Toelichting bijlage 4

Elk Natura 2000-gebied heeft instandhoudingsdoelstellingen ten aanzien van: • leefgebieden voor vogelsoorten, voor zover nodig voor de uitvoering van de Vogelrichtlijn, en/of • natuurlijke habitats en de habitats van soorten, voor zover nodig voor de uitvoering van de Habitatrichtlijn. Verboden (volgens artikel 2.7, lid 2) is elke activiteit (in de wet: project of handeling) zowel binnen als buiten een Natura 2000-gebied die, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen: • de kwaliteit van de natuurlijke habitats of de habitats van soorten in dat gebied kan verslechteren of, • een significant verstorend effect kan hebben op de soorten waarvoor dat gebied is aangewezen. De activiteit kan alleen doorgang vinden als Gedeputeerde Staten van de provincie waarin de activiteit plaatsvindt een vergunning verlenen. Voor diverse werkzaamheden in nationaal belang (zoals werkzaamheden rond de hoofdspoorwegen) is de minister van Economische Zaken bevoegd gezag. Bescherming van soorten De Wet natuurbescherming kent drie beschermingsregimes: • beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, • beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn, • beschermingsregime andere soorten. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Onder het beschermingsregime Vogelrichtlijn vallen alle van nature in Nederland in het wild levende vogels.

Op basis van artikel 3.1 is het verboden om: 1. opzettelijk vogels te doden of te vangen; 2. opzettelijk vogelnesten, -rustplaatsen en -eieren te vernielen of te beschadigen of vogelnesten weg te nemen; 3. eieren van vogels te rapen en deze onder zich te hebben; 4. opzettelijk vogels te storen. Het verbod om vogels opzettelijk te storen geldt niet wanneer dit niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de betreffende soort. Bij werkzaamheden in het broedseizoen kan het verlaten van nesten als gevolg van verstoring leiden tot het indirect doden van dieren of het aantasten van de functionaliteit van nesten en dus tot een overtreding van artikel 3.1, lid 1 en 2. De vogelsoorten die jaar op jaar gebruik maken van hetzelfde nest zijn verdeeld over vier categorieën waarvan de nesten een jaarronde bescherming genieten. Ook is er een vijfde categorie van vogels waarvan een inventarisatie van de nesten gewenst kan zijn. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Onder het beschermingsregime Habitatrichtlijn vallen alle dieren uit: • de Habitatrichtlijn, bijlage IV, onderdeel a, • het Verdrag van Bern, bijlage II, • het Verdrag van Bonn, bijlage I, en alle planten uit: • de Habitatrichtlijn, bijlage IV, onderdeel b, • het Verdrag van Bern, bijlage I. Volgens artikel 3.5 is het verboden om, voor zover het soorten betreft uit bovenstaande bijlagen: 1.

opzettelijk dieren te doden of te vangen; 2. opzettelijk dieren te verstoren; 3. opzettelijk eieren van dieren te vernielen of te rapen; 4. voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen; 5. opzettelijk planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied te plukken, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. In de genoemde bijlagen van de verdragen van Bern en Bonn staan ook diverse vogelsoorten genoemd. Dit betekent dat voor deze soorten het (ver)storen ook verboden is wanneer dit geen effect heeft op de instandhouding van de betreffende soort. Beschermingsregime andere soorten Onder het ‘beschermingsregime andere soorten’ vallen een aantal soorten waarvoor er geen Europese verplichting ligt tot bescherming. Nederland geeft zo uitvoering aan de algemene verplichting van het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantensoorten te beschermen. Volgens artikel 3.10 is het verboden om, voor zover het soorten uit deze lijst betreft: 1. opzettelijk dieren te doden of te vangen; 2. voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren te beschadigen of te vernielen; 3. opzettelijk planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied te plukken, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Onder dit beschermingsregime vallen ook een groot aantal zeer algemene zoogdieren en amfibieën.

Een groot deel van deze algemene soorten zijn door de provincies en het ministerie van EZ voor ruimtelijke ontwikkelingen vrijgesteld van de Wet natuurbescherming.

Ontheffing en vrijstellingen Ontheffingen worden verleend door de Minister van Economische zaken of Gedeputeerde Staten en geven een initiatiefnemer de mogelijkheid om onder voorwaarden de wet te overtreden. Vrijstellingen worden gegeven door de Minister van Economische zaken of Provinciale Staten en beschrijven handelingen en situaties waarin de wet niet van toepassing is. Ontheffing voor het overtreden van de verbodsbepalingen of het verkrijgen van een vrijstelling kan alleen wanneer er: • geen andere bevredigende oplossing bestaat; • geen negatief effect is op de staat van instandhouding van de soort; • en er voldaan is aan de in de wet genoemde belangen (artikel 3.3, lid 4b, artikel 3.8, lid 5b en artikel 3.10, lid 2). Voor het beschermingsregime overige soorten is het voldoende als er voldaan wordt aan een in de wet genoemd belang. Bescherming van houtopstanden De Wet natuurbescherming geldt voor bos en andere 'houtopstanden' zoals houtwallen, heester- en struikhagen, struwelen of beplantingen van bosplantsoenen. De Wet natuurbescherming is van toepassing als: • de houtopstand buiten de 'bebouwde kom Wet natuurbescherming' ligt; • de houtopstand groter is dan 10 are (1.000 m2) of het om bomen gaat in een rijbeplanting van meer dan 20 bomen.

Volgens artikel 4.2 vallen buiten de bescherming houtopstanden: • houtopstanden binnen door de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom houtopstanden; • houtopstanden op erven of in tuinen en fruitbomen en windschermen om boomgaarden; • naaldbomen bedoeld als kerstbomen en niet ouder dan twintig jaar en kweekgoed; • uit populieren of wilgen bestaande wegbeplantingen, beplantingen langs waterwegen en eenrijige beplantingen langs landbouwgronden; • het dunnen van een houtopstand; • uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die zijn bedoeld voor de productie van houtige biomassa en die: - ten minste eens per tien jaar worden geoogst; - bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid bestaande uit een aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter; - zijn aangelegd na 1 januari 2013. Volgens artikel 4.2 is het verboden een houtopstand geheel of gedeeltelijk te vellen zonder daar melding van te doen bij Gedeputeerde Staten. Dit geldt niet voor het periodiek vellen van griend- of hakhout. Binnen drie jaar moet het gevelde deel weer zijn herplant.

Vrijstellingen gelden wanneer het vellen gebeurt middels een goedgekeurde gedragscode of de werkzaamheden voortvloeien uit instandhoudingsdoelstellingen voor Natura 2000-gebieden of nodig zijn voor aanleg en het onderhoud van brandgangen op natuurterreinen.

Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN; voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)) bestaat uit planologisch beschermde gebieden die zijn aangewezen om ecologische verbindingen te realiseren tussen belangrijke natuurgebieden. Deze natuurgebieden en de verbindingen daartussen vormen samen een ecologisch netwerk. De wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN mogen niet door een ingreep worden aangetast. Alle (mogelijke) effecten van een voorgenomen ingreep moeten daarop dan ook worden getoetst. De provincie waarbinnen het plangebied valt geeft invulling aan het NNN en is daartoe het bevoegd gezag. Wet dieren De Wet natuurbescherming kent geen verbod op het verwonden van dieren. Dit is namelijk al verboden in de Wet dieren. Volgens artikel 2.1 van de Wet dieren, eerste lid, is het namelijk verboden om: • zonder redelijk doel of met overschrijding van hetgeen ter bereiking van zodanig doel toelaatbaar is, bij een dier pijn of letsel te veroorzaken dan wel de gezondheid of het welzijn van het dier te benadelen. De Wet dieren kent een ontheffingsmogelijkheid, maar alleen als het belang van het welzijn van dieren zich er niet tegen verzet. Een ontheffing is niet nodig wanneer vaststaat dat het mogelijk verwonden van dieren een ‘redelijk doel’ dient, of ‘noodzakelijk’ is. In een ecologische quickscan wordt niet getoetst aan de Wet dieren.

Bijlage 4 Lijst van vogels met jaarrond beschermde nesten In Limburg zijn jaarrond beschermde nesten verdeeld in vier categorieën: • • • •

Categorie 1: Jaarrond gebruikte nesten Categorie 2: Zeer plaatstrouwe broedvogel of afhankelijk bebouwing Categorie 3: Zeer plaatstrouwe broedvogel die ieder jaar terugkeert naar specifiek nest Categorie 4: Vogel die jaarlijks terugkeert naar specifiek nest, maar voldoende flexibel om elders nieuw nest te bouwen. Echter dusdanig kwetsbaar dat functionaliteit van het leefgebied niet in het geding mag komen.

Vogels jaarrond beschermde nesten Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Categorie

Kerkuil Steenuil Oehoe Roek Boerenzwaluw Gierzwaluw Huiszwaluw Huismus Bosuil Grote gele kwikstaart Ooievaar Slechtvalk Boomvalk Torenvalk Ransuil Havik Rode wouw Zwarte wouw Wespendief Raaf

Tyto alba Athene vidalii Bubo bubo Corvus frugilegus Hirundo rustica Apus apus Delichon urbicum Passer domesticus Strix aluco Motacilla cinerea Ciconia ciconia Falco peregrinus Falco subbuteo Falco tinnunculus Asio otus Accipiter gentilis Milvus milvus Milvus migrans Pernis apivorus Corvus corax

1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3

Vogels waarvan voldoende functioneel leefgebied aanwezig moet blijven Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Categorie

Bijeneter Blauwe reiger Buizerd Draaihals Grauwe klauwier Grutto IJsvogel Kramsvogel Kwartelkoning Oeverzwaluw Paapje Ringmus Roerdomp Sperwer Spotvogel Visdief Wulp Zomertortel Zwarte specht

Merops apiaster Ardea cinerea Buteo buteo Jynx torquilla Lanius collurio Limosa limosa Alcedo atthis Turdus pilaris Crex crex Riparia riparia Saxicola rubetra Passer montanus Botaurus stellaris Accipiter nisus Hippolais icterina Sterna hirundo Numenius arquata Streptopelia turtur Dryocopus martius

4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4

Bijlage 5 Lijst van vrijgestelde soorten In Limburg zijn een aantal soorten geheel vrijgesteld of vrijgesteld in een bepaalde periode. Nederlandse naam

Wetenschappelijke naam

Vrijstelling

Aardmuis Bosmuis Bunzing Dwergmuis Dwergspitsmuis Egel Eekhoorn Gewone bosspitsmuis Haas Hermelijn Huisspitsmuis Konijn Molmuis Ondergrondse woelmuis Ree Rosse woelmuis Steenmarter Tweekleurige bosspitsmuis Veldmuis Vos Wezel Woelrat Bruine kikker Gewone pad Hazelworm Kleine watersalamander Levendbarende hagedis Meerkikker Bastaardkikker

Microtus agrestis Apodemus sylvaticus Mustela putorius Micromys minutus Sorex minutus Erinaceus europaeus Sciurus vulgaris Sorex araneus Lepus europeus Mustela erminea Crocidura russula Oryctolagus cuniculus Arvicola scherman Pitymys subterraneus Capreolus capreolus Clethrionomys glareolus Martes foina Sorex coronatus Microtus arvalis Vulpes vulpes Mustela nivalis Arvicola terrestris Rana temporaria Bufo bufo Anguis fragilis Triturus vulgaris Zootoca vivipara Pelophylax ridibundus Pelophylax klepton esculentus

Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Maart t/m april en juli t/m november Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar 15 augustus t/m februari Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Hele jaar Juli t/m september Hele jaar 15 augustus t/m 15 oktober Hele jaar Hele jaar

Klement Rentmeesters. Liefde voor monumenten en landgoederen.

Makelaardij Beheer en exploitatie Herbestemming Subsidies Grondzaken

www.klement-rentmeesters.nl