Rapport Ruimtelijke onderbouwing voor een woon-zorgcomplex te Susteren
Tekst van het document
Rapport Ruimtelijke onderbouwing voor een woon-zorgcomplex te Susteren Projectnummer: 20230304
Volantis Consultants
Projectnaam: Woon-zorgcomplex Daelzicht Jozefstraat Susteren
Opdrachtgever
:
Stichting Nester
Omschrijving rapport
:
Ruimtelijke onderbouwing voor de realisatie van een woon-zorgcomplex van Daelzicht aan de Jozefstraat te Susteren
Projectplaats
:
Susteren
Documentnummer
:
20230304-070-RA-001-J
Datum
:
12 december 2024
Status
:
Definitief
Versie
:
J
Opgesteld door
:
Dhr. S.J. (Sjoerd) van der Goot
Projectleider
:
Dhr. R.H.R. (Robert) Slangen MBA
KVK 50199218
BTW NL822605740B01 IBAN NL07RABO0155992031 BIC RABONL2U Postbus 470, 5900 AL Venlo +31 (0)77 – 351 55 51 mail@volantis.nl www.volantis.nl Algemene voorwaarden (met doorverwijzing(en) naar UAV-GC en DNR) en Disclaimer zijn van toepassing (zie www.volantis.nl/algemene-voorwaarden/ en depot rechtbank Limburg nr. 1/2023). Sjoerd van der Goot - Datum
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ..................................................................................................................................................................... 3 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5.
Algemeen .......................................................................................................................................................... 3 Uitgangspunten.................................................................................................................................................. 3 Begrenzing plangebied ...................................................................................................................................... 3 Vigerende bestemmingsplannen ....................................................................................................................... 4 Leeswijzer .......................................................................................................................................................... 6 Wettelijk kader ........................................................................................................................................................... 7
2.1. 2.2. 2.3.
Europees en Rijksbeleid .................................................................................................................................... 7 Provinciaal en regionaal beleid ........................................................................................................................ 11 Gemeentelijk beleid ......................................................................................................................................... 16 Beschrijving plangebied........................................................................................................................................... 17
2.
3. 4.
Projectbeschrijving .................................................................................................................................................. 21 4.1. 4.2. 4.3. 4.4. 4.5.
5.
Algemeen ........................................................................................................................................................ 21 Bouwplan woon-zorgcomplex .......................................................................................................................... 21 Parkeren .......................................................................................................................................................... 27 Landschappelijke inpassing ............................................................................................................................. 27 Duurzaamheid ................................................................................................................................................. 29 Milieuplanologische aspecten.................................................................................................................................. 31
5.1. Water ............................................................................................................................................................... 31 5.2. Ecologie en stikstof .......................................................................................................................................... 32 5.3. Geluid .............................................................................................................................................................. 33 5.4. Bodem ............................................................................................................................................................. 34 5.5. Externe veiligheid ............................................................................................................................................ 34 5.6. Luchtkwaliteit ................................................................................................................................................... 36 5.7. Archeologie en cultuurhistorie ......................................................................................................................... 37 5.8. Milieuzonering ................................................................................................................................................. 39 5.9.
Overige milieuhinder ........................................................................................................................................ 39 5.10. Kabels en leidingen ......................................................................................................................................... 40 5.11. Besluit m.e.r. .................................................................................................................................................... 40 6. Het bestemmingsplan .............................................................................................................................................. 41 6.1. Feitelijke planopzet .......................................................................................................................................... 41 6.2. Juridische planopzet ........................................................................................................................................ 41 6.2.1. Planvorm........................................................................................................................................................ 41 6.2.2. Verbeelding.................................................................................................................................................... 41 6.2.3.
Regels............................................................................................................................................................ 42 6.2.4. Beschrijving van de bestemmingen ............................................................................................................... 42 7. Financiële uitvoerbaarheid ...................................................................................................................................... 43 8.
Handhavingsparagraaf ............................................................................................................................................ 44
9.
Communicatieparagraaf .......................................................................................................................................... 45 9.1. 9.2. 9.3.
Omgevingsdialoog ........................................................................................................................................... 45 Wettelijk vooroverleg instanties ex art. 3.1.1 Bro ............................................................................................. 45 Zienswijzen ex art. 3.8 Wro ............................................................................................................................. 45
2
1. Inleiding 1.1.
Algemeen
Aanleiding Stichting Nester (hierna: initiatiefnemer) heeft het voornemen om een woon-zorgcomplex (Wozoco) te realiseren aan de Jozefstraat te Susteren, op het perceel kadastraal bekend als Susteren, STR01-D-4316. In het nieuw te realiseren gebouw worden 32 zelfstandige groepswoningen en 4 zorgwoningen voor mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking gerealiseerd inclusief 3 centrale woonkamer/keuken combinaties. Daarnaast wordt op de begane grond een bijeenkomstruimte voor dagbesteding gerealiseerd. Tot slot wordt voor het personeel een personeelsruimte, slaapwachtruimte en spreekkamer gerealiseerd. Op dit perceel (hierna te noemen: het plangebied) is thans groen en beplanting gelegen. Dit groen en beplanting wordt deels verwijderd om ruimte te maken voor het nieuwe woon-zorgcomplex. Tevens worden op het perceel parkeerplaatsen en een zorgvuldige landschappelijke inpassing gerealiseerd. Het plangebied (kadaster) heeft een oppervlakte van circa 5186 m2. Het plangebied is in het ter plaatse vigerende bestemmingsplan bestemd tot ‘maatschappelijk’. Er is geen bouwvlak op de precieze locatie. Op basis hiervan is de realisering van het beoogde woon-zorgcomplex niet mogelijk. Om de ontwikkeling van het woon-zorgcomplex mogelijk te maken dient derhalve een nieuw bestemmingsplan met een passende juridische regeling te worden opgesteld.
Dit bestemmingsplan ligt thans voor. Structuur van het bestemmingsplan De structuur van bestemmingsplannen dient conform artikel 3.1.7 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) te voldoen aan de “Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen” (thans SVBP 2012). Dit houdt in dat de verschijningsvorm van een bestemmingsplan en een aantal begrippen zijn gestandaardiseerd. Het bestemmingsplan bestaat formeel uit twee juridische onderdelen: -
Een verbeelding (een digitaal GML-bestand met een specifiek nummer, in dit geval NL.IMRO.1711.BP20230515-VG01; Regels; deze regels zijn in de SVBP2012 zoveel mogelijk gestandaardiseerd (o.a. volgorde, indeling, benaming, begripsbepalingen, overgangsbepalingen en de slotbepaling).
Op de verbeelding zijn, met bijbehorende verklaringen, de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden aangegeven. De verklaringen leggen een verbinding tussen de op de verbeelding aangegeven bestemmingen en de regels. De verbeelding is opgebouwd volgens de landelijke richtlijn SVBP2012 en is getekend op schaal 1:1.000. De regels bevatten de regeling inzake het gebruik van de gronden, die in het plan zijn begrepen en de zich daarop geprojecteerde opstallen. De regels zijn ingedeeld in vier hoofdstukken: de inleidende regels, de bestemmingsregels, de algemene regels en de overgangs- en slotregels. Een bestemmingsplan gaat voorts vergezeld van een toelichting (ruimtelijke onderbouwing), waarin een onderbouwing is opgenomen van de gemaakte beleidskeuzen inzake het bestemmingsplan. De toelichting maakt juridisch geen deel uit van het bestemmingsplan.
1.2.
Uitgangspunten
Deze ruimtelijke onderbouwing is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: -
1.3.
Het meest recente ontwerp van Volantis Architects B.V., onder het nummer 20220473, d.d. 31-08-2023; Alle rapportages waarnaar in deze ruimtelijke onderbouwing verwezen wordt, zijn separaat als bijlage bij de ruimtelijke onderbouwing toegevoegd.
Begrenzing plangebied
Het plangebied betreft een oppervlakte van circa 5186 m2 en is gelegen in de kern Susteren aan de kruising van de Jozefstraat met de Tuinstraat. Ten noorden ligt het Zuyderland Hospice Mariaveld, ten oosten ligt het spoor, en ten zuiden en westen liggen bestaande woningen. Op het onderstaande afbeelding is het plangebied middels een rode kleur weergegeven:
3
Figuur 1: Overzichtskaartje plangebied
1.4.
Vigerende bestemmingsplannen
Bestemmingsplan ‘Stedelijk gebied’ De grond waarop het in paragraaf 4.2 beschreven bouwplan wordt gerealiseerd is planologisch-juridisch geregeld in het vigerende bestemmingsplan 'Stedelijk gebied' (vastgesteld door de raad van de gemeente Echt-Susteren d.d. 26.05.2016). In dit bestemmingsplan is het volledige plangebied bestemd tot 'Maatschappelijk' zonder bouwvlak. Op het navolgende kaartje is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het bestemmingsplan 'Stedelijk gebied' weergegeven. Op deze uitsnede is het plangebied middels een rode omlijning aangeduid.
Figuur 2: Uitsnede uit bestemmingsplan met locatie in rood omlijnd
4
Enkelbestemming ‘Maatschappelijk’ De voor ‘Maatschappelijk’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: a)
b)
c) d) e) f)
Educatieve, (para)medische, sociaal-culturele, levensbeschouwelijke, onderwijs, kinderopvang, religieuze voorzieningen, algemene nutsvoorzieningen en voorzieningen ten behoeve van de openbare dienstverlening met daaraan ondergeschikt ten dienste van voornoemde voorzieningen detailhandel en horeca; Functies en activiteiten conform onderstaande tabel: Uitsluitend ter plaatse van de Zijn de volgende activiteiten toegestaan: aanduiding: begraafplaats'
uitsluitend een begraafplaats
'horeca van categorie 2'
horeca categorie 2
'praktijkruimte'
een praktijkruimte
'speelvoorziening'
een speelvoorziening
'sportveld'
sportvelden
'wonen'
wonen
‘specifieke vorm van maatschappelijk - zorgplaatsen 1’
uitsluitend doeleinden ten behoeve van medische-sociale functies, waaronder begrepen maximaal 10 zorgplaatsen
‘specifieke vorm van maatschappelijk - zorgplaatsen 2’
uitsluitend doeleinden ten behoeve van medische-sociale functies, waaronder begrepen maximaal 24 zorgplaatsen en 2 inpandige bedrijfswoningen
'specifieke vorm van wonen verdieping'
wonen op de verdieping(en)
'zorginstelling'
een zorginstelling met wonen ten behoeve van zorg
Alsmede voor de bescherming van de monumentale waarden ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding - monument'; Alsmede voor de instandhouding en bescherming van beeldbepalende panden, ter plaatse van de aanduiding ‘karakteristiek’; Uitsluitend het behoud en de bescherming van de ecologische waarden, ter plaatse van de aanduiding 'ecologische waarde'; Ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke vorm van maatschappelijk – zorgplaatsen 2’ dient de landschappelijke inpassing overeenkomstig Bijlage 9 Landschappelijke inpassing Caulitenklooster te worden aangelegd en in stand te worden gehouden;
Met de daarbij behorende: g) Bedrijfswoning, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'bedrijfswoning'; h) Tuinen, erven en verhardingen; i) Wegen en paden; j) Groenvoorzieningen; k) Parkeervoorzieningen; l) Waterhuishoudkundige voorzieningen, waterlopen en waterpartijen, alsmede (ondergrondse) waterbergings- en Infiltratievoorzieningen. Gebiedsaanduiding ‘milieuzone – grondwaterbeschermingsgebied’ Het volledige plangebied is gelegen binnen de gebiedsaanduiding ‘milieuzone – grondwaterbeschermingsgebied’. Ter plaatse van deze aanduiding mogen bouwwerken worden gebouwd, met dien verstande dat de bescherming van de kwaliteit van het grondwater ten behoeve van de openbare drinkwatervoorziening gewaarborgd dient te blijven. Facetbestemmingsplan ‘Deregulering’ In het facetbestemmingsplan 'Deregulering' (vastgesteld d.d. 06.11.2019) is opgesteld om meer flexibiliteit te bieden aan de burger door het vaker rechtstreeks toelaten van functies dan wel het bieden van een ruimer afwegingskader voor de niet-rechtstreeks toegelaten functies. Hierdoor kunnen burgers, bedrijven en instanties sneller en daardoor efficiënter worden bediend. In het facetbestemmingsplan zijn algemene regels opgenomen maar ook specifieke regels voor het stedelijk gebied en specifieke regels voor het buitengebied. Ook is nieuw vastgesteld beleid (internetwinkels en
5
arbeidsmigrantenhuisvesting) in dit facetbestemmingsplan vertaald. Daarnaast is de gangbare bijgebouwenregeling aangepast. De bepalingen uit dit facetbestemmingsplan zijn, voor zover relevant, overgenomen in het voorliggende bestemmingsplan. Bestemmingsplan ‘Cultuurhistorie Echt-Susteren’ Het plangebied is tevens planologisch-juridisch geregeld in het bestemmingsplan 'Cultuurhistorie Echt-Susteren' (vastgesteld d.d. 22.09.2016). In dit bestemmingsplan is het cultuurhistorisch beleid van de gemeente Echt-Susteren planologisch-juridisch verankerd. Het onderhavige plangebied is in dit bestemmingsplan deels voorzien van een dubbelbestemming ‘waarde – cultuurhisorie’, derhalve moet bij het onderhavige plangebied rekening worden gehouden met de uitgangspunten uit dit bestemmingsplan. Strijdigheid met het vigerende bestemmingsplan ‘Stedelijk gebied’ De ontwikkeling van het beoogde woon-zorgcomplex is niet mogelijk op basis van het vigerende bestemmingsplan. Het plan voorziet in een maatschappelijke woonvorm inclusief dagbesteding. De ontwikkeling komt overeen met de functie ‘zorginstelling’ zoals beschreven in de tabel onder enkelbestemming ‘Maatschappelijk’. Echter is op de precieze locatie van het plan géén bouwvlak gelegen. De ontwikkeling is derhalve niet uitvoerbaar op basis van het vigerende bestemmingsplan ‘Stedelijk gebied’.
1.5.
Leeswijzer
De toelichting bij dit bestemmingsplan bestaat uit negen hoofdstukken, waarvan de inleiding heeft plaatsgevonden in dit hoofdstuk. Na dit inleidende eerste hoofdstuk worden in hoofdstuk 2 de beleidskaders op nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk niveau weergegeven en wordt afgewogen of de voorliggende ontwikkeling van het voorliggende bouwplan daarbinnen inpasbaar is. In hoofdstuk 3 wordt een beschrijving van het plangebied gegeven met de huidige ruimtelijke, functionele of andere structuren die daarbinnen aanwezig zijn. In hoofdstuk 4 worden de bebouwingsmogelijkheden die in het voorliggende bestemmingsplan zijn opgenomen kort uiteengezet. In hoofdstuk 5 komen de milieuplanologische aspecten aan de orde. Hoofdstuk 6 handelt over de opbouw van de regels in dit bestemmingsplan en voorziet onder meer in een artikelsgewijze bespreking van de bestemmingsregels. In hoofdstuk 7 komt de financiële uitvoerbaarheid aan de orde en hoofdstuk 8 bevat een handhavingsparagraaf. Deze toelichting wordt afgesloten met een communicatieparagraaf in hoofdstuk 9. Hier is aangegeven welk communicatietraject is doorlopen en wordt ingegaan op de maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.
Hierbinnen komen de resultaten van het wettelijk vooroverleg ex artikel 3.1.1 Bro en de eventueel ingekomen zienswijzen (verwerkt door initiatiefnemer) en de beantwoording daarvan door de gemeente aan de orde.
6
2. Wettelijk kader 2.1.
Europees en Rijksbeleid
Nationale omgevingsvisie (NOVI) In september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Met de NOVI biedt het Rijk een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken, om samen Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer urgentie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen wordt gewerkt aan de prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie, een duurzaam (circulair) economisch potentieel, sterke en gezonde steden en regio's en een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Voor de vier bovengenoemde NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn, die in de praktijk voortdurend op elkaar inspelen: 1.
2.
3.
4.
De langere periodes van droogte die Nederland de afgelopen jaren meemaakt, maakt het urgent dat het watergebruik beter wordt afgestemd op het beschikbare water en dat water langer wordt vasthouden. De keuzes hiervoor dragen bij aan een klimaatbestendige inrichting in 2050, waarmee Nederland wordt voorbereid op klimaatverandering en zeespiegelstijging. Ook de energietransitie vraagt nu al keuzes waarbij rekening moet worden houden met effecten op de lange termijn. Naar 2050 toe neemt het aandeel duurzame energie alleen maar toe. Dan zijn veel meer aanpassingen aan de infrastructuur voor energie nodig. Ook de opgave voor ruimte voor de bronnen van duurzame energie zelf is groot. In de NOVI worden richtingen meegegeven die bij inpassing van de energie-infrastructuur aandacht vragen voor de kwaliteit van de leefomgeving. In het kielzog van de COVID-19-pandemie wordt gewerkt aan maatregelen om de gevolgen voor de economie zoveel mogelijk te beperken. De ambitie voor de langere termijn is het duurzaam en circulair maken van de economie en energievoorziening en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving.
Bij de locaties van kantoren, bedrijventerreinen, grootschalige logistieke functies en datacentra wordt naast de vraag van bedrijven en economische vitaliteit, de aansluiting op het verkeers- en vervoersnetwerk en het elektriciteitsnetwerk rekening gehouden met de aantrekkelijkheid en kwaliteit van stad en land. Er wordt daarbij ingezet op actieve clustering van (grootschalige) logistieke functies op logistieke knooppunten langs (inter)nationale corridors. Met de NOVI wordt gebouwd aan sterke, aantrekkelijke en gezonde steden en aan de verdere ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland. De grote actuele woningbehoefte vraagt tegelijkertijd om oplossingen op korte termijn. Het kabinet heeft voor de korte termijn daarom een pakket aan maatregelen voorgesteld om de woningbouw een nieuwe, stevige impuls te geven. De locaties bevinden zich in het Stedelijk Netwerk Nederland. De ontwikkeling vindt zo veel mogelijk in bestaand stedelijk gebied plaats, klimaatbestendig en natuurinclusief. Grote open ruimten tussen de steden houden hun groene karakter. De COVID-19 crisis onderstreept extra het grote belang van een goede inrichting van de openbare ruimte. De stikstofproblematiek raakt zowel het landelijk gebied als diverse economische sectoren zwaar. De waarde van de natuur, het landschap én de toekomst van de landbouw staan onder druk.
Daarbij is verbetering van de biodiversiteit niet alleen een ecologische, maar nadrukkelijk ook een economische uitdaging, die op de korte termijn om een doortastende aanpak vraagt. Voor de lange termijn wordt gewerkt aan geleidelijke en zorgvuldige herindeling van het landelijk gebied, onder meer gericht op kringlooplandbouw in goed evenwicht met natuur en landschap. Dit draagt bij aan een landelijk gebied waar het prettig wonen, werken en recreëren is en waarin ruimte is en blijft voor economisch vitale landbouw als belangrijke drager van het platteland.
Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Let wel: het Rijk eigent zich geen centraliserende rol toe. Integendeel, de verantwoordelijkheid ligt bij alle partijen gezamenlijk. Onderhavig plan Voor de vaststelling van het voorliggende bestemmingsplan kent de Nationale Omgevingsvisie geen relevante bepalingen. Natuurwetgeving: gebieds- en soortenbescherming
7
Vanuit Europa is de bescherming van soorten en gebieden geregeld in de Europese Vogelrichtlijn (Richtlijn 79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/33/EEG). Deze richtlijnen hebben de bescherming van soorten en hun natuurlijke habitats tot doel. Elke EU-lidstaat is verplicht speciale beschermingszones aan te wijzen, die samen één Europees netwerk van natuurgebieden vormen: 'Natura2000'. In de Wet natuurbescherming zijn zowel de gebiedsbescherming als de soortenbescherming in Nederland geregeld. Conform deze wet zijn de provincies het bevoegd gezag binnen hun grondgebied en zorgen zij voor eventueel noodzakelijke vergunningen en ontheffingen. De Rijksoverheid blijft verantwoordelijk voor het beleid van grote wateren. Onderhavig plan Soortenbescherming Het plangebied is gelegen in het bebouwde gebied van de gemeente Echt-Susteren, in de kern van Susteren. Op het perceel bevindt zich groen en beplanting welke verwijderd zal worden. In verband het verwijderen van groen en beplanting, en dus potentieel leefgebied van soorten is een flora en fauna quickscan uitgevoerd. De resultaten van deze quickscan zijn beschreven in paragraaf 5.2 van deze toelichting. Gebiedsbescherming Ten noordoosten van het plangebied, op een afstand van circa 4,2 kilometer, ligt het Natura2000-gebied ‘Abdij Lilbosch & voormalig Klooster Mariahoop'. Dit is het is het dichtstbijzijnde Natura2000-gebied.
Gezien de ruime afstand tussen het plangebied en dit Natura2000-gebied zal de beoogde ontwikkeling waarschijnlijk niet leiden tot een aantasting van de beschermde natuurwaarden die in dit Natura2000-gebied aanwezig zijn. Ter voorbereiding op de realisering van het plan is een AERIUS- stikstofdepositieberekening uitgevoerd. De resultaten van de berekening zijn beschreven in paragraaf 5.2 van deze toelichting. Europese Kaderrichtlijn Water (Waterwet) In het jaar 2000 is de nieuwe Europese Kaderrichtlijn water in werking getreden. Het doel van deze richtlijn is de vaststelling van een kader voor de bescherming van landoppervlaktewater, overgangswater, kustwater en grondwater in de Europese Gemeenschap.
Uitgangspunten zijn: m) Een gebiedsgerichte aanpak, waarbij wordt uitgegaan van een indeling in stroomgebieddistricten; n) Het uitwerken van maatregelen, onder meer uitgaande van een gecombineerde aanpak door beperking van verontreiniging aan de bron door middel van emissiegrenswaarden en door het vastleggen van milieukwaliteitnormen; o) Het bereiken van de milieukwaliteitdoelstellingen, namelijk de goede ecologische toestand voor het oppervlaktewater en de goede chemische toestand voor het grondwater; p) Het behoeden van aquatische ecosystemen en de hiervan afhankelijke wetlands en terrestrische ecosystemen voor verdere achteruitgang; q) Duurzaam gebruik van water wordt bevorderd, op basis van bescherming van de beschikbare waterbronnen op lange termijn; r) Het leveren van een bijdrage aan de afzwakking van de gevolgen van overstromingen en perioden van droogte. Verschillende doelstellingen uit de Kaderrichtlijn zijn opgenomen in het Nationaal Waterplan en verankerd in de Waterwet (2009) en het bijbehorende Waterbesluit. Onderhavig plan Voor het onderhavige plangebied zijn daardoor vanuit de Europese Kaderrichtlijn geen gevolgen te verwachten, die niet ook vanuit andere nationale wet- en regelgeving voortkomen.
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het kabinet heeft in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) (thans NOVI) vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet. Het gaat om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Mainportontwikkeling Rotterdam, het kustfundament, de grote rivieren, de Waddenzee en het Waddengebied, defensie, ecologische hoofdstructuur, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, primaire waterkeringen buiten het kustfundament en het IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte). Onderhavig plan Er zijn ten behoeve van onderhavig bouwplan geen onderwerpen van Rijksbelang uit het Barro die in het kader van het voorliggende bestemmingsplan dienen te worden beschouwd. Besluit ruimtelijke ordening (Bro)
8
Het Bro stelt vanuit de Rijksverantwoordelijkheid voor een goed systeem van ruimtelijke ordening juridische kaders aan de processen van ruimtelijke belangenafweging en besluitvorming bij de verschillende overheden. De ladder voor duurzame verstedelijking (Bro, artikel 3.6, lid 2) is per 1 oktober 2012 in het Bro opgenomen. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen dienen op basis van deze ladder te worden gemotiveerd en afgewogen met oog voor de ruimtevraag, de beschikbare ruimte en de ontwikkeling van de omgeving waarin het gebied ligt. De motivering van de duurzame verstedelijking voor het onderhavig plan is onderstaand weergegeven. Ladder voor duurzame verstedelijking Bij ruimtebesluitvorming geldt een voor de praktijk belangrijke motiveringsplicht. Het betreft de in artikel 3.1.6, tweede lid Bro opgenomen plicht omdat, indien een bestemmingsplan voorziet in een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling', de aanvaardbaarheid daarvan in de toelichting van dat plan wordt onderbouwd. Voor deze onderbouwing dient de zogeheten 'Ladder voor duurzame verstedelijking' te worden doorlopen. Onderhavig plan Stedelijke ontwikkelingen De ladder van duurzame verstedelijking is van toepassing op stedelijke ontwikkelingen die plaatsvinden zowel binnen als buiten het bestaand stedelijk gebied van een gemeente.
De definitie van een 'stedelijke ontwikkeling' is beschreven in artikel 1.1.1, lid 1, sub i van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het begrip 'stedelijke ontwikkeling' staat in dit artikel als volgt omschreven: "Stedelijke ontwikkeling: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen". Voorvraag: is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Alvorens het onderhavige bouwplan te toetsen aan de Ladder voor duurzame verstedelijking dient eerst de voorvraag te worden beantwoord: is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling (NSO)? Een NSO is een ruimtelijke ontwikkeling van bijvoorbeeld een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Volgens jurisprudentie is de Ladder van toepassing op functieveranderingen en nieuwbouw van een 'zekere omvang'. Het onderhavige plan voorziet in de realisatie van een woon-zorgcomplex met 32 zelfstandige groepswoningen en 4 zorgwoningen inclusief 3 centrale woonkamer/keuken combinaties, een bijeenkomstruimte voor dagbesteding en personeelsruimten. Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord.
Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de volgende ontwikkelingen niet als nieuwe stedelijke ontwikkeling kwalificeren: enkele gebouwen voor verblijfsrecreatie, de aanleg van een weg, een windpark met 35 windturbines, een bedrijfsgebouw met een oppervlakte van maximaal 400 m2 en 11 woningen. Op basis van deze casuïstiek mag worden aangenomen dat het realiseren van het voornoemde woon-zorgcomplex moet worden gezien als een NSO. De ladder voor duurzame verstedelijking dient derhalve te worden doorlopen. Volgens artikel 3.1.6 Bro dient de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Behoefte Het plan voorziet in 32 zelfstandige groepswoningen en 4 zorgwoningen inclusief 3 centrale woonkamer/keuken combinaties, een ruimte voor dagbesteding en personeelsruimten. De woningen zijn expliciet bedoeld voor mensen met een zorgindicatie (lichamelijke en/of verstandelijke beperking).
In de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018-2021 is onderkend dat er een opgave is voor het realiseren van huisvesting voor kwetsbare inwoners (zoals mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking). De zorg kan in de toekomst niet meer op traditionele wijze geleverd worden. Reden is enerzijds dat er onvoldoende zorgpersoneel is, anderzijds staat de betaalbaarheid van de zorg onder druk. Het gevolg is dat steeds meer mensen zelfstandig thuis blijven wonen, ook als er zich beperkingen voor doen. De doelgroep die traditioneel mantelzorg verleent, komt nu zelf in de leeftijd dat mantelzorg nodig is. De conclusie is dat er fundamenteel anders met wonen en zorg omgegaan dient te worden. Door het realiseren van een woon-zorgcomplex voor mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking wordt invulling gegeven aan de behoefte voor deze doelgroep. Het complex draagt bij aan een goede zorgkwaliteit en efficiëntie, doordat de zorg goed afgestemd kan worden op de behoeften van de bewoners.
9
Daelzicht heeft momenteel een bestaande locatie in het centrum van Susteren. Deze locatie is echter niet meer passend bij de eigentijdse eisen en exploitatie. Het betreffende pand renoveren, uitbreiden, etc. is o.a. economisch niet haalbaar. De woningbouwcorporatie Nester is reeds in het bezit van de locatie aan de Jozefstraat te Susteren en heeft deze aangeboden voor deze ontwikkeling. De locatie aan de Jozefstraat is uitermate geschikt voor het gewenste programma van Daelzicht en heeft reeds de bestemming ‘maatschappelijk’ (welke over het algemeen - en dus ook in Susteren – niet ruim voorradig zijn voor ontwikkeling). Daarnaast is de locatie op circa 10 minuten loopafstand van het centrum met centrale voorzieningen, zoals het station, winkels, etc. Dit is gunstig voor de sociale integratie van de bewoners alsook praktisch functioneel. Het bouwplan voorziet in een woon-zorgcomplex met 32 zelfstandige groepswoningen en 4 zorgwoningen voor mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking. In het gebouw worden ook personeelsruimten (waaronder een slaapdienstruimte) gerealiseerd. Op deze wijze wordt ervoor gezorgd dat zorgbehoevende mensen kunnen wonen in een zelfstandige woning, maar tegelijkertijd de voor hen noodzakelijke zorg te allen tijde aanwezig is.
Het beoogde initiatief sluit aan bij de woonopgave voor mensen met een zorgbehoefte (lichamelijke en/of verstandelijke beperking) die in de structuurvisie wordt onderkend. Stichting Daelzicht Het in dit plan beoogde woon-zorgcomplex zal worden geëxploiteerd door Stichting Daelzicht. Daelzicht biedt zorg en huisvesting voor mensen met een lichamelijk en/of verstandelijke beperking. Het beoogde woon-zorgcomplex betreft een complex met 24-uurs zorg. Visie Wonen in de Wijk Daelzicht biedt door heel Limburg woonruimte voor mensen met een lichamelijk en/of verstandelijke beperking. Woningen midden in een dorp of een mooi appartement in de stad. Een plek met je eigen zit/slaapkamer, met eigen sanitair en een klein keukentje. En met gezamenlijke ruimtes waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten om samen te eten, een spel te spelen of tv te kijken. Daelzicht wil dat mensen met een lichamelijk en/of verstandelijke beperking wonen zoals zij dat wensen. Want waar, hoe en met wie je woont, draagt bij aan een fijn leven. Daarom biedt en ontwikkelt Daelzicht verspreid over Limburg diverse woonlocaties midden in de wijk. We combineren woonwensen en ondersteuningsvragen voor optimaal woongenot en ontwikkelingskansen. We werken samen met de buurt, de sociale leefomgeving en maatschappelijke organisaties. Zodat mensen met een beperking meedoen in de maatschappij en zich thuis voelen waar ze wonen.
Elke dag opnieuw, in alle fases van hun leven. Conclusie behoefte Geconcludeerd kan worden dat er een significante behoefte bestaat aan dergelijke zorgwoningen. Deze behoefte zal in de komende jaren naar verwachting toenemen. De beoogde ontwikkeling is dan ook in overeenstemming met het regionale volkshuisvestingsbeleid dat is vastgelegd in de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018-2021. De locatie Het plangebied is gelegen binnen het bestaand stedelijk gebied van de gemeente Echt-Susteren, namelijk in de kern van Susteren. De Ladder voor duurzame verstedelijking schrijft voor dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen zoveel mogelijk dienen plaats te vinden binnen het bestaand stedelijk gebied. Bij onderhavig plangebied is dit aan de orde. Geconcludeerd kan worden dat het plan in overeenstemming is met de Ladder voor duurzame verstedelijking. Erfgoedwet Sinds 1 juni 2016 is de Erfgoedwet van kracht. Deze wet bundelt bestaande wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van cultureel erfgoed in Nederland. Het betreft zowel het roerend als het onroerend erfgoed. Samen met de toekomstige Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. De Erfgoedwet en de Omgevingswet regelen de zorg voor ons bodemarchief en zijn de vertaling van het Verdrag van Malta, dat Nederland in 1992 ondertekende.
De essentie van deze wetgeving is dat waardevolle archeologische resten zoveel mogelijk in de bodem behouden blijven. Onderhavig plan De wijze waarop met het aspect archeologie rekening is gehouden in relatie tot dit plan is verwoord in paragraaf 5.7 van deze toelichting.
10
Besluit m.e.r. In bijlage C en D van het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) is aangegeven welke activiteiten plan-m.e.r.plichtig, project-m.e.r.-plichtig of m.e.r.-beoordelingsplichtig zijn. Voor deze activiteiten zijn in het Besluit m.e.r. drempelwaarden opgenomen. Voor elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteit(en) die voorkomen op de D-lijst moet een toets worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Onder de drempelwaarden van de D-lijst kan volstaan worden met een zogenaamde ‘vormvrije’ m.e.r.-beoordeling. Dit project kan worden ondergebracht in categorie 11.2 van de D-lijst: ‘De aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen.’ De (relevante) drempelwaarde van categorie 11.2 ziet toe op gevallen waarin de activiteit betrekking heeft op: 1. 2. 3.
Een oppervlakte van 100 hectare of meer; Een aaneengesloten gebied en 2000 of meer woningen omvat, of; Een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer.
Onderhavig plan Het voorliggende plan voorziet in een stedelijk ontwikkelingsproject met een voetprint/oppervlakte van circa 1.500 m² (circa 0,15 hectare) en 36 woningen. Hiermee wordt de drempelwaarde zoals vastgelegd onder categorie 11.2 van de Dlijst niet overschreden. Aangezien de activiteit onder de drempelwaarden van 11.2 van de D-lijst blijft dient voor de voorgenomen activiteit een vormvrije m.e.r.-beoordeling plaats te vinden. Omdat hier sprake is van ‘vormvrij’, dient deze ruimtelijke onderbouwing tevens als vormvrije m.e.r.-beoordeling te worden beschouwd. Het bevoegd gezag, in dit geval de gemeente Echt-Susteren, moet beoordelen of bij de voorgenomen activiteit mogelijke belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen optreden waarvoor het doorlopen van een volledige m.e.r.-procedure noodzakelijk is. Het besluit op de vormvrije m.e.r-beoordeling dient voor aanvang van de procedure te worden vastgesteld door het bevoegd gezag.
2.2.
Provinciaal en regionaal beleid
Provinciale Omgevingsvisie Limburg (POVI) In het kader van de toekomstige Omgevingswet hebben Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg d.d. 01.10.2021 de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) vastgesteld. Om goed in te kunnen spelen op de Limburgse kansen en uitdagingen in de leefomgeving is een visie nodig voor de langere termijn (2030 - 2050), waarin allerlei onderwerpen aan bod komen, zoals wonen, bodem, infrastructuur, energie, economie, landbouw, water, natuur, landschap en cultureel erfgoed, maar ook gezondheid en de gezonde leefomgeving. Zo geeft de Omgevingsvisie richting aan de manieren waarop Limburg klaargemaakt wordt voor de toekomst. De provincie zoekt naar de balans tussen het beschermen én benutten van de fysieke leefomgeving waarin we leven, wonen, werken, leren en vrije tijd besteden. Afwegingen hierbinnen geschiedt op basis van de onderstaande Limburgse principes: -
Streven naar een inclusieve, gezonde en veilige samenleving die uitnodigt tot ontmoeten, recreëren en maatschappelijke betrokkenheid; De kenmerken en identiteit van gebieden staan centraal. Een gebiedsgerichte aanpak is de basis voor samenwerking met andere partijen en initiatiefnemers. Er is dus ruimte voor maatwerk; Meer stad, meer land. Stedelijke functies worden geconcentreerd in compacte steden en dorpen. Landelijke gebieden worden als tegenhanger van de drukkere stedelijke gebieden ontwikkeld; Zorgvuldig omgaan met de ruimte en voorraden, zowel onder- als bovengronds. Ingezet wordt op een sociaaleconomische ontwikkeling zonder vraagstukken af te wentelen naar de volgende generaties. In lijn met de Omgevingswet gaat de Omgevingsvisie uit van het voorzorgsbeginsel; preventief handelen, milieuaantastingen bij voorrang aan de bron bestrijden en de vervuiler betaalt. In onze afwegingen worden naast de impact op mens, economie en welvaart ook de impact op de omgeving en het milieu beschouwd. Er wordt gestreefd naar functiecombinaties en het optimaal benutten van bestaande functies.
Onderhavig plangebied Het onderhavige plangebied is conform de kaart ‘Limburgse principes’ behorende bij de POVI gelegen binnen de zone ‘Landelijke kern’ (roze kleur). Op de onderstaande uitsnede van deze kaart is de situering van het plangebied rood omlijnd weergegeven.
11
Figuur 3: Uitsnede kaart 'Limburgse principes' POVI Zone ‘Landelijke kern’ De leefbaarheid en vitaliteit van de kernen in het landelijk gebied is belangrijk. Een aantal kernen vervult op sommige terreinen een regionale verzorgende functie met onderwijs, zorg, cultuur, winkels en werklocaties. De zorg voor een goede kwaliteit van de leefomgeving en een goede bereikbaarheid zijn hier belangrijke uitgangspunten. Limburgse steden en dorpen moeten ook in de toekomst een aantrekkelijke en leefbare basis voor de inwoners zijn. de Limburgse steden en dorpen krijgen de komende decennia te maken met grote gecompliceerde vraagstukken en transities. Bij veel vraagstukken in het bebouwd gebied geldt dat de overheid, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven samen oplossingen moeten vinden. Een belangrijke rol ligt bij de gemeenten. Een toenemend aantal vraagstukken overstijgt echter het lokale niveau en vraagt om gezamenlijk optrekken van gemeenten in regionaal verband. Ten aanzien van het thema wonen is aangegeven dat een woningaanbod/planvoorraad gewenst is waarbij vraag en aanbod in evenwicht zijn, zowel in kwalitatief als kwantitatief opzicht. Derhalve voldoende woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek. Alle woningbouwontwikkelingen worden beschouwd als provinciaal belang.
In het regionale en gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid komt duidelijk naar voren dat grote behoefte bestaat aan de zorgwoningen die in het onderhavige plan worden gerealiseerd. Het plan is dan ook in overeenstemming met de uitgangspunten die gelden ter plaatse van de zone ‘Landelijke kern’ en derhalve in overeenstemming met de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) Limburg. Omgevingsverordening Limburg 2014 Plangebied Vanuit de Omgevingsverordening Limburg 2014 is een gebiedsspecifieke waarde opgenomen die
12
als gebiedsaanduiding in het bestemmingsplan wordt meegenomen. Grondwaterbeschermingsgebied Het voorliggende plangebied is in een grondwaterbeschermingsgebied gelegen. De grondwaterbeschermingsgebieden zijn beschermingszones voor de onttrekkingen voor de openbare drinkwatervoorziening. Er wordt onderscheid gemaakt in freatische (niet afgesloten door een ondoordringbare grondlaag) en niet-freatische grondwaterwinningen. In de voornoemde Omgevingsverordening Limburg 2014 zijn de regels en maten aangaande grondwaterbeschermingsgebieden opgenomen. In de juridische regeling behorende bij deze gebiedsaanduidingen wordt hiernaar verwezen. Wonen Bij de vaststelling van het POL2014 is de Omgevingsverordening Limburg 2014 vastgesteld. Het beleid uit paragraaf 2.4.2 geeft voor woningen in Midden-Limburg aan dat er geen nieuwe woningen mogen worden gerealiseerd die niet passen in de regionale woonvisie voor Midden-Limburg. Met de verordening wordt beoogd dat de kwaliteit van de woningvoorraad op peil blijft en aansluit bij de vraag van de huidige en toekomstige woonconsument. De vitaliteit en de kwaliteit van wonen en leven in Midden-Limburg wordt hiermee versterkt. De Verordening moet voorkomen dat de mismatch tussen vraag en aanbod in kwantiteit en kwaliteit verder toeneemt.
Dit betekent dat het overaanbod aan woningen niet verder mag toenemen en dat de kwaliteit van nieuwbouwwoningen moet voldoen aan de eisen van de huidige en toekomstige woonconsument. In deze beleidsregels is een koppeling gelegd tussen het bouwen van nieuwe woningen en het saneren van de overtollige woningvoorraad. In de zomer van 2020 is een wijziging van de Omgevingsverordening vastgesteld, waarin is besloten dat bij de toevoeging van nieuwe woningbouwplannen geen directe koppeling meer wordt gelegd met het saneren van overtollige planvoorraad. In de toelichting van een ruimtelijke plan hoeft hierdoor niet langer een verantwoording opgenomen te worden van de bijdrage die het betreffende plan levert aan het terugbrengen van de planvoorraad van onbenutte bouwmogelijkheden voor woningen. Doel van deze wijziging is om kwalitatief goede plannen voor doelgroepen zoals senioren en starters te bevorderen en te versnellen. Dit sluit aan bij de doelstelling van de Limburgse Agenda Wonen. De huidige woningmarktaanpak is in belangrijke mate gericht op verbetering van de bestaande woningvoorraad. Daarnaast is er ruimte voor nieuwe toevoegingen aan de voorraad. Het opruimen en aanpassen van plannen die niet langer in de actuele behoefte voorzien blijft onverkort een belangrijke opgave.
Voor wat betreft de toevoeging van woningen aan de bestaande planvoorraad in relatie tot de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 wordt verwezen naar de volgende pagina. Het plan voldoet gezien het bovenstaande aan de regels van de Omgevingsverordening Limburg 2014. Omgevingsverordening Limburg 2021 Op 17 december 2021 is de Omgevingsverordening 2021 vastgesteld. Deze treedt pas in werking nadat de Omgevingswet in werking is getreden. Hoewel de Omgevingsverordening Limburg (2021) hoofdzakelijk een beleidsneutrale omzetting van de Omgevingsverordening Limburg 2014 is, staan er enkele nieuwe of inhoudelijk aanmerkelijk gewijzigde onderwerpen in. Het gaat hier om instructieregels aan gemeenten op het gebied van wonen, zonne-energie, na-ijlende effecten van de steenkoolwinning en huisvestingsnormen voor internationale werknemers. Voor het onderhavige plan bevat de Omgevingsverordening Limburg 2021 geen relevante uitgangspunten. Regiovisie 2008-2028 ‘Het oog van Midden-Limburg’ (Gebiedsontwikkeling Midden-Limburg) De gemeenten in Midden-Limburg en de provincie Limburg zijn in 2008 van start gegaan met een regionale gebiedsontwikkeling, met als doel om samen met private partijen de gewenste ontwikkelingen in Midden-Limburg vorm te geven. De uitkomst van deze gebiedsontwikkeling is een regiovisie met een aantal onderliggende programmalijnen.
De gebiedsvisie van de Gebiedsontwikkeling Midden-Limburg richt zich op het creëren van Sterke Steden en Vitaal Platteland. Deze visie op de regio is te vertalen tot drie concrete strategische keuzes: Benutten en versterken regionale economie: Ontwikkeling van een uniek toeristisch-recreatief profiel; De inrichting van regionale bedrijventerreinen; Investeren in hoogwaardige landbouw; Een duurzame wooneconomie in Midden-Limburg. Versterking van de sociale structuur: Versterking van de kracht van de ‘oude wijken’; Leefbaar houden van het platteland; Ontwikkelen van een duurzaam, hoogwaardig en fijnmazig zorgnetwerk. Verbetering van het vestigingsklimaat:
13
-
Ontwikkeling van natuur en landschap; Investeren in een duurzame landbouw; Ontwikkeling van een fijnmazig toeristisch-recreatief netwerk; Herstructurering van bedrijventerreinen; Ruimte voor hoogwaardige zorgvoorzieningen; Uitzonderlijke woonmilieus.
Deze strategische keuzes hebben geleid tot vier krachtige programmalijnen. Dit zijn: de Maasplassen, de ontwikkelingsas N280 Weert-Roermond, wonen en landbouw, natuur en recreatie. Onderhavig plangebied Voor het voorliggende bestemmingsplan vormt het thema ‘wonen’ het belangrijkste thema. Wonen Het is de ambitie van de samenwerkende gemeenten in Midden-Limburg om een duurzaam en wervend palet aan woonmilieus tot stand te brengen en in stand te houden. Gestuurd wordt daarbij op een migratiesaldo van tenminste 0. Deze samenwerking leidt tot draagvlak onder de burgers en is nodig om de noodzakelijke investeringen, en het voorkomen van desinvesteringen in voorzieningen en woningen, tot stand te brengen. Dit betekent dat gemeenten de huidige woonkwaliteiten (verder) verbeteren en investeren in aantrekkelijke voorzieningen die toekomstbestendig zijn. Deze voorzieningen zullen nadrukkelijk worden afgestemd op de woningbehoefte. Inzet van de programmalijn Wonen is om in Midden-Limburg op het niveau van de woningmarkt te komen tot een gezamenlijk arrangement van gemeenten, provincie, woningcorporaties, maatschappelijke instellingen en marktpartijen met de hierboven geschetste ambitie als uitgangspunt.
De gebiedsontwikkeling kan in dit geheel een impuls en versnelling betekenen door op korte termijn in te zetten op de (verdere) uitwerking en uitvoering van een aantal opgaven en knelpunten, die van belang zijn om de geschetste ambitie te kunnen invullen. Deze opgaven en knelpunten concentreren zich op wonen en voorzieningen, de inzet van maatschappelijk kapitaal en gezonde marktverhoudingen: een regionaal belang. Het regionale woonbeleid is thans verwoord in de ‘Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021’. Deze structuurvisie komt in het navolgende aan bod. Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2027 Op 7 juli 2022 is de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 t/m 2027 vastgesteld. in deze structuurvisie ligt de nadruk op het tegemoet komen aan een groeiende woningbehoefte, met kwalitatief het juiste aanbod. Dat betekent dat er ambitie is voor en ruimte wordt gegeven aan nieuwe plannen die passen bij de kwalitatieve vraag, met aandacht voor aanpassing van plannen die niet (meer) passen bij de actuele behoefte. De structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 t/m 2021 bevatte al de hoofdlijn om enerzijds de planvoorraad in beperkte mate terug te dringen en anderzijds mee te werken aan plannen kwalitatief behoefte aan bestaat.
Planvoorraad stapsgewijs in overeenstemming met de behoefte De planvoorraad is idealiter zowel kwalitatief als kwantitatief in overeenstemming met de behoefte en biedt daarnaast voldoende ruimte om flexibel in te spelen op actuele ontwikkelingen. De regio erkent en accepteert dat een deel van de huidige planvoorraad wellicht nooit tot realisatie zal komen, ondanks bestaande titels en/of onderliggende overeenkomsten. Het proces voor het schrappen van dergelijke ‘harde’ plannen vergt veel tijd, inzet en capaciteit en soms ook financiële middelen. De komende periode heeft bouwen prioriteit boven schrappen. Regionale opgaven/speerpunten De focus zal deze komende vier jaren vooral gericht zijn op het bouwen van kwalitatief de juiste woningen, aansluitend bij de lokale en regionale behoefte. Eén van de speerpunten hierbij is het vergroten van het aandeel huurwoningen. De bestaande woningvoorraad in Midden-Limburg bestaat voor 68% uit koopwoningen. Dit percentage ligt in plattelandsgemeenten hoger. Het woningmarktonderzoek uit 2018 geeft aan dat er regionaal behoefte is aan extra huurwoningen. Wonen met zorg Uit het woningmarktonderzoek uit 2018 blijkt ook dat veel ouderen graag zouden willen verhuizen naar een andere, meer passende woning. In de praktijk gebeurt dit echter beperkt. Hierdoor stagneert de doorstroming en komen andere doelgroepen in de knel.
Gezien de grote omvang van deze doelgroep is een oplossing alleen met nieuwbouw niet mogelijk, maar is ook een aanpassing van de bestaande woningvoorraad nodig om tegemoet te komen aan de veranderende behoefte. Naast ouderen is er ook een grote opgave voor het realiseren van huisvesting voor kwetsbare inwoners. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met psychische problematiek, met een licht verstandelijke beperking of mensen zonder een sociaal vangnet. Deze kwetsbare inwoners wonen zelfstandig in de wijk, vaak met ambulante begeleiding vanuit de zorg.
14
De zorg kan in de toekomst niet meer op traditionele wijze geleverd worden. Reden is enerzijds dat er onvoldoende zorgpersoneel is, anderzijds staat de betaalbaarheid van de zorg onder druk, onder andere vanwege de dubbele vergrijzing (de groep ouderen groeit en ouderen worden steeds ouder). Het gevolg is dat meer mensen zelfstandig thuis blijven wonen, ook als er zich beperkingen voor doen. De doelgroep die traditioneel mantelzorg verleent, komt nu zelf in de leeftijd dat mantelzorg nodig is. De conclusie is dat er fundamenteel anders met wonen en zorg omgegaan dient te worden. Ontwikkeling passende woonvormen Het aantal ouderen in een verpleeghuis neemt af. Het aantal ouderen dat thuis woont met maximale ondersteuning neemt toe. Nog een stap verder gaan nieuwe woonvormen met een flexibel gebruik van de wooneenheden, die zowel extramuraal als intramuraal ingezet kunnen worden. Daarbij gaat het in alle gevallen om het scheiden van wonen en zorg. Dat zorgt voor een grotere behoefte aan reguliere woningen die flexibel inzetbaar zijn voor diverse vormen van zorg, maar ook voor reguliere bewoning geschikt zijn. Belangrijk is dat de regio open staat voor nieuwe (tijdelijke) woonvormen voor ouderen en zorgvragers. Echt-Susteren De structuurvisie bevat per gemeente een specifieke uitwerking van de ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens en een prognose voor de toekomst.
Het aantal inwoners in Echt-Susteren bedraagt op 1-1-2021 31.744, nagenoeg eenzelfde aantal inwoners als in 2018. Op basis van de meest recente bevolkingsprognose zal het aantal inwoners langzaam gaan afnemen. Regionaal groeit het aantal inwoners nog met circa 1.800 personen tot 2030. Het aantal huishoudens bedraagt op 1-1-2021 14.261, dit is een stijging van 99 huishoudens vanaf 2018. Uit de prognose van Etil 2021 blijkt dat de top van het aantal huishoudens verschuift naar 2029. Tot dit jaar vertoont het aantal huishoudens een stijgende lijn, met een toename van 339 ten opzichte van 1-1-2021. Lokale uitwerking In de gemeente Echt-Susteren worden, samen met woningcorporaties, projectontwikkelaars en andere initiatiefnemers woningbouwplannen ontwikkeld en gerealiseerd met woningen voor specifieke doelgroepen, zoals jongeren, starters op de woningmarkt en senioren. Nieuwe woonconcepten en ontwikkelingen als transformatie en verduurzaming van de woningvoorraad zijn hierbij aanvullende opgaven. Naast de transitie van beide centra (Echt en Susteren) wordt tevens aandacht besteed aan het realiseren van woningbouw binnen de overige kernen van de gemeente. Dat kan door nieuwbouw c.q. herstructurering, denk hierbij aan het opvullen van lege plekken in linten of het herinrichten van rotte plekken. Dat kan ook door transitie van bestaande bouw.
Andere specifieke groepen die de komende jaren aandacht vragen binnen de gemeente EchtSusteren zijn: Particuliere initiatieven; Het realiseren van zorgwoningen; Arbeidsmigranten, en dan met name de buitenlandse werknemers die de intentie hebben hier langer te blijven (mid- en longstay); Woningzoekenden vanuit de zuidoostelijke regio van de provincie Noord-Brabant en vanuit westelijk Nederland; De hoog opgeleide kenniswerkers vanuit het industriegebied Chemelot, het ontwikkelgebied rondom NedCar en het bedrijventerrein Midden-Limburg. Onderhavig plan Met de vaststelling van het voorliggende bestemmingsplan wordt de realisering van een woon-zorgcomplex bestaande uit 32 zelfstandige groepswoningen, 4 zorgwoningen, 3 centrale woonkamer/keuken combinaties, een bijeenkomstruimte voor dagopvang en personeelsruimten mogelijk gemaakt. In het gebouw wordt een lift gerealiseerd. Uit de cijfers van de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 t/m 2027 en het hieraan ten grondslag liggende woningmarktonderzoek is op te maken dat er duidelijk behoefte bestaat aan wooneenheden voor mensen met een zorgindicatie. Het plan voldoet aan de kaders van het regionale woonbeleid. Uitvoeringsnotitie Structuurvisie Wonen, Zorg en Woonomgeving In de Uitvoeringsnotitie is de opgave die vanuit de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg is aangegeven, kwantitatief en kwalitatief nader uitgewerkt.
Daarbij heeft de gemeente Echt-Susteren voorkeuren/accenten aangegeven die bij afwegingen van aanvragen voor nieuwe woningbouwprojecten mee worden gewogen. In de Uitvoeringsnotitie is een kwalitatieve indeling gemaakt van voorkeurslocaties voor potentiële nieuwbouwprojecten. Deze indeling is als volgt: 1.
Rotte plekken;
15
2. 3. 4. 5.
Kleine projecten in de kernen; Herstructurering; Directe particuliere bouwtitels; Wijzigingsbevoegdheden - indirecte bouwtitels.
Onderhavig plangebied Het voorliggende plan valt binnen categorie 2. Er is sprake van een klein project in de kern. Er is immers sprake van het realiseren van een woon-zorgcomplex ter plaatse van groen binnen de vigerende bestemming ‘Maatschappelijk’. Om deze reden is een (financiële) kwaliteitsbijdrage in het kader van het Gemeentelijk Kwaliteitsmenu (GKM) niet aan de orde.
2.3.
Gemeentelijk beleid
Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025, ‘Ontwikkelen met kwaliteit’ Zowel het buitengebied als het stedelijk gebied van de gemeente Echt-Susteren zijn volop in beweging. Er is schaalvergroting in de landbouw, er stoppen steeds meer agrarische bedrijven, er is meer behoefte aan het doorbrengen van vrije tijd in het buitengebied, de bevolking krimpt, het internetwinkelen neemt toe, de Rijksmiddelen voor natuur nemen drastisch af, etc. Door deze ontwikkelingen is het buitengebied de afgelopen jaren verder versteend en in de kernen wordt toenemende leegstand geconstateerd. Dit draagt niet bij aan de leefbaarheid. Met deze toekomstvisie wil de gemeente de bescherming en verbetering van het buitengebied benadrukken en wil zij gericht sturen om de leefbaarheid in de kernen te optimaliseren. Het beleid biedt volop kansen positief te reageren op initiatieven uit het veld. Voorwaarde is wel dat initiatieven meer dan in het verleden respect hebben voor het landschap en de bestaande bebouwing én dat ze een duurzame bijdrage leveren aan kwaliteitsverbetering van de gemeente. Voor zowel het buitengebied als het stedelijk gebied is in de structuurvisie een aantal ambities geformuleerd. Het realiseren van deze ambities draagt bij aan het halen van de algemene doelstelling om ook in 2025 en lang daarna een aantrekkelijke woongemeente te zijn.
Voor het stedelijk gebied (waar het voorliggende plangebied deel van uitmaakt) zijn zeven doelstellingen geformuleerd. De belangrijkste doelstellingen die betrekking hebben op verzoeken voor woningbouwontwikkeling zijn de realisering van een woningvoorraad die kwantitatief en kwalitatief aansluit op de vraag en het behoud van (be)leefbare kernen. Ten aanzien van het wonen is daarnaast aangegeven dat dit bij voorkeur plaats dient te vinden in stedelijk gebied waarbij de nadruk ligt op inbreiden en herstructureren. Het is daarnaast van belang dat in elke kern kwalitatief en kwantitatief gebouwd wordt voor de behoefte. Onderhavig plan In het onderhavige plan is sprake van kleine projecten in de kernen. Op het plangebied is thans groen binnen de vigerende bestemming ‘Maatschappelijk’ gelegen. Dit groen wordt verwijderd en er wordt een nieuw woon-zorgcomplex gerealiseerd met 32 zelfstandige groepswoningen en 4 zorgwoningen voor mensen met een lichamelijke en/of verstandelijke beperking, een bijeenkomstruimte voor dagbesteding en personeelsruimten. Met deze ontwikkeling wordt voorzien in een grote behoefte voor wonen met zorg. Hiermee past het plan binnen de beleidsuitgangspunten die zijn vastgelegd in de Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025. Bovendien wordt met de vaststelling van het voorliggende bestemmingsplan openbaar groen en beplanting planologisch-juridisch gesaneerd.
Het bouwplan wordt op zorgvuldige wijze ingepast in de omgeving (zie ook paragraaf 4.4 ‘Landschappelijke inpassing’).
16
3. Beschrijving plangebied Het plangebied is gelegen aan de Jozefstraat te Susteren. Het perceel ligt in de bebouwde kom van Susteren, ten zuiden van het Zuyderland Hospice Mariaveld. Stedenbouwkundig gezien behoort het perceel, waar zich thans groen binnen de vigerende bestemming ‘Maatschappelijk’ bevindt, tot de bebouwde omgeving van de kern Susteren. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 5186 m2 en is kadastraal bekend als Susteren, STR01-D-4316. Op de onderstaande luchtfoto en obliekfoto is het plangebied middels een rode omlijning weergegeven.