Regels

Wanneer het pakket 'Basiskwaliteit Plus met aanvullende kwaliteitsverbetering Plus' met aanvullende kwaliteitsverbetering' van toepassing is, dient de volgende kwaliteit gerealiseerd te worden: 9. De uitbreiding van de bebouwing en verharding en/of de plek waar de functiewijziging plaatsvindt dient landschappelijk en ruimtelijk te worden ingepast aan de hand van een inpassingsplan. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap, zoals omschreven in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken. 10. Voorzieningen ter voorkoming van problematiek op het gebied van hemelwater als gevolg van nieuwe bebouwing/verharding. Afhankelijk van de situatie kan dat infiltratie of retentie zijn. 11. Eén of meerdere van de onderstaande kwaliteitsverbeterende maatregelen - nader omschreven bij het van toepassing zijnde landschapstype in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken moet(en) onderdeel uitmaken van de te realiseren kwaliteitsverbetering: realisering nieuw groen, landschap en herstel cultuurhistorie;

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

82

lijnvormige beplantingselementen; erfbeplantingen; natuurontwikkeling; ontwikkelen landschappelijke en cultuurhistorische waarden; recreatieve ontsluiting; verwijderen bebouwing; saneren bedrijfsbebouwing; stimuleren vernatting; overgang kern-buitengebied; andere nog niet genoemde maatregelen die de initiatiefnemer in de betreffende situatie kan treffen. Verdiscontering kan plaatsvinden met eerder gerealiseerde landschappelijke en ruimtelijke inpassingen. 29.2.3 Overige ontwikkelingen: 'Kwaliteitsbijdrage' Burgemeester en wethouders zijn bevoegd medewerking te verlenen aan de in dit bestemmingsplan opgenomen afwijkings- en wijzigingsregels, onder de voorwaarde dat naast de reeds in de betreffende regels opgenomen voorwaarden, tevens wordt voldaan aan de van toepassing zijnde onderstaande 'Kwaliteitsbijdrage':

Overige ontwikkelingen

Kwaliteitsbijdrage

Advies kwaliteitscommissie

Gebiedseigen recreatie en toerisme Nieuwvestiging binnen VAB

Basiskwaliteit Plus, zoals Nee bedoeld in artikel 29.2.2 sub c, waarbij 80% van de omtrek van de totale bestemmingsoppervlakte landschappelijk ingepast dient te worden.

Uitbreiding bestaande situatie Aanleg groen (5x verhard en Ja bebouwd oppervlak). Hierbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap, zoals omschreven in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken. Kleinschalig kampeerterrein

Basiskwaliteit Plus, zoals Nee, wanneer binnen bedoeld in artikel 29.2.2 sub c, agrarisch bouwvlak waarbij de landschappelijke Ja, wanneer buiten agrarisch inpassing van het bouwvlak kampeerterrein een omvang heeft van 10% van de totale oppervlakte van het kampeerterrein.

Uitbreiding in buitengebied van (niet-aan-) buitengebied-gebonden bedrijven Nieuwvestiging binnen VAB

Basiskwaliteit, zoals bedoeld in artikel 29.2.2 sub b.

Nee

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

83

Uitbreiding bestaande situatie Landschappelijke en binnen bestaand bouwvlak ruimtelijke inpassing van de uitbreiding. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap, zoals omschreven in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken.

Nee

Uitbreiding bestaande situatie Basiskwaliteit Plus, zoals Ja buiten bestaand bouwvlak bedoeld in artikel 29.2.2 sub c. Overige gebouwde functies Schuilgelegenheden

Landschappelijke en Nee ruimtelijke inpassing van de schuilgelegenheid. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap, zoals omschreven in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken.

Nevenactiviteiten

Landschappelijke en ruimtelijke inpassing van de nevenactiviteit. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap, zoals omschreven in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken.

Nee

Huisvesting arbeidsmigranten

Landschappelijke en ruimtelijke inpassing van de huisvesting. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de specifieke kenmerken van het landschap, zoals omschreven in Bijlage 13 Landschapstypen en kenmerken.

Nee

Functiewijziging

Basiskwaliteit zoals bedoeld in artikel 29.2.2 sub b.

Nee

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

84

Hoofdstuk 4 Artikel 30 30.1

Overgangs- en slotregels

Overgangsrecht

Overgangsrecht bouwwerken

a. Een bouwwerk dat op het tijdstip van inwerkingtreding van het bestemmingsplan aanwezig of in uitvoering is, dan wel gebouwd kan worden krachtens een omgevingsvergunning voor het bouwen, en afwijkt van het plan, mag, mits deze afwijking naar aard en omvang niet wordt vergroot, 1. gedeeltelijk worden vernieuwd of veranderd; 2. na het teniet gaan ten gevolge van een calamiteit geheel worden vernieuwd of veranderd, mits de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen wordt gedaan binnen twee jaar na de dag waarop het bouwwerk is teniet gegaan. b. Het bevoegd gezag kan eenmalig in afwijking van het eerste lid een omgevingsvergunning verlenen voor het vergroten van de inhoud van een bouwwerk als bedoeld in het eerste lid met maximaal 10%. c. Het eerste lid is niet van toepassing op bouwwerken die weliswaar bestaan op het tijdstip van inwerkingtreding van het plan, maar zijn gebouwd zonder vergunning en in strijd met het daarvoor geldende plan, daaronder begrepen de overgangsbepaling van dat plan. 30.2

Overgangsrecht gebruik

a. Het gebruik van grond en bouwwerken dat bestond op het tijdstip van inwerkingtreding van het bestemmingsplan en hiermee in strijd is, mag worden voortgezet. b. Het is verboden het met het bestemmingsplan strijdige gebruik, bedoeld in het eerste lid, te veranderen of te laten veranderen in een ander met dat plan strijdig gebruik, tenzij door deze verandering de afwijking naar aard en omvang wordt verkleind. c. Indien het gebruik, bedoeld in het eerste lid, na het tijdstip van inwerkingtreding van het plan voor een periode langer dan een jaar wordt onderbroken, is het verboden dit gebruik daarna te hervatten of te laten hervatten. d. Het eerste lid is niet van toepassing op het gebruik dat reeds in strijd was met het voorheen geldende bestemmingsplan, daaronder begrepen de overgangsbepalingen van dat plan.

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

85

Artikel 31

Slotregel

Deze regels worden aangehaald als: Regels van het bestemmingsplan 'Tracébesluit A2'.

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

86

Bijlagen bij regels

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

87

Bijlage 1 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens. Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren

Tracébesluit A2 NL.IMRO.1711.BP20220086-OW01 vastgesteld

88

6500 voor Chr.

R A P P O R T

RAAP-RAPPORT 2943

Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

3750 voor Chr.

2200 voor Chr.

700 voor Chr.

150 na Chr.

320 na Chr.

Archeologisch

Adviesbureau 250 na Chr.

1650 na Chr.

RAAP-RAPPORT 2943

Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

L.J. Keunen, G.R. Ellenkamp & S. van der Veen

RAAP Archeologisch Adviesbureau BV, 2015

Colofon Opdrachtgever: gemeente Echt-Susteren Titel: Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens; een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie) Status: eindversie Datum: 24 februari 2015 Auteurs: ir. L.J. Keunen, ir. G.R. Ellenkamp & S. van der Veen MA Projectcode: ECHCU5 Bestandsnaam: RA2943_ECHCU5.indd Projectleider: ir. L.J. Keunen Projectmedewerkers: S. van der Veen MA & ir. G.R. Ellenkamp Bewaarplaats documentatie: RAAP Oost-Nederland Bevoegd gezag: gemeente Echt-Susteren ISSN: 0925-6229

RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. Leeuwenveldseweg 5b

telefoon: 0294-491 500

1382 LV Weesp

telefax: 0294-491 519

Postbus 5069

E-mail: raap@raap.nl

1380 GB Weesp © RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., 2015 RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of de toepassing van de adviezen.

RAAP-RAPPORT 2943 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

Samenvatting In het kader van het gewijzigde Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en ten behoeve van het opstellen van de nieuwe structuurvisie en de aanstaande actualisatie van bijna alle gemeentelijke bestemmingsplannen heeft de gemeente Echt-Susteren RAAP Archeologisch Adviesbureau in 2011 verzocht een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van het gemeentelijk grondgebied samen te stellen. Deze kaart, die in 2012 verscheen, was daarmee voor zover bekend de eerste gemeente in de provincie Limburg die dit voor haar totale gemeentelijke grondgebied met een dergelijke diepgang laat doen. Het project had tot doel een gedegen onderlegger voor de gemeentelijke ruimtelijke ordening te vormen, waarbij onder meer de provinciale cultuurhistorische waardenkaart verder ingevuld en gedetailleerd is. De samenwerking met heemkundekringen is daarbij prominent in het project opgenomen. In januari-februari 2015 is een actualisatie van de kaart doorgevoerd, waarbij voornamelijk de beeldbepalende bebouwing, de ensembles en een groot aantal landschappelijke lagen zijn aangepast. Het onderzoek naar het cultuurhistorisch erfgoed van de gemeente Echt-Susteren valt uiteen in meerdere onderdelen. Vertrekpunt van de inventarisatie uit 2012 was de implementatie van de provinciale gegevens en de aanvulling met nieuwe data, zowel door studie van RAAP als de inzet van heemkundekringen.

Voorts werd een nieuwe kartering van cultuurhistorische landschapstypen uitgevoerd en werden de gekarteerde eenheden gewaardeerd. Ook werden aardkundige landvormen in beeld gebracht en gewaardeerd, en is er een gebiedsgerichte waardering uitgevoerd. De gebiedsgerichte waardering heeft geleid tot vijf aardkundig waardevolle gebieden. In 2015 zijn enkele nieuwe inventarisaties en waardestellingen aan de cultuurhistorische waardenkaart toegevoegd. Dit resulteerde in drie kaartbijlagen: een kaartbijlage met de aardkundige waarden van de gemeente Echt-Susteren (kaartbijlage 1), een kaartbijlage waarop alle geïnventariseerde en bewerkte cultuurlandschappelijke gegevens in een logische samenhang zijn gepresenteerd (kaartbijlage 2) en een kaartbijlage met de gewaardeerde cultuurhistorische landschapstypen inclusief bijzondere cultuurhistorische ensembles (kaartbijlage 3). De methoden en achtergronden van de inventarisaties en waardering alsmede die van de actualisatie in 2015 zijn toegelicht in deze rapportage. Daarnaast worden er algemene en specifieke aanbevelingen gedaan over het gebruik van de geïnventariseerde en gewaardeerde gegevens.

5

RAAP-RAPPORT 2943 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

6

RAAP-RAPPORT 2943 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

Inhoud Samenvatting ........................................................................................................................................ 5 1 Inleiding ............................................................................................................................................ 9 1.1 Kader ............................................................................................................................................... 9 1.2 Onderzoeksgebied .......................................................................................................................... 11 1.3 Opzet en leeswijzer ........................................................................................................................ 11 1.4 Taakverdeling en dankwoord ........................................................................................................... 13

2 Methoden en bronnen ................................................................................................................ 15 2.1 Algemene uitgangspunten ............................................................................................................... 15 2.2 Aardkundige waarden ..................................................................................................................... 15 2.3 Cultuurhistorische landschapstypen ................................................................................................ 19 2.4 Historische landschapselementen en bouwkunst ............................................................................. 24

3 Toelichting op de kaarten ......................................................................................................... 29 3.1 Aardkundige waardenkaart ............................................................................................................. 29 3.2 Cultuurhistorische landschapstypen ................................................................................................ 40 3.3 Historische landschapselementen en gebouwd erfgoed ................................................................... 57 3.4 Waardering van het cultuurlandschap .............................................................................................. 62 3.5 Verantwoord gebruik van de kaartbijlagen ....................................................................................... 64

4 Aanbevelingen en wenken ....................................................................................................... 65 4.1 Structuurvisie en bestemmingsplannen ........................................................................................... 65 4.2 Algemene aanbevelingen ................................................................................................................ 70 4.3 Specifieke aanbevelingen ............................................................................................................... 72

Literatuur .............................................................................................................................................. 83 Gebruikte afkortingen ..................................................................................................................... 84 Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen ............................................................................ 85 Bijlage 1: Foto’s van aardkundige waarden in de gemeente Echt-Susteren ............. 87 Bijlage 2: Reliëflijnen .................................................................................................................... 101 Bijlage 3: Foto’s van objecten en panden (heemkundekring van Echt) .................... 105 Bijlage 4: Inventarisatie houtwallen in natuurgebied Het Marissen ........................... 115 Bijlage 5: Beschrijvingen van de cultuurhistorische ensembles ................................. 133 Bijlage 6: Concept-planregels .................................................................................................... 195

7

RAAP-RAPPORT 2943 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

8

RAAP-RAPPORT 2943 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

1 Inleiding

1.1 Kader Maar zeker heeft Limburg ‘fraaije landouwen, belangrijke wandelingen, overheerlijke gedenkteekenen, eene beminnelijke bevolking, goede logementen, en een goedkoop leven.’ En zij, voor wie het geen ‘vereischte is dat men de grenzen moet overschrijden of groote sommen verteren, om werkelijk genoegen te smaken,’ - zij kunnen er in ruimen overvloed vinden wat hen aantrekt en boeit en vriendelijke herinneringen achterlaat. 1 Dit citaat zou zomaar de voorganger van de bekende reclameslogan Zuid-Limburg: bright site of life kunnen zijn geweest. In werkelijkheid zijn het de woorden van de doopsgezinde predikant Jacobus Craandijk (1834-1912), die tussen 1875 en 1888 acht dikke reisverslagen schreef van zijn tochten door Nederland. Uit bovenstaand citaat blijkt dat Limburg indruk op hem had gemaakt. Hiervan hebben wij, in een iets modernere vorm, de titel van dit rapport afgeleid. In het kader van het gewijzigde Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en ten behoeve van het opstellen van de nieuwe structuurvisie en de aanstaande actualisatie van bijna alle gemeentelijke bestemmingsplannen heeft de gemeente Echt-Susteren RAAP Archeologisch Adviesbureau in 2011 verzocht een cultuurhistorische waardenkaart van het gemeentelijk grondgebied samen te stellen.

Dit verzoek hangt samen met de verplichting per 1 januari 2012 om rekening te houden met de aanwezige cultuurhistorische waarden bij het opstellen van een bestemmingsplan. Deze verplichting is vastgesteld in het Besluit ruimtelijke ordening en is een gevolg van beleid van de rijksoverheid om de monumentenzorg te moderniseren. Echt-Susteren was daarmee voor zover bekend de eerste gemeente in de provincie Limburg die dit voor haar totale gemeentelijke grondgebied liet doen. Het project had tot doel een gedegen onderlegger voor de gemeentelijke ruimtelijke ordening te vormen, waarbij onder meer de provinciale cultuurhistorische waardenkaart verder ingevuld dient te worden. De samenwerking met heemkundekringen is prominent in het project opgenomen. De gemeente heeft expliciet gekozen voor één cultuurhistorische waardenkaart voor het totale gemeentelijk grondgebied, zodat niet voor elk bestemmingsplangebied een afzonderlijke kaart met rapportage moest worden opgesteld. In januari-februari 2015 is een actualisatie van de kaart doorgevoerd, waarbij voornamelijk de beeldbepalende bebouwing, de ensembles en een groot aantal landschappelijke lagen zijn aangepast. Het rapport dat nu voor u ligt is dan ook een geactualiseerde versie van het rapport uit 2012.

Doel: het inventariseren en waarderen van cultuurhistorisch erfgoed teneinde een basis te leggen voor planologische borging van cultuurhistorische waarden.

1

Craandijk, 1882

9

RAAP-RAPPORT 2943 Fraaie landstreken, belangrijke wandelingen en indrukwekkende gedenktekens Een cultuurhistorische en aardkundige waardenkaart van de gemeente Echt-Susteren (actualisatie)

345

340

350

345

200 195 190 185 180

180

185

190

195

200

 

350

340

Figuur 1. Ligging van het onderzoeksgebied (rood omlijnd); inzet: ligging in Nederland (ster).

10