oosthuizen
0
0
0
0
Eigen bijdrage GWE ontheemden Oekraïne GGD Zaanstreek-Waterland
0 39
0 0
0 0
0 0
Inburgering
185
0
0
0
Onderzoekskosten Cebeon
15
0
0
0
Schoolzwemmen
-1
-3
-5
-7
-270
-270
-270
-270
Bestaand beleid Actualisatie budgetten Oekraïne opvang Actualisatie budgetten specialistische jeugdhulp Actualisatie budgetten Wmo
Bijstelling kosten belastingen en heffingen
Verplaatsen rentebaten lening PX Wijksteunpunt Oosthuizen
47
0
0
0
Woonunits Deimpt
0
133
133
133
Woonzorgvisie Zwembad De Waterdam
16 0
0 -50
0 -64
0 -85
-2.214
-666
-201
-225
0
-135
-135
-134
-1.951
-823
-345
-368
Meerjarig Investeringsplan Totaal actualisaties Meerjarig Investeringsplan Totaal
29
Toelichting mutaties Autonome ontwikkelingen Actualisatie BUIG
Op 1 oktober 2024 werd door het Rijk de definitieve BUIG subsidie 2024 (en de voorlopige BUIG subsidie 2025) door middel van beschikkingen bekend gemaakt. Het rijk heeft de BUIG subsidie 2024 verhoogd. De BUIG budgetten zijn geactualiseerd en op basis van deze prognose kan een bedrag van € 263.000 worden afgeraamd. Dit voorstel leidt tot een verhoging van het saldo begroting in 2024 van € 263.000.
Alleenverdienersproblematiek 2023-2024
Gemeenten kunnen financiële ondersteuning bieden aan huishoudens die als gevolg van de alleenverdienersproblematiek in 2023 en 2024 onder het bestaansminimum uitkomen. Gemeenten kunnen de gemiste huur- en zorgtoeslag compenseren vanuit de individuele bijzondere bijstand. De Tweede Kamer heeft met de motie Warmerdam c.s. verzocht om de betrokken huishoudens actief te benaderen. Via een decentralisatie-uitkering ontvangen gemeenten budget om aan de betreffende huishoudens bijzondere bijstand te verstrekken. De budgetten worden zo nodig bijgesteld wanneer definitieve gegevens beschikbaar zijn, naar verwachting bij de Meicirculaire 2025 en de Meicirculaire 2026. Edam- Volendam ontvangt een extra decentralisatie uitkering van € 12.000 via de algemene uitkering Gemeentefonds (in programma 6). De organisatie onderzoekt in het vierde kwartaal van 2024 deze problematiek en wil in 2025 tot eventuele uitbetaling overgaan. Het budget wordt daarom beschikbaar gesteld in 2025. Dit voorstel leidt tot een tot een verlaging van het saldo begroting met € 12.000 in 2025 in programma 5, maar per saldo heeft dit voorstel geen gevolgen voor het saldo begroting.
Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie (SMI)
De Sociaal Medische Indicatie (SMI) is een gemeentelijke regeling om gezinnen die geen recht hebben op Kinderopvangtoeslag, maar die ook niet in staat zijn de zorg voor hun kinderen volledig te dragen vanwege sociale of medische problematiek, een vergoeding te kunnen bieden voor het gebruik van kinderopvang. Door verschillende ontwikkelingen is de SMI budgettair steeds meer onder druk komen te staan. Om dit te kunnen ondervangen, wordt het SMI budget in een aantal stappen verhoogd. Voor de jaren 2025-2027 gaat het om € 5,4 miljoen, voor 2028 gaat het om € 5,5 miljoen en vanaf 2029 om jaarlijks € 10 miljoen. Edam- Volendam ontvangt vanaf 2025 € 9.000 extra via de algemene uitkering Gemeentefonds (in programma 6). Het budget wordt daarom structureel beschikbaar gesteld vanaf 2025. Dit voorstel leidt met ingang van 2025 tot een structurele verlaging van het saldo begroting in programma 5 vanaf 2025.
Terugdraaien budgetoverheveling Gemeentelijke co-financiering lokale bibliotheekvoorzieningen
In september 2024 is onze (herziene) aanvraag bij het rijk voor een eenmalige specifieke uitkering lokale bibliotheekvoorziening in de kern Oosthuizen van € 144.000 toegekend. Dit was na het opmaken van de Najaarsnota 2024. Daarom wordt het voorstel uit de Najaarsnota teruggedraaid. Hierin werd de aanvraag doorgeschoven naar 2025. De SPUK bijdrage van € 144.000 (en de verplichte eigen bijdrage van de gemeente van € 36.000) worden uitbetaald aan de Bibliotheek Waterland in 2024. Voorgesteld wordt ook de verhoging van de eigen bijdrage van € 4.000 (uitgegaan was van € 32.000) te onttrekken uit de reserve “Sociaal domein”. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.
Bestaand beleid Actualisatie budgetten Oekraïne opvang
De budgetten zijn geactualiseerd. Dit geeft een voordeel van € 26.000. De kosten worden gecompenseerd uit de normvergoeding. Voorgesteld wordt om het niet ingezette deel van de normvergoeding van € 274.000 toe te voegen aan de reserve Oekraïne opvang. Hierdoor blijft dit bedrag beschikbaar voor de toekomstige (kapitaal-)lasten van huisvesting van ontheemden uit Oekraïne. Deze bijstelling leidt tot een verhoging van het saldo begroting met € 26.000.
30
Actualisatie budgetten specialistische jeugdhulp
In het afgelopen jaar zijn er verschillende prognoses gemaakt voor de totale kosten voor specialistische jeugdhulp in 2024. De verwachtingen van deze prognoses zijn in verschillende raadsinformatiebrieven kenbaar gemaakt. Nu het einde van het jaar nadert, krijgen we steeds meer zicht op de uiteindelijke realisatie. In lijn met de (landelijke) trend van de afgelopen jaren verwachten we ook dit jaar weer een toename van kosten. De laatste prognose laat zien dat we kunnen rekenen op een uitgave van in totaal 9,6 miljoen euro. Een groot deel van deze kostenstijging is te verklaren door de prijsindexaties van grofweg 6%. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat deze prognose is gebaseerd op de uitgaven van dit jaar tot nu toe. We zien vaak terug dat er in laatste maanden van het jaar significant meer gedeclareerd wordt. Het is echter lastig om hier in deze prognose rekening mee te houden. Een tweede belangrijke verklarende factor is dat problematiek onder jeugdigen steeds complexer wordt. Als resultaat zetten wettelijke verwijzers van (specialistische) jeugdhulp steeds vaker hulptrajecten in die intensiever van aard zijn. De professionals die hierbij worden ingezet zijn vaak hoger opgeleid, waardoor de ingezette trajecten met een hoger kostenplaatje gepaard gaan.
Door deze oorzaken wordt nu voorgesteld om de budgetten voor specialistische jeugdhulp in 2024 te verhogen met per saldo € 675.000 (naar 9,6 miljoen euro). Deze budgetten zijn voor 2025 met 50% van € 675.000 verhoogd, te weten € 335.000, in afwachting van de uitkomsten van het Cebeon onderzoek. Dit leidt in 2024 tot een verlaging van het saldo begroting van € 675.000 en voor 2025 tot een verlaging van het saldo begroting van € 335.000 .Inmiddels is aan de raad toegezegd dat begin 2025 een themaraad georganiseerd wordt over de inhoud van de specialistische jeugdzorg en de uitkomsten van het onderzoek door Cebeon.
Actualisatie budgetten Wmo
In het afgelopen jaar zijn er verschillende prognoses gemaakt voor de totale kosten voor WMO in 2024. De verwachtingen van deze prognoses en maatregelen zijn in verschillende raadsinformatiebrieven kenbaar gemaakt. Nu het einde van het jaar nadert, krijgen we steeds meer zicht op de uiteindelijke realisatie. Als gevolg van de vergrijzing, strengere regels doorstroming WlZ (Woning in Zicht) en strengere regels toelating/lange wachttijden zorgverzekering en GGZ verwachten we, in lijn met de (landelijke) trend van de afgelopen jaren, ook dit jaar weer een toename van kosten. Inwoners blijven langer thuis wonen waardoor de druk op de Wmo toeneemt. Aangezien de te bedienen doelgroep steeds groter wordt, is het afvlakken van de stijging op dit moment realistischer een haalbaarder doel dan het bewerkstelligen van een daadwerkelijk daling van kosten. De wettelijke verplichting en de open einde regeling beperken ons juridisch om rigoureus in producten te snijden. De laatste prognose laat zien dat we kunnen rekenen op een uitgave van in totaal 5,9 miljoen euro. Een groot deel van deze kostenstijging is te verklaren door bovengenoemde factoren. Daarnaast zijn er binnen onze gemeente een aantal grote/dure woningaanpassingen uitgevoerd en zien we de vragen voor begeleiding complexer worden.
Tevens hebben de overschrijdingen van vorig jaar op het Wmo budget en de indexeringen op de producten niet geresulteerd in een structurele verhoging van het budget. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat deze prognose is gebaseerd op de uitgaven van dit jaar tot nu toe. We zien vaak terug dat er in laatste maanden van het jaar significant meer gedeclareerd wordt. Het is echter lastig om hier in deze prognose rekening mee te houden. Daarom wordt nu voorgesteld om de budgetten voor Wmo in 2024 te verhogen met € 280.000 (naar 5,9 miljoen euro). Deze budgetten voor 2025 voorzichtigheidshalve met 50% van € 280.000 verhoogd, te weten € 140.000, in afwachting van de uitkomsten van het Cebeon onderzoek. Dit leidt in 2024 tot een verlaging van het saldo begroting van € 280.000 en voor 2025 tot een verlaging van het saldo begroting van € 140.000. Inmiddels is aan de raad toegezegd dat begin 2025 een themaraad georganiseerd wordt over het de inhoud van de WMO en de uitkomsten van het onderzoek door Cebeon.
Actualisatie SPUK Onderwijsachterstandenbeleid 2024 en 2025
Op 26 september 2024 is een definitieve beschikking voor 2024 en een voorlopige beschikking voor 2025 ontvangen. De uitkering 2024 is met € 45.000 en de uitkering 2025 met € 75.000 verhoogd naar respectievelijk € 641.000 en € 671.000. De ontvangen bijdragen worden via de Sisa verantwoording afgerekend. Omdat tegenover deze hogere inkomst een hogere uitgave staat heeft dit voorstel geen gevolgen voor het saldo van de begroting.
Beëindiging aanschaf van AED's (bezuiniging)
De aanschaf van AED’s valt niet onder de wettelijk verplichte taken. In het kader van de bezuinigingen wordt voorgesteld de aanbesteding in 2025 niet te verlengen. Dit betekent dat we de AED's niet meer vervangen en onderhouden. Het levert een bezuiniging op van € 5.000 in 2025 en in de daaropvolgende jaren van € 10.000 in programma 5. Deze bezuinigingen worden ten gunste van de stelpost Bezuinigingen gebracht in programma 6. Dit voorstel heeft hierdoor geen gevolgen voor het saldo begroting. 31
Bijstelling budgetten onderhoud ICT software
Sommige softwarepakketten moeten worden vervangen om deze veiliger te maken en beter te laten presteren. Daarnaast moeten sommige applicaties overstappen naar een cloud-versie. Het gaat onder andere om de applicaties MKS Cloudmigratie, CSAM verplichtingenbeheer en iBurgerzaken. De kosten bedragen in 2024 eenmalig € 93.000 en vanaf 2025 structureel € 31.000. Deze bijstelling leidt tot een structurele verlaging van het saldo begroting 2024 en verder. Dit voorstel komt voor in de programma's 1, 2, 5 en 6.
Bijstelling budgetten Vastgoed (gas, energie, onderhoud etc.) 2024
Voorgesteld wordt om de geraamde budgetten van diverse panden voor te betalen gas, energie en onderhoud aan te passen aan de werkelijke uitgaven in 2024. Per saldo worden de budgetten verhoogd met € 163.000. Deze stijging komt voornamelijk doordat de prijzen voor gas en energie in 2024 flink zijn gestegen en doordat panden die zouden worden afgestoten er nog steeds staan en dus gas en energie verbruiken. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting 2024. Voor begroting 2025 en verder leidt dit voorstel tot een structurele verhoging van het saldo begroting van € 1.000. Dit voorstel komt voor in programma 1 tot en met 6.
Bijstelling kosten belastingen en heffingen
Voorgesteld wordt om de geraamde budgetten voor te betalen belastingen en heffingen aan te passen aan de werkelijke uitgaven in 2024. Per saldo worden de budgetten verhoogd met € 20.000. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting 2024. Dit voorstel komt voor in programma 5 en 6.
Bijstelling salariskosten en inhuur vacatureruimte 2024
Voorgesteld wordt om de geraamde budgetten voor salariskosten en de kosten voor inhuur op vacatureruimte aan te passen aan de geraamde uitgaven. Doordat het nog steeds moeilijk is om openstaande vacatures in te vullen wordt er gebruik gemaakt van inhuurkrachten. De kosten voor inhuurkrachten zijn veel hoger dan de budgettaire ruimte die ontstaat door vacatureruimte. Dit zorgt ervoor dat de budgetten voor inhuur op vacatureruimte in 2024 moeten worden verhoogd met € 1.194.000. Hier staat tegenover dat de hogere kosten voor inhuur op het product Riolering kunnen worden gedekt door de onttrekking aan de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan te verhogen met € 225.000. Per saldo leidt deze bijstelling tot een verlaging van het saldo begroting 2024 van € 969.000. De belangrijkste redenen voor de aanvullende inhuurkosten zijn een gevolg van extra inzet op Veiligheid, Schuldhulpverlening, Managementfuncties bij Openbare Werken en Gemeentesecretaris, en projectleiding bij de implementatie van twee grote ICT-projecten (Financieel Systeem en een Klantvolgsysteem bij de afdeling Samenleving). Om te voorkomen dat we de komende jaren weer te maken krijgen met een bijstelling voor personeel zal per direct worden gestuurd op euro’s in plaats van op FTE. Dit betekent dat de noodzaak om vast personeel aan te nemen hoger wordt.
Met inhuur kan er, door de hogere uurtarieven, minder capaciteit ingehuurd worden. Dit kan leiden tot het uitvoeren van minder taken. De norm voor inhuur op de reguliere taken is in Volendam lager dan de landelijke norm. Dit voorstel komt voor in de programma's 1 tot en met 6.
Budgetoverheveling Bijdrage Zorginfrastructuur
Afgesproken is dat de gemeente bijdraagt in de zorginfrastructuur voor het Wozoco (een co-creatie van gemeente, woningcorporatie en zorgverlener). Dit betreft een bijdrage in innovatieve zorginfrastructuur van € 27.000 (vanuit de reserve Sociaal Domein). De bijdrage staat geraamd voor 2024, maar moet worden overgeheveld naar 2025. Deze wijziging heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.
Budgetoverheveling opbrengst verkoop kunst en curiosa
De opbrengst van de verkoop kunst en curiosa in 2024, te weten € 19.000 wordt overgeheveld via de reserve Budgetoverheveling naar 2025 om te worden ingezet voor De opbrengst wordt ingezet voor de Kunstmaand 2025, of voor een ander project voor kunst en cultuur. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo van de begroting 2024 en 2025.
Budgetoverheveling Pilot jeugdbeschermer in de wijk
Om prijzige trajecten in de jeugdzorg en maatregelen vanuit de kinderbescherming te voorkomen hebben we vanuit de gemeente een nieuwe overeenkomst afgesloten met de jeugdbescherming regio Amsterdam (JBRA). 32
Het college heeft in september akkoord gegeven op deze interventie, welke onderdeel is van een reeks maatregelen om de hoge kosten voor jeugdhulp binnen onze gemeente tegen te gaan. Vanaf december 2024 zal de JBRA aan ons participatieve consultatie (ook wel jeugdbeschermer in de wijk) leveren voor acht uur per week (€ 40.000 per jaar). De interventie is in de vorm van een pilot gegoten en heeft een duur van minimaal één jaar. Daar is in 2024 geld voor vrijgemaakt, maar omdat de JBRA de dienst grotendeels in 2025 levert is het van belang dat het budget hiervoor wordt overgeheveld naar volgend jaar. De overeenkomst verplicht ons het bedrag in 2025 te betalen. Zodoende het verzoek om via de reserve Budgetoverheveling € 40.000 over te hevelen van 2024 naar 2025. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.
Budgetoverheveling Project Verborgen verhalen 2024-2025
Kunst en cultuur heeft geld beschikbaar onder deelproject “Levendige Historie” voor het project Verborgen Verhalen, onderdeel van de uitvoeringsagenda van het Waterfront. Mede doordat de start van het projectleiderschap Verborgen Verhalen vertraging heeft opgelopen (is gestart medio oktober 2024), zullen bepaalde opdrachten deels in 2025 plaatsvinden (o.a. kosten projectleider en invulling content platform). Verzoek is daarom om € 16.000 uit budget deelproject “Levendige Historie” 2024 over te hevelen naar 2025. Dit budget wordt ingezet voor de voortzetting inhuur projectleider Verborgen Verhalen in 2025 (€ 9.000) en voor eenmalige kosten zoals opzetten platform, de invulling van de content, onderhoud en pr (€ 7.000). Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo van de begroting 2024 en 2025.
Budgetoverheveling rijksbijdrage infrastructuur WSW
Verzocht wordt om de rijksbijdrage financiële uitdagingen rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven van € 56.000 over te hevelen naar 2025 via de reserve Budgetoverheveling. Dit budget is bedoeld om gemeenten tegemoet te komen bij de financiële uitdagingen rondom de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven. In 2025 wordt een plan van aanpak hiervoor opgesteld. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting 2024 en 2025.
Budgetoverheveling Wijksteunpunt Oosthuizen
Er is dit jaar geen dependance van het Wijksteunpunt in Oosthuizen gerealiseerd. Het budget voor inrichting van € 5.000 wordt via de reserve Budgetoverheveling naar 2025 overgeheveld. Dit voorstel heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.
Eigen bijdrage GWE ontheemden Oekraïne
Vanaf oktober 2024 wordt de verplichte eigen bijdrage voor gas, water en elektra bij ontheemden Oekraïne in rekening gebracht. De opbrengst van deze eigen bijdrage verlaagt de te ontvangen rijksvergoeding voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Dit voorstel heeft daardoor geen gevolgen voor het saldo begroting.
GGD Zaanstreek-Waterland
In 2023 is de 2e bijstelling van de begroting 2023 (CAO wijziging) ook voor 2024 opgevoerd. Dit was niet juist. Deze bijstelling wordt daarom teruggedraaid voor 2024. Dit leidt tot een verhoging van het saldo begroting met € 39.000.
Inburgering
De gemeente heeft een grote achterstand in het huisvesten en laten inburgeren van statushouders. Hierdoor zijn in de afgelopen jaren de budgetten niet volledig besteed. Wij hebben deze niet bestede budgetten een aantal jaren overgeheveld en beschikbaar gehouden. Er rust geen terugbetalingsverplichting aan het rijk op deze budgetten. Wij verwachten niet dat de komende jaren een inhaalactie kan plaatsvinden en stellen voor de niet bestede budgetten uit het verleden te laten vrijvallen. Dit leidt tot een verhoging van het begrotingssaldo in 2024 van € 185.000.
Onderzoekskosten Cebeon
Het onderzoeksbureau Cebeon heeft jarenlange ervaring met onderzoek naar bekostiging, organisatie en inhoud van gemeentelijke taken. Deze gemeentebrede financiële doorlichtingen geven een helder inzicht in het relatieve kostenniveau van onze organisatie en met name van het sociale domein. Dit zal ons ondersteunen bij het invullen van taakstellingen en bestuurlijke ambities bij afnemende rijksmiddelen. De kosten van het onderzoek bedragen € 10.000. De kosten van het onderzoek worden gedekt uit het reguliere beleidsbudget 33
Sociaal Domein voor inhuur van deskundigheid van € 25.000. Dit betekent dat deze post met € 15.000 kan worden verlaagd. Dit voorstel leidt tot een verhoging van het saldo begroting van € 15.000.
Schoolzwemmen
De indexatie voor het schoolzwemmen was niet toegepast in de meerjarenramingen. Met dit voorstel wordt deze omissie rechtgezet. Dit voorstel leidt in de jaren 2025 tot en met 2028 tot een verlaging van het saldo begroting van respectievelijk € 1.000, € 3.000, € 5.000 en € 9.000.
Verplaatsen rentebaten lening PX
De rentebaten langlopende geldlening aan het CBW staan nu geraamd op product 5.01 Preventie voorliggend veld. Het is de bedoeling dat deze rentebaten voortaan worden geboekt op product 6.01 Beleggingen en treasury. Deze bijstelling heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.
Wijksteunpunt Oosthuizen
Er is dit jaar geen dependance van het Wijksteunpunt in Oosthuizen gerealiseerd, daarom worden de budgetten 2024 van in totaal € 47.000 afgeraamd. Dit voorstel leidt tot een verhoging van het saldo begroting in 2024 met € 47.000.
Woonunits Deimpt
De woonunits op de Deimpt voor ontheemden uit Oekraïne zijn gerealiseerd. De totale te activeren kosten zijn € 800.000 hoger door meerwerk en een lagere vergoeding transitiekosten. In een apart voorstel "Actualisatie krediet Containerwoningen" wordt een aanvullend krediet gevraagd voor deze extra te activeren kosten van € 800.000 (afschrijvingstermijn 10 jaar). Omdat deze afschrijvingslasten worden gedekt uit de reserve toekomstige kapitaallasten wordt in dit voorstel geregeld dat dit aanvullende bedrag wordt overgeheveld vanuit reserve Oekraïne naar de reserve toekomstige kapitaallasten en dat de juiste onttrekkingen aan deze reserve de afschrijvingslasten dekken. Het (andere) voorstel van het aanvullende krediet en de jaarlijkse kapitaallasten geeft een verlaging van het saldo begroting. Dit journaal compenseert deze verlaging van het saldo begroting. Per saldo (beide voorstellen samen genomen) zijn er geen structurele gevolgen voor het saldo begroting.
Woonzorgvisie
In 2023 werd een bedrag van € 16.000 naar 2024 overgeheveld voor een inventarisatie van de geschiktheid van de sociale huurvoorraad voor mensen met een mobiliteitsbeperking (in het kader van de Woonzorgvisie). Deze inventarisatie heeft niet plaatsgevonden, daarom wordt het budget afgeraamd. Dit leidt in 2024 tot een verhoging van het saldo begroting van € 16.000.
Zwembad De Waterdam
De indexatie voor het zwembad was niet toegepast in de meerjarenramingen. Met dit voorstel wordt deze omissie rechtgezet. Hierbij wordt nog steeds rekening gehouden met de bezuinigingstaakstelling die aan het zwembad is verstrekt. Dit leidt tot een structurele verlaging van het saldo begroting in 2025 tot en met 2028 van respectievelijk € 50.000, € 64.000, € 85.000 en € 107.000.
Mutaties MIP De mutaties worden toegelicht in de bijlage Toelichting MIP
Speerpunten - Stand van zaken Voor een overzicht van de stand van zaken over de uitvoering van de speerpunten wordt verwezen naar bijlage 1
34
Programma 6 Financiën en Algemene dekkingsmiddelen Onderstaande tabel toont de ontwikkeling van de saldi (per speerpunt) vanaf de primitieve begroting 2024 tot en met de vaststelling van deze Winternota. Daaronder staan twee tabellen met de ontwikkeling van de lasten en baten per speerpunt en per product binnen dit programma. De reservemutaties zijn in elke tabel afzonderlijk weergegeven. Naast de waarden uit de primitieve begroting vindt u in de kolommen per product het totaal van de mutaties op dit programma zoals die na vaststelling van de primitieve begroting 2024 (9 november 2023) tot en met de raadsvergadering van 12 november 2024 (Overige besluiten) zijn verwerkt in begrotingswijzigingen. De voorlaatste kolom toont de financiële gevolgen van de wijzigingen die ter vaststelling zijn aangeboden in deze Winternota. In de laatste kolom vindt u het totaal na vaststelling van deze Winternota 2024. Bedragen * € 1.000 Saldi speerpunten en programma
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
Saldi per speerpunt Optimale inzet en behoud van financiële middelen
72.006
225
1.059
73.290
Saldo vóór reservemutaties
72.006
225
1.059
73.290
Saldo reservemutaties
11.421
305
-415
11.312
Saldo inclusief reservemutaties
83.428
530
644
84.602
Bedragen * € 1.000 Totale lasten per speerpunt, product en programma
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
Lasten per speerpunt Optimale inzet en behoud van financiële middelen
-2.276
-490
-245
-3.010
6.01
Beleggingen en treasury
532
-397
-16
119
6.02
Onroerende-zaakbelastingen
-786
70
-12
-729
6.03
Overige belastingen
-185
0
-6
-191
6.04
Algemene uitkering
0
0
0
0
6.05
Beheer Overige Gebouwen
-1.501
-191
-119
-1.811
6.06 6.07
Controle gemeentefinanciën Overige baten en lasten
-112 -222
0 29
0 -92
-112 -286
-2.276
-490
-245
-3.010
0
-3.950
-415
-4.365
-2.276
-4.440
-660
-7.375
Totaal lasten vóór reservemutaties Toevoegingen aan reserves Totaal lasten inclusief reservemutaties Bedragen * € 1.000 Totale baten per speerpunt, product en programma Baten per speerpunt Optimale inzet en behoud van financiële middelen
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
74.282
715
1.304
76.301
381
130
340
851
7.042
0
80
7.122
6.01
Beleggingen en treasury
6.02
Onroerende-zaakbelastingen
6.03
Overige belastingen
1.572
0
0
1.572
6.04
Algemene uitkering
64.535
529
378
65.442
35
Bedragen * € 1.000 Totale baten per speerpunt, product en programma
Primitieve begroting
Wijzigingen vóór winternota
Wijzigingen winternota
Tot en met winternota
6.05
Beheer Overige Gebouwen
753
28
395
1.177
6.06 6.07
Controle gemeentefinanciën Overige baten en lasten
0 0
0 28
0 110
0 138
Totaal Baten vóór reservemutaties
74.282
715
1.304
76.301
Onttrekkingen aan reserves
11.421
4.255
0
15.677
Totaal baten inclusief reservemutaties
85.703
4.970
1.304
91.977
Mutaties Winternota De onderstaande tabel geeft de verschillende mutaties weer die in deze Winternota ter vaststelling worden aangeboden. Deze mutaties zijn onderverdeeld in Bestaand beleid, Autonome ontwikkelingen, Nieuw beleid en mutaties voortkomende uit het Meerjarig investeringsplan. Bedragen * € 1.000 Omschrijving
2024
2025
2026
2027
Bestaand beleid Afboeken oude debiteuren Beëindiging aanschaf van AED's (bezuiniging)
-32 0
0 -5
0 -10
0 -10
Behaalde bezuiniging vrijval kapitaallasten investeringen
0
-87
-87
-87
Bijstelling accres septembercirculaire
0
86
153
236
Bijstelling budgetten onderhoud ICT software
-10
0
0
0
Bijstelling budgetten Vastgoed (gas, energie, onderhoud etc.) 2024
-50
-4
-4
-4
Bijstelling kosten belastingen en heffingen
-20
0
0
0
Bijstelling opbrengsten OZB belastingen Bijstelling salariskosten en inhuur vacatureruimte 2024
80 -41
0 0
0 0
0 0
Gevolgen septembercirculaire 2024
378
0
0
0
Naheffingsaanslag WKR 2024
-55
0
0
0
Rente uitstaande saldi Schatkistbankieren
70
0
0
0
Verplaatsen rentebaten lening PX
270
270
270
270
Verrekeningen bestemde reserve Grondexploitatie
70
0
0
0
660
260
322
405
Totaal actualisaties Meerjarig Investeringsplan
-16
6
6
6
Totaal
644
266
328
411
Meerjarig Investeringsplan
Toelichting Bestaand beleid Afboeken oude debiteuren
De lasten op het product Overige baten en lasten vallen voor zover nu bekend € 32.000 hoger uit dan was begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door het afboeken van oude debiteuren in de administratie. Voorgesteld wordt om het budget voor overige lasten eenmalig te verhogen met € 32.000. Deze bijstelling leidt tot een verlaging van het saldo begroting 2024. 36
Beëindiging aanschaf van AED's (bezuiniging)
De aanschaf van AED’s valt niet onder de wettelijk verplichte taken. In het kader van de bezuinigingen wordt voorgesteld de aanbesteding in 2025 niet te verlengen. Dit betekent dat we de AED's niet meer vervangen en onderhouden. Het levert een bezuiniging op van € 5.000 in 2025 en in de daaropvolgende jaren van € 10.000 in programma 5. Deze bezuinigingen worden ten gunste van de stelpost Bezuinigingen gebracht in programma 6. Dit voorstel heeft hierdoor geen gevolgen voor het saldo begroting.
Behaalde bezuiniging vrijval kapitaallasten investeringen
Met deze mutatie wordt de behaalde bezuiniging voorkomende uit de herinrichting van de kredieten van de '3e ontsluitingsweg' ten laste gebracht van de opgevoerde stelpost "Kapitaallasten investeringen" (zoals opgenomen in bijlage 5 van de Kadernota) zodat we inzichtelijk houden in hoeverre de doelstellingen behaald zijn. Dit leidt vanaf 2025 tot een verlaging van het saldo begroting van € 90.000 structureel. Per saldo heeft deze wijziging geen effect op het saldo begroting omdat in eerste instantie de bezuinigingen al zijn gerealiseerd en verwerkt onder de journaalgroep 'Meerjarig investeringsplan' in dit document. Door middel van deze wijziging wordt dit verrekend met de stelpost.
Bijstelling accres septembercirculaire
Bij de accresberekening van de septembercirculaire 2025-2029 is de CBS-revisie van afgelopen zomer abusievelijk niet meegenomen. Het CBS heeft de volume bbp-ontwikkeling over de jaren 2015-2023 opwaarts bijgesteld. Omdat het volumedeel van het accres gebaseerd wordt op een 8-jaars gemiddelde is het accres in de Miljoenennota 2025 en als gevolg daarvan ook de septembercirculaire 2024 voor de jaren 2025-2029 te laag. Deze bedragen zullen nu worden opgenomen in de decembercirculaire. Vooruitlopend op de decembercirculaire wordt nu reeds een voorlopige bijstelling van de Algemene uitkering opgenomen in de meerjarenbegroting. Voor onze gemeente gaat het voor de jaren 2025 tot en met 2028 om een verhoging van de Algemene uitkering van respectievelijk € 86.000, € 153.000, € 236.000 en € 335.000. Deze bijstelling leidt tot een structurele verhoging van het saldo begroting 2025 en verder met dezelfde bedragen.
Bijstelling budgetten onderhoud ICT software
Sommige softwarepakketten moeten worden vervangen om deze veiliger te maken en beter te laten presteren. Daarnaast moeten sommige applicaties overstappen naar een cloud-versie. Het gaat onder andere om de applicaties MKS Cloudmigratie, CSAM verplichtingenbeheer en iBurgerzaken. De kosten bedragen in 2024 eenmalig € 93.000 en vanaf 2025 structureel € 31.000. Deze bijstelling leidt tot een structurele verlaging van het saldo begroting 2024 en verder. Dit voorstel komt voor in de programma's 1, 2, 5 en 6.
Bijstelling budgetten Vastgoed (gas, energie, onderhoud etc.) 2024
Voorgesteld wordt om de geraamde budgetten van diverse panden voor te betalen gas, energie en onderhoud aan te passen aan de werkelijke uitgaven in 2024. Per saldo worden de budgetten verhoogd met € 163.000. Deze stijging komt voornamelijk doordat de prijzen voor gas en energie in 2024 flink zijn gestegen en doordat panden die zouden worden afgestoten er nog steeds staan en dus gas en energie verbruiken. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting 2024. Voor begroting 2025 en verder leidt dit voorstel tot een structurele verhoging van het saldo begroting van € 1.000. Dit voorstel komt voor in programma 1 tot en met 6.
Bijstelling kosten belastingen en heffingen
Voorgesteld wordt om de geraamde budgetten voor te betalen belastingen en heffingen aan te passen aan de werkelijke uitgaven in 2024. Per saldo worden de budgetten verhoogd met € 20.000. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting 2024. Dit voorstel komt voor in programma 5 en 6.
Bijstelling opbrengsten OZB belastingen
De opbrengsten OZB vallen iets hoger uit dan was geraamd. Per saldo vallen de opbrengsten OZB € 80.000 hoger uit dan was begroot. Dit komt met name omdat bij woningen de belastbare waarde hoger is uitgevallen dan was begroot. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verhoging van het saldo begroting 2024.
37
Bijstelling salariskosten en inhuur vacatureruimte 2024
Voorgesteld wordt om de geraamde budgetten voor salariskosten en de kosten voor inhuur op vacatureruimte aan te passen aan de geraamde uitgaven. Doordat het nog steeds moeilijk is om openstaande vacatures in te vullen wordt er gebruik gemaakt van inhuurkrachten. De kosten voor inhuurkrachten zijn veel hoger dan de budgettaire ruimte die ontstaat door vacatureruimte. Dit zorgt ervoor dat de budgetten voor inhuur op vacatureruimte in 2024 moeten worden verhoogd met € 1.194.000. Hier staat tegenover dat de hogere kosten voor inhuur op het product Riolering kunnen worden gedekt door de onttrekking aan de voorziening Gemeentelijk Rioleringsplan te verhogen met € 225.000. Per saldo leidt deze bijstelling tot een verlaging van het saldo begroting 2024 van € 969.000. De belangrijkste redenen voor de aanvullende inhuurkosten zijn een gevolg van extra inzet op Veiligheid, Schuldhulpverlening, Managementfuncties bij Openbare Werken en Gemeentesecretaris, en projectleiding bij de implementatie van twee grote ICT-projecten (Financieel Systeem en een Klantvolgsysteem bij de afdeling Samenleving). Om te voorkomen dat we de komende jaren weer te maken krijgen met een bijstelling voor personeel zal per direct worden gestuurd op euro’s in plaats van op FTE. Dit betekent dat de noodzaak om vast personeel aan te nemen hoger wordt.
Met inhuur kan er, door de hogere uurtarieven, minder capaciteit ingehuurd worden. Dit kan leiden tot het uitvoeren van minder taken. De norm voor inhuur op de reguliere taken is in Volendam lager dan de landelijke norm. Dit voorstel komt voor in de programma's 1 tot en met 6.
Gevolgen septembercirculaire 2024
De circulaires informeren gemeenten over de gemeentefondsuitkering. Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Voorgesteld wordt om het budget van de gemeentefondsuitkering in 2024, naar aanleiding van de uitgekomen septembercirculaire, te verhogen met € 378.000. Dit leidt tot een verhoging van het saldo begroting 2024 van € 378.000. De stijging van de uitkering wordt voornamelijk veroorzaakt door de verwachte afrekening van het BTW Compensatiefonds 2024. Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds. Door een verwachte onderschrijding ten opzichte van het plafond (€ 4,258 miljard) wordt een voorschot verstrekt van € 446,7 miljoen. Dat wordt verrekend via de uitkeringsfactor. De meerjarige gevolgen van de septembercirculaire voor de jaren 2025 tot en met 2028 zijn meegenomen in de Begroting 2025.
Naheffingsaanslag WKR 2024
Elke organisatie heeft een bedrag dat elk jaar onbelast mag worden besteedt. Dit wordt de vrije ruimte van de werkkostenregeling (WKR) genoemd. De vrije ruimte word ieder jaar opnieuw vastgesteld. Het is de verwachting dat de gemeente net als in voorgaande jaren een naheffingsaanslag zal krijgen van de Belastingdienst omdat de vrije ruimte zal worden overschreden. Voorgesteld wordt om hiervoor in 2024 eenmalig een budget te ramen van € 55.000. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verlaging van het saldo begroting 2024.
Rente uitstaande saldi Schatkistbankieren
Door de oplopende rentestanden krijgt de gemeente dit jaar weer rente vergoed over zijn uitstaande middelen bij het Rijk. Wij verwachten dat we over het 3e en 4e kwartaal van 2024 een extra rentevergoeding gaan ontvangen van ongeveer € 70.000. Deze bijstelling leidt tot een eenmalige verhoging van het saldo begroting 2024.
Verplaatsen rentebaten lening PX
De rentebaten langlopende geldlening aan het CBW staan nu geraamd op product 5.01 Preventie voorliggend veld. Het is de bedoeling dat deze rentebaten voortaan worden geboekt op product 6.01 Beleggingen en treasury. Deze bijstelling heeft geen gevolgen voor het saldo begroting.
Verrekeningen bestemde reserve Grondexploitatie
Uit winstafdrachten van doorverkochte woningen op de Broeckgouw (anti-speculatie beding) is in 2024 € 110.000 ontvangen. Daarnaast is € 375.000 ontvangen uit de verkoop van 2 delen van het perceel Raadhuisstraat 24 in Oosthuizen (voormalig gemeentehuis Zeevang). Het overblijvende deel van dit pand blijft in handen van de gemeente en zal gerenoveerd en verduurzaamd worden. Hiervoor zal op een later moment krediet aangevraagd worden. Tenslotte is de opbrengst uit de verkoop van losse grondstroken in de gemeente achter gebleven bij de oorspronkelijke raming. Door klimaatadaptatie komen steeds minder gronden in aanmerking voor verkoop. De inkomstenraming uit de verkoop van losse grondstroken wordt daarom verlaagd 38
met € 70.000. Voorgesteld wordt om het saldo van deze 3 mutaties in 2024 ad € 415.000 te verrekenen met de bestemde reserve Grondexploitatie, welke hierdoor toeneemt met het oog op risico’s op het terrein van toekomstige grondexploitaties. Dit voorstel heeft gevolgen in programma 3 en programma 6. Per saldo hebben deze bijstellingen geen gevolgen voor het saldo begroting.
Mutaties MIP De mutaties worden toegelicht in de bijlage Toelichting MIP
Speerpunten - Stand van zaken Voor een overzicht van de stand van zaken over de uitvoering van de speerpunten wordt verwezen naar bijlage 1.
39
Bijlage 1 Status uitvoering speerpunten Begroting 2024 Toelichting In de primitieve begroting 2024, is in alle begrotingsprogramma's een aantal speerpunten van beleid opgenomen. De speerpunten zijn voor elk jaar door het college geformuleerd ter uitvoering van het oorspronkelijke collegeprogramma 2022-2026, en worden bij de aanbieding van de afzonderlijke jaarbegrotingen voor de daadwerkelijke realisatie aan de gemeenteraad voorgelegd. Voorafgaand aan deze Winternota is gepeild hoe het staat met de actuele stand van uitvoering van deze speerpunten. In de bijlage is de actuele stand van zaken van de speerpunten per programma weergegeven. In één oogopslag is middels een gekleurd vlaggetje weergegeven in welke fase van uitvoering het speerpunt zich bevindt:
40
Programma 1 Bestuur Goed bestuur Speerpunt:
1.1 Goed Bestuur
Wat willen we bereiken? De inrichting van de organisatie past bij de opgaven en ambities De organisatie zorgt voor de uitvoering van de wettelijke taken, aangevuld met taken die voortkomen uit de wensen, opgaven en ambities van college en raad. De organisatie houdt overzicht op alle taken en de daarvoor benodigde capaciteit. Werkprocessen worden regelmatig getoetst op actualiteit, effectiviteit en efficiëntie. Waar mogelijk wordt capaciteit afgeschaald en waar nodig wordt capaciteit toegevoegd om de opgaven en ambities te realiseren. Wat gaan we doen? Strategische personeelsplanning Portefeuillehouder
Lieke Sievers en Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
In ontwikkeling, bezig met implementatie van prognosetool
Wat gaan we doen?
Op elkaar afstemmen van opgaven en capaciteit
Portefeuillehouder
Lieke Sievers en Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
In ontwikkeling, bezig met implementatie van prognosetool en programmatisch werken
Wat gaan we doen?
Strak sturen op inhuur, vaste medewerkers aantrekken blijft het uitgangspunt
Portefeuillehouder
Lieke Sievers en Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
In ontwikkeling en zeer urgent. Ook afhankelijk van huidige arbeidsmarkt, vast dienstverband heeft voorkeur.
Wat gaan we doen?
Beschrijven en lean maken van werkprocessen
Portefeuillehouder
Lieke Sievers en Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Continue proces
Wat willen we bereiken? Een adaptieve, voorspelbare, transparante en wendbare organisatie Onze wereld is continue in beweging, dat hebben we de afgelopen jaren duidelijk gezien: corona, opvang vluchtelingen uit Oekraïne, stikstof- en klimaatmaatregelen, tekorten aan bouwmaterialen en personeel, een woningmarkt die is vastgelopen. De gemeente moet continue monitoren wat er speelt en wat dat lokaal van de gemeente vraagt. Dat vereist een organisatie die zich kan aanpassen aan nieuwe eisen, weet om te gaan met een tijdelijke crisis of snel kan handelen bij urgente opgaven. En die transparant is in de keuzes die gemaakt worden en de prioriteiten die gesteld worden. Wat gaan we doen?
Verbeteren van strategische communicatie
Portefeuillehouder
Lieke Sievers en Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Continu proces
Wat gaan we doen?
Borging van inspraak middels participatie bij projecten en beleidsontwikkelingen
Portefeuillehouder
College van B&W
Status van uitvoering nu: 41
Toelichting status:
In ontwikkeling
Wat willen we bereiken? Tevreden en kundige medewerkers Het realiseren van alle taken, de ambities, het zijn van een ‘goed bestuur’ en een wendbare en transparante organisatie stelt hoge eisen aan de organisatie. Dat vereist medewerkers die kwaliteit kunnen leveren en die de opgaven kunnen oppakken en afronden, en niet te snel vertrekken naar andere functies of organisaties. Kwaliteit en continuïteit zijn met elkaar verbonden. Het is daarom van belang om de juiste medewerkers aan te trekken, te boeien en te binden. Wat gaan we doen?
Talentontwikkeling
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Talentpool 23/24 afgerond in april, nieuwe talentpool start september
Wat gaan we doen?
Verbeteren van positie op de arbeidsmarkt, startend met een onderzoek naar het beloningsgebouw Lieke Sievers
Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Afgerond. In 2023 onderzoek en benchmark gedaan en aanpassingen uitgevoerd
Wat gaan we doen?
Verbeteren van recruitment en arbeidsmarktcommunicatie
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Promotiefilmpjes, vacatureschrijfwijzer, social media, linkedin en ATS systeem
Wat gaan we doen?
Stimuleren van opleiding, ontwikkeling en interne doorgroei
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Continu proces
42
Programma 2 Publiek, Veiligheid en JZ Een veilige leefomgeving Speerpunt:
2.1 Een veilige leefomgeving
Wat willen we bereiken? Beperkte overlast en behoud van een veilige leefomgeving De gemeente voert allerlei taken uit die bijdragen aan een veilige leefomgeving, zoals het verstrekken van vergunningen aan bouwwerken of evenementen, maatregelen m.b.t. verkeersveiligheid, preventieve maatregelen m.b.t. gebruik van alcohol en drug, overlast tegengaan, buurtbemiddeling, handhaving van de APV, bewaken van de openbare orde, cameratoezicht, opsporen van ondermijnende activiteiten (o.a. hennepteelt en productie van chemische drugs) en i.s.m. ketenpartners de bestrijding van criminaliteit. De inzet van de gemeente m.b.t. veiligheid staat grotendeels opgenomen in De Veiligheidsagenda 2024-2027. Wat gaan we doen?
Uitvoeren Integraal Veiligheidsplan
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Dagelijkse activiteiten qua voorbereiding, uitvoering en evaluatie
Wat gaan we doen?
Handhaven APV en verloedering openbare ruimte
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Dagelijkse uitvoering
Wat gaan we doen?
Ontwikkeling en uitvoering van het plan van aanpak van de Singelwijk met de wijk
Portefeuillehouder
Lieke Sievers (onderdeel Veiligheid) en Vincent Tuijp
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Dagelijkse uitvoering
Wat willen we bereiken? Effectief optreden bij branden, crisis en calamiteiten Een andere component van veiligheid is het voorkomen en bestrijden van branden maar ook crisisbeheersing. Onze brandweerzorg is regionaal georganiseerd bij de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW). De VrZW is een gemeenschappelijke regeling, de burgemeester is lid van het bestuur. De VrZW zorgt voor de inzet bij rampen en crisis. Daarvoor is een werkwijze ingericht waarbij politie, brandweer, GHOR, gemeente en andere partners integraal sturing geven aan het beheersen van grote incidenten of crisissituaties. Deze crisisstructuur wordt regelmatig geoefend met bestuurders, ambtenaren en operationele diensten. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder
Betrokken bij de doorontwikkeling en ondersteunen waar mogelijk van het Young Fire Rescue team Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
On going
Wat gaan we doen?
Toezicht houden op de uitvoering van de taken die zijn belegd bij de VrZW
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Dagelijkse activiteiten (going concern)
Wat gaan we doen?
Realiseren van inzet op bevolkingszorg binnen de veiligheidsregio
43
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Geborgd in de crisisstructuur en piketregelingen
Wat gaan we doen?
Besluitvorming over definitieve huisvesting brandweer Edam/Volendam
Portefeuillehouder
Lieke Sievers en Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
on going
Wat willen we bereiken? Ondermijning tegengaan De illegaliteit, criminaliteit, de teelt / productie van- en handel in drugs kunnen voor sommige jongeren / inwoners een grote verleiding zijn om makkelijk aan veel geld te komen. Geld dat daarna weer ingezet wordt om zaken aan te schaffen en invloed te hebben in de reguliere maatschappij. De gemeente spant zich in om deze aantrekkingskracht op met name jongeren te verkleinen en om de mogelijkheden tegen te gaan om op deze manier geld te verdienen in onze gemeente. Het in juli 2023 aan de Gemeenteraad gepresenteerde Ondermijningsplan is de leidraad voor de aanpak Ondermijning. Sleutelbegrip in veiligheid is informatie. Prof. Dr. Cyrille Fijnaut zei het ooit treffend: ”De overheid weet niet wat ze weet”. Het ontsluiten van data en informatie is cruciaal en bepalend voor succesvol interveniëren. Het is van groot belang om informatie gestuurd te gaan werken, uiteraard AVG-proof. Het zicht krijgen op zogenoemde verwonderpunten die bijvoorbeeld onderliggende criminele activiteiten veronderstellen is van groot belang. Het creëren van een Informatie Knooppunt Ondermijning (IKO) is een must om de komende jaren de operationele activiteiten inzake Ondermijning en later Openbare Orde, Veiligheid en Handhaving te sturen. Wat gaan we doen?
Gerichte acties i.s.m. ketenpartners bij signalen van criminaliteit
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Onderdeel van het Uitvoeringsprogramma 2024, on going dus
Wat gaan we doen?
Bewustwordingscampagne onder jongeren over de gevolgen van deelnemen aan illegale activiteiten Lieke Sievers
Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Onderdeel Uitvoeringsprogramma 2024, onderdeel van de Damse Dialoog
Wat gaan we doen?
Informatiepositie verbeteren, meer zicht krijgen op wat er speelt
Portefeuillehouder
Lieke Sievers
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Realisatie van het Informatieknooppunt Ondermijning (IKO), nu dagelijks in werking
Dienstverlening burgerzaken op niveau Speerpunt:
2.2 Dienstverlening burgerzaken op niveau
Wat willen we bereiken? Sturing op klanttevredenheid De afgelopen jaren zijn een aantal initiatieven geïmplementeerd om de klanttevredenheid te vergroten. Veranderende behoeften kunnen aanleiding geven tot het aanpassen van huidige processen of het implementeren van nieuwe initiatieven. De komende periode willen wij daarom bereiken dat we de tools en instrumenten in huis hebben om actief te kunnen sturen op klanttevredenheid. 44
Wat gaan we doen?
Dienstverleningsprocessen beschrijven en monitoren
Portefeuillehouder
Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
De beschrijving en monitoring van alle processen is een doorlopend traject. Going concern.
Wat gaan we doen?
Klantbeleving en verwachtingen inventariseren
Portefeuillehouder
Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Als een vervolg op het klantbelevingsonderzoek van 2023 wordt binnen de organisatie gekeken naar de processen en voor inwoners beschikbare kanalen om te proberen de dienstverlening te verbeteren. Going concern.
Wat gaan we doen?
Evalueren werken op afspraak
Portefeuillehouder
Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Werken op afspraak is als onderdeel van de klanttevredenheidsenquête geëvalueerd.
Wat gaan we doen?
Ontwikkelen sturingsinstrumenten
Portefeuillehouder
Kees Schilder
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Op de meeste ingangskanalen wordt middels registratie gestuurd op de voortgang van de dienstverlening. Op onderdelen, zoals e-mailverkeer, worden nog aanpassingen doorgevoerd om zowel aan de wet elektronisch bestuurlijk verkeer als aan de WOO te kunnen voldoen.
45
Programma 3 Ruimtelijke Ontwikkeling Kwalitatief hoogw. en duurz.leefomg. Speerpunt:
3.1 Kwalitatief hoogwaardige en duurzame leefomgeving
Wat willen we bereiken? Behoud cultureel erfgoed en identiteit De historische kernen binnen Edam-Volendam zijn niet alleen van belang voor de waardering van de kwaliteit van de leefomgeving, maar zijn mede bepalend voor onze identiteit als gemeenschap. In die zin is het behoud en het herstel van de monumentale en historische waarden van essentieel belang voor het behoud van onze culturele identiteit, waardoor onze gemeente jaarlijks honderdduizenden toeristen trekt. Wat gaan we doen? Portefeuillehouder
Behoud en herstel monumentale waarden door stimulering, informatievoorziening en ondersteuning Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Stimulering door subsidies, informatieverstrekking en ondersteuning is inmiddels een doorlopende taak.
Wat gaan we doen?
Uitvoering Kerkenvisie
Portefeuillehouder
Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
De kerkenvisie is vastgesteld en de uitvoering ervan is vooral een zaak van de betreffende organisaties. De gemeente blijft wel ondersteunen.
Wat willen we bereiken? Benutting van bestaande bebouwing en locaties Locaties die hun functie verloren hebben kunnen worden benut om een bijdrage te leveren aan het woningvraagstuk. Inpassing in de bestaande stedelijke structuur is echter niet altijd eenvoudig en kost veel tijd. Om die reden wordt een selectie gemaakt van die locaties die het meest kansrijk zijn om binnen de raadsperiode te ontwikkelen. Die locaties zullen actief ontwikkeld en/of ondersteund worden. Wat gaan we doen?
Ondersteunen en ontwikkelen kansrijke inbreilocaties (zie paragraaf grondzaken)
Portefeuillehouder
Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
De gemeente is voortvarend bezig met de realisatie van verschillende inbreidingslocaties in uiteenlopende fases van ontwikkeling; van verkenning tot aan daadwerkelijke bouw.
Wat gaan we doen?
Uitwerking Omgevingsvisie in Programma Warmte, Energie en Klimaat
Portefeuillehouder
Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Momenteel wordt hard gewerkt aan de totstandkoming van de eerste twee programma's als uitwerking van de omgevingsvisie: Warmte, Energie en Klimaat en Waterfront. Vooruitlopend daarop zijn activiteiten die daar een plaats in krijgen al in uitvoering. Om die reden is voor beide onderwerpen vooruitlopend op de programma's een uitvoeringsagenda opgesteld.
Wat willen we bereiken? Implementatie Omgevingswet De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 van kracht. Een van de speerpunten voor de komende periode zal zijn de Omgevingsvisie uit te werken in thematische en gebiedsgerichte programma’s en ook juridisch vorm te geven in het Omgevingsplan (uiterlijk gereed in 2032). Niet alle programma’s kunnen tegelijk worden opgepakt. De programma’s Waterfront (gebiedsgericht) en Duurzaamheid (thematisch) zijn de eerste programma’s die worden opgebouwd. De raad zal bij dit gehele traject worden betrokken.
46
Wat gaan we doen?
Opstellen Omgevingsprogramma’s Waterfront en Duurzaamheid
Portefeuillehouder
Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Voor beide programma's is een programmamanager aangesteld en is een plan van aanpak beschikbaar. Om de raad er zorgvuldig bij te betrekken wordt voor elk programma een nota van uitgangspunten opgesteld.
Wat gaan we doen?
Opstellen plan van aanpak omgevingsprogramma’s
Portefeuillehouder
Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Op 6 februari 2024 heeft het college het "plan van aanpak werken met Omgevingsprogramma's" vastgesteld. Hierin is een stappenplan opgenomen voor het opstellen van een omgevingsprogramma.
Wat willen we bereiken? Realisatie woonruimte voor lokale woningvraag Tegemoet komen aan de lokale woningvraag is een van de speerpunten voor deze periode. De behoefte is momenteel groot en de situatie is nijpend. Het is daarom essentieel dat op de kortst mogelijke termijn woningbouw wordt gerealiseerd voor alle doelgroepen. Ook tijdelijke woningbouw behoort tot de onderzoeksopgaven. Wat gaan we doen?
Uitwerking Omgevingsvisie op het onderdeel “Volkshuisvesting"
Portefeuillehouder
Vincent Tuijp / Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Momenteel is onderzoek gaande naar de actuele wooncijfers voor onze gemeente, ter voorbereiding op het programma.
Wat gaan we doen?
In de Omgevingsvisie is voorzien in een programma op het thema "Wonen". Vanuit het Rijk is aangekondigd dat m.i.v. van 2026 voor het onderwerp "Volkshuisvesting" een programma verplicht wordt. Deze onderwerpen kunnen worden gecombineerd in één progra Marisa Kes
Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Overleg wordt gevoerd met de provincie om de wijzigingen in de provinciale Omgevingsverordening door te voeren die de mogelijkheden voor bebouwing verruimen.
Wat gaan we doen?
Sturing, begeleiding en ondersteuning verschillende woningbouwinitiatieven (zie paragraaf grondzaken) Marisa Kes
Portefeuillehouder Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Met initiatiefnemers, eigenaren en corporaties wordt voortvarend gewerkt aan de realisatie van ontwikkellocaties. De ambities zijn nog niet volledig bereikt, maar het behaalde resultaat is bevredigend.
Wat gaan we doen?
Onderhouden en uitvoeren uitvoeringsagenda wonen
Portefeuillehouder
Marisa Kes
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
De huidige woonvisie biedt weliswaar voldoende basis voor de activiteiten die de gemeente ontplooit, maar is wel aan actualisatie toe in de vorm van een uitvoeringsagenda wonen, vooruitlopend op een toekomstig programma Wonen. Hieraan wordt gewerkt. 47
Wat willen we bereiken? Realistisch duurzaamheidsbeleid De woningvoorraad en de wijze van gebruik zullen toekomstbestendig moeten zijn. De recente internationale ontwikkelingen hebben de noodzaak tot verduurzaming extra scherp neergezet. Dat zal wel op een manier moeten gebeuren die realistisch en haalbaar is voor de inwoners. Wat gaan we doen?
Ondersteuning Lokaal gedragen energie community
Portefeuillehouder
Dirk Dijkshoorn
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
De stichting Duurzaam Edam-Volendam is opgericht, maar wordt nog geformaliseerd.
Wat gaan we doen?
Circulariteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie
Portefeuillehouder
Dirk Dijkshoorn
Status van uitvoering nu: Toelichting status:
Voor het programma is aan programmamanager aangesteld en is een plan van aanpak beschikbaar. Om de raad er zorgvuldig bij te betrekken wordt voor elk programma een nota van uitgangspunten opgesteld.