Nota reserves en voorzieningen 2025
Tekst van het document
In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1
Inleiding
3
Hoofdstuk 2
Begripsbepaling
5
Hoofdstuk 3
Stille reserves
7
Hoofdstuk 4
Plan van Aanpak
12
Hoofdstuk 5
Wijzigingsvoorstellen
14
-
Onderdeel A – de algemene reserve en bestemmingsreserves Onderdeel B – de voorzieningen
14 15
Bijlage 1
Staat van reserves en voorzieningen per 31 december 2024
16
Bijlage 2
Mutaties reserves voortvloeiende uit deze nota
20
Bijlage 3
Staat van reserves en voorzieningen op programmaniveau
24
Bijlage 4
Formats reserves
28
Bijlage 4a Formats algemene reserves - Algemene reserve - Reserve vermindering Kapitaallasten
30 32 34
Bijlage 4b Formats egalisatiereserves - Reserve verkiezingen - Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning - Reserve Jeugdhulp - Reserve inkomensvoorzieningen, re-integratie en sociale werkvoorzieningen - Reserve SC MER Omgevingsdienst - Reserve SC MER Sociaal domein - Reserve SC MER Bedrijfsvoering
36 37 38 39 40 41 42 43
Bijlage 4c Formats vrije reserves - Reserve stedenbouwkundige adviezen - Reserve regionale woonvisie
44 45 46
Bijlage 4d Formats geblokkeerde reserves - Reserve investeringssubsidies welzijn - Reserve welzijn en cultuur - Reserve BTW-compensatiefonds - Algemene reserve Grondbedrijf - Reserve parkeerplaatsen - Reserve Regiofonds - Reserve algemeen jeugdbeleid - Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid - Reserve Personeel & Bestuur - Reserve onderwijsachterstandenbeleid (OAB) - Reserve revolverende investeringen - Reserve kwaliteitsfonds
48 50 51 52 53 55 56 57 58 59 60 61 62
1
-
Reserve deelneming GEM Bocage C.V. Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V. Reserve kwaliteit verbeterende project buitengebied Reserve bedrijfsvoering Reserve samenwerkingsovereenkomst Industriepark Swentibold Reserve restant budgetten Reserve integrale aanpak en huisvesting statushouders Reserve winst grondexploitaties Reserve duurzaamheid Reserve taakstelling Reserve majeure projecten Reserve opvang vluchtelingen Reserve beschermd wonen Reserve grootschalige evenementen Reserve Regiodeal Reserve toekomstige ontwikkelingen gemeentewerf Reserve gemeenschapshuizen Reserve leefbaarheidsfondsen Echt-Susteren Reserve wegen
63 64 65 66 67 68 70 71 72 73 74 76 77 78 79 80 81 82 83
Bijlage 4e Format voor geblokkeerde reserve afschrijvingen - Reserve afschrijvingslasten investeringen
84 85
Bijlage 5 Formats voorzieningen - Voorziening bruggen Vloedgraaf - Voorziening pensioenverplichting bestuurders - Voorziening verliezen grondexploitaties - Voorziening lokale bon - Voorziening verlofsparen - Voorziening overmatig verlofsaldi - Voorziening voorbereidingskosten grondexploitaties > 5 jaar - Voorziening regeling vervroegde uittreding (RVU)
87 88 89 90 91 92 93 94 95
-
Voorziening onderhoud gemeenschapshuizen Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen Voorziening wegen
96 97 98
-
Voorziening riolering art 44, lid 2 Voorziening afvalverwijdering en –verwerking
99 100
Bijlage 6
De functies van reserves en voorzieningen
101
Bijlage 7
Onderscheid reserves en voorzieningen
102
Bijlage 8
Reserves en voorzieningen
104
Bijlage 9
Criteria instelling reserves
106
Bijlage 10
Risico’s in relatie tot weerstandsvermogen
108
2
Nota reserves en voorzieningen 2025 gemeente Echt-Susteren Hoofdstuk 1
Inleiding
In de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” ex artikel 212 Gemeentewet, vastgesteld in de raadsvergadering van 9 november 2023, is in artikel 14 opgenomen dat de Nota reserves en voorzieningen om de twee jaar wordt herzien. De bestaande Nota reserves en voorzieningen is vastgesteld in de raadsvergadering van 9 november 2023. Herziening van de Nota is noodzakelijk wegens: 1. 2. 3. 4.
Artikel 14 uit de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” Actualisering van de gegevens Nota risicomanagement en nota weerstandsvermogen De indeling van de reserves
Ad. 1
In de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” is onderstaand artikel opgenomen: Artikel 14. Reserves en voorzieningen 1. Het college biedt de raad eens in de twee jaar een "Nota reserves en voorzieningen" aan. De raad stelt de nota vast. In de nota wordt aandacht besteed aan: a. de vorming en besteding van reserves; b. de vorming en besteding van voorzieningen; c. de toerekening en verwerking van rente over de reserves en de voorzieningen (bij waardering tegen contante waarde); d. de vorming van reserves en voorzieningen voor budgetten die vóór 31 december van een begrotingsjaar niet of niet volledig zijn besteed. 2. Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen wordt minimaal aangegeven: a. het specifieke doel van de reserve; b. de voeding van de reserve; c. de maximale hoogte van de reserve; d. en de maximale looptijd. 3. Als een bestemmingsreserve voor een investeringsvoornemen binnen de aangegeven maximale looptijd niet heeft geleid tot een investering, valt de bestemmingsreserve vrij en wordt deze aan de algemene reserve toegevoegd. De samenhang tussen de “Financiële verordening gemeente Echt-Susteren 2023” en het Besluit Begroting en Verantwoording is dat in de verordening het beleidskader wordt vastgesteld. De raad stelt hiertoe een nota vast. Gekozen is om iedere twee jaar de nota opnieuw vast te stellen.
Dit om te voorkomen dat de nota aan actualiteitswaarde verliest.
Ad. 2
De nota moet geactualiseerd worden. Door tussentijdse ontwikkelingen blijken reserves en voorzieningen niet meer toereikend zijn, maar ook komt het voor dat ze overbodig zijn geworden. Daarnaast worden in de loop der jaren nieuwe reserves en voorzieningen gevormd, die niet nader omschreven zijn in de bestaande Nota reserves en voorzieningen.
Ad. 3
In de raadsvergadering van 3 november 2022 heeft uw raad de nota risicomanagement en nota weerstandsvermogen vastgesteld. Het door deze nota’s vastgestelde beleid vormt de basis voor de bepaling van de hoogte van de algemene reserve in relatie tot het risicomanagement.
Ad. 4
Reserves kunnen een verschillende status hebben. In deze nota zijn de reserves ingedeeld naar: 1. Algemene reserves 2. Egalisatiereserves 3. Vrije reserves 4. Geblokkeerde reserves 5. Geblokkeerde reserves voor afschrijvingen
3
1. Algemene reserves Hiertoe behoren: a. de algemene reserve: deze is bestemd voor dekking van het weerstandsvermogen en in die zin niet vrij besteedbaar. b. de reserve vermindering kapitaallasten. 2. Egalisatiereserves Deze reserves dienen om jaarlijkse fluctuaties binnen de onderliggende begrotingsposten op te vangen, zodat er sprake is van een constante raming in de begroting. 3. Vrije reserves Deze reserves zijn nog niet bestemd. Er kunnen weliswaar voorgenomen onttrekkingen aan deze reserves vermeld zijn, hierover heeft de raad echter nog geen besluit genomen, zodat de saldi van deze reserves nog vrij besteedbaar zijn. 4. Geblokkeerde reserves Deze reserves zijn door de raad geheel of gedeeltelijk bestemd voor het dekken van begrotingsuitgaven. Voor dat deel waarover de raad nog geen besluit genomen heeft, behoort tot de vrije reserves. 5. Geblokkeerde reserve voor afschrijvingen Met ingang van 2017 moeten alle investeringen van maatschappelijk en economisch nut geactiveerd worden. Een investering in één keer te dekken uit een reserve is niet meer toegestaan. Wel mogen de jaarlijkse afschrijvingslasten voortvloeiende uit een investering gedekt worden uit een reserve. Dit betekent dat voor alle investeringen waar een reserve tegenover staat, een afzonderlijke reserve is gecreëerd om de jaarlijkse afschrijvingslasten te dekken.
De reserve behoort tot de zogenaamde “geblokkeerde” reserves. Dit betekent dat wanneer deze reserve voor een ander doel worden aangewend er een tekort ontstaat binnen de exploitatie.
Beleid reserves In de nota reserves en voorzieningen 2023 is bepaald dat van een aantal posten in de begroting, niet gebruikte incidentele middelen reeds voor resultaatbepaling, worden toegevoegd aan reserves. Wordt het plafond bereikt van deze reserves dan wordt het surplus afgeroomd en wordt het surplus toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten. Met het raadsbesluit inzake de bijstelling reserves en voorzieningen 2024, raadsvergadering van 7 november 2024, is besloten dat deze toevoeging aan reserves vóór resultaatbepaling achterwege wordt gelaten en incidenteel vrijvallende middelen bij de jaarrekening, deel uit maken van het jaarrekeningresultaat. Het "potten" in reserves is geen doel op zich, maar een middel om in minder goede tijden in te zetten om toch een sluitende en realistische begroting te presenteren. Dit is ook toegepast bij de jaarrekening 2024. Met andere woorden: in goede tijden sparen om in minder goede tijden te ontsparen.
Het doel van deze nota is tweeledig: a. de nota moet uw raad inzicht geven in de stand van zaken over de reserves en voorzieningen; b. de nota moet een naslagwerk zijn voor de ambtenaren om eveneens inzicht te geven in de stand van zaken over de reserves en voorzieningen en daarnaast een theoretische onderbouwing te geven om (nieuw te vormen) reserves en voorzieningen op hun waarde te beoordelen.
4
Hoofdstuk 2
Begripsbepaling
2.1 Reserves Reserves kunnen worden omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zijn aan te merken en die bedrijfseconomisch gezien vrij besteedbaar zijn. In het Besluit Begroten en Verantwoorden provincies en gemeenten (BBV) worden de reserves onderscheiden in de algemene reserve en de, bestemmingsreserves (waaraan door de gemeenteraad een bepaalde bestemming is gegeven). 2.2 Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor onvermijdelijke toekomstige uitgaven waarvan tijdstip en omvang niet exact bekend zijn. Op grond van het BBV worden voorzieningen gevormd wegens: verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, maar redelijkerwijs te schatten; op de balansdatum bestaande risico’s van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; kosten die in een volgend begrotingsjaar gemaakt worden, mits het maken van die kosten zijn oorsprong ook vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening bedoeld is voor een gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; de bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid onder b.
2.3 Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat na bestemming volgend uit de programmarekening. 2.4 Vreemd vermogen Het vreemd vermogen bestaat uit het totaal van de voorzieningen en de vaste schulden. 2.5 Weerstandscapaciteit Bij de definiëring van het begrip ‘weerstandscapaciteit’ maken we onderscheid tussen: Beschikbare weerstandscapaciteit: Hieronder verstaan we het geheel van financiële middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. Benodigde weerstandscapaciteit: Hieronder verstaan we de hoeveelheid financiële middelen die de gemeente nodig heeft om niet begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan de som van de financiële restrisico’s uit het netto risicoprofiel. Het netto risicoprofiel is het overzicht waaruit blijkt welke risico’s niet of niet volledig zijn afgedekt door beheersmaatregelen. 2.6 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de resultante van de confrontatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. We maken daarbij onderscheid in het relatieve weerstandsvermogen (verhoudingsgetal) en het absolute weerstandsvermogen (bedrag in euro’s).
Bij de definiëring van het begrip ‘weerstandsvermogen’ maken we onderscheid tussen: Relatieve weerstandsvermogen: Hieronder verstaan we het verhoudingsgetal (ratio) tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit zoals uitgedrukt in de volgende formule:
5
Relatieve weerstandsvermogen
=
(beschikbare weerstandscapaciteit) gedeeld door (benodigde weerstandscapaciteit)
Absolute weerstandsvermogen: Hieronder verstaan we het door de raad vastgestelde bedrag dat als financiële buffer wordt aangehouden voor het opvangen van financiële restrisico’s.
Dit onderscheid is van belang omdat het absolute weerstandsvermogen alleen maar iets zegt over de daadwerkelijke, in euro’s uitgedrukte omvang van het weerstandsvermogen, terwijl het relatieve weerstandsvermogen iets zegt over de mate van robuustheid van de gemeentelijke financiële positie, dat wil zeggen de mate waarin financiële restrisico’s kunnen worden opgevangen. 2.7 Risicomanagement Een continu, systematisch en gemeente breed proces van onderzoek naar risico’s met als doel het vinden van een balans tussen risico’s nemen en risico’s beheren. 2.8 Risico Onder het begrip “risico” verstaan we een gebeurtenis die een negatief of positief effect heeft op het bereiken van de doelstellingen van de gemeente.
6
Hoofdstuk 3 Stille reserves Naast de bekende algemene reserve en bestemmingsreserves is er nog een bijzondere vorm van reserves, de zogenaamde “stille reserves”. Dit zijn bestanddelen van het eigen vermogen, welke in de balans niet tot uitdrukking komen. We kunnen onderstaande indeling maken: Van een stille reserve is sprake wanneer de (actuele) waarde van een actief sterk afwijkt van de boekwaarde van het betreffende actief. Het moet wel een niet bedrijfsverbonden actief betreffen. Dit houdt in dat het actief afgestoten kan worden zonder dat de bedrijfsvoering beïnvloed wordt. Daarbij moet worden opgemerkt dat op grond van het BBV geen herwaardering van activa mag plaatsvinden. Daarom vindt balanswaardering altijd plaats tegen historische kostprijs. Voorbeelden zijn aandelen, gebouwen en de voorraad grond. De waarden van niet uit de balans blijkende bezittingen. Stille reserves kunnen in beginsel voorkomen bij financiële vaste activa, materiële vaste activa en niet uit de balans blijkende bezittingen. Financiële vaste activa Financiële vaste activa bestaan uit uitstaande leningen, deelnemingen en bijdragen aan activa in eigendom van derden. Uitstaande leningen bevatten geen stille reserve omdat de boekwaarde gelijk is aan de werkelijk waarde. Daarom worden deze niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend.
Deelnemingen kunnen een stille reserve bevatten maar zijn doorgaans niet of beperkt verhandelbaar en de opbrengst is dan moeilijk te realiseren. Daarnaast leveren sommige deelnemingen rendement op. Bij verkoop van deze deelnemingen vervallen de opbrengsten waardoor een gat in de begroting ontstaat en het bedrijfsproces hierdoor negatief wordt beïnvloed. Daarom worden deelnemingen niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Datzelfde geldt voor bijdragen aan activa in eigendom van derden. Materiële vaste activa Materiële vaste activa bestaan uit activa met maatschappelijk nut en activa met economisch nut. Activa met maatschappelijk nut zijn niet verhandelbaar en worden daarom niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit gerekend. Activa met economisch nut zijn wel verhandelbaar. Als ze niet duurzaam aan het bedrijfsproces zijn verbonden, binnen 1 jaar kunnen worden verkocht en de directe opbrengstwaarde dan groter is dan de boekwaarde op de balans, kunnen ze worden meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Niet uit de balans blijkende bezittingen In het verleden zijn investeringen met economisch nut gedaan die direct ten laste van de exploitatie zijn geboekt (al dan niet met een eenmalige onttrekking uit een reserve of voorziening) en die niet hebben geleid tot registratie van een financiële bezitting op de balans.
Dit soort investeringen worden aangeduid als ‘niet uit de balans blijkende bezittingen’. Bij de jaarlijkse bepaling van de niet uit de balans blijkende bezittingen kan hiervoor een bedrag worden bepaald of geschat. Als deze bezittingen niet duurzaam aan het bedrijfsproces zijn verbonden, direct (binnen 1 jaar) kunnen worden verkocht en de directe opbrengstwaarde dan groter is dan de bepaalde of geschatte waarde, kunnen ze worden meegerekend in de beschikbare weerstandscapaciteit. Voorbeelden van niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn de lease-overeenkomsten of meerjarige onderhoudscontracten.
7
Kwantificering stille reserves Gelet op de theoretische uiteenzetting bestaat de stille reserve van onze gemeente met name uit de in onze eigendom zijnde landbouwgronden, verspreid liggende percelen en gebouwen. Landbouwgrond Per 31 december 2024 heeft de gemeente Echt-Susteren 867 ha landbouwgrond in bezit. Als we hieraan een waarde willen toekennen moeten we in acht nemen dat: a. de gronden in verpachte staat zijn; b. de gronden in grote mate op de markt brengen, inhoudt dat de waarde daalt. Daarom gaan we uit van een gemiddelde opbrengst van € 4 per m². De totale opbrengst kan daarom zijn: 867 ha x € 4 per m² = € 34,68 miljoen. Het BBV schrijft voor dat activa gewaardeerd moet worden tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Waardering is moeilijk omdat de historische verkrijgingsprijs in veel gevallen niet meer te achterhalen is. De landbouwgronden zijn alle vele tientallen jaren in gemeentelijk bezit. Verspreid liggende percelen In 2008 is een inventarisatie gemaakt van de verspreid liggende percelen in onze gemeente. Hiertoe worden gerekend alle overige gronden die niet tot de landbouwgronden behoren, zoals overhoeken, perken, bermen etc. In 2008 werd berekend dat hier een waarde tegen overstaat van ongeveer € 2.000.000.
Omdat niet meer na te gaan was welke gronden in de boekwaarde op de balans begrepen waren, zijn de boekwaarden in 2012 afgeboekt (Voorjaarsnota 2012, raadsbesluit van 4 juli 2012). Bij verkoop van verspreid liggende percelen wordt de opbrengst ten gunste gebracht van de begroting. Hierbij wordt opgemerkt dat de verspreid liggende percelen niet voor verkoop in aanmerking komen als er nutsvoorzieningen aanwezig zijn. Gebouwen In onderstaand overzicht is de boekwaarde en de WOZ-waarde per 1-1-2024 van de gemeentelijke eigendommen (panden) vermeld. Het overzicht is opgenomen in deze nota, omdat dit hoofdstuk specifiek handelt over stille reserves. In de staat van activa bij de jaarrekening 2024 zijn o.a. onderstaande gemeentelijke gebouwen en gronden opgenomen met vermelding van de boekwaarde per 1 januari 2024. De gebouwen of de gronden kunnen niet vervreemd worden zonder dat de bedrijfsvoering in gevaar komt. Immers wanneer het gemeentehuis vervreemd wordt, moet toch eerst een ander onderkomen voorhanden zijn. Gelet op het totaal van de boekwaarde per 1 januari 2024 ad € 14,2 miljoen en de bijbehorende WOZ-waarde ad € 32,7 miljoen is sprake van een overwaarde van € 18,5 miljoen. Zoals al vermeld mag dit bedrag niet als stille reserve worden gezien omdat door vervreemding de bedrijfsvoering in gevaar komt.
8
PANDEN 01-01-2024 GEMEENTE = Eigenaar Adres
Omschrijving
WOZ waarde
Boekwaarde
per 01-012024
per 01-012024
Gemeentelijke functies Nieuwe Markt 55 (Echt) Reinoud van Gelderstraat 38 (Susteren) Edisonweg 35 (Echt) Plats 1, (Echt)
Gemeentehuis Echt-Susteren
9.765.000
2.320.369
344.000
97.451
833.000
0
984.000
3.021.736
4.995.000
1.179.911
426.000
583.292
2.612.000
2.795.932
547.000
243.475
267.000
0
1.745.000
435.099
332.000
0
650.000
511.176
375.000
240.464
213.000
0
Brandweerkazerne Susteren
Openbare werken Echt Cultuurhuis Edith Stein
Sportaccomodaties Bandertlaan 7 (Echt) Bandertlaan 13 Reinoud van Gelderstraat 61 (Susteren) Eyckholtstraat 23 (Roosteren) Karel V straat 49 (Koningsbosch) Burgemeester Willemeplein 1 (Nieuwstadt)
Sportcomplex "in de Bandert" (zwembad, sporthal en turnhal) Aankoop + verbouwing pand De Ballon Reinoudhal Susteren
Albertzaal te Roosteren Sportzaal Karel V Sporthal "De Sjirp"
Kinderdagverblijven & Scholen Houtstraat 48 (Echt) Reinoud van Gelderstraat 61A (Susteren) Burgemeester Willemeplein 2 en 3 (Susteren) Bandertlaan 5 (Echt)
Leegstand /depot museum BMV Susteren
Kindcentrum De Eik
Kinderopvang
9
PANDEN 01-01-2024 GEMEENTE = Eigenaar Adres
Omschrijving
WOZ waarde
Boekwaarde
per 01-012024
per 01-012024
Gemeenschapshuizen Eyckholtstraat 7A (Roosteren) Cypresstraat 58 (Echt) Mussenstraat 6 (Echt) Houtstraat 7 Caulitenstraat 6 (Sint Joost) Kapelaan Verdonschotstraat 5, 5A en 5B 6104 BL Koningsbosch Vleutstraat 24 (Dieteren)
Gemeenschapshuis Roosteren Gemeenschapshuis St. Joris Gemeenschapshuis PIUS X Echt Gemeenschapshuis Peijerhoaf Gemeenschapshuis St. Joost Gemeenschapshuis Oos Heem Koningsbosch
Gemeenschapshuis De Koppel Dieteren
619.000
181.000
548.000
168.412
378.000
173.428
161.000
673.636
1.248.000
821.119
1.016.000
374.439
1.011.000
399.332
80.000
0
77.000
0
87.000
0
494.000
0
1.721.000
0
384.000
0
797.000
0
32.709.000
14.220.271
Overige functies Hoogveldsweg 52 6102 CC Echt Kievitstraat 39, 6111 AJ St. Joost Oranjestraat 67, 6101 HW Echt Louerstraat 17 6114 CZ Susteren Maaseikerpad 3 Susteren Aardenweg 35, Susteren Sportpad 11a, 6101 LJ Echt
Speeltuin Hingen Speeltuin St. Joost Kinderboerderij Clubgebouw tennisbanen VV Susteren Sportpark Susterse boys Verblijfsaccommodatie
Totaal
10
Beleid Landbouwgronden Het risico van activeren is dat men de reserve gaat inzetten voor alle mogelijke doeleinden, waardoor het weerstandsvermogen afneemt. De landbouwgronden zijn nooit geactiveerd omdat de historische kostprijs niet meer te achterhalen valt. Op basis van het besluit begroting en verantwoording mag balanswaardering alleen tegen historische kostprijs plaatsvinden. Het gemeentelijk beleid over landbouwgronden is erop gericht dat we de landbouwgronden verpachten en niet verkopen. Als we de landbouwgrond verkopen missen we de pachtopbrengsten. Verspreid liggende percelen Het beleid t.a.v. de verspreid liggende percelen is dat deze verkocht kunnen worden. In onze begroting is hiervoor geen bedrag geraamd. Bij verkoop van een verspreid liggend perceel is daarom sprake van een incidentele meevaller.
11
Hoofdstuk 4
Plan van Aanpak
Om te komen tot deze nota zijn een aantal stappen gezet: Formuleren uitgangspunten Een korte beschrijving geven van reserves of voorzieningen waarvan het saldo wijzigt of die worden opgeheven of samengevoegd. Per reserve of voorziening een format maken, waarbij wordt aangegeven: - De naam van de reserve of voorziening - Het projectnummer - Het programma - Het saldo per 31 december 2024 - De reden waarom de reserve of voorziening gevormd is - De maximale en eventuele minimale omvang van de reserve - De voeding of dotatie - Een onderbouwing - De aangegane verplichtingen/claims - Een tijdspad voor de besteding Het toetsen van de reserves en voorzieningen aan de gewijzigde wetgeving (BBV en gemeentewet) Herverdeling maken van de beschikbare middelen Het opstellen van een nieuwe staat reserves en voorzieningen Formuleren uitgangspunten a. De basis wordt gevormd door de reserves en voorzieningen zoals die in de jaarrekening 2024 zijn opgenomen. b. Gestreefd is om met zo weinig mogelijk reserves en voorzieningen te werken; dus reserves en voorzieningen die opgeheven kunnen worden of die zeer zelden worden aangesproken hebben geen bestaansrecht en moeten vervallen. c. Er wordt gewerkt met een format waarbij voor alle velden geldt dat ze moeten worden ingevuld voor zover dat mogelijk is. d.
Van reserves en voorzieningen waarvoor nog geen format bestaat, wordt een nieuw format aangemaakt. e. De reserves en voorzieningen moeten goed onderbouwd zijn bijvoorbeeld met actuele onderhoudsplannen. Zonder onderbouwing bestaat er geen bestaansrecht voor een reserve of voorziening.
De nummering Met ingang van 2025 wordt gebruik gemaakt van een nieuw financieel pakket, Unit4. Hierdoor heeft ook een her nummering plaatsgevonden van de reserves en voorzieningen. De bestemmingsreserves beginnen met een R en de voorzieningen beginnen met een V. In de staat reserves en voorzieningen uit de jaarrekening 2024 is nog de oude nummering vermeld. In de daaropvolgende overzichten is de nieuwe nummering toegepast.
12
13
Hoofdstuk 5 Wijzigingsvoorstellen reserves en voorzieningen. Onderstaand worden voorstellen gedaan tot wijziging, herziening op opheffing van de reserve of voorziening. Voor de niet genoemde reserves en voorzieningen wordt verwezen naar de formats zoals die in bijlage 4 en 5 zijn opgenomen. Onderdeel A: De algemene reserve en bestemmingsreserves. Nr. Omschrijving Toelichting R1004
Reserve verkiezingen
R1031
Reserve taakstelling
R1016
Reserve vermindering kapitaallasten
R1041
Reserve gemeenschapshuizen
R1043
Reserve wegen
Voorgesteld wordt deze reserve op te heffen en het bedrag van de jaarlijkse dotatie toe te voegen aan het reguliere budget in de begroting. Het saldo van de reserve Verkiezingen wordt toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten. Deze reserve ad € 1.000.000 was gevormd om als buffer te dienen mocht de in de begroting 2026-2029 opgenomen taakstelling niet gerealiseerd worden. Door een meevallende Voorjaarsnota 2025 van het Rijk is de taakstelling teruggebracht tot nihil. Voorgesteld wordt dan ook de reserve op te heffen en het saldo over te boeken naar de reserve gemeenschapshuizen. Voorgesteld wordt uit het saldo van deze reserve een bedrag ad € 2.000.000 over te hevelen naar de reserve gemeenschapshuizen. Een van de punten uit het hoofdlijnenakkoord 20222026 is te zorgen voor een gemeenschapsvoorziening in elk kerkdorp van onze gemeente. Bij de bestemming saldo jaarrekening 2024 voorgesteld een nieuwe reserve gemeenschapshuizen te vormen, van waaruit dekking van de kapitaallasten kan plaatsvinden. De reserve wordt in eerste instantie opgebouwd voor de gemeenschapsvoorzieningen Pius X, Susteren en Nieuwstadt. Voorgesteld wordt uit het saldo van de reserve vermindering kapitaallasten een bedrag van € 2.000.000 over te hevelen naar deze nieuwe reserve.
Het saldo van deze reserve wordt dan: Saldo jaarrekening 2024 € 2.000.000 Reserve taakstelling € 1.000.000 Reserve vermindering kapitaallasten € 2.000.000 Totaal € 5.000.000 Naar aanleiding van de voorjaarsnota 2025 Rijk is voorgesteld uit het beschikbare saldo van de jaren 2025 en 2026 nog eens € 500.000 per jaar toe te voegen aan deze reserve. Het saldo bedraagt dan € 6.000.000 De reserve wordt in 2026 gevormd en heeft als doel het opvangen van prijsontwikkelingen die, gelet op de Cao’s afgesloten in de jaren 2023 – 2025, tot forse prijsverhogingen hebben geleid. De stortingen in de reserve zijn voor de jaren: 2026 - € 1.000.000 2027 - € 800.000 2028 - € 200.000 14
Nr.
Omschrijving
Toelichting
R1004
Reserve verkiezingen
Voorgesteld wordt deze reserve op te heffen en het bedrag van de jaarlijkse dotatie toe te voegen aan het reguliere budget in de begroting. Het saldo van de reserve Verkiezingen wordt toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten.
Onderdeel B: Voorzieningen
Nr.
Omschrijving
Toelichting
V251-16
Voorziening lokale bon compensatie energiecrisis
Per 31 december 2024 is deze voorziening vrijgevallen en kan worden opgeheven.
15
Bijlage 1
Staat van reserves en voorzieningen per 31 december 2024
16
Staat van Reserves Rekening 2024 Nr. nieuw
Nr. Omschrijving oud
R1000
Reserve met algemeen karakter 1 Algemene Reserve
R1016
181 Reserve Vermindering kapitaallasten
Saldo Toevoeging Onttrekking 1-1-2024
Saldo 31-122024
6.817.178
2.399.381
2.401.131
6.815.428
9.783.187
1.981.397
6.104.624
5.659.960
16.600.365
4.380.778
8.505.755 12.475.388
16.842
16.000
14.000
18.842
2.500.000
0
191.692
2.308.308
22.994
501.344
386.494
137.844
Egalisatiereserves R1004
21 Reserve verkiezingen
R1009
101 Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning
R1022
206 Reserve Jeugdhulp
2.000.000
0
0
2.000.000
R1025
219 Reserve ink. voorz., reintegratie, soc. werkvoorz.
R1029
226 Reserve SC MER OD
1.500.001
0
90.170
1.409.830
R1032
230 Reserve SC MER-SD
464.038
0
10.732
453.306
231 Reserve SC MER Bedrijfsvoering
792.750
0
126.715
666.035
R1033
7.296.625
517.344
819.803
6.994.165
208.039
0
8.039
200.000
25.000
0
11.275
13.726
233.039
0
19.314
213.726
15 Reserve investeringssubsidies welzijn 17 Reserve welzijn en cultuur
118.987
0
12.021
106.966
231.872
0
25.000
206.872
201.000
0
49.800
151.200
7.168.807
604.165
226.619
7.546.353
R1007
39 Reserve BTWcompensatiefonds 40 Algemene reserve Grondbedrijf 73 Reserve parkeerplaatsen
22.000
137.500
0
159.500
R1008
95 Reserve Regiofonds
150.627
0
32.000
118.627
351.590
50.000
12.215
389.375
162.096
0
24.499
137.597
R1011
106 Reserve algemeen jeugdbeleid 109 Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid
R1012
117 Reserve Personeel & Bestuur
1.000.000
0
807.034
192.966
R1014
144 Reserve OAB
73.990
300.955
174.945
200.000
351.920
R1017
169 Reserve revolverende investeringen 186 Reserve kwaliteitsfonds
13.337.184
R1015
1.149.897
15.375
0
1.165.272
R1018
188 Reserve deelneming GEM
2.727.152
0
0
2.727.152
Vrije Reserves R1001 R1013
7 Reserve stedebouwkundige adviezen 132 Reserve Regionale Woonvisie Geblokkeerde Reserves
R1002 R1003 R1005 R1006
R1010
17
4.216 13.684.888
Nr.
Nr.
Saldo Toevoeging Onttrekking
Saldo
9.000
0
0
9.000
R1019
189 Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V.
82.000
26.858
43.621
65.237
R1021
203 Reserve kwaliteit verbeterende proj. buitengebied
R1023
208 Reserve bedrijfsvoering
1.000.000
24.200
257.431
766.769
238.476
0
217.846
20.629
R1024
213 Reserve samenwerkingsovk Industriepark Swentibold
R1026
220 Reserve restant budgetten
3.512.990
2.481.687
3.512.991
2.481.686
1.000.000
0
0
1.000.000
R1027
224 Reserve integrale aanpak en huisv statushouders
213.448
2.609
103.824
112.233
R1004
225 Reserve winst grondexploitaties 227 Reserve duurzaamheid
1.275.642
574.719
139.165
1.711.196
R1034
233 Reserve majeure projecten
984.823
78.486
819.785
243.524
R1036
250 Reserve opvang vluchtelingen
1.000.000
0
0
1.000.000
R1037
255 Reserve Beschermd Wonen
1.000.000
0
0
1.000.000
500.000
0
500.000
R1039
257 Reserve grootschalige evenementen 256 Reserve regiodeal
0
R1038
0
1.322.000
0
1.322.000
0
500.000
0
500.000
R1040
258 Reserve toekomstige ontwikkelingen gemeentewerf
37.011.581
6.970.474
6.463.012 37.519.042
7.526.955
4.153.000
152.110 11.527.845
R1028
R1035
Omschrijving Bocage C.V.
Geblokkeerde reserve afschrijvingen 241 Reserve afschrijvingslasten investeringen
18
Staat van voorzieningen rekening 2024 Nr.
Nr.
nieuw
oud
V1006 V1008 V1011
V1012 V1013
V1014
V1004 V1005 V1007
V1003 V1009
Saldo 1-1-2024
Voorzieningen A Vervangen bruggen 605.280 54 Vloedgraaf Pensioenverplichting 2.776.689 160 bestuurders Verliezen grondexpl. 53.382 240 (>boekwaarde BIE) Lokale bon comp. 91.277 251 energiecrisis 100.541 254 Verlofsparen 192.649 253 Overmatig verlofsaldi Voorbereidingskosten grondexploitatie > 5 0 260 jaar 3.819.818 Voorzieningen B Onderhoud gemeen185.070 191 schapshuizen Onderhoud Gem. 999.054 31 gebouwen 481.019 180 Wegen 1.665.143 Voorzieningen C Voorzieningen D Afvalverwijdering- en 16.550 204 verwerking Riolering art. 44 lid 2 2.971.909 248 BBV 2.988.459 Totaal
Saldo
Toevoeging
Vrijval
Aanwending
0
0
0
605.280
1.019.079
0
0
3.795.768
0
0
368
53.014
0
82.901
8.376
0
80.163 276.055
0 0
0 0
180.704 468.704
1.777
0
0
1.777
1.377.074
82.901
8.744
5.105.247
522.101
0
84.784
622.387
4.049.530
0
152.179
4.896.405
1.571.500 6.143.131
0 0
1.887.929 2.124.892
164.589 5.683.382
571.300
0
0
587.850
0 112.800
113.809
2.745.300
571.300 112.800
113.809
3.333.150
8.473.420 8.091.505 195.701
31-12-2024
2.247.444 14.121.780
A = Voorzieningen voor verplichtingen en risico’s B = Voorzieningen ter egalisering van kosten C= Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven D= Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is.
19
Bijlage 2
Mutaties van reserves Voortvloeiende uit de nota
20
Staat van reserves rekening 2024
Mutaties reserves rekening 2024 Programma
1
Nr.
Omschrijving reserve/voorziening
R1004 R1016
Reserve verkiezingen Overboeken naar de reserve vermindering kapitaallasten
Boekwaarde stand 31/12 18.842,00 -18.842,00 0,00
10
R1031 R1041
Reserve taakstelling Overboeken naar de reserve gemeenschapshuizen
1.000.000,00 -1.000.000,00 0,00
10
R1016 R1004 R1041
Reserve vermindering Kapitaallasten Toevoegen saldo reserve verkiezingen Overboeken naar de reserve gemeenschapshuizen
5.659.960,00 18.842,00 -2.000.000,00 3.678.802,00
R1041
Reserve gemeenschapshuizen (saldo jaarrekening 2024) Overboeking van de reserve taakstelling Overboeking van de reserve vermindering kapitaallasten
2.000.000,00
6 R1031 R1016
1.000.000,00 2.000.000,00 5.000.000,00
21
Staat van Voorzieningen Rekening 2024 Geen mutaties.
22
23
Bijlage 3
Staat van reserves en voorzieningen op programmaniveau
24
Staat van reserves rekening 2024 op programmaniveau Nr.
Pr. Omschrijving
R1004
1 Reserve verkiezingen Totaal programma 1
Saldo 31-12-2024 0 0
R1007 R1004
3 Reserve parkeerplaatsen 3 Reserve duurzaamheid
159.500 1.711.196
R1040 R1043
Reserve toekomstige ontwikkelingen gemeen3 tewerf 3 Reserve wegen Totaal programma 3
500.000 0 2.370.696
R1014
4 Reserve OAB Totaal programma 4
200.000 200.000
R1003 R1038
5 Reserve welzijn en cultuur 5 Reserve grootschalige evenementen Totaal programma 5
206.872 500.000 706.872
R1009 R1022
6 Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteuning 6 Reserve Jeugdhulp Reserve ink. voorz., re-integratie, soc. werk6 voorz. 6 Reserve SC MER-SD 6 Reserve investeringssubsidies welzijn 6 Reserve algemeen jeugdbeleid Reserve integrale aanpak en huisv statushou6 ders 6 Reserve opvang vluchtelingen 6 Reserve Beschermd Wonen 6 Reserve gemeenschapshuizen Totaal programma 6
1.000.000 1.000.000 1.000.000 5.000.000 13.395.799
R1001 R1013 R1017 R1039 R1042
7 Reserve stedebouwkundige adviezen 7 Reserve Regionale Woonvisie 7 Reserve kwaliteitsfonds 7 Reserve regiodeal 7 Reserve leefbaarheidsfondsen Echt-Susteren Totaal programma 7
200.000 13.726 1.165.272 1.322.000 0 2.700.998
R1029
8 Reserve SC MER OD Totaal programma 8
1.409.830 1.409.830
R1025 R1032 R1002 R1010 R1027 R1036 R1037 R1041
25
2.308.308 137.844 2.000.000 453.306 106.966 389.375
Staat van reserves rekening 2024 op programmaniveau Nr.
Pr. Omschrijving
R1006 R1008 R1011 R1018 R1019 R1021
9 Algemene reserve Grondbedrijf 9 Reserve Regiofonds 9 Reserve uitvoering recreatief toeristisch beleid 9 Reserve deelneming GEM Bocage C.V. 9 Reserve deelneming GEM Bocage beheer B.V. 9 Reserve kwaliteit verbeterende proj. buitengebied
Saldo 31-12-2024 7.546.353 118.627 137.597 2.727.152 9.000 65.237
R1024 R1028 R1034
9 Reserve samenwerkingsovk Industriepark Swentibold 9 Reserve winst grondexploitaties 9 Reserve majeure projecten Totaal programma 9
20.629 112.233 243.524 10.980.352
R1000 R1016 R1033 R1005 R1012 R1015 R1023 R1031 R1026 R1035
10 Algemene Reserve 10 Reserve Vermindering kapitaallasten 10 Reserve SC MER Bedrijfsvoering 10 Reserve BTW-compensatiefonds 10 Reserve Personeel & Bestuur 10 Reserve revolverende investeringen 10 Reserve bedrijfsvoering 10 Reserve taakstelling 10 Reserve restant budgetten 10 Reserve afschrijvingslasten investeringen Totaal programma 10
6.815.428 3.678.802 666.035 151.200 192.966 13.684.888 766.769 0 2.481.686 11.527.845 39.965.619
Totaal
73.441.362
26
Staat van voorzieningen rekening 2024 op programmaniveau Nr.
Pr. Omschrijving
Saldo 31-12-2024
V1008
1 Pensioenverplichting bestuurders Totaal programma 1
3.795.768 3.795.768
V1006 V1005 V1007 V1003 V1009
3 Vervangen bruggen Vloedgraaf 3 Onderhoud Gem. gebouwen 3 Wegen 3 Afvalverwijdering- en verwerking 3 Riolering art. 44 lid 2 BBV Totaal programma 3
605.280 4.896.405 164.589 587.850 2.745.300 8.999.424
V1004
6 Onderhoud gemeenschapshuizen Totaal programma 6
622.387 622.387
V1011 V1014
9 Verliezen grondexpl. (>boekwaarde BIE) 9 Voorbereidingskosten grondexploitatie > 5 jaar
53.014 1.777
Totaal programma 9
54.791
10 Lokale bon comp. energiecrisis V1012 10 Verlofsparen V1013 10 Overmatig verlofsaldi Totaal programma 10
0 180.704 468.704 649.408
Totaal
14.121.780
27
Bijlage 4
Formats reserves
28
Reserves kunnen verschillende functies hebben. In deze nota zijn de reserves ingedeeld naar: 1. Algemene reserves 2. Egalisatiereserves 3. Vrije reserves 4. Geblokkeerde reserves 5. Geblokkeerde reserves voor afschrijvingen 1. Algemene reserves Hiertoe behoren: a. de algemene reserve: deze is bestemd voor dekking van het weerstandsvermogen en in die zin niet vrij besteedbaar. b. De reserve vermindering kapitaallasten. 2. Egalisatiereserves Deze reserves dienen om jaarlijkse fluctuaties binnen de onderliggende begrotingsposten op te vangen, zodat er sprake is van een constante raming in de begroting. 3. Vrije reserves Deze reserves zijn nog niet bestemd. Er kunnen weliswaar voorgenomen onttrekkingen aan deze reserves vermeld zijn, deze zijn echter nog niet bekrachtigd door een raadsbesluit. De raad kan van deze reserves de bestemming wijzigen. 4. Geblokkeerde reserves Deze reserves zijn door de raad geheel of gedeeltelijk bestemd voor het dekken van begrotingsuitgaven. Voor dat deel waarover de raad nog geen besluit genomen heeft, behoort tot de vrije reserves. In deze Nota worden de betreffende reserves in een aparte bijlage opgenomen. Het zijn zogenaamde “geblokkeerde” reserves. Dit betekent dat wanneer deze reserves voor een ander doel worden aangewend er een tekort ontstaat binnen de exploitatie. 5.
Geblokkeerde reserves voor afschrijvingen Met ingang van 2017 moeten alle investeringen van economisch als ook van maatschappelijk nut geactiveerd worden. Een investering in één keer dekken uit een reserve is niet meer toegestaan. Wel mogen de jaarlijkse kapitaallasten voortvloeiende uit een investering gedekt worden uit een reserve. Hiertoe is de reserve afschrijvingslasten gevormd. In de bijbehorende tabel worden de afschrijvingsschema’s van de onderliggende investeringen weergegeven.
29
Bijlage 4a
Formats algemene reserves
30
31
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling Benodigde omvang/volume
R-1000 Algemene reserve R10000-100 10. Algemene dekkingsmiddelen € 6.815.428 De algemene reserve moet worden beschouwd als een buffer voor het opvangen van risico´s waarvoor geen bestemmingsreserves of voorzieningen bestaan. Zie reden bestaan. De raad heeft in de vergadering van 3 november 2022 de Nota Risicomanagement en de Nota Weerstandsvermogen vastgesteld. Daarnaast is een berekening gemaakt van de omvang van het weerstandsvermogen. De omvang van de benodigde weerstandscapaciteit en de normatieve ondergrens van het absolute weerstandsvermogen wordt tweemaal per jaar herrekend, zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting en de jaarrekening. De algemene reserve is onderdeel van de weerstandscapaciteit. Ondergrens algemene reserve: De ondergrens van de algemene reserve is het bedrag dat berekend is als absoluut weerstandsvermogen óf het bedrag dat berekend is als de normatieve ondergrens van het absolute weerstandsvermogen wanneer het eerstgenoemde bedrag lager is dan die ondergrens. Voor de begroting 2026 is dit berekend op € 8.404.000 (zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing). Voorgesteld wordt om dit bedrag als ondergrens aan te houden binnen de algemene reserve.
Plafond Voeding/dotatie
Bovengrens algemene reserve Als bovengrens van de algemene reserve wordt een bedrag van € 10.000.000 aangehouden. € 10.000.000 In principe worden aan de algemene reserve de navolgende vrijvallende middelen toegevoegd: middelen ter compensatie van gedane onvoorzienbare en onvermijdbare uitgaven, die niet op een andere wijze gedekt kunnen worden; legaten en schenkingen; Onttrekkingen aan de algemene reserve: - Dekking van uitgaven waar niet op een andere wijze in de dekking voorzien kan worden; - Grondaankopen, mits deze grond ten algemenen nutte is en de boekwaarde overeenstemt met de reële waarde en niet op een andere wijze in de dekking voorzien kan worden; - Dekking van planschades. Het is vooraf niet in te schatten of zich planschade voordoet. Bij bouwexploitaties met derden, komen mogelijke planschades voor rekening van de projectontwikkelaar. - Mogelijke belastingaanslagen vanwege de vennootschapsbelasting. Dotatie aan de reserve: N.v.t.
Onderbouwing
N.v.t. 32
Gemeente Echt-Susteren R-1000 Naam Deelproject Programma (beheersplan) Aangegane verplichtingen/claims
Algemene reserve R10000-100 10. Algemene dekkingsmiddelen
Tijdspad besteding
Continu
De door de gemeente Echt-Susteren verstrekte bijdragen aan SVn inzake startersleningen bedraagt per 31 december 2024 € 1.138.258. De algemene reserve dient als risico-afdekking. Het betreft hier een niet uit de begroting blijkende claim.
33
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
R1016 Reserve vermindering kapitaallasten E10242-103 10. Algemene dekkingsmiddelen € 5.659.960 In de Kadernota 2018, vastgesteld door de raad in de vergadering van 13 juli 2017 is bepaald dat substantiële incidentele meevallers in principe toegevoegd worden aan de reserve vermindering kapitaalasten. Deze kan worden ingezet om structureel ruimte te creëren binnen het meerjarenperspectief van de begroting. Door de incidentele opbrengsten in te zetten ten gunste van het investeringsprogramma kunnen een tweetal voordelen gehaald worden: a. de inzet betekent een directe financiële impuls en een verlichting van de lasten in de komende jaren; b. de middelen vloeien direct terug naar de burger. Niet bepaald. Niet van toepassing Naast de incidentele meevallers is bij iedere reserve (voor zover mogelijk) een plafond ingesteld. Het surplus dat boven dit plafond uitgaat, wordt toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten. Door het vormen van afzonderlijke reserves voor het afdekken van afschrijvingslasten van investeringen, kan structureel ruimte worden gecreëerd binnen het meerjarenperspectief van de begroting. Deze reserves worden gevormd door uitname van het benodigd bedrag uit de reserve vermindering kapitaallasten.
In de Kadernota 2018 is opgenomen dat voor de uitvoering van de projecten volgens het meerjareninvesteringsplan (MIP) het noodzakelijk is om de voorbereiding een jaar eerder te starten dan vermeld in het MIP. Hiervoor moet jaarlijks een algemeen voorbereidingskrediet ad € 250.000 beschikbaar zijn voor alle kredieten die in het MIP zijn opgenomen. Als de raad afwijzend besluit over het beschikbaar stellen van een krediet, dan moeten de gemaakte voorbereidingskosten ten laste worden gebracht van de reserve vermindering kapitaallasten. Voor het verloop van de reserve zie onderstaand overzicht. Continu
34
Geraamde stortingen: 2e berap 2021 Verduurzaming zwembad (via Menswel) Verduurzaming turnhal (via Menswel) Verduurzaming de Ballon (via Menswel) Nota van wijziging 2e berap 2021 Vrijval kapitaallasten ivm verkoop school Roosteren Rekeningsaldo 2024 Storting in res verm kap lasten Totaal geraamde stortingen Geraamde onttrekkingen: 1e berap 2024 Advies duurzaamheid grondstoffenverwerking Tijdelijke formatie paspoortpiek 1e berap 2025 Herinrichting groen Corneliushof Dieteren Voorbereidingsbudget GO Voorbereidingsbudget GO Roosteren Programma Centrum Echt Natuurontwikkeling Haeselersbroek Buurt en speelplekken Projectenkaart LPS Planvoorbereiding spoorwegemplacement Susteren Podum Connectcollege restantbudget Onderhoud MFC Roosteren
2025
2026
2027
2028
2029
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
46.600 13.300 8.000
25.742
25.742
25.742
25.742
25.742
160.317
93.642
93.642
93.642
93.642
2025
2026
2027
2028
2028
50.000
50.000 270.000
270.000
-
-
66.675
274.474 13.404 42.445 700.000 50.000 25.000 272.588 90.000 4.418 4.882
Kadernota 2024 Verbreding A2 dwarsverbindingen Voorbereidingsbudget GO Kadernota 2025 Ophoging reserve afschrijvingslasten invest
2.400.000
Raadsvoorstel 2025 Woning Aan de Linde 26 Nieuwstadt afschr lst
365.000
50.000
Totaal geraamde onttrekkingen
4.342.211
320.000
270.000
Reserve vermindering kapitaallasten saldo per 31-12
2.633.534
2.407.176
2.230.818
35
2.324.460
2.418.102
Bijlage 4b
Formats egalisatie reserves
36
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
R1004 Reserve verkiezingen R10001-103 1. Bevolking en bestuur € 18.842 Deze reserve is ontstaan om een gelijke druk op de begroting c.q. meerjarenramingen te bewerkstelligen. Tegenwoordig worden er nagenoeg elk jaar verkiezingen gehouden. Voorgesteld wordt om de reserve op te heffen en de kosten regulier in de exploitatie op te nemen. Het bedrag van de dotatie aan de reserve ad € 16.000 wordt toegevoegd aan het reguliere budget in de begroting. Het saldo van de reserve wordt toegevoegd aan de reserve vermindering kapitaallasten.
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
37
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
R1009 Reserve Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) R10001-108 6. Sociaal domein € 2.308.308 De Wmo is een open-einde-regeling en er is een wettelijke plicht tot compensatie. De budgetten die vanuit het Rijk beschikbaar zijn alsook de eigen bijdragen van cliënten zijn niet altijd toereikend voor de gemaakte uitgaven en kosten. De reserve moet voldoende omvang hebben om eventuele tekorten op te vangen. Opvangen van jaarlijkse fluctuaties met betrekking tot de inkomsten en uitgaven op het gebied van de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning. Het bekostigen van uitgaven op het gebied van de decentralisatie AWBZ en voor de dekking van financiële risico’s. n.v.t. € 2.500.000 Overschotten bij de jaarrekening op de taken binnen Wmo worden gereserveerd voor eventuele tekorten in toekomstige jaren. Het gaat om de volgende deelprojecten: E10093 E10096 E10097 E10098 E10127 E10128 E10129 E10131 E10133 E10134 (reknr. 46814) E10135 E10136 E10137 E10138 E10139 E10140 E10142 E10143 E10144 E10145 E10147 E20000 De gemeenteraad heeft het meerjarig beleidsplan Wmo vastgesteld, waarin beleidslijnen, actiepunten en prioriteiten zijn geformuleerd. Daarnaast is door de gemeenteraad een verordening Wmo vastgesteld, waarin de verplichtingen en procedures zijn vastgelegd.
De concrete uitwerking van de regels in de verordening zijn neergelegd in het Besluit nadere regels en de Beleidsregels. Onttrekking uit de reserve van € 108.864 (2025, 2026, 2027) Onttrekking uit de reserve van € 255.300 (2025), € 319.353 (2026): Herverdeling maatwerkbudgetten Sociaal Domein (1e berap 2025). Continu
38
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
R1022 Reserve Jeugdhulp R10001-121 6. Sociaal domein € 137.844 Met ingang van 2015 heeft de gemeente taken gekregen op het gebied van Jeugdhulp. De raad heeft het kader gesteld om deze taken uit te voeren binnen de middelen die we daarvoor van het Rijk ontvangen (integratie-uitkering sociaal domein, onderdeel jeugd). Opvangen van jaarlijkse fluctuaties met betrekking tot de inkomsten en uitgaven op het gebied van jeugdhulp. n.v.t. € 2.000.000 Overschotten bij de jaarrekening op de jeugdhulpbudgetten worden gereserveerd voor eventuele tekorten in toekomstige jaren. Het gaat om de volgende deelprojecten: E10100 E10105 E10106 E10107 E10108 E10109 E10110 E10112 E10121 E10122 E10198 Wanneer tekorten ontstaan op de jeugdbudgetten, worden die vanuit deze reserve aangevuld. Overschotten worden aan het einde van het jaar gestort in deze reserve. 2025: € 50.000 Acties hervormingsagenda regio (overheveling 2e berap 2024) 2025: € 87.844 Projectbudget preventieve dyslexie (overheveling 2e berap 2024). Continu
39
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims
R1025 Reserve inkomensvoorzieningen, re-integratie en sociale werkvoorzieningen R10001-124 6. Sociaal domein € 2.000.000,00 De reserve heeft de functie van een egalisatiereserve en dient voor het afdekken van tekorten bij de onderdelen werk en inkomen en de WSW. Het betreft uitgaven die niet te vermijden zijn. Wanneer sprake is van overschotten op de genoemde onderdelen, dan worden de overschotten aan deze reserve toegevoegd totdat het plafond bereikt is. Opvangen van jaarlijkse fluctuaties met betrekking tot de inkomsten en uitgaven op het gebied van de uitvoering van werk en inkomen, minimabeleid en arbeidsparticipatie. n.v.t. € 2.000.000 Overschotten bij de jaarrekening worden gereserveerd voor eventuele tekorten in toekomstige jaren. Het gaat om de volgende deelprojecten: E10062 E10064 E10065 E10066 E10067 E10068 E10069 E10070 E10071 E10072 E10073 E10074 E10078 E10080 E10081 E10082 E10083 E10085 E10086 E10087 E10089 E10099 E10331 E20010 Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve om tekorten binnen de exploitatie op te vangen. Handhaving (1e berap 2025): Onttrekking € 50.000 (2025, 2026, 2027). Werkgeverservicepunt (1e berap 2025): Onttrekking € 30.000 (2025). Gemeentelijke bijdrage Westrom (1e berap 2025): Onttrekking € 152.197 (2025), € 144.418 (2026), € 125.490 (2027), € 35.275 (2028).
Sociale Boekhouder (1e berap 2025): Onttrekking van € 38.000 (2025 en € 90.000 (2026).
Tijdspad besteding
Bijdrage MER Activering/Jongeren (1e berap 2025): Onttrekking van € 138.897 (2025, 2026, 2027). Continu
40
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
R1029 Reserve SC MER-OD R10001-128 8. Omgevingsrecht € 1.409.830 De reserve is gevormd om fluctuaties in de omvang van het takenpakket van de MER-Omgevingsdienst (en daarmee samenhangend de uitvoeringskosten en de legesinkomsten) te kunnen opvangen. Het creëren van een buffer om meerkosten bij de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma MER-Omgevingsdienst, alsmede fluctuaties in de legesinkomsten, op te vangen. Niet bepaald Voor deze reserve is een plafond bepaald van € 1.500.000 De reserve SC MER-OD wordt gevoed uit de meeropbrengsten (ten opzichte van de gemeentelijk begrote) leges Omgevingsrecht, en ook eventuele overschotten en teruggaven op de budgetten voor de MER OD, RUD en VVGB. Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve om tekorten binnen de exploitatie op bovengenoemde budgetten op te vangen. Naast fluctuaties in de legesopbrengsten als gevolg van marktontwikkelingen brengt ook de gewijzigde wetgeving in het kader van de Omgevingswet de komende jaren veel onzekerheden met zich mee. Geen Continu
41
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
R1032 Reserve SC MER SD R10001-131 6. Sociaal domein € 453.306 In december 2018 is door de MER-gemeenten en het SC MER een overeenkomst gesloten om te komen tot een vaststellingsovereenkomst. Met de vaststellingsovereenkomst wordt bepaald dat de middelen die het SC MER-SD in enig boekjaar niet heeft benut voor taken en ontwikkelingen waarvoor die middelen waren bedoeld, in mindering worden gebracht op de door de deelnemende gemeenten verschuldigde financiële bijdragen. Deze vrijvallende middelen worden voor hernieuwde inzet gereserveerd door toevoeging aan de reserve SC MER Sociaal Domein. Beschikbaarstelling en inzet van deze middelen vindt plaats via de bestuursrapportage. Zie bij omschrijving ‘Reden bestaan op dit moment’. n.v.t. € 500.000 Niet bestede financiële bijdrage aan het SC MER Sociaal Domein Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve Geen claims Continu
42
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims Tijdspad besteding
R1033 Reserve SC MER Bedrijfsvoering R10001-132 10. Algemene dekkingsmiddelen € 666.035 In december 2018 is door de MER-gemeenten en het SC MER een overeenkomst gesloten om te komen tot een vaststellingsovereenkomst. Met de vaststellingsovereenkomst wordt bepaald dat de middelen die het SC MER-BV in enig boekjaar niet heeft benut voor taken en ontwikkelingen waarvoor die middelen waren bedoeld, in mindering worden gebracht op de door de deelnemende gemeenten verschuldigde financiële bijdragen. Deze vrijvallende middelen worden voor hernieuwde inzet gereserveerd door toevoeging aan de reserve SC MER Bedrijfsvoering. Beschikbaarstelling en inzet van deze middelen vindt plaats via de bestuursrapportage. Zie bij omschrijving ‘Reden bestaan op dit moment’. n.v.t. € 1.000.000,00 (raad 3 november 2022) Niet bestede middelen in enig jaar van het SC MER onderdeel bedrijfsvoering. Deze reserve is bedoeld als egalisatiereserve SC MER BV claim jaarrekening 2024 Continu
43
Bijlage 4c
Formats vrije reserves
44
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/claims Tijdspad besteding
R1001 Reserve stedenbouwkundige adviezen R1001-100 7. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting € 200.000 De noodzaak van het voortbestaan van deze reserve is, om in geval van pieken in de planologische werkzaamheden voldoende financiële dekking te hebben om over de noodzakelijke budgetten te kunnen beschikken. Ondanks dat de grote planherzieningen hebben plaatsgevonden zijn er altijd kleinere aanpassingen en reparaties nodig. Daarnaast heeft de in voorbereiding zijnde Omgevingswet grote gevolgen voor de planvorming op RO-gebied en worden gemeenten genoodzaakt om nieuw beleid en nieuwe ruimtelijke plannen op te stellen (Omgevingsvisie en Omgevingsplan). De (financiële) gevolgen daarvan zijn nu nog niet in te schatten maar komen in de komende jaren op het bordje van de gemeenten terecht. Te kunnen beschikken over het noodzakelijke budget voor de uitvoering van planologische maatregelen die noodzakelijk zijn om het omgevingsplan actueel te houden en om in te kunnen spelen op de gevolgen van nieuwe wetgeving. De omvang van deze reserve kan op € 200.000 gemaximeerd worden. € 200.000 De reserve wordt gevoed uit overschotten van het jaarlijkse (structurele) budget voor ruimtelijke plannen (E10153-100) Bij overschrijding van dit budget vindt een onttrekking plaats ten laste van deze reserve.
De inzet van deze reserve is sterk afhankelijk van de geconstateerde noodzaak tot onvoorziene aanpassingen en reparaties in bestemmingsplannen en ook de wetstechnische ontwikkelingen in het kader van (onder meer) de Omgevingswet. Ten laste van deze reserve wordt gebracht inhuur van expertise op het gebied van stedenbouwkundige adviezen en ondersteuning. Geen Tussentijdse herzieningen zijn nagenoeg niet te voorspellen. Naar huidig inzicht geeft de Omgevingswet gemeenten een overgangstermijn tot 2031 om de nieuwe planvormen (Omgevingsvisie en Omgevingsplan) te hebben opgesteld.
45
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment Doelstelling
Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
R1013 Reserve regionale woonvisie R10001-112 7. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting € 13.726 In 2022 is door de Raad de regionale structuurvisie Wonen 2022 t/m 2025 vastgesteld. De reserve is bedoeld om eventuele kosten voor het maken en actueel houden van deze structuurvisie te kunnen dekken. De reserve heeft tot doel de gemeente van de benodigde middelen te voorzien om waar nodig en op elk gewenst moment aanvullend onderzoek te doen of laten doen en expertise in te huren voor het optimaliseren van het lokale volkshuisvestingsbeleid met als resultaat het optimaal benutten van de geboden bouwvolumes en het kunnen voldoen aan de taakstellingen op het gebied van het saneren van het overschot aan plancapaciteit. € 25.000 € 25.000 Jaarlijkse overschotten van het budget advieskosten Volkshuisvesting gaan over naar de reserve regionale woonvisie als dekkingsmiddel voor toekomstige onderzoeken. De reserve kan worden ingezet voor de uitvoering van de structuurvisie Wonen. In dat kader worden met regelmaat onderzoeken noodzakelijk geacht naar lokale woningbouwsituaties. Een actueel beeld van o.a. de behoeften van de lokale woningmarkt is in het kader van het gemeentelijk Volkshuisvestingsbeleid noodzakelijk.
Aangegane verplichtingen/ claims
De huidige Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022-2025 wordt in het kader van de aankomende Wet regie op de volkshuisvesting vervangen door een volkshuisvestingsprogramma (VHP). In 2025/2026 zal de opstelling van dit programma plaatsvinden. Deze reserve wordt ingezet als dekkingsmiddel voor de hiervoor benodigde begeleiding en opstelling. Begeleiding en opstelling volkshuisvestingsprogramma € 13.726 (conform 1e bestuursrapportage 2025)
Tijdspad besteding
2025/2026
46
47
Bijlage 4d
Formats geblokkeerde reserves
48
49
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan)
Aangegane verplichtingen/ claim Tijdspad besteding
R1002 Reserve Investeringssubsidies welzijn E20020-100 6. Sociaal domein € 106.966 Een vereniging of stichting die een sociaal-culturele of een sportaccommodatie exploiteert en beheert kan onder bepaalde voorwaarden aanspraak maken op een investeringssubsidie. Dit is geregeld in de ‘Subsidieverordening investeringskosten in sociaal-culturele- en sportaccommodaties 2016’. Vanwege het onvoorspelbaarheidsgehalte van aantal en omvang van jaarlijkse aanvragen is de instandhouding van een reserve noodzakelijk. Het realiseren en op peil houden van de plaatselijke sport- en gemeenschapsaccommodaties. € 500.000 € 500.000 Jaarlijks is in de reguliere begroting een bedrag van € 12.500 opgenomen voor het verlenen van investeringskostensubsidies ten behoeve van sociaal-culturele en sportaccommodaties. Daarnaast wordt er jaarlijks beoordeeld in hoeverre we verwachten dat er extra budget nodig is voor het verlenen van investeringskosten subsidies. Dit extra bedrag wordt onttrokken aan de reserve investeringssubsidies. Bij eventuele onderbesteding wordt het restantbedrag teruggestort in de reserve. De subsidieverordening voornoemd biedt de mogelijkheid van een investeringssubsidie van 25% van de goedgekeurde kosten, tot een maximum van € 150.000.
Bij fusie of gezamenlijke huisvesting van instellingen, waarbij de benodigde huisvestingscapaciteit aantoonbaar in wezenlijke mate afneemt, bedraagt de subsidie 50% van de goedgekeurde kosten tot een maximum van € 250.000. In bijzondere gevallen kan het college van B&W, onder voorbehoud van goedkeuring van de raad, van bovenstaande percentages of bedragen afwijken. Eerste bestuursrapportage 2025 incidentele onttrekking € 50.000 in 2025 t.b.v. verhoging van het budget investeringssubsidies. Continu
50
Gemeente Echt-Susteren Naam Deelproject Programma Saldo Reden bestaan op dit moment
Doelstelling Benodigde omvang/volume Plafond Voeding/dotatie
Onderbouwing (beheersplan) Aangegane verplichtingen/ claims
Tijdspad besteding
R1003 Reserve Welzijn en cultuur E10229-100 5. Cultuur en Sport € 206.872 In het kader van de transities in het sociaal domein wordt de noodzaak onderschreven dat in alle kernen een accommodatie beschikbaar moet zijn om sociale, maatschappelijke, culturele en andere gemeenschappelijke functies onder te brengen. Wanneer noodzakelijk kan deze reserve ingezet worden voor de dekking van kosten die samenhangen met deze voorzieningen en ook voor andere activiteiten in onze gemeente op het gebied van cultuur. De reserve is nodig voor de dekking van tekorten en onvoorziene uitgaven in het kader van bovenvermelde voorzieningen en activiteiten. € 400.000 € 400.000 De voeding van deze reserve vindt plaats vanuit onderschrijdingen van de gemeentebegroting op het beleidsterrein welzijn en cultuur. Het gaat om de volgende deelprojecten: E10038-100 Welzijn en cultuur; culturele activiteiten E10039-100 Welzijn en cultuur, activiteiten en projecten E10040-100 Museum E10051-100 Bibliotheek E10052-100 Muziekscholen E10060-100 Kerkgenootschappen E10061-100 Cultureel erfgoed E10096-101 Vormings-en ontwikkelingswerk E10135-100 WMO Wijksteunpunten Opgemerkt wordt dat onderschrijdingen door het verlagen van budgetten/vaststellen subsidieplafonds en strakke ramingen steeds minder het geval zijn. Overschrijdingen op bovengenoemde budgetten worden in mindering gebracht op de storting in de reserve.