Toelichting-Bijlage 2b (explosieven)
Tekst van het document
AVG Explosieven Opsporing NL
Roosteren Tramhalte Quickscan ontplofbare oorlogsresten
OPDRACHTGEVER LOCATIE ONS PROJECTNR. VERSIE DATUM
: MIBA Bouwmanagement B.V. : Roosteren Tramhalte : 146000032 : 01 : 8-3-2023
AVG Bouwstoffen
AVG Explosieven Opsporing Nederland Veerweg 10, 5171 PW Kaatsheuvel Postbus 160, 6590 AD Gennep T +31 416 700220
AVG Explosieven Opsporing
eo@avg.eu www.avg.eu KvK 12029421
AVG Infra
AVG Transport
BTW-id: NL801449455B01 Betaalrekening: NL24RABO0353306797 G-rekening: NL46RABO0991487540
Distributielijst ◼ ◼
MIBA Bouwmanagement B.V. AVG Explosieven Opsporing Nederland
Dit document is bestemd voor de opdrachtgever. Opdrachtgever
MIBA Bouwmanagement B.V.
Rapport
146000032
Naam
Roosteren Tramhalte
Versie
Definitief
Datum
8-3-2023
Vrijgegeven door:
Menno Abee (manager)
Paraaf:
Vrijgegeven door:
Jeffry van den Bout (coördinator / senior deskundige OOO)
Paraaf:
Opgesteld door:
Richard Simons MA (historicus)
Paraaf:
Afbeelding voorblad. Luchtfoto van Roosteren. Er zijn kraterinslagen en een beschadigd huis waar te nemen. Bron: Kadaster, sortienummer 400-1585, fotonummer 4118 d.d. 3-12-1944. Rechten voorbehouden. De in deze rapportage aanwezige informatie, waaronder de tekst en het kaartmateriaal, is eigendom van AVG. Het is de opdrachtgever toegestaan deze rapportage als één geheel aan derden kenbaar te maken, met het doel waarvoor het is vervaardigd. De verstrekking van afbeeldingen uit de rapportage, of de separaat meegestuurde digitale bijlagen die hiertoe behoren, is zonder toestemming van de auteur niet toegestaan in verband met mogelijke (beeld)rechten.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
2
INHOUD 1
INLEIDING ............................................................................................... 5 1.1
Aanleiding ................................................................................................ 5
1.2
Probleemstelling ........................................................................................ 5
1.3
Doelstelling .............................................................................................. 5
1.4
Onderzoeksgebied ..................................................................................... 5
1.5
Onderzoeksmethode .................................................................................. 5
1.5.1
Algemeen .............................................................................................. 5
1.5.2
Verantwoording ..................................................................................... 8
1.5.3
Leeswijzer ............................................................................................. 8
2
INVENTARISATIE BRONNENMATERIAAL ....................................................... 9 2.1
Eerder uitgevoerde onderzoeken ................................................................. 9
2.1.1
Rapportages AVG ................................................................................... 9
2.1.2
Derden ................................................................................................. 9
2.2
Literatuur ................................................................................................. 9
2.2.1
Meidagen 1940 ...................................................................................... 9
2.2.1.1 Het onderzoeksgebied in de meidagen van 1940 ........................................ 9 2.2.2
Luchtoorlog 1940-1945 ..........................................................................10
2.2.3
Frontperiode .........................................................................................11
2.2.3.1 Het onderzoeksgebied in 1944 en 1945 ....................................................11 2.2.4
Munitieruimingen ..................................................................................13
2.3
Nieuwsberichten .......................................................................................13
2.3.1
AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek ..............................13
2.4
Explosieven Opruimingsdienst Defensie .......................................................14
2.4.1
Collectie ruimrapporten ..........................................................................14
2.5
Luchtfoto.................................................................................................16
2.5.1
Geraadpleegde luchtfoto ........................................................................16
3
CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN ...............................................................18 3.1
Conclusie ................................................................................................18
3.2
Aanbevelingen .........................................................................................18
4
BIJLAGEN ................................................................................................19 4.1
Bronnenlijst .............................................................................................19
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
3
4.1.1
Archieven en overige instanties ...............................................................19
4.1.2
Literatuur .............................................................................................19
4.1.3
Websites ..............................................................................................20
4.2
Certificaat vooronderzoek en risicoanalyse ..................................................21
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
4
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding
AVG Explosieven Opsporing Nederland (hierna: AVG) heeft in opdracht van MIBA Bouwmanagement B.V. een quickscan naar de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten uitgevoerd ter plaatse van de projectlocatie Tramhalte Roosteren (zie de kaarten op pagina 6 met de situatie tijdens de Tweede Wereldoorlog en op pagina 7 met de huidige situatie). Hier worden in de toekomst diverse bodemingrepen uitgevoerd. Er worden funderingen aangelegd voor de bouw van 16 woningen. De opdrachtgever heeft ervoor gekozen om een quickscan uit te laten voeren.
1.2
Probleemstelling
Er kunnen ontplofbare oorlogsresten in het onderzoeksgebied zijn achtergebleven door gevechtshandelingen of dumpingen. Er ontstaat bij het spontaan aantreffen en beroeren van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog mogelijk een verhoogd veiligheidsrisico door het ongecontroleerd tot uitwerking komen van ontplofbare oorlogsresten. Ongecontroleerde detonaties kunnen bij de uitvoering van werkzaamheden in het ergste geval leiden tot dodelijk letsel en zware schade aan materieel en omgeving. Spontane vondsten van ontplofbare oorlogsresten kunnen resulteren in meerwerkkosten door stagnatie van de uitvoeringswerkzaamheden.
1.3
Doelstelling
Het doel van de quickscan is om aan de hand van historisch feitenmateriaal een zo genuanceerd mogelijk beeld met betrekking tot het onderzoeksgebied in de Tweede Wereldoorlog te verkrijgen.
1.4
Onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied bevindt zich te Roosteren in de gemeente Echt-Susteren ter hoogte van de Burg. Schoonmeesterstraat. In deze rapportage worden feiten omschreven van oorlogshandelingen die in en nabij het onderzoeksgebied hebben plaatsgevonden. Het feit wordt niet in de rapportage opgenomen wanneer de locatie waar de gevechtshandelingen hebben plaatsgevonden buiten een straal van 200 meter ligt.
1.5 1.5.1
Onderzoeksmethode Algemeen
In deze quickscan worden literatuur en historische bronnen verzameld en gestructureerd geordend. In deze quickscan worden de indicaties uit het bronnenonderzoek opgenomen. Op basis van deze gegevens wordt gemotiveerd vastgesteld of er sprake is van een (mogelijk) op ontplofbare oorlogsresten verdacht gebied.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
5
SITUATIE W.O.II
Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
LEGENDA Onderzoeksgebied
0
25
50
100
150 Meter
±
ACTUELE SITUATIE
Esri Nederland, Community Map Contributors
LEGENDA Onderzoeksgebied
0
25
50
100
150 Meter
±
1.5.2
Verantwoording
De quickscan is tot stand gekomen dankzij de volgende personen: ◼ ◼ ◼ ◼
Dhr. R. Simons MA (historicus): opstellen van de quickscan, luchtfotoanalyse en het GIS-kaartmateriaal Dhr. M.A. Abee (manager): interne beoordeling opzet en inhoud rapportage Dhr. Dr. W. van den Brandhof (historicus/afdelingshoofd vooronderzoeken): interne beoordeling inhoud rapportage Dhr. J. van den Bout (coördinator / senior deskundige OOO): interne beoordeling inhoud rapportage
1.5.3
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 bevat de resultaten van het literatuur- en archiefonderzoek. Conclusies en aanbevelingen komen aan de orde in hoofdstuk 3. In hoofdstuk 4 zijn de bijlagen opgenomen, inclusief het certificaat CS-VROO en de bronnenlijst.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
8
2
INVENTARISATIE BRONNENMATERIAAL
2.1
Eerder uitgevoerde onderzoeken
2.1.1
Rapportages AVG
Medewerkers van AVG hebben in het verleden een vooronderzoek op het grondgebied van de gemeente Echt-Susteren uitgevoerd. Het betreft de volgende relevante rapportage: ◼
AVG Explosieven Opsporing Nederland, Vooronderzoek Roosteren Z-540-01-KR-020BB d.d. 13-3-2020. Projectnummer 1962264
De aangetroffen relevante informatie is in deze rapportage verwerkt (zie o.a. paragraaf 2.2).
2.1.2
Derden
Er zijn in het AVG bedrijfsarchief door civiele explosieven opruimingsbedrijven in de gemeente Echt-Susteren uitgevoerde vooronderzoeken aanwezig. Er zijn geen rapportages aangetroffen die relevant zijn voor het onderzoeksgebied.
2.2 2.2.1
Literatuur Meidagen 1940
Het Zesde en het Achttiende Duitse leger vielen op 10 mei 1940 Nederland binnen in kader van het door Hitler bevolen Fall Gelb. Het Zesde Leger trok door het zuidelijk deel van Nederland richting het Albertkanaal. De hoofdaanval van het Achttiende Leger was gericht op de Moerdijkbruggen die door Duitse parachutisten waren veroverd. De Moerdijkbruggen waren de toegangspoort naar Vesting Holland waar het Nederlandse opperbevel, koningin Wilhelmina en de regering zetelden. Nederland was van groot belang voor de Luftwaffe (de Duitse luchtmacht). De vliegvelden zouden worden gebruikt voor de strijd tegen Groot-Brittannië en tegelijkertijd kon het Ruhrgebied alleen afdoende worden beschermd tegen vijandelijke luchtaanvallen wanneer er Nederlands grondgebied aan het Derde Rijk was toegevoegd. 2.2.1.1 Het onderzoeksgebied in de meidagen van 1940 In de hierop volgende tabellen staan de onderzoeksresultaten m.b.t. de meidagen van 1940. Datum
Gebeurtenis (bron: H. Amersfoort / P.H. Kamphuis (red.), Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied)
Relevant
Mei 1940
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
Motivatie
--
9
Datum
Gebeurtenis (bron: V.E. Nierstrasz, De verdediging van Noord-Limburg en Noord-Brabant, mei 1940)
Relevant
Mei 1940
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: C.D. Kamerling, De krijgsverrichtingen in Zuid-Limburg, mei 1940)
Relevant
Mei 1940
De brug bij Roosteren is reeds omstreeks 3.30 onvernield in Duitse handen gevallen, evenals het Nederlandse deel van de Maasbrug bij Maaseijck. (p. 64)
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: F.J. Molenaar, De luchtverdediging in de meidagen 1940. Deel 1 en deel 2)
Relevant
Mei 1940
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: F. van Horne, '40 van oever naar oever '45: inval, verzet, luchtoorlog en bevrijding tussen Noordervaart en Maas)
Relevant
1940-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
2.2.2
Motivatie --
Motivatie
Er is geen OO-indicatie.
Motivatie --
Motivatie
--
Luchtoorlog 1940-1945
In de hierop volgende tabellen staan vermeldingen die betrekking hebben op de luchtoorlog tussen 1940 en 1945. Datum
Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945)1
Relevant
1940-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: P. Grimm, Verloren luchtruim. De geallieerde luchtoperaties boven Nederland in mei 1940)
Relevant
1940-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Motivatie
--
Motivatie
--
AVG weet uit ervaring dat niet alle vermeldingen van T. Eversteijn betrouwbaar zijn. Derhalve moet deze bron altijd in combinatie met andere bronnen (ter verificatie van de genoemde gebeurtenissen) worden gebruikt. 1
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
10
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, de gebroken vleugel van de Duitse adelaar)
Relevant
10/11 mei
Ju-87B (Stuka) van 9/Stuka Geschw. 2 heeft een buiklanding gemaakt bij Roosteren, niet ver van de brug te Maaseik. Propellerblad omgebogen. Bemanning: Uffz E. Unger gesn. en Lt W. Kaiser (gewond). Toestel werd vernield.
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil…Deel 1& 2)
Relevant
1940-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: www.vergeltungswaffen.nl)
1944-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: F. van Horne, '40 van oever naar oever '45: inval, verzet, luchtoorlog en bevrijding tussen Noordervaart en Maas)
Relevant
1940-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
2.2.3
Relevant
Motivatie Deze vermelding is te globaal om te kunnen bepalen of het onderzoeksgebied werd getroffen.
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie
--
Frontperiode
2.2.3.1 Het onderzoeksgebied in 1944 en 1945 In de hierop volgende tabellen staan vermeldingen over de frontperiode. Datum
Gebeurtenis (bron: C. Klep en B. Schoenmaker, De bevrijding van Nederland 1944-1945. Oorlog op de flank)
Relevant
1944-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: H. Levels / E. Munnicks, Waar blijven de bevrijders! 'Frontperiode Noord- en MiddenLimburg')
Relevant
12 oktober 1944
Vanuit Oud Roosteren volgde er een zware beschieting op de Amerikaanse stellingen bij Roosteren. (p. 49)
Ja
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
Motivatie
--
Motivatie Het onderzoeksgebied ligt te Roosteren.
11
Datum
Gebeurtenis (bron: H. Levels, E. Munnicks, Waar blijven de bevrijders! November - december 1944 door modder en mijnen naar de Maas. 'Frontperiode Noorden Midden-Limburg')
Relevant
22 november 1944
Op 22 november werd de kerktoren van Roosteren rond 07.45 uur beschoten door een Duits Sturmgeschutz dat opgesteld stond in Oud-Roosteren. (p. 502)
Ja
Het onderzoeksgebied ligt te Roosteren.
December 1944
Dagelijks vielen er rond Roosteren en Gebroek tien tot twintig granaten maar verder was er weinig activiteit. (p. 510)
Ja
Het onderzoeksgebied ligt te Roosteren.
Datum
Gebeurtenis (bron: CH. Gootzen / K. Connor, Battle for the Roer Triangle: Operation Blackcock, January 1945)
Relevant
Motivatie
Mogelijk
Het onderzoeksgebied ligt te Roosteren, wat deel uitmaakte van de Duitse verdedigingslinie.
Motivatie
Over the period November 1944 to January 1945 the Germans organised three main lines of defences around the Roer Triangle. The first was a line of trenches with weapon pits with trip wires and mines to the front. It ran south from Roermond along the banks of the River Maas, following the line of the Juliana Canal to Roosteren then following the line to the Saeffeler Bach east through to the River Maas north of Geilenkirchen. (p. 17) November 1944 – januari 1945
Gedurende de periode tussen november 1944 en januari 1945 organiseerden de Duitsers drie hoofdverdedigingslinies rond de Roerdriehoek. De eerste linie bestond uit loopgraven met wapenopstellingen en struikeldraden en mijnen daarvoor. De linie liep van Roermond naar het zuiden langs de Maas, langs het Julianakanaal naar Roosteren, de linie vervolgde zich naar Saeffeler Bach ten oosten door naar de Maas ten noorden van Geilenkirchen.
Datum
Gebeurtenis (bron: F. van Horne, '40 van oever naar oever '45: inval, verzet, luchtoorlog en bevrijding tussen Noordervaart en Maas)
Relevant
1940-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: Hugo Levels en Eric Munnicks, Waar blijven de bevrijders! Januari 1945. Evacuaties en moeizame opmars naar de Roer door vorst en sneeuw. Frontperiode Noord- en Midden-Limburg
Relevant
5 januari 1945
Een Duitse reactie bleef niet uit en Roosteren en omgeving werd twintig minuten beschoten door Duitse artillerie en mortieren. (p. 127-128)
Ja
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
Motivatie
--
Motivatie
Het onderzoeksgebied ligt te Roosteren.
12
Datum
Gebeurtenis (bron: B. Hammes, D-Day in Midden-Limburg: Terugblik op de bevrijding Deel 1 en 2)
Relevant
20 januari 1945
Roosteren, Susteren, Echt, Pey, Hingen, St. Joost. Langs die lijn beweegt het front zich in die januaridagen, nadat de eenheden van de Zevende Pantserdivisie en de Eerste Commando-Brigade te horen hebben gekregen, dat zij zullen worden ingezet bij de bevrijding van de Roerstreek. (Deel II, p. 33)
Ja
Datum
Gebeurtenis (bron: A. van Rijswijck, De verwoeste kerken van Limburg)
Relevant
1944-1945
Geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
2.2.4
Motivatie
Het onderzoeksgebied ligt te Roosteren.
Motivatie --
Munitieruimingen
De onderzoeksresultaten betreffende literatuur inzake munitieruimingen zijn als volgt: Datum
Gebeurtenis (bron: A. Meijers, Achtung Minen – Danger Mines. Het ruimen van landmijnen in Nederland 1940-1947)
Relevant
1940-1947
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: J. van Woensel, Vrij van explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers 1944-2004)
Relevant
1944-2004
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: S.L. Veenstra, In de schaduw van de glorie: overzicht van vliegtuigbergingen in Nederland)
Relevant
1960-1977
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot het onderzoeksgebied aangetroffen.
--
2.3 2.3.1
Motivatie
--
Motivatie
--
Motivatie
--
Nieuwsberichten AVG bedrijfsarchief, internet en Koninklijke Bibliotheek
De collectie ontplofbare oorlogsresten gerelateerde nieuwsberichten in het AVG bedrijfsarchief, alsmede het internet en de oude krantencollectie van de Koninklijke Bibliotheek te ’s-Gravenhage, zijn geraadpleegd. Er zijn geen berichten gevonden die betrekking hebben op het onderzoeksgebied.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
13
2.4
Explosieven Opruimingsdienst Defensie
2.4.1
Collectie ruimrapporten
De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EODD) houdt sinds 1970 meldingen van aangetroffen ontplofbare oorlogsresten bij. Deze meldingen zijn tot 1992 als melding opdracht en ruim rapport (MORA) en na 1992 als uitvoeringsopdracht (UO) gearchiveerd. AVG heeft het overzicht van relevante MORA’s en UO’s van Roosteren opgevraagd. Er zijn in dit overzicht meldingen van het onderzoeksgebied geregistreerd. Op basis van de locatiebeschrijvingen zijn de ruimrapporten geselecteerd en opgevraagd. Deze documentatie is bestudeerd. De onderzoeksresultaten zijn in de volgende tabel weergegeven MORA / UO
Locatie
Vondst
19752149
Steenakker 24, Roosteren
1 eivormig stenen voorwerp: stukgeslagen en scherven [sic] achtergelaten.
20021028
20030482
20040643
Relevant
Motivatie
Nee
Er is geen OO indicatie.
Langs de sloot, Roosteren
1 brisantgranaat 2 inch mortier met SB No 151/161; 2 rookpotten 25 ponder.
Nee
Deze vermelding is te globaal om te kunnen bepalen of het onderzoeksgebied werd getroffen.
Maasijkerweg 13, Roosteren
1 rookgranaat 25 ponder, met restant tsb No 221 serie, verschoten.
Ja
Maasijkerweg 13 ligt nabij het onderzoeksgebied.
Maasijkerweg, Roosteren
1 rookgranaat 25 ponder, met restant tsb 221 (verschoten, leeg); 3 rookpotten 25 ponder rookgranaten, uitgebrand.
Ja
De Maasijkerweg loopt langs het onderzoeksgebied.
Op de volgende pagina is een kaart met de relevante MORA’s/UO’s weergeven.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
14
EODD ARCHIEF
M
M
20021028
20030482
M M
19752149
20040643
Esri Nederland, Community Map Contributors
LEGENDA Onderzoeksgebied
M
Inzet van de EODD
0
50
100
200 Meter
±
2.5 2.5.1
Luchtfoto Geraadpleegde luchtfoto
Bij het Kadaster te Zwolle is een luchtfoto geraadpleegd. Het betreft de volgende luchtfoto: sortienummer 400-1585, fotonummer 4118 d.d. 3-12-1944. Op de hierna volgende pagina is een kaart weergegeven met de luchtfotoanalyse. Op de luchtfoto zijn veel kraterinslagen waar te nemen. Deze zijn veroorzaakt door artilleriebeschietingen op Roosteren.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
16
LUCHTFOTOANALYSE
Esri Nederland, Community Map Contributors
LEGENDA Onderzoeksgebied
Kraterinslagen
0
50
100
200 Meter
±
3 3.1
CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN Conclusie
AVG heeft in opdracht van MIBA Bouwmanagement BV een quickscan naar de aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten uitgevoerd voor het onderzoeksgebied Tramhalte Roosteren. Op basis van de beoordeelde feiten van het quickscan is geconcludeerd dat er indicaties zijn voor de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten. De volgende gevechtshandelingen/ontplofbare oorlogsresten gerelateerde handelingen hebben in en nabij het onderzoeksgebied plaatsgevonden: ◼
Artilleriebeschietingen
De volgende ontplofbare oorlogsresten kunnen mogelijk in het onderzoeksgebied worden aangetroffen: ◼
3.2
Geschutmunitie afkomstig van artilleriebeschietingen
Aanbevelingen
AVG wil de opdrachtgever graag wijzen op de beperkingen van een quickscan als onderzoek. Bij deze quickscan zijn namelijk niet alle in het CS-VROO genoemde verplichte bronnen geraadpleegd. De kans is reëel dat er relevante informatie met betrekking tot het onderzoeksgebied is gemist. Denk bijvoorbeeld aan niet geraadpleegde relevante luchtfoto’s. AVG adviseert MIBA Bouwmanagement B.V. derhalve om een vooronderzoek conform het CS-VROO uit te voeren ter plaatse van het onderzoeksgebied.
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
18
4
BIJLAGEN
4.1
Bronnenlijst
4.1.1 ◼
Kadaster te Zwolle
4.1.2 ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼
◼
◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼
Archieven en overige instanties
Literatuur
Amersfoort, H., en P. Kamphuis (red.), Mei 1940. De strijd op Nederlands Grondgebied (’s-Gravenhage 2005) Brongers, E.H., De gebroken vleugel van de Duitse adelaar: inventarisatie van de Duitse verliezen in de luchtoorlog van mei 1940 boven Nederland (Soesterberg 2010) Grimm, P., Verloren luchtruim. De geallieerde luchtoperaties boven Nederland in mei 1940 (Lichtenvoorde 2021) Gootzen, H. / K. Connor, Battle for the Roer Triangle: Operation Blackcock, January 1945 (z.p. 2006) Hammes, B., D-Day in Midden-Limburg: Terugblik op de bevrijding (Deel 1 en 2) (Maastricht 1985) Hendriks, J., en H. Koenen, D-Day in Zuid-Limburg: Dagboek van de bevrijding (Maastricht 1984) Horne, F. van, '40 van oever naar oever '45: inval, verzet, luchtoorlog en bevrijding tussen Noordervaart en Maas (Haelen 1994) Klep, C. en B. Schoenmaker (red.), De bevrijding van Nederland 1944 – 1945. Oorlog op de flank (Den Haag 1995) Levels, H., en E. Munnicks, Waar blijven de bevrijders! 'Frontperiode Noord- en Midden-Limburg' (Roermond 2016) Levels, H., en E. Munnicks, Waar blijven de bevrijders! November - december 1944 door modder en mijnen naar de Maas. 'Frontperiode Noord- en Midden-Limburg' (Kelpen-Oler 2018) Levels, H., en E. Munnicks, Waar blijven de bevrijders! Januari 1945. Evacuaties en moeizame opmars naar de Roer door vorst en sneeuw.
Frontperiode Noord- en Midden-Limburg (2021) Meijers, A., Achtung Minen – Danger Mines. Het ruimen van landmijnen in Nederland 1940-1947 (Soesterberg 2013) Molenaar, F. J., De luchtverdediging in de meidagen van 1940. Deel 1 en deel 2 (’sGravenhage 1970) Nierstrasz, V.E., De verdediging van Noord-Limburg en Noord-Brabant, mei 1940 ('sGravenhage 1953) Veenstra, S.L., In de schaduw van de glorie: overzicht van vliegtuigbergingen in Nederland: 1960-1977 (Zutphen 1992) Woensel, J. van, Vrij van Explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers 1944-2004 (Amsterdam 2004) Zwanenburg, G.J., En nooit was het stil….Kroniek van een Luchtoorlog. Deel 1 & 2 (’s-Gravenhage 1990/1992)
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
19
4.1.3 ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼ ◼
Websites
https://www.archieven.nl/nl/ https://www.avg.eu https://www.beeldbankwo2.nl/ https://www.belgiumwwii.be/ https://www.bunkergordel.be/3-9-achttiendaagse%20veldtocht.htm https://www.delpher.nl/ https://www.explosievenopsporing.nl/veo-bommenkaart/ https://www.iwm.org.uk/collections https://www.luchtvaartgeschiedenis.be https://www.vergeltungswaffen.be https://www.verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
20
4.2
Certificaat vooronderzoek en risicoanalyse
146000032-QS-01
Roosteren Tramhalte
21