Toelichting

Bestemmingsplan

BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Projectnummer 0466049.100 Revisie definitief Datum 21 juli 2021

Auteur(s) T.J. Peelen

Opdrachtgever Solar Provider Group B.V. Vliegend Hertlaan 15 3526 KS Utrecht

datum vrijgave beschrijving revisie 21 juli 2021 vastgesteld

goedkeuring J.D. van den Broek

vrijgave P.J.H. Hoogerwerf

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer

5 5 5 6 8

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Planbeschrijving Huidige situatie Voorgenomen ontwikkeling

9 9 10

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid

15 15 18 25

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

Milieu- en omgevingsaspecten Geluid Luchtkwaliteit Archeologie, cultuurhistorie en landschap Bedrijven en milieuzonering Bodem Ecologie Externe veiligheid Water Verkeer en parkeren Lichtreflectie Straling Besluit m.e.r.

29 29 29 30 34 35 36 38 39 42 42 42 43

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

Planopzet Juridische planopzet Beschrijving van de bestemmingen

45 45 45

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

Uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

47 47 47

Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4

De procedure De te volgen procedure Vooroverleg Vaststelling Coördinatieregeling

49 49 49 49 50

Toelichting

blad 3 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

blad 4 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding Solar Provider Group B.V. is voornemens op agrarische gronden ter hoogte van de Donnerskamp te Koningsbosch (gemeente Echt-Susteren) een zonnepark te realiseren. Het zonnepark bestaat uit een aantal zonneweides met een totale oppervlakte van circa 4,9 hectare (inclusief 1 hectare onderhouderspaden) en een landschappelijke inpassing met een oppervlakte van circa 3,7 hectare. De realisatie van dit zonnepark past niet binnen het kader van het vigerend bestemmingsplan 'Buitengebied' van de gemeente Echt-Susteren. Om de realisatie van het zonnepark mogelijk te maken is het opstellen van een nieuw bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin.

1.2

Plangebied Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan ligt ten oosten de van de kern Susteren, in de nabijheid van de grens met Duitsland. Het plangebied ligt tussen de kernen Susteren en Koningsbosch. Ten westen van het plangebied ligt het natuurgebied Haeselaarsbroek. Aan de oostzijde bevindt zich meer natuur en ligt op ongeveer 800 meter de kalkzandsteenfabriek Xella. Het plangebied bestaat uit acht percelen die gelegen zijn tussen de Donnerskamp (ten zuiden van het plangebied) en de weg Bos en Broek. De Donnerskamp is een zijweg van de doorgaande weg Bos en Broek. Ter hoogte van het buurtschap Pepinusbrug sluit de weg Bos en Broek aan op de N572. In figuur 1.1 is de globale ligging van het plangebied weergegeven.

Figuur 1.1: globale ligging plangebied (bron: StreetSmart) Het plangebied bestaat uit negen percelen die kadastraal bekend staat als Echt-Susteren, sectie AB, nummers 40, 45, 53, 54, 55, 56, 286, 287 en 288. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 8,6, hectare. Op het perceel Bos en Broek 2 bevindt zich ten noordwesten van het plangebied, een agrarisch (veehouderij) bedrijf. Ten zuidwesten van het plangebied bevindt zich de woning Donnerskamp 3. In figuur 1.2 is de begrenzing van het plangebied weergegeven.

blad 5 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Figuur 1.2: begrenzing plangebied (bron: StreetSmart)

1.3

Vigerend bestemmingsplan Bestemmingsplan 'Buitengebied' Op gronden van het plangbebied vigeert het bestemmingsplan 'Buitengebied'. Dit bestemmingsplan is op 14 december 2017 vastgesteld door de raad van de gemeente Echt-Susteren. Ter plaatse van het plangebied gelden de bestemmingen 'Agrarisch met waarden - Landschapswaarden' en 'Agrarisch met waarden - Natuur- en landschapswaarden'. Binnen het plangebied zijn agrarische activiteiten toegestaan, met behoud van ecologische en/of landschapswaarden. Een strook in het westen van het plangebied heeft de bestemming 'Natuur'. Hier zijn geen agrarische activiteiten toegestaan. Tevens geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 3' ten behoeve van het behoud en de bescherming van de archeologische waarden van de gronden. In de onderstaande afbeelding is een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan 'Buitengebied', ter hoogte van het plangebied opgenomen. De begrenzing van het plangebied is in het zwart weergegeven.

blad 6 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Figuur 1.3: uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'buitengebied' (bron: Ruimtelijkeplannen) Het realiseren van een zonnepark met de bijbehorende gebouwen zoals een inkoopstation en kleine transformators is binnen het kader van het bestemmingsplan 'Buitengebied' niet toegestaan. Paraplubestemmingsplan Cultuurhistorie Echt-Susteren Op gronden van het plangbebied ligt tevens het paraplubestemmingsplan 'Cultuurhistorie Echt-Susteren'. Dit bestemmingsplan is op 22 september 2016 vastgesteld door de raad van de gemeente Echt-Susteren. Het plan biedt juridisch-planologische bescherming ten aanzien van cultuurhistorische waarden in de gemeente. In het plangebied ligt de dubbelbestemming 'Waarde - Aardkundige waarde' met daarin de functieaanduiding 'specifieke vorm van waarde - aardkundige ensemble op den berg'. Facetbestemmingsplan 'Sport- en/of recreatieve voorzieningen' Daarnaast is geldt ter plaatse van het plangebied het facetbestemmingsplan 'Facetbestemmingsplan Sport- en/of recreatieve voorzieningen' (vastgesteld op 22 februari 2017). De doelstelling van dit facetbestemmingsplan is meer flexibiliteit en meer snelheid te creëren bij de verwezenlijking van nieuwe (ver)bouwplannen bij sport- en/of recreatieve voorzieningen. Het facetbestemmingsplan heeft geen relevantie voor de beoogde ontwikkeling en het plangebied.

Facetbestemmingsplan 'Deregulering' Tevens geldt ter plaatse van het plangebied het facetbestemmingsplan 'Deregulering', vastgesteld op 6 november 2019. Het doel van dit facetbestemmingsplan is om voor specifieke initiatieven en bouwplannen te zorgen voor deregulering, door deze rechtstreeks onder specifieke vormen toe te staan op grond van het bestemmingsplan. Hiermee worden veelal onnodige belemmeringen weg genomen. Het facetbestemmingsplan biedt specifieke regelingen voor aan huis verbonden beroepen en bedrijven, bed & breakfast, internetwinkels, afhankelijke woonruimte (inwoning), sport en recreatieve voorzieningen, schuilgelegenheden, en aanvulling bouwregels. In dit facetbestemmingsplan is het plangebied aangeduid met de gebiedsaanduiding 'overige zone - buitengebied'.

blad 7 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Onderhavig planvoornemen is niet strijdig met het facetbestemmingsplan 'Deregulering'. De regels van dit facetbestemmingsplan zullen - indien relevant - middels voorliggend bestemmingsplan worden overgenomen.

1.4

Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt de bestaande situatie van het plangebied en de planontwikkeling beschreven. In hoofdstuk 3 is het relevante beleidskader geschetst. Vervolgens komen in hoofdstuk 4 de betreffende milieu- en omgevingsaspecten aan bod. Hierna wordt in hoofdstuk 5 aandacht besteed aan juridische aspecten. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de haalbaarheid van het voornemen en tot slot wordt in hoofdstuk 7 de doorlopen procedure beschreven.

blad 8 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving

2.1

Huidige situatie In de huidige situatie wordt het plangebied gebruikt voor agrarische activiteiten. Het plangebied ligt in een rustige omgeving waar weinig mensen wonen, verschillende economische activiteiten plaatsvinden en waar de percelen omringd worden door natuur. Het plangebied is gelegen in het buitengebied, waarvan de omgeving hoofdzakelijk bestaat uit landelijk gebied wat gekenmerkt wordt door bos, agrarische bedrijven en de aanwezige groeven. Het plangebied bestaat uit agrarische percelen, recentelijk ingezaaid met een groenbemester (mosterd). Het plangebied is grotendeels omsloten door bos. Aan de zuidzijde van het plangebied, ten zuiden van de Donnerskamp, liggen eveneens agrarische percelen. Aan de oostzijde grenst het plangebied over een beperkt deel aan een paardenweide. Hier is een raster langs aanwezig. Dit geldt eveneens voor de zuidwestzijde, waar een raster aanwezig is langs de bosrand. Voor de overige delen bevinden zich geen rasters langs het plangebied. Het plangebied grenst aan de noordwestzijde aan (een doodlopend deel van) de Haeselaarsweg. Hier bevindt zich het agrarisch bedrijf ter hoogte van het perceel Bos en Broek 2. In figuur 2.1 is een foto opgenomen ter hoogte van deze doodlopende weg. In figuur 2.2 is een foto van het plangebied opgenomen ter hoogte van de Donnerskamp, in het zuiden van het plangebied.

Er bevindt zich geen oppervlaktewater, bomen, bebouwing en/of ander verhardingen binnen het plangebied.

Figuur 2.1: foto plangebied ter hoogte van het doodlopende deel van de Haeselaarsweg , in het noorden van het plangebied (bron: StreetSmart).

blad 9 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Figuur 2.2: foto plangebied ter hoogte van de Donnerskamp(bron: StreetSmart).

2.2

Voorgenomen ontwikkeling

2.2.1

Zonnepark Zonneweide Het zonnepark heeft een oppervlakte van circa 4,9 hectare (inclusief 1 hectare onderhouderspaden). Binnen dit oppervlakte worden de zonnepanelen aangebracht. Het zonnepark zal 5,3 GWh/jaar aan groene stroom produceren. Dit is genoeg om 1.523 huishoudens (met een schatting van 3500kWh verbruik per jaar) te verduurzamen. De zonnepanelen worden op een hoogte van 1,5 meter geplaatst. Inkoopstation en kleine transformators Naast de zonnepanelen zijn ook andere gebouwen c.q. voorzieningen noodzakelijk. Om de geproduceerde elektriciteit van de zonnepanelen naar het elektriciteitsnet af te voeren is infrastructuur nodig in de vorm van kabels en omvormers. De opgewekte energie uit een zonnepaneel is gelijkstroom. Het energienet betreft wisselstroom. Door middel van een transformator (een omvormer) kan gelijkstroom worden omgezet naar wisselstroom. Per zonneveld is een kleine transformator noodzakelijk. Daarnaast wordt een inkoopstation gerealiseerd. De opgezette wisselstroom uit de kleine transormators worden samengebracht in dit inkoopstation. Vanuit het inkoopstation wordt de energie doorgevoerd op het energienet. Het inkoopstation wordt in de noordwesthoek van het zonnepark gerealiseerd. Het zonnepark wordt verbonden met het transportverdeelstation van Enexis. Dit transportverdeelstation ligt op circa 2.100 meter van het plangebied.

blad 10 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Figuur 2.3: inrichting plangebied en landschappelijke inpassing (bron: CroonenBuro5)

2.2.2

Landschappelijke inpassing Het zonnepark wordt landschappelijk ingepast. Het plangebied heeft een totale oppervlakte van circa 8,6 hectare. Het zonnepark beslaat een oppervlakte van 4,9 hectare (inclusief 1 hectare onderhouderspaden). Hierdoor blijft er 3,7 hectare over voor de landschappelijke inpassing en om afstand te bewaren tot de omwonenden. Door CroonenBuro5 is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Dit inpassingsplan is opgenomen in figuur 2.3. Met de landschappelijke inpassing wordt gestreefd naar een balans tussen het inpassen in het landschap, het behouden van de kernkwaliteiten van de droge heideontginning en de ligging op het aardkundig ensemble 'Op d'n Berg'. Dit wordt op de volgende wijze ingevuld: Zuidrand Inpassing van de zuidrand met een landschappelijke haag en boomvormers. De grootste kwaliteit van het gebied (plateau) zijn de open boskamers. Bij het inpassen van de zuidrand wordt hiermee rekening gehouden door een landschappelijke haag te realiseren met een hoogte van circa 2 meter. De zonnepanelen hebben een hoogte van 1,50 meter. Hiermee worden de panelen ingepast, maar blijft de openheid gewaarborgd. Hiermee worden ook de kernkwaliteiten van het aardkundig ensemble 'Op d'n Berg' behouden. In figuur 2.4 is een uitsnede ter hoogte van de zuidrand opgenomen.

blad 11 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Figuur 2.4: doorsnede landschappelijke inpassing zuidrand (bron: CroonenBuro5) Bos en Broek 2 Inpassing ter hoogte van het perceel Bos en Broek 2 met een landschappelijke haag en boomvormers. De hoogte van de haag is circa 1,50 meter. Overige randen De overige randen van het plangebied worden omgeven door bos, landschappelijke inpassing is daarmee niet noodzakelijk. Er kan wel een kwaliteitsverbetering worden behaald door deze zones in te richten ter bevordering van ecologie en biodiversiteit. De bosrand wordt afgerond. De bosrand is een van de meest waardevolle gradiënten in een bos. Door deze af te ronden met heesters, kruiden en grassen wordt een waardevol biotoop gecreëerd voor insecten e.d. Daarnaast worden de randen van het plangebied bloemrijk. In figuur 2.5 is een doorsnede van het landschappelijk inpassingsplan opgenomen ter hoogte van een bosrand. Het complete landschappelijk inpassingsplan in opgenomen als bijlage 1 bij de toelichting.

Figuur 2.5: doorsnede landschappelijke inpassing bosrand (bron: CroonenBuro5) Multifunctioneel ruimtegebruik Naast het behouden van de landschappelijke kwaliteiten biedt de landschappelijke inpassing een stimulance voor de biodiversiteit en ontstaat er meer ruimte voor recreatie in blad 12 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

de omgeving: recreatie: recreatief medegebruik wordt bevorderd door het realiseren van een informatiepunt, waar meer vertelt wordt over het zonnepark, biodiversiteit en het omringende landschap. Verder wordt op deze plek een picknickbank geplaatst. ecologie en biodiversiteit: de realisatie van het zonnepark biedt mogelijkheden om ecologie & biodiversiteit in de omgeving te verhogen. Concrete maatregelen die hieruit voortvloeien zijn het inzaaien van het plangebied met een bloemrijk graslandmengsel, het creëren van een ecologische verbinding, vrij van afrasteringen en de afronding van de bosrand (struweel, kruiden en grassen).

blad 13 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

blad 14 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) schetst een duurzaam toekomstperspectief voor de leefomgeving in Nederland in 2050. De visie geeft richting en helpt om keuzes te maken; te kiezen voor slimme combinaties van functies; uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het Rijk heeft voor alle nationale belangen een zogenaamde systeem-verantwoordelijkheid. Voor een aantal belangen is het Rijk zelf eindverantwoordelijk. Maar voor een groot aantal nationale belangen zijn dat de medeoverheden. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen. De volgende 4 prioriteiten zijn geformuleerd: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel. 3. Sterke en gezonde steden en regio's. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Toetsing en conclusie Voor het plangebied geldt dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn. Met het initiatief wordt wel een bijdrage geleverd aan de energietransitie. Het initiatief is dan ook niet strijdig met de Omgevingsvisie.

3.1.2

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) Beleidskader De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), die op 13 maart 2012 door de minister is vastgesteld, is de overkoepelende rijksstructuurvisie voor de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland tot 2028, met een doorkijk naar 2040. Het rijksbeleid zoals opgenomen in de SVIR richt zich op het versterken van de internationale positie van Nederland en het behartigen van de nationale belangen, zoals de hoofdnetwerken voor personen- en goederenvervoer, energie, natuur, waterveiligheid, milieukwaliteit en bescherming van het werelderfgoed. Het beleid met betrekking tot verstedelijking, groene ruimte en landschap laat het Rijk, onder het motto 'decentraal wat kan, centraal wat moet', over aan provincies en gemeenten. Sturing op verstedelijking, waaronder afspraken over binnenstedelijk bouwen, rijksbufferzones en doelstellingen voor herstructurering, heeft het Rijk grotendeels losgelaten. Er is enkel nog sprake van een 'ladder voor duurzame verstedelijking', die is vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ordening. Het Rijk streeft naar een concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig Nederland, door middel van een krachtige aanpak die ruimte geeft aan regionaal maatwerk, de gebruiker voorop zet, investeringen prioriteert en ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur met elkaar verbindt.

Om dit doel te bereiken, werkt het Rijk samen met andere overheden. In de SVIR zijn ambities tot 2040 en doelen, belangen en opgaven tot 2028 geformuleerd. In de realisatieparagraaf van de SVIR zijn per nationaal belang de instrumenten uitgewerkt die hiervoor worden ingezet. Eén van deze instrumenten is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). In totaal zijn 13 onderwerpen van nationaal belang benoemd, die bijdragen aan het realiseren van de drie hoofddoelen. Het betreft onder meer het borgen van ruimte voor de

blad 15 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

hoofdnetwerken (weg, spoor, vaarwegen, energievoorziening, buisleidingen), het verbeteren van de milieukwaliteit, ruimte voor waterveiligheid, een duurzame zoetwatervoorziening en klimaatbestendige stedelijke ontwikkeling, ruimte voor behoud van unieke cultuurhistorische en natuurlijke kwaliteiten, ruimte voor een nationaal netwerk voor natuur en ruimte voor militaire terreinen en activiteiten. De SVIR bevat een kaart waarop de nationale ruimtelijke hoofdstructuur is weergegeven. De kaart bevat een samenvatting van de nationale belangen, waarvoor het rijk verantwoordelijk is. Op de kaart is op hoofdlijnen aangegeven welke gebieden en structuren van nationaal belang zijn bij de geformuleerde rijksdoelen rond concurrentiekracht, bereikbaarheid en leefbaarheid en veiligheid. Toetsing en conclusie In de SVIR wordt gesteld dat het aandeel van duurzame energiebronnen waaronder zon, in de totale energievoorziening omhoog moet. Deze bronnen hebben relatief veel ruimte nodig. De ambitie is dat Nederland in 2040 een robuust internationaal energienetwerk kent en dat de energietransitie ver gevorderd is. Het ruimtelijke rijksbeleid voor (duurzame) energie beperkt zich daarom enkel tot grootschalige windenergie op land en op zee, gelet op de grote invloed op de omgeving en de omvang van deze opgave.

Voor andere energiefuncties is geen nationaal ruimtelijk beleid nodig, naast het faciliteren van ontwikkelingen door het aanpassen van wet- en regelgeving en het delen en ontwikkelen van kennis. Voor het plangebied geldt dat er geen nationale belangen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte in het geding zijn. Met het initiatief wordt wel een bijdrage geleverd aan de ambitie van verduurzaming van energie. Het initiatief is dan ook niet strijdig met de Structuurvisie.

3.1.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Beleidskader De AMvB Ruimte wordt in juridische termen aangeduid als Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden en op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen in werking getreden. In de AMvB zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. De AMvB Ruimte is gericht op doorwerking van de nationale belangen in bestemmingsplannen. De onderwerpen in het Barro betreffen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling, Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Ecologische Hoofdstructuur (EHS), erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en het IJsselmeergebied. Toetsing en conclusie Met de voorgenomen ontwikkeling is geen sprake van grootschalige elektriciteitsopwekking van nationaal belang. Er komen geen nationale belangen in het geding. De beoogde ontwikkeling is niet in strijd met de beleidsregels zoals deze zijn opgenomen in het Barro.

3.1.4

Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) Beleidskader De Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) is gebaseerd op het Barro. In het Barro is bepaald dat bij ministeriële regeling verschillende militaire terreinen en objecten, hoofdwegen en Natuurnetwerk gebieden worden aangewezen, waar gemeenten bij de vaststelling van bestemmingplannen rekening mee moeten houden. In het Rarro wordt daar uitvoering aan gegeven.

blad 16 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Toetsing en conclusie Op kaart 6 (radarstations) van het Rarro is te zien dat het plangebied is gelegen binnen het radarverstoringsgebied behorende bij het radarstation Volkel. Een radarverstoringsgebied is een gebied waar beperkingen gelden ten aanzien van bestemmingsplannen ten behoeve van een goede werking van de radar op het radarstation. De maximaal toegestane bouwhoogte van bouwerken, waaronder windturbines, in dit gebied bedraagt 114 meter ten opzichte van NAP. De voogenomen ontwikkeling betreft niet het realiseren van windturbines of andere bouwwerken met een dergelijke hoogte. Het voorliggend bestemmingsplan staat dergelijke bouwhoogten tevens niet toe. De voorgenomen ontwikkeling vormt geen belemmering voor het radarverstoringsgebied Volkel.

3.1.5

Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Beleidskader Op 1 oktober 2012 is in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) de ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ (verder: ‘de ladder’) als motiveringseis opgenomen. Doel van de ladder is het bereiken van een goede ruimtelijke ordening door optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraaggerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Sinds 1 juli 2017 is de ‘nieuwe’ ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. De traditionele drie opeenvolgende treden van ‘de ladder’ zijn hierbij komen te vervallen. De belangrijkste wijzigingen van de voorgaande regeling betreffen: de begrippen 'actuele' en 'regionale' zijn geschrapt; de nieuwe Ladder bevat geen treden meer. De treden 1 en 2 zijn samengevoegd en trede 3 is geschrapt; voor ontwikkelingen buiten bestaand stedelijk gebied geldt een uitgebreide motiveringsplicht; er is een nieuw artikellid toegevoegd voor de Laddertoets bij uitwerkings- en wijzigingsplannen. De Laddertoets kan dan worden doorgeschoven naar het moment van vaststelling van het wijzigings- of uitwerkingsplan; de huidige definities worden niet gewijzigd. De uitgezette lijn in de jurisprudentie blijft hiermee in stand.

Deze wijziging heeft als doel de regeling te vereenvoudigen, waarbij de effectiviteit van het instrument behouden moet blijven. Een onderzoek naar de behoefte heeft slechts tot doel na te gaan of de vestiging van een functie in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. Concreet betekent dit dat met betrekking tot de economische behoefte, de marktvraag of de beoordeling van de mogelijke of economische gevolgen van die vestiging ruimtelijke effecten (bijv. leegstand) relevant zijn. Artikel 3.1.6. lid 2 van het Bro luidt als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” Dat betekent: eerst bepalen of een nieuwe ontwikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft, vervolgens kijken of er vraag is naar een bepaalde nieuwe ontwikkeling, en daarna analyseren of het bestaande stedelijk gebied of bestaande bebouwing kan worden hergebruikt. Toetsing

blad 17 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Het realiseren van een zonnepark draagt bij aan de ambitie van het Rijk om meer energie uit duurzame bronnen te halen. Met de ontwikkeling kunnen circa 1.523 huishoudens worden voorzien van energie. Een zonnepark wordt niet aangemerkt als een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’, hierover heeft de Raad van State uitspraak gedaan op 23 januari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:178). Het doorlopen van de ladder is om deze reden niet noodzakelijk. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is het echter toch wenselijk de behoefte te beschouwen. De gemeentelijke doelstelling is om in 2040 energieneutraal te zijn. De gemeente moet fors inzetten op nieuwe initiatieven en projecten op het gebied van besparing, de toekomstige warmtevoorziening en grootschalige duurzame opwek met wind en zon. Het huidige aandeel duurzaam opgewekte energie in de gemeente Echt-Susteren is 4% (landelijk ruim 6%). Op basis van de landelijke ambities moet het aandeel duurzaam opgewekte energie minimaal 16% zijn in 2023. Gezien voorgaande is de behoefte aanwezig om een zonnepark te realiseren om op deze manier een bijdrage te kunnen leveren aan de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Het initiatief van het zonnepark draagt aan bij. Het zonnepark zal voor circa 1.523 huishoudens in stroom kunnen voorzien.

Het vrijmaken van circa 7,7 hectare grond binnen stedelijk gebied behoort binnen de gemeente Echt-Susteren niet tot de mogelijkheden. Conclusie Vanuit de ladder zijn er geen belemmeringen voor de vaststelling van het bestemmingsplan.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Omgevingsvisie POL2014 Beleidskader Op 12 december 2014 hebben Provinciale Staten het Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 (POL2014) en de Omgevingsverordening Limburg 2014 vastgesteld. Het POL2014 heeft de status van provinciale structuurvisie, regionaal waterplan, verkeers- en vervoersplan en milieubeleidsplan. Het POL2014 geeft een visie op de ontwikkeling van de Limburgse omgeving en de regio's Noord-, Midden- en Zuid-Limburg in de komende 10 tot 15 jaar. In het POL zijn ambities, opgaven en een aanpak voor belangrijke thema's geformuleerd. De ambitie van het POL2014 is het realiseren van een voortreffelijk, grensoverschrijdend leefen vestigingsklimaat, dat eraan bijdraagt dat burgers en bedrijven kiezen voor Limburg. Het POL is een omgevingsplan, dat focust op de fysieke aspecten van het leef- en vestigingsklimaat. Belangrijke uitdagingen zijn: het faciliteren van innovatie; het aantrekkelijk houden van de regio's voor jongeren en arbeidskrachten; de fundamenteel veranderde opgaven op het gebied van wonen en voorzieningen; de kwaliteit van de leefomgeving in steden en dorpen; het inspelen op klimaatverandering. Kwaliteit staat centraal in het POL2014. Het uitgangspunt is om de grote diversiteit in de aard en kenmerken van de omgeving te koesteren, onder het motto 'meer stad, meer land': een nadrukkelijke keuze voor hoogwaardige steden in een waardevol landschap.

Het beleid is gericht op het bieden van ruimte voor de verweving van functies, op het bieden van inspiratie door kwaliteitsbewustzijn en op het gebruikmaken van de grensoverschrijdende context van de provincie. Kwaliteit betekent dat zorgvuldig moet worden omgegaan met de voorraden: de ruimte (steden en dorpen, natuur, landschap), de voorzieningen (gebouwde omgeving, infrastructuur, vervoersystemen), de natuurlijke hulpbronnen, de milieuruimte en

blad 18 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

de ondergrond. In het POL2014 is een aantal principes geformuleerd, die uitgangspunt zijn voor de keuzes die worden gemaakt: grotere stedelijke ontwikkelingen en grootschalige stedelijke voorzieningen worden geconcentreerd in de steden. Dit leidt er niet toe dat er in de dorpen helemaal geen ontwikkelingen plaats kunnen vinden, maar ontwikkelingen met stedelijke allure horen niet in de dorpen thuis; nieuwe stedelijke ontwikkelingen moeten een plek krijgen binnen het bebouwd gebied. Als dat niet kan, dient de ontwikkeling zoveel mogelijk aansluitend aan stedelijk gebied plaats te vinden en moet een tegenprestatie worden geleverd voor het verlies aan omgevingskwaliteit; bedrijfsmatige ontwikkelingen van stedelijke proporties horen niet thuis in het landelijk gebied, maar krijgen een plek op bedrijventerreinen; er wordt gebruikgemaakt van bestaande voorzieningen (bestaande voorraad, optimale benutting van wegen, meervoudig ruimtegebruik en dergelijke); nieuwe stedelijke functies die veel woon-werkverkeer of bezoekersstromen oproepen dienen goed te zijn aangesloten op het OV-systeem; bij nieuwe ontwikkelingen worden cultuurhistorische en beeldbepalende panden zoveel mogelijk benut; er gelden principes voor zorgvuldig gebruik van de ondergrond; er wordt ingezet op energiebesparing en op een zo groot mogelijk aandeel vernieuwbare energiebronnen.

Op het gebied van woningbouw, bedrijventerreinen, kantoren en winkels liggen grote kwalitatieve opgaven. De uitdaging is om een omslag te maken van kwantiteit naar kwaliteit. De sleutel daarvoor ligt in dynamisch voorraadbeheer. Per regio zijn visies gemaakt waarin gezamenlijke ambities, principes en werkwijzen worden uitgewerkt. Voor sommige thema's gaat het ook om gezamenlijke programmering. Als basis hiervoor bevat het POL uitgewerkte regiovisies voor Noord-, Midden- en Zuid-Limburg. Om recht te doen aan de grote variatie in omgevingskwaliteiten, zijn in het POL2014 zeven globaal afgebakende gebiedstypen onderscheiden: drie gebiedstypen in het bebouwd gebied en vier gebiedstypen in het landelijk gebied. De zones hebben een eigen karakter, herkenbare eigen kernkwaliteiten en hebben heel verschillende opgaven en ontwikkelingsmogelijkheden. Energie en duurzaamheid In paragraaf 5.5 van de Omgevingsvisie POL2014 komt het energie- en duurzaamheidsbeleids van de provincie aan bod en wordt ingegaan op de energie-opgave van de provincie.

Uitgaande van het energiegebruik in Limburg in 2012 betekent de energietransitie van 14% in 2020 dat de energiebehoefte duurzaam moet worden opgewekt door: circa 1200 windturbines (van 3 MW), óf; 80 km2 zonnepanelen (een oppervlakte ter grootte van de gemeente Sittard-Geleen), óf; het jaarlijks verbranden van 400 km2 bos (18% van de oppervlakte van Limburg); er wordt ingezet op een scala aan bronnen van hernieuwbare energie, zoals windenergie, zonne-energie, geothermie en bodemenergie. Zonneparken komen met de in het Energieakkoord voorgestelde salderingsregeling dichterbij. De ontwikkeling van business-modellen en proefprojecten worden ondersteund en, afhankelijk van de uitkomsten, beziet de provincie of zij hierin een rol in moet nemen. Van belang is bij deze vorm van energieopwekking primair in te zetten op multifunctioneel ruimtegebruik.

blad 19 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Toetsing en conclusie Het plangebied ligt volgens het POL2014 deels binnen het gebiedstype 'Buitengebied' en deels binnen het gebiedstype 'Zilvergroene natuurzone'. Daarnaast grenst het plangebied aan het gebiedstype 'Goudgroene natuurzone'. Buitengebied Het zuidelijk deel van het plangebied ligt binnen de zone ‘Buitengebied'. Deze zone omvat een breed scala aan gebieden variërend van landbouwgebieden in algemene zin, glastuinbouwgebieden, ontwikkelingsgebieden intensieve veehouderij, verblijfsrecreatieve terreinen, stadsrandzones tot linten en clusters van bebouwing. Het betreft alle gronden in het landelijk gebied, die niet zijn aangewezen als landschaps- of natuurzone. Deze zone biedt de meeste ruimte voor land- en tuinbouw en vrijetijdseconomie. Belangrijke doelstelling is het terugdringen van milieubelasting vanuit landbouw. Zilvergroene natuurzone Het noordelijk deel van het plangebied is gelegen binnen de zone 'Zilvergroene natuurzone'. Mogelijke effecten, van de voorgenomen ontwikkeling, op deze zone, zijn in het kader van een Natuurtoets getoetst. Deze Natuurtoets is opgenomen als bijlage 2 bij de toelichting. In het Landschapskader Noord- en Midden-Limburg zijn de natuurlijke kernkwaliteiten van een Plateau-ontginning, waartoe het plangebied behoort, akkerranden die plaats bieden aan akkerkruiden en aan akkers gerelateerde dieren.

In de huidige situatie zijn akkerranden echter niet aanwezig binnen het plangebied. Met het plan wordt dan ook geen afbreuk gedaan aan het 'groene karakter' binnen het plangebied. Daarnaast zijn de waarde van het plangebied als ecologische verbinding tussen gebieden gelegen binnen de Goudgroene natuurzone getoetst. In de huidige situatie kunnen dieren vrij de akkerpercelen op en zo migreren tussen de bosgebieden aan weerszijden. Met het plan wordt een ecologische verbindingszone gecreëerd zodat deze migratie ook in de toekomst mogelijk blijft. Negatieve effecten op de waarde van het plangebied als ecologische verbinding zijn hierdoor uitgesloten. In paragraaf 4.6 wordt nader ingegaan op het aspect ecologie. Goudgroene natuurzone Het plangebied grenst direct aan de zone 'Goudgroene natuurzone'. Een smalle strook van deze zone valt zelfs binnen het plangebied. Ter plaatse is in het vigerend bestemmingsplan 'Buitengebied' de bestemming 'Natuur' opgenomen. Voor de natuurgebieden die behoren tot de Goudgroene natuurzone geldt het 'nee, tenzij'-principe. Het 'nee, tenzij'-principe betekent dat nieuwe plannen en projecten niet zijn toegestaan als deze een significant negatief effect hebben op de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied, tenzij daarmee een zwaarwegend belang gediend is en er geen reële alternatieven voorhanden zijn.

In dat geval moet de schade zoveel mogelijk beperkt worden door het treffen van mitigerende maatregelen en moet de resterende schade gecompenseerd worden. Ter plaatse van deze strook zijn geen ontwikkelingen beoogd en worden in voorliggend bestemmingsplan tevens geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt. De bestaande bestemming 'Natuur' blijft gehandhaafd. De effecten van de ontwikkeling op de Goudgroene natuurzone zijn ook in de Natuurtoets getoetst. In de huidige situatie vormen de natuurbeheertypen 'Dennen-, eiken- en beukenbos' en 'Droog bos met productie' de waarden van de Goudgroene natuurzone aan weerszijden van het plangebied. Met het plan worden mantel- en zoomvegetaties ontwikkeld wat de waarde van deze natuurbeheertypen zal vergroten. In de huidige situatie ontbreken deze waardevolle vegetaties in de overgang tussen bos en akker. De ontwikkeling van bloemrijk grasland zal tevens de waarde van het plangebied voor de omringende natuurbeheertypen vergroten. Negatieve effecten op de waarde van het plangebied voor de omringende blad 20 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Goudgroene natuurzone zijn hierdoor eveneens uitgesloten.

Figuur 3.1: uitsnede kaart gebiedstypen (POL2014) De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een zonnepark. De ontwikkeling draagt bij aan de doelstellingen met betrekking tot het opwekken van duurzame energie die op provinciaal niveau zijn vastgesteld. Het voornemen beoogt op een duurzame, innovatieve en goede ruimtelijke manier de verschillende ruimtelijke functies te bundelen en waar mogelijk te versterken. Tevens voorziet de ontwikkeling in een multifunctioneel ruimtegebruik door de ecologie en biodiversiteit te versterken en recreatief medegebruik te stimuleren.

3.2.2

Omgevingsverordening Limburg 2014 Beleidskader In de Omgevingsverordening Limburg 2014 zijn regels opgenomen die een juridische doorvertaling zijn van het omgevingsbeleid zoals opgenomen in het POL2014. De Omgevingsverordening is een samenvoeging van de Provinciale milieuverordening, de Wegenverordening, de Waterverordening en de Ontgrondingenverordening en is uitgebreid met een nieuw hoofdstuk Ruimte. Het hoofdstuk Ruimte bevat regels die zijn gericht op de doorwerking van het ruimtelijke beleid van het POL2014 in gemeentelijke bestemmingsplannen. Toetsing en conclusie Op de verschillende themakaarten van de omgevingsverordening is te zien welke regels voor het plangebied gelden. Kaart 2: Duurzame verstedelijking en bestuursafspraken regionale uitwerking POL2014

blad 21 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Op basis van artikel 2.2.2. van de Omgevingsverordening geldt dat een ruimtelijk plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, rekening moet houden met het bepaalde in artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (de Ladder voor duurzame verstedelijking). De toelichting bij het ruimtelijk plan dient een verantwoording te bevatten over de wijze waarop invulling is gegeven aan het bepaalde in het artikel. In paragraaf 3.1.5 is de toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking reeds aan bod gekomen. Kaart 4: Beschermingszone natuur en landschap Zoals uit de toetsing van POL2014 (paragraaf 3.2.1) is gebleken, ligt het plangebied deels binnen de Zilvergroene natuurzone en ligt een smalle strook binnen de Goudgroene natuurzone. In de Natuurtoets, Bijlage 2. zijn de effecten op deze provinciaal natuurgebieden getoetst. Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat negatieve effecten zijn uitgesloten. Kaart 6: intensieve veehouderij Het plangebied ligt in een extensiveringsgebied voor intensieve veehouderij. Het nieuw vestigen of uitbreiden van een intensieve veehouderij buiten dit gebied is niet toegestaan. Van nieuwvesting of uitbreiding van een intensieve veehouderij is geen sprake. Kaart 7: Natuurbescherming Het plangebied is aangewezen op kaart 7, Natuurbescherming.

Hier gelden algemene regels voor de natuurbescherming, onder andere ten aanzien van nieuwvesting en uitbreiding van veehouderijen en dierenverblijven, het vellen van houtopstanden en het beheer van flora en fauna. Van een ontwikkeling of uitbreiding van veehouderij is voorliggend geval geen sprake. Kaart 8: Milieubeschermingsgebieden Het plangebied bevindt zich binnen de boringsvrije zone Roerdalslenk, zone II. In artikel 4.4.1 van de omgevingsverordening zijn de regels opgenomen die binnen deze boringsvrije zone gelden. Binnen deze zone is het verboden om een boorput, een bodemenergiesysteem of een aardwarmtesysteem te maken of hebben, de grond (dieper dan de bovenkant van de Bovenste Brunssumklei) te roeren en werken op of in de bodem uit te voeren of te doen uitvoeren waarbij ingrepen worden verricht of stoffen worden gebruikt die de beschermende werking van de Bovenste Brunssumklei kunnen aantasten. In zone II ligt de bovenkant van de Bovenste Brunssumklei dieper dan 30 meter onder maaiveld. Van het realiseren van een boorput, een bodemenergiesysteem of een aardwarmtesysteem, het roeren van grond op een dergelijke diepte is geen sprake. De verstoringsdiepte bedraagt ongeveer 1,5 à 2,0 meter onder maaiveld. Kaart 11: Grondwateronttrekking Het plangebied bevindt zich in een zone waarbinnen grondwateronttrekkingen verboden is.

in het gebied Roerdalslenk, waarbinnen het plangebied zich bevindt, is het verboden grondwater te ontrekken of water te infiltreren beneden de bovenkant van de Bovenste Brunssumklei. Ter hoogte van het plangebied ligt de bovenkant van de Bovenste Brunssumklei dieper dan 30 meter onder maaiveld. Van het onttrekken van grondwater of infiltreren van water op een dergelijke diepte is geen sprake.

3.2.3

Omgevingsvisie Limburg De nieuwe Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 januari 2022 in werking. De Provincie Limburg moet dan beschikken over een Provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. De Omgevingsvisie Limburg richt zich op de langere termijn (2030-2050) en beschrijft onderwerpen zoals energie, wonen, bodem, infrastructuur, milieu, ruimtelijke economie, water, natuur, luchtkwaliteit, landschap en cultureel erfgoed. Maar ook het aspect gezondheid en een gezonde leefomgeving wordt in de Omgevingsvisie meegenomen.

blad 22 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Voor de ruimtelijke inpassing van zonne-energie hanteert de provincie de Limburgse zonneladder. Het gaat zowel om de juiste locatie als om de juiste ruimtelijke inpassing op die locatie. De zonneladder is als volgt: 1. Op daken en gevels van gebouwen; 2. Onbenutte terreinen in bebouwd gebied; 3. Gronden in buitengebied met een andere primaire functie dan landbouw of natuur. 4. Gronden in gebruik voor landbouw; 5. Uitsluitingsgebieden (Natura 2000 gebieden en waterwingebieden). Toetsing en conclusie In de vooroverlegnotitie in Bijlage 9 is een uitgebreide toetsing van de zonneladder opgenomen naar aanleiding van de vooroverlegreactie vanuit de provincie Limburg, hieronder is de conclusie opgenomen. De gemeente Echt-Susteren zet voor de realisatie van haar duurzaamheidsdoelstellingen voornamelijk in op de invulling van de treden 1 en 4 van de Limburgse zonneladder. Er is dus sprake van zon op dak, zon op land en wind tegelijkertijd. De gemeente haalt anders de duurzaamheidsdoelen niet. Om de locatiekeuze van het voorliggende zonnepark op landbouwgrond nader te motiveren, is het plan door een deskundigenpanel getoetst aan de drie beleidspijlers landschappelijke kwaliteit, draagvlak en (financiële) participatie.

Uit deze afweging is gebleken dat er bij de voorliggende ontwikkeling sprake is van: een goede ruimtelijke integrale afweging; de instandhouding van landschapsstructuren en de bijbehorende kenmerken; aandacht voor lokaal draagvlak en participatie; het doorlopen van zorgvuldige procedures. Door deze werkwijze toe te passen, kan er maatwerk geleverd worden. Hierdoor is er sprake van een realistische werkwijze om de vijf zonneparken, waaronder het voorliggende, ook daadwerkelijk te kunnen realiseren. Tevens is hiermee invulling gegeven aan het 'nee, tenzij' principe van de provincie Limburg. Ten slotte geldt dat met de realisatie van deze vijf zonneparken, de vijf geplande windmolens en de overige benoemde zaken, Echt – Susteren een bijdrage levert aan de doelstellingen van de RES opgave tot 2030 voor de regio Noord- en Midden-Limburg. Deze doelen zijn uitsluitend haalbaar op het moment dat ook landbouwgronden voor de duurzaamheidsdoelstellingen worden ingezet.

3.2.4

Concept RES Noord- en Midden Limburg Beleidskader Op 21 december 2018 werd het voorlopig klimaatakkoord gepresenteerd. Eind 2019 is het klimaatakkoord definitief geworden. In het klimaatakkoord is bepaald dat de energietransitie in beginsel concreet (ruimtelijk) moet worden vertaald op regionaal niveau. Eind 2018 zijn daartoe energie-regio’s vastgesteld. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat onze CO2- uitstoot in 2030 de helft lager moet zijn dan in 1990. En in 2050 zelfs 95% lager. In de concept Regionale Energie Strategie (RES), op 1 oktober 2020 ingediend bij het Rijk, staat welke bijdrage de regio Noord- en Midden Limburg daaraan gaat leveren. Toetsing en conclusie Opwekken energie Enexis, regionaal netbeheerder en intensief betrokken bij de RES, heeft een doorrekening gemaakt om inzichtelijk te maken wat de mogelijke impact is van de scenario’s op het elektriciteitsnetwerk. Elektriciteitsopwekking met zon-PV levert circa 950 uur per jaar energie aan het net, wind circa 2500 uur per jaar. In beide gevallen moet het net en de

blad 23 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

aansluiting voor het maximale vermogen worden uitgelegd. Windenergie levert daardoor een betere benutting van het netwerk op dan zonne-energie in termen van GWh/MWp, een combinatie van zon en wind is nog beter omdat wind- en zonne-energie vaak op andere momenten op de dag/jaar wordt opgewekt (dit wordt ook wel cable-pooling genoemd). Het clusteren van grootschalige opwekking is vanuit netwerkperspectief het meest gunstige. Dit biedt meer mogelijkheden om de netwerken efficiënter aan te leggen en te benutten. Vooral in de lagere netvlakken worden hiermee kosten bespaard. Er is geen eenduidige definitie van grootschalige energieopwekking die in Nederland gehanteerd wordt. Wel kan als uitgangspunt worden gehanteerd dat het aansluiten van tien hectare zon-PV, gemeentegrens overstijgend is en er een bovengemeentelijke (regionale) samenwerking zeer gewenst is. Binnen de gemeente Echt-Susteren is een uitvraag voor 5 (grootschalige) zonneprojecten gedaan. Het voorliggend zonneproject maakt hier onderdeel van uit. Landschap Binnen de RES wordt gekeken naar de locatie specifieke identiteit in een regionale context. Belangrijke aspecten hierbij zijn de ondergrond, reliëf, waterhuishouding, schaalgrootte, inrichting, gebruik, cultuurhistorie en natuur. De beleving en waardering van deze aspecten duiden de landschappelijke kwaliteit.

Op basis van kenmerken zijn binnen de regio enkele landschapstypen als meest geschikt beoordeeld voor grootschalige opwekking van zonne-energie, omdat de grootschalige opzet het beste te verenigen is met de karakteristiek van dit type landschap. Zowel voor wind als zonne-energie vallen grote delen van het grondgebied, als ongeschikte ruimte af. Dit heeft bijvoorbeeld te maken met conflicten met andere ruimtelijke opgaven. Vanuit ruimtelijke kwaliteit, zoals in bovenstaande beschouwd, hebben slechts bepaalde landschappen de voorkeur en zijn andere vanuit landschapswaarde niet geschikt. De basis om grootschalig opwekking van zonne-energie goed in te kunnen passen wordt gevormd door de combinatie van onderstaande landschapskenmerken: grootschalige landschappen; gebieden met een vlakke bodem (reliëf); open of halfopen landschappen; rationele verkaveling met rechthoekige perceelvormen; gebieden met weinig cultuurhistorische tijdlagen; gebieden met weinig natuurwaarden / biodiversiteit; gebieden met dunne bebouwingsdichtheid en afstand tot bebouwingskernen; kavelgrenzen met noord-zuid en oostwest-strekking; grootschalige omkadering van perceelcomplexen. Het plangebied is een ruim perceel, gelegen in het buitengebied. Het plangebied is gelegen in de zilvergroene natuurzone en wordt omgeven door de goudgroene natuurzone.

Het plangebied is gelegen op de rand van het plateau, op de overgang naar het ten westen gelegen beekdal. De natuurlijke kernkwaliteiten van de Plateau-ontginning zijn akkerranden die plaats bieden aan akkerkruiden en aan akkers gerelateerde dieren. In de huidige situatie zijn akkerranden echter niet aanwezig binnen het plangebied. Daarnaast ontbreken in de huidige situatie waardevolle vegetaties in de overgang tussen bos en akker. Het plangebied is gelegen in het aardkundig ensemble Op d'n Berg. De specifieke waarden van dit gebied bestaan uit de overgang van het plateau naar het beekdal (van hoog naar laag). De steilrand loopt parallel aan de weg ' Bos en Broek'. Het plangebied is volledig op het plateau gelegen. Het hoogteverschil is daarmee ter plaatse van het plangebied niet merkbaar. Het plangebied is een droge heideontginning en werd vroeger ook al bijna volledig omsloten blad 24 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

door bos. De kwaliteit van het gebied is het mozaïek aan bos waarbinnen open ruimtes zijn gelegen. Het open houden van de boskamers is daarmee de grootste kwaliteit van het gebied. De Kernen bevinden zich op ruime afstand (circa 1.500 meter) tot het plangebied. Op basis van de genoemde landschapskenmerken in de RES, kan geconcludeerd worden dat het plangebied geschikt is om de opwekking van zonne-energie goed in te kunnen passen.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025 De 'Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025 Ontwikkelen met kwaliteit' is opgesteld met het doel een duidelijke en actuele visie te formuleren op het gehele gemeentelijke grondgebied. Deze visie, met de daaraan ten grondslag liggende ruimtelijke gebiedsanalyse, is een belangrijke onderlegger voor het buitengebied van de gemeente. Buitengebied Voor het buitengebied heeft de gemeente een aantal ambities geformuleerd. Het realiseren van deze ambities draagt bij aan het halen van onze algemene doelstelling om ook in 2025 en lang daarna een aantrekkelijke gemeente te zijn waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Het betreft de volgende ambities: de rust en ruimte in het buitengebied behouden en waar mogelijk versterken; verdere verstening tegengaan; vergroting van de contrasten tussen de aanwezige landschappen; komen tot een groen-blauwe ecologische ladder; behoud van een economisch gezonde, duurzame agrarische sector met het juiste bedrijf op de juiste plek; ruimte bieden aan een breed georiënteerde plattelandseconomie; het zijn van een toeristisch-recreatieve schakel in de Euregio. Duurzaamheid Met het motto ‘Innovatief en duurzaam waar het kan' streeft de gemeente Echt-Susteren een duurzame ontwikkeling na.

Mogelijkheden voor innovatieve concepten en duurzame energie zijn er op agrarische bedrijfspercelen en op bestaande en nieuwe bedrijventerreinen. De gemeente juicht duurzaamheidsinitiatieven toe, indien deze initiatieven ruimtelijk-landschappelijk aanvaardbaar zijn. Waar mogelijk faciliteert de gemeente bij initiatieven. Bij alle initiatieven voor duurzame energiewinning is een landschappelijke inpassing vereist. Toetsing en conclusie Het voorgenomen initiatief betreft het realiseren van een zonnepark met als doel duurzame energie te winnen. Hierbij worden de ambitites voor het buitengebied in acht genomen. Het zonnepark wordt landschappelijk ingepast (paragraaf 2.2.2). De zuidrand wordt met een landschappelijke haag en boomvormers ingepast. De landschappelijke haag wordt hoger dan de zonnepalen uitgevoerd, hiermee wordt de rust van het gebied behouden, zonder dat de openheid van het gebied wordt aangetast. Het plangebied wordt voornamelijk omgeven door bos. De bestaande bosrand aan de westzijde wordt afgerond. Hiermee wordt het contrast tussen het bosgebied en het zonnepark vergroot. Hierdoor wordt aandacht besteed aan de diverse landschappen. De ecologie en de biodiversiteit worden met de landschappelijke inpassing bevorderd. Rust en ruimte van het buitengebied worden hierdoor behouden. Daarnaast wordt met het initiatief recreatief medegebruik bevorderd.

blad 25 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

3.3.2

Energievisie en beleidskader zonne- en windparken Energievisie De energietransitie heeft een enorme impact op de Nederlandse samenleving. Om ervoor te zorgen dat lokaal de juiste keuzes worden gemaakt, hebben gemeenten een belangrijke regierol binnen de energietransitie. Ook de gemeente Echt-Susteren staat voor een enorme uitdaging, zo moeten alle woningen en gebouwen uiterlijk in 2050 van het aardgas af en moet vóór 2021 op wijkniveau helder zijn wat het alternatief voor aardgas zal worden. Om dit te bewerkstelligen heeft de gemeente in februari 2019 de Energievisie en uitvoeringsprogramma 2018 - 2022 vastgesteld. De impact van het bereiken van energieneutraliteit op capaciteit, financiële middelen en ruimte is aanzienlijk. Zo vergt alleen al het verduurzamen van de ruim 14.500 woningen in Echt-Susteren vele honderden miljoenen aan investeringen en behelst de realisatie van wind- en/of zonne-energie vele tientallen miljoenen aan investeringen en een ruimtebeslag van vele hectaren. De opgave voor de gemeente Echt-Susteren is hoe met minimale impact op (financiële) middelen, (ambtelijke) capaciteit en ruimte maximaal bij te dragen aan de energietransitie opgave. Hierbij is het voor de gemeente wenselijk het scenario 'proactief, in de voorhoede' te volgen.

In dit scenario anticipeert de gemeente Echt-Susteren proactief op de door de provincie en/of Rijksoverheid opgelegde (wettelijke) verplichtingen en voert ze haar wettelijke taak op professionele wijze uit. De beschikbare middelen worden efficiënt benut en ingezet om maximaal effect te sorteren voor het klimaat, de economie en de gemeenschap. Eén van de aanbevelingen die in de energievisie gedaan wordt is dat de gemeente fors moet inzetten op nieuwe initiatieven en projecten op het gebied van besparing, de toekomstige warmtevoorziening, grootschalige duurzame opwek met wind en zon, alsook inkoop van duurzame energie. Beleidskader zonne- en windparken De gemeentelijke doelstelling is om in 2040 energieneutraal te zijn. Dat wil zeggen dat er niet meer energie wordt verbruikt dan dat (groene) energie wordt opgewekt. Om dat te bereiken zijn binnen de gemeente wind- en zonneparken nodig. Het beleidskader zonne- en windparken (vastgesteld op 26 september 2019) geeft vorm aan de aanbevelingen uit de energievisie en de doelstelling om in 2040 energieneutraal te zijn. Dit beleidskader beschrijft de uitgangspunten voor initiatiefnemers die met duurzame energieopwekking aan de slag willen in de gemeente Echt-Susteren. De volgende acht uitgangspunten worden benoemd: 1.

2. 3. 4.

5. blad 26 van 50

de zonne- en windparken moeten op een goede manier landschappelijk worden ingericht en moeten passen binnen een goede ruimtelijke ordening. De initiatiefnemer stelt hiervoor een landschapsinrichtingsplan op. Hierin wordt ook gekeken naar de samenhang met andere projecten in het gebied, zodat een samenhangend landschappelijke beeld ontstaat; Natura 2000 en de Goudgroene landschapszone (POL2014) zijn uitgesloten voor de ontwikkeling van zonne- en windparken; bij de ontwikkeling van zonne- en windparken wordt ingezet op multifunctioneel ruimtegebruik; de opbrengsten (€ en kWh) van de zonne- en windparken dienen maximaal terug te vloeien naar de lokale gemeenschap en ten minste in het projectgebied. Hierbij wordt aangesloten bij de afspraken uit het ontwerp Klimaatakkoord waarin gestreefd wordt naar 50% eigendom van de productie van de lokale omgeving; betrokkenen in het projectgebied participeren actief bij de ontwikkeling en exploitatie Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

6. 7. 8.

van het park. De initiatiefnemer draagt, in overleg met de gemeente, zorg voor een actief omgevingsmanagement; de initiatiefnemer dient een plan in dat technisch, maatschappelijk en financieel haalbaar en uitvoerbaar is; de gemeente neemt een regisserende rol aan (en waar nodig een voorbeeldfunctie) om de realisatie van duurzame opwek van elektriciteit te versnellen; daarnaast geldt voor windparken dat grondspeculatie moet worden voorkomen door in het projectgebied één samenhangend project te ontwikkelen. Alle grondeigenaren binnen het projectgebied moeten een eerlijke grondvergoeding krijgen. Deze grondvergoedingen komen in een gezamenlijk proces met de grondeigenaren tot stand.

Toetsing Ad. 1. Ten behoeve van de ontwikkeling is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. Dit landschappelijk inpassingsplan is opgenomen als bijlage 1 bij de toelichting. Ad. 2. Het plangebied is niet gelegen in een Natura 2000-gebied. Binnen het plangebied is wel een strook met de Goudgroene landschapszone (POL2014) gelegen. Het realiseren van het zonnepark vindt echter niet plaatst binnen deze strook. Ad. 3. Bij het voorgenomen initiatief is sprake van multifunctioneel ruimtegebruik in de vorm van recreatie en ecologie en biodiverisiteit, zie paragraaf 2.2. Ad. 4. De initiatiefnemer streeft naar een evenwichtige eigendomsverdeling waarbij gestreefd wordt naar 50% lokaal eigendom. Dit betekent een gedeeld eigendom en hierbij gaat het expliciet om samen en gelijkwaardig optrekken. Hierbij neemt de lokale gemeenschap of coöperatie dezelfde risico’s en aanloopkosten als de initiatiefnemer, die het park ontwikkelt en exploiteert. Mocht blijken dat mede-eigenaarschap als vorm van financiële participatie niet realiseerbaar is dan is financiële participatie in de vorm van obligatieleningen een alternatief. Ad. 5. Naast financiële participatie is procesparticipatie in gang gezet. Bij de procesparticipatie gaat het om het betrekken van de buurt bij het plannen, uitwerken, realiseren en exploiteren van het project.

Hierbij hanteert de initiatiefnemer de participatieladder als referentie. De initiatiefnemer heeft een communicatie- en participatieplan opgesteld. Dit plan is toegevoegd als bijlage 3 bij de toelichting. Ad. 6. In het bestemmingsplan is de uitvoerbaarheid van het voornemen getoetst aan de hand van de miilieuaspecten. Tevens wordt ingegaan op de maatschappelijke uitverbaarheid. Het realiseren van het zonnepark is technisch haalbaar. Ad. 7. Door het doen van de uitvraag van zonneparken, waaronder het zonnepark Bosserheide, is voorzien in een regisserende rol. Ad. 8.

blad 27 van 50

Van het realiseren van een windpark is geen sprake met voorgenomen ontwikkeling.

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

blad 28 van 50

Ruimte - Antea Nederland B.V.

vastgesteld bestemmingsplan BP Zonnepark Bosserheide Koningsbosch

Gemeente Echt-Susteren Projectnummer 0466049.100

Hoofdstuk 4

Milieu- en omgevingsaspecten

4.1

Geluid

4.1.1

Beleidskader Voor geluidhinder van de meeste inrichtingen zijn de algemene regels van het Activiteitenbesluit van toepassing. Op grond van de Wet geluidhinder geldt rond wegen met een maximumsnelheid hoger dan 30 km/uur, spoorwegen en inrichtingen die in belangrijke mate geluidhinder veroorzaken, een geluidzone. Bij ontwikkeling van nieuwe geluidsgevoelige objecten binnen deze geluidzones moet akoestisch onderzoek worden uitgevoerd om aan te tonen dat de ontwikkeling voldoet aan de voorkeursgrenswaarden die in de wet zijn vastgelegd.

4.1.2

Toetsing Een zonnepark is geen geluidgevoelig object, waardoor geen onderzoek in het kader van de Wet geluidhinder noodzakelijk is. Ook een onderzoek in het kader van het Activiteitenbesluit (Wet milieubeheer) is niet nodig. Het zonnepark veroorzaakt geen relevante geluidbelasting. Omdat het zonnepark niet aan een drukke weg is gelegen of in de nabijheid van andere relevante geluidsbronnen is het effect door reflectie op de geluidoverdracht bij geluidgevoelige bestemmingen niet aan de orde. De inrichting valt wel onder de werkingssfeer van het Activiteitenbesluit, maar is niet meldings- of omgevingsvergunningsplichtig voor het onderdeel milieu.