Raadsvoorstel

^Gemeenteraad Echt-Susteren

Raadsvoorstel Datum raadsverg.: Agendapunt: Zaak - documentnummer: Datum B&W-verg.:

Portefeuillehouder(s):

donderdag 8 april 2021

Z21/077157-D - 78788 dinsdag 9 februari 2021 H.E.J.M. Meuwissen P.H.J. Pustjens

Onderwerp Uitvoering en kredietvotering gemeentelijke projecten Projectenkaart LPS

Samenvatting De verbreding van de A2 en de uitbreiding van VDL Nedcar hebben zowel positieve als negatieve gevolgen voor de leefbaarheid binnen de gemeente Echt-Susteren. Om de negatieve gevolgen af te zwakken en waar mogelijk geheel weg te nemen, worden in verschillende settings plannen voor compenserende maatregelen uitgewerkt. Hierbij is sprake van wettelijke en bovenwettelijke compensatie. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om middelen ter beschikking te stellen voor de uitvoering van een gedeelte van de bovenwettelijke compensatiemaatregelen die worden weergegeven op de Projectenkaart LPS.

Voorstel 1.

Voorde uitvoering van de projecten met de nummers. 6, 7, 8, 9, 11,12,13, 17 en 18 van de Projectenkaart LPS een krediet in de vorm van een budget ter beschikking te stellen van € 606.000 te dekken als volgt: a. Een bedrag van € 272.588,32 uit de Reserve vermindering kapitaal lasten; b. Een bedrag van € 333.411,68 uit de Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold;

2. Begrotingswijziging Projectenkaart LPS, nr. 14 boekjaar 2021, op programmaniveau vast te stellen; 3.

In te stemmen met de werkwijze, dat aan het einde van een boekjaar het restant van de onder de beslispunten 1 en 4 genoemde (nog te voteren) kredieten, totdat de onder beslispunt 1 genoemde projecten zijn afgerond, telkenmale via de 2e Bestuursrapportage wordt doorgeschoven naar het daaropvolgende boekjaar;

4.

De ter uitvoering van de onder 1 genoemde projecten te verkrijgen subsidies op voorhand vrij te geven voor directe of indirecte (via subsidies) besteding aan deze projecten en daarmee toe te staan dat het daarmee gemoeide formele kredietbesluit achteraf z.s.m. via de eerstvolgende bestuursrapportage of, indien niet meer mogelijk, via een separaat kredietvoorstel wordt genomen en in de Begroting wordt verwerkt;

5.

Ten aanzien van het voorgenomen besluit van het college van burgemeester en wethouders om, indien dit zinvol en wenselijk wordt geacht, een nieuwe stichting op te richten die zich gaat richten op de realisatie van (ruimtelijke) projecten die de leefbaarheid binnen de gemeente Echt-Susteren beogen te bevorderen eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken.

Pagina 1 van 7 - D - 78788

Inleiding Zoals bekend, wordt het zuidelijke deel van de gemeente Echt-Susteren, en dan met name de kern Nieuwstadt, geraakt door rode en grijze ontwikkelingen op en in de directe nabijheid van ons grondgebied. De verbreding van de A2, alsook de uitbreiding van VDL Nedcar met de daarmee verbonden infrastructurele aanpassingen leiden tot betere snelwegverbindingen en uitbreiding van het aanbod van werkgelegenheid, maar zijn ook van invloed op bijvoorbeeld het woongenot, de recreatiemogelijkheden en (de beleving van) natuur en landschap in de direct getroffen gebieden.

De betrokken partijen, o.a. VDL, Rijkswaterstaat (RWS), provincie en gemeente zijn zich ervan bewust dat compenserende maatregelen nodig zijn, om de negatieve gevolgen van de A2 verbreding en de uitbreiding van VDL in ieder geval zo veel mogelijk af te zwakken en bij voorkeur zelfs te elimineren. Hiertoe werken deze partijen in verschillende settings samen. Dat doen ze niet alleen met elkaar, maar ook met andere stakeholders in relatie tot (de gevolgen van) de grijze (infra), rode (bebouwing) en compenserende projecten. In die verschillende settings zijn en worden deels overlappende kaarten en projectenlijsten geproduceerd, die u vervolgens ook in gemeentelijke besluitvorming ziet, of reeds hebt zien terugkomen. Voor een goed begrip van dit raadsvoorstel wordt daarom in de inhoudelijke toelichting allereerst ingegaan op de samenhang tussen deze stukken, alvorens over te gaan op het onderwerp van dit voorstel, te weten het voteren van een uitvoeringskrediet voor de uitvoering van een deel van de bovenwettelijke (groen)compensatiemaatregelen in verband met de uitbreiding van VDL Nedcar.

Inhoudelijke toelichting De relevante documenten die via de voorgenomen bovenwettelijke (groen)compensatiemaatregelen met elkaar in verband staan zijn: • Het compensatieplan A2 & VDL Nedcar; • De gebiedsvisie Nieuwstadt; • De Projectenkaart LPS. Hieronder worden deze nader toegelicht en worden de verbanden uitgelegd.

Compensatieplan A2 & VDL Nedcar VDL Nedcar heeft de Provincie Limburg in 2019 gevraagd om uitbreiding van het fabrieksterrein mogelijk te maken. Meerdere opdrachtgevers waren en zijn essentieel voor behoud, continuïteit en uitbreiding van de productie en de werkgelegenheid van het bedrijf. Om meerdere klanten te kunnen bedienen heeft het bedrijf uitbreidingsmogelijkheden nodig. Dat is cruciaal voor de autofabriek om nieuwe klanten te kunnen werven. Om de uitbreiding mogelijk te maken is de gecoördineerde Provinciaal Inpassings Plan (PIP) procedure Uitbreiding VDL Nedcar gestart. Op vrijdag 18 december 2020 is door Provinciale Staten (van Limburg) het provinciaal inpassingsplan ‘Uitbreiding VDL Nedcar' (PIP) vastgesteld. In het PIP staat hoe de uitbreiding van het fabrieksterrein en de aanpassingen aan de wegen worden vorm gegeven. Tevens zijn door Gedeputeerde Staten onlangs de benodigde omgevingsvergunning en Wnb-vergunning verleend en is (eveneens door GS) het besluit hogere waarden industrielawaai vastgesteld. In de afgelopen periode heeft intensief overleg plaatsgevonden tussen de provincie en EchtSusteren over de compensatiemaatregelen voor de kern Nieuwstadt. Dit onderwerp is ook aan de orde geweest in een aantal raadsconferenties en een raadsinformatiebrief.

Deze compenserende maatregelen zijn opgenomen in het compensatieplan voor de A2 verbreding & de (gevolgen van) de uitbreiding van VDL. Hierin zijn zowel wettelijke als bovenwettelijke compensatiemaatregelen opgenomen. Als input voor de gesprekken over de bovenwette lijke compensatie heeft o.a. de Gebiedsvisie Nieuwstadt gediend.

Pagina 2 van 7 - D - 78788

Gebiedsvisie Nieuwstadt: In 2017 is de gebiedsvisie Nieuwstadt geactualiseerd. In deze geactualiseerde gebiedsvisie is een concrete lijst van integrale projecten voor zowel het centrum als voor het buitengebied van Nieuwstadt opgenomen. Na vaststelling van de Gebiedsvisie Nieuwstadt is op onderdelen gestart met de uitvoering van deze gebiedsvisie. De onderdelen van de Gebiedsvisie Nieuwstadt die als compenserende maatregelen dienen, zijn ingebracht tijdens de gesprekken met de stakeholders over de invulling van het Compensatieplan A2 & VDL Nedcar. Over de bekostiging van de onderdelen van de Gebiedsvisie Nieuwstadt die als bovenwetteliike compenserende maatregelen worden aangemerkt, zijn tevens separate gesprekken gevoerd met de provincie Limburg. Deze gesprekken zijn gevoerd aan de hand van de ‘Projectenkaart LPS’, waarin deze projecten concreet gebundeld worden weergegeven. Projectenkaart LPS De Projectenkaart LPS en een korte beschrijving van de projecten zijn bijgevoegd (bijlage 1a en 1b). Van deze projecten zal een deel direct worden uitgevoerd door andere stakeholders, zoals de provincie Limburg en een deel door of ten bate van (via subsidie aan derden) de gemeente EchtSusteren. De projecten die door of voor de gemeente Echt-Susteren zullen worden uitgevoerd, zijn in de hieronder staande overzichtslijst grijs gemarkeerd (nrs. 8, 11, 13, 17, 9, 6, 7, 12, 18).

De nummering van de projecten correspondeert met een uitgebreidere lijst van een reeks projecten binnen een groter gebied, vandaar dat deze nummering niet logisch lijkt.

Overzichtslijst bij Projectenkaart LPS: Planning

Project Wettelijke natuurcompensatie 10 ha 5 Versterking natuurwaarden Vlaaipunt 21 Groene entree Nieuwstadt Noord Natuur en groen 8

11

13 15 15 16 16 17

9

Noordelijke afronding Nieuwstadt tussen Krekelzank en Vloedgraaf Realiseren groene dorpsmantel aan de Christinaweg Afronden ecologische verbindingszone N297 a. Landschappelijke inpassing VDL Nedcar (deels) "ambitie bosje" b. Landschappelijke inpassing yard Zuidzijde (IPS) a. Klimaat bestendige herinrichting "Rode beek' b. Droge inrichting/nog in te richten natuur voormalige EHS Natuurontwikkeling 'stepping stone' LimbrichterbeekGeleenbeek Afronden gereconstrueerde stadswal Nieuwstadt

Pagina 3 van 7 - D - 78788

2021-2023 2021-2023

2021-2022

2023-2025 2023-2025 2023 2023 2023

2021-2022 2021-2023

2021-2022

Routestructuren 6 7

12

18

Ontwikkeling route "het smalste stukje van Nederland" Ontwikkeling recreatieve routestructuren tussen gerealiseerde natuurparels LPS Verbeteren bereikbaarheid/routestructuren buitengebied rondom Nieuwstadt Ontwikkeling Grenslandroute

2021-2023 2021-2022

2023-2025

2023-2025

Schematisch samengevat Hierboven is de samenhang tussen de in de verschillende settings geproduceerde kaarten en projecten lij sten beschreven. Schematisch kan deze samenhang als volgt worden weergegeven:

Gebiedsvisie Nieuwstadt

Compen­ satieplan A2 & VDL

Projecten­ kaart LPS

Delen van de Gebiedsvisie Nieuwstadt zijn ingebracht in de gesprekken over het Compensatieplan A2 & VDL. De projecten binnen het grondgebied van de gemeente Echt-Susteren die als bovenwettelijke compensatie worden beschouwd zijn uitgelicht in de Projectenkaart L.PS. Hierover heeft nog separaat overleg plaatsgevonden met de provincie Limburg.

Toezegging provinciale subsidies Voor de financiering van de bovenwettelijke compensatieprojecten die voor rekening van de gemeente komen, heeft de gemeente de provincie Limburg om een subsidiebijdrage verzocht. Van provinciale zijde is hiervoor inmiddels een subsidiebedrag van € 300.000 toegezegd waarbij de gemeente en provincie nog in gesprek zijn over de omschrijving van de voorwaarden in de nog op te stellen subsidiebeschikking(en).

Kredietvoterinq gemeentelijke projecten Zoals hierboven uitgelegd, staat de gemeente Echt-Susteren zelf aan de lat voor de uitvoering van de projecten met de nrs. 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 17 en 18 van de Projectenkaart EPS en bijbehorende lijst. De uitvoeringskosten daarvan worden thans globaal geraamd op € 900.000. De gemeente heeft nog een bedrag in reserves staan van de laatste van LIOF ontvangen afdrachten uit de samenwerkingsovereenkomst inzake de ontwikkeling van Industriepark Swentibold. Het gaat om een bedrag van in totaal € 606.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag in te zetten voor de realisatie van de genoemde projecten. Samen met de toegezegde provinciale subsidies, zouden dan voldoende middelen beschikbaar zijn om deze gemeentelijke projecten te kunnen realiseren. Omdat deze beschikking(en) ten tijde van de redactie van dit stuk nog niet binnen is (zijn), kan ook nog niet worden voorgesteld om deze subsidiebijdrage(n) in te zetten als dekkingsmiddel voor de uitvoering van projecten. Om te Pagina 4 van 7 - D - 78788

voorkomen dat de uitvoering wordt vertraagd, doordat na verkrijging van die subsidiebeschikking(en) eerst weer een raadskrediet moet worden gevraagd om de subsidiebijdrage te mogen besteden, wordt aan de raad voorgesteld om deze nog te verkrijgen subsidiebijdrage(n) op voorhand vrij te geven voor directe of indirecte (via subsidies) besteding aan de gemeentelijke projecten op de Projecten kaart LPS en daarmee toe te staan dat de formele kredietvotering daarvan achteraf administratief z.s.m. via de eerstvolgende bestuursrapportage of, indien niet meer mogelijk, via een separate (slot)begrotingswijziging wordt verwerkt. Zie verder ook onder Financiële toelichting. Uitvoering projecten Voor de uitvoering van deze projecten zijn verschillende uitvoeringsmodellen denkbaar. Analoog aan de gebiedsvisie Landschapspark Susteren zou de uitvoering van deze (en andere projecten) weer via een stichting kunnen verlopen. Dat zou zinvol zijn indien via de stichting subsidiebronnen kunnen worden aangeboord, die niet openstaan voor overheden.

De bestaande Stichting LPS zou via een statutenwijziging kunnen worden 'omgeturnd' tot een uitvoeringsstichting met nieuwe doelen (wat wel de instemming behoeft van de overige deelnemers) of er zou een nieuwe stichting kunnen worden opgericht die ook een breder spectrum van projecten zou kunnen oppakken (bijv, culturele, toeristische en duurzaamheidsprojecten). Uiteraard kan de gemeente er ook altijd nog voor kiezen om (een gedeelte van) de projecten zelf uit te voeren. Bijv, indien de fiscale voordelen daarvan groter zijn dan de subsidievoordelen die een stichting kan behalen. Een en ander wordt ten tijde van de redactie van dit stuk nader uitgezocht.

De variant van uitvoering via een nieuw op te richten stichting kan het college alleen toepassen, indien de gemeenteraad voorafgaand aan het definitieve besluit tot oprichting van de stichting in de gelegenheid is gesteld om zijn wensen en bedenkingen kenbaar te kunnen maken tegen dit (potentieel) voorgenomen besluit van het college. Voor verdere uitleg dit betreffend, wordt verwezen naar de juridische toelichting. Om met uw goedvinden, blijkende uit kredietvotering, snel tot uitvoering te kunnen overgaan, wordt de raad verzocht om het college de maximale ruimte te geven om tot de meest passende uitvoeringswijze te komen. Daarom verzoekt het college de raad om eventuele wensen en bedenkingen kenbaar te maken tegen het voornemen om eventueel een nieuwe stichting in het leven te roepen welke als hoofddoel zou hebben: “De realisatie van (ruimtelijke) projecten, die de leefbaarheid binnen de gemeente Echt-Susteren beogen te bevorderen”. Met deze brede doelstelling, zouden ook culturele en duurzaamheidsprojecten in deze stichting kunnen worden ondergebracht, indien dat met oog op subsidiestromen of samenwerking met andere overheden (bijv, projecten samen met Waldfeucht, Selfkant of Maaseik) wenselijk zou zijn.

Doorlooptijd Mits het benodigde krediet wordt gevoteerd, zou een aantal van de gemeentelijke projecten (van de Projectenkaart LPS) zeker nog dit jaar kunnen worden opgepakt. De keuze voor die projecten is gebaseerd op het belang dat de inwoners tijdens bijeenkomsten hebben toegekend aan die projecten in combinatie met het feit dat gemeente en provincie hier reeds een grondpositie hebben. Het gaat om de projecten • Noordelijke afronding Nieuwstadt (Projectenkaart LPS, nummer 8); • Dichten van het gat in de stadswal Nieuwstadt (Projectenkaart LPS, nummer 9); • Recreatieve route natuurparels LPS (Projectenkaart LPS, nummer 7); De verwachte doorlooptijd van deze en de overige projecten op de Projectenkaart LPS is in de bijbehorende lijst in de laatste kolom weergegeven (zie hiervoor toelichting ‘Projectenkaart LPS’).

Pagina 5 van 7 - D - 78788

Financiële toelichting De gemeentelijke projecten op de Projectenkaart LPS kunnen enkel worden uitgevoerd, als de raad bereid is om het hiervoor benodigde uitvoeringskrediet ter beschikking te stellen. Het krediet is daarbij het bedrag dat het college aan deze projecten mag besteden. In de begroting worden tegenover een krediet dekkingsmiddelen geplaatst. Daarmee geeft de raad aan, ‘uit welk potje’ dat krediet wordt gedekt. De kosten voor de uitvoering van de gemeentelijke projecten van de Projectenkaart (de projecten met de nrs. 6, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 17 en 18) worden geraamd op € 900.000. De gemeente kan een totaalbedrag van € 606.000 vrij maken uit de reserves, waarin de laatste afdrachten door het LIOF zijn gestort zoals afgesproken in de samenwerkingsovereenkomst inzake de ontwikkeling van Industriepark Swentibold. Het gaat om de Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold en de Reserve vermindering kapitaallasten Voorgesteld wordt om deze middelen in te zetten als dekkingsmiddel voor het in eerste instantie door de raad te voteren krediet van € 606.000. Het restant van het benodigde totaalkrediet van € 900.000 zal moeten worden gedekt uit de door de provincie Limburg toegezegde subsidie(s). De beschikking(en) hiervoor is (zijn) echter nog niet binnen, waardoor dat resterende, benodigde kredietbedrag nu nog niet kan worden gevoteerd.

Om te voorkomen dat de uitvoering wordt vertraagd doordat na verkrijging van die subsidiebeschikking eerst weer een raadskrediet moet worden gevraagd, wordt aan de raad voorgesteld om deze nog te verkrijgen subsidiebijdrage op voorhand vrij te geven voor directe of indirecte (via subsidies) besteding aan de gemeentelijke projecten op de Projectenkaart LPS en daarmee toe te staan dat de kredietvotering daarvan achteraf administratief z.s.m. via de eerstvolgende Bestuursrapportage of, indien niet meer mogelijk, via een separate (slot)begrotingswijziging wordt verwerkt.

Concreet betekent het bovenstaande dat het college de raad in dit voorstel verzoekt om een krediet te voteren van € 606.000 met als dekkingsmiddel: • de Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold met een bedrag van € € 333.411,68 (deze reserve is daarmee volledig uitgeput); • de Reserve vermindering kapitaallasten voor een bedrag van € 272.588,32. Het resterende krediet kan formeel pas worden gevoteerd, indien het daarbij gewenste dekkingsmiddel, de toegezegde provinciale subsidie, is beschikt. Het college verzoekt om deze middelen na ontvangst van de beschikking meteen voor besteding vrij te geven met dien verstande dat het formele kredietvoorstel dan spoedig daarop in procedure wordt gebracht. In de bijgevoegde Begrotingswijziging (nr. 14, boekjaar 2021) is daarom enkel het krediet in de vorm van een budget (dus geen kapitaalskrediet) van € 606.000 verwerkt. Dit budget wordt opgevoerd in boekjaar 2021. Voorgesteld wordt, om het restant daarvan steeds door te schuiven naar een opvolgend boekjaar, totdat de gemeentelijke projecten zijn gerealiseerd. Deze werkwijze heeft geen gevolgen voor de exploitatie van de gemeente omdat de dekking uit reserves wordt verkregen. Een bedrag dat nog niet is besteed, wordt niet onttrokken uit de Reserve en daarmee is er geen sprake van vrijval ten bate van het saldo.

De dekking ‘schuift dus vanzelf door’ naar een volgend boekjaar. Het doorschuiven van het restant uitvoeringskrediet, kan worden geregeld in de 2e Bestuursrapportage.

Juridische toelichting Zoals aangegeven in de inhoudelijke toelichting, moet de raad, alvorens het college kan overgaan tot de oprichting van een stichting, in de gelegenheid worden gesteld om wensen en bedenkingen kenbaar te kunnen maken ten aanzien van dat voornemen. De grondslag hiervoor is terug te vinden in art. 160 lid 2 Gemeentewet.

Pagina 6 van 7 - D - 78788

Duurzaamheid / Cittaslow De projecten op de Projectenkaart LPS geven invulling aan de kernwaarden van Cittaslow. De leefbaarheid van de kern Nieuwstadt wordt niet opgeofferd voor het bredere, economisch belang van de verbreding van de A2 en de uitbreiding van VDL Nedcar. Samen zorgen we er met de compenserende maatregelen voor, dat de leefbaarheid op peil blijft. Bij de planvorming is en wordt rekening gehouden met de enthousiaste inbreng door inwoners en overige partijen, we staan open voor hun ideeën. In de plannen worden historische omgevingselementen teruggebracht of versterkt. Waar in de plannen sprake is van vernieuwing, vindt deze plaats met respect voor het verleden.

Risico’s Indien de raad de voor de uitvoering van de gemeentelijke projecten benodigde middelen niet wenst te voteren, kunnen deze bovenwettelijke compenserende maatregelen niet worden uitgevoerd. Het ligt in de lijn der verwachting dat het maatschappelijk draagvlak voor de uitbreiding van VDL Nedcar en de bijbehorende infrastructurele aanpassingen zal afnemen. Indien enkel onvoldoende subsidies worden verkregen om alle projecten te kunnen uitvoeren, zal het college een zodanige keuze maken uit de projectenlijst, dat de uitvoering van de gekozen projecten past binnen het beschikbare krediet. Waar mogelijk, zal het college alternatieve dekkingsvoorstellen doen, opdat de raad het volledige, benodigde krediet ter beschikking kan stellen. Door aan de voorkant te sturen op de besteding van middelen zijn met de uitvoering geen noemenswaardige financiële risico’s verbonden.

Burgerparticipatie In de verschillende settings vindt, met oog op totstandkoming van de daarbij behorende plannen, voortdurend overleg plaats met de stakeholders in het gebied. Ook is in verschillende bijeenkomsten informatie verstrekt aan, en zijn ideeën opgehaald van de inwoners van EchtSusteren en dan met name van de kern Nieuwstadt. Niet alle wensen en ideeën kunnen een plek krijgen. Waar nodig zijn en worden keuzes gemaakt, rekening houdend met de betaalbaarheid, de mate waarin uitvoering van het idee zou bijdragen aan de leefbaarheid van alle inwoners en de uitvoerbaarheid van een voorstel, mede in relatie tot de impact voor belanghebbenden bij zo’n plan. Communicatie stopt echter niet na de planvorming. Ook de gedetailleerde uitwerking en concrete uitvoering van projecten zal in samenspraak met de omgeving plaatsvinden.

Bijgevoegde stukken 1. 2. 3. 4

Raadsbesluit Projectenkaart LPS (bijlage la) Beschrijving projecten Projectenkaart LPS (bijlage 1b) Begrotingswijziging Projectenkaart LPS nr. 14, boekjaar 2021

Ter inzage liggende stukken n.v.t.

Burgemeester en wethouders van Echt-Susteren,

secretaris

M.M.J. Hessels burgemeester

Pagina 7 van 7 - D - 78788