Kadernota 2027
Tekst van het document
Kadernota 2027 SC MER Datum: 1 december 2025 Door: directie en MT SC MER Vastgesteld door het DB SC MER: 4 december 2025 Vastgesteld door AB SC MER: 15 december 2025 Pagina 1 van 36 Inhoudsopgave 1. Samenvatting en leeswijzer ............................................................................................................. 2 2. Bestuur en organisatie en algemene ontwikkelingen ........................................................................ 3 3. Sociaal Domein ................................................................................................................................ 5 3.1 Ontwikkelingen .............................................................................................................................. 5 3.1 Uitgangspunten Sociaal Domein ................................................................................................... 6 3.2. Zorg en ondersteuning ................................................................................................................. 6 3.3 Inburgering .................................................................................................................................... 7 3.4 Werk en Inkomen ..........................................................................................................................
7 4 Omgevingsdienst ............................................................................................................................. 9 4.1 Dienstverleningsopgave ......................................................................................................... 9 4.2 Taken en formatie-omvang .................................................................................................... 9 4.3 Impact toename gebiedsgericht toezicht (BOA-toezicht) ................................................... 10 4.4 Versterkte aandacht ondermijning- ACT! ............................................................................ 11 4.5 Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML) .................................................... 11 4.6 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen ............................................................................. 12 4.7 Overige ontwikkelingen ....................................................................................................... 12 5 Bedrijfsvoering .............................................................................................................................. 13 5.1 Financiën ..............................................................................................................................
13 5.2 Informatisering ............................................................................................................................ 15 5.3 HRM ............................................................................................................................................. 21 6 Financiële kaders ........................................................................................................................... 23 6.1 Hoofdlijnen/ Uitgangspunten kadernota SC MER 2027 ...................................................... 23 6.2 Financiën per programma .................................................................................................... 24 Bijlagen: A. Tabel vermindering kosten OD SC MER en (meer)kosten OD NML B. ToelichƟng geprioriteerde ontwikkelingen informaƟsering Pagina 2 van 36 1. Samenvatting en leeswijzer Voor u ligt de kadernota SC MER 2027. De 4 partners hebben een gezamenlijke P&C cyclus afgesproken. Een volgende stap in deze cyclus is nu het opstellen van de kadernota 2027. De inhoudelijke en financiële richting aan de kadernota wordt door de 4 partners gegeven in de voorbereidende overleggen VOPO’s en de POHO’s. In deze samenvatting zijn de gezamenlijke hoofdlijnen van de inhoudelijke en financiële kaders samengevat. Een uitwerking vindt u in de hierop volgende hoofdstukken.
Inhoudelijke richting Het Dagelijks Bestuur van SC MER heeft ervoor gekozen te focussen en te investeren op samenwerking in partnerschap. Dit betekent niet alleen iets voor de samenwerking tussen SC MER en de 3 MER gemeenten, maar ook des te meer iets voor het samenwerken binnen SC MER. In lijn met deze ontwikkeling worden in deze kadernota een aantal inhoudelijke thema’s nadrukkelijk integraal beschreven omdat ze in 2027 van invloed zijn op SC MER, en ook op de partners en teams. Dit zijn: Inspelen op een krappe arbeidsmarkt Efficiency in de keten: inspanningsverplichting voor 4 organisaties Toekomstbestendige (digitale) overheidsorganisatie Gezamenlijke dienstverlening Bedrijfscontinuïteitsmanagement Een toelichting op deze punten is terug te vinden in hoofdstuk 2. De vertaling naar ontwikkelingen en richting per team staat beschreven in de hoofdstukken 3 tot en met 5. Financieel kader Onderstaande punten zijn bepalend voor het financiële kader voor 2027. - Beleidsarm; - De financiën van 2025 (realisatie/prognose 2025) zijn richtinggevend; - Voldoen aan wettelijke kaders; - Meer financiële voorspelbaarheid, - Een maximale inspanningsverplichting op besparingen in de keten (reactie DB op zienswijze gemeenteraden) Voor 2027 vertalen we deze punten binnen de programma's met name naar het borgen en bestendigen van de huidige koers binnen het financiële kader.
Enkel waar een verzoek door de gemeenten gedaan is voor aanvullende taken, of wetgeving hier nadrukkelijk om vraagt worden zoals besproken in de VOPO/POHO's investeringen gedaan. Voor 2027 betreft dit met name verzoeken van gemeenten bij de teams OD en informatisering. Bij informatisering spelen ook de meeste wettelijke ontwikkelingen. Bij SD wordt de inzet met ingang van 2026 uit aframen van dienstverlening gehaald, terwijl de concernstaf, financiën en HRM ontwikkelingen binnen het huidige kader vormgeven. De inhoudelijke koers is beschreven in de inhoudelijke hoofdstukken per team. Een nadere toelichting van de uitgewerkte tabellen SC MER breed en per team zijn terug te vinden in hoofdstuk 6. Voor de begroting 2027 wordt op basis van voorgaande in totaal 235.000 aan incidentele en 794.000 aan structurele middelen gevraagd t.o.v. de huidige begroting. Pagina 3 van 36 2. Bestuur en organisatie en algemene ontwikkelingen Samenwerking in partnerschap Het dagelijks bestuur van SC MER heeft ervoor gekozen te focussen en te investeren op samenwerking in partnerschap. Dit betekent niet alleen iets voor de samenwerking tussen SC MER en de 3 MER gemeenten, maar ook binnen SC MER. Thema’s meer integraal managen binnen 1 of met 4 organisaties i.p.v. per domein zaken organiseren is hier een voorbeeld van.
De huidige P&C cyclus is daarom gericht op meer gezamenlijkheid en meer voorspelbaarheid en stelt de 4 partners steeds meer in staat de inhoudelijke koers met elkaar te bepalen. Dit vraagt inzet van alle partners en ook een sterke regiefunctie vanuit SC MER. Dat kan alleen als SC MER breed ook integraal gewerkt wordt. In deze paragraaf worden daarom een aantal ontwikkelingen benoemd die MER- breed en voor het partnerschap van belang zijn. Een uitwerking van de thema’s is opgenomen bij de teams. Inspelen op een krappe arbeidsmarkt Een vraag die elke organisatie en sector zich stelt is “hoe gaan we het doen met minder mensen?”. Daar tegenover staat de ontwikkeling dat de publieke sector verantwoordelijk wordt voor meer en complexere uitdagingen. We pakken dit integraal aan door aan de ene kant samen te investeren in robotisering, automatisering en A.I, maar ook door te investeren in de digitale vaardigheid van onze mensen en onze mensen zelf (werkgeversmerk, MER Academie). Deze ontwikkelingen komen dan ook nadrukkelijk terug binnen de teams terug. Hierbij bundelen we nadrukkelijk de overstijgende kracht van 4 organisaties. Het invullen van vacatures blijft hierin een aandachtspunt. Personeel is randvoorwaardelijk om de reguliere processen, projecten en prioriteiten in deze kadernota waar te maken. Efficiency in de keten: opdracht aan 4 organisaties.
Alle drie de MER gemeenten hebben inhoudelijk gelijkluidende zienswijzen ingediend op de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Basis van de zienswijzen is om maximaal in te zetten op kostenbesparing voor de kadernota 2027 en vervolgens de begroting 2027.Vanuit het DB SC MER is als uitgangspunt genomen om dit in de voorbereidende gesprekken met de 3 gemeenten bij de kadernota 2027 mee te nemen. Hierbij is de oproep vertaald naar een maximale inspanningsverplichting om, samen met de besturen van de drie gemeenten, in te zetten op een gezamenlijke opdracht aan de vier organisaties. Deze bestuurlijke opdracht houdt in om te kijken naar bredere efficiencykansen in de keten over de vier organisaties heen. Wat kunnen we nog meer en slimmer samendoen? Resultaten hiervan met een financiële impact, kwaliteitsverbetering of besparing zullen in 2026 duidelijk worden. Toekomstbestendige (digitale) overheidsorganisatie De digitale Europese transformatie zit in een stroomversnelling. Gemeenten spelen een centrale rol in de digitale samenleving en zullen de komende jaren worden geconfronteerd met nieuwe of aangescherpt wetgeving en op dit gebied. Dat heeft impact op onze mensen en organisaties, waarbij we rekening houden met de menselijke maat.
Dat geldt voor onze publieke functie en voor onze medewerkers waarvan de digivaardigheid en het verandervermogen een voorwaarde zijn voor succes. Investering is noodzakelijk, waarbij kostenpatronen mogelijk schuiven van personeel naar technologie, waarbij AI en datagedreven werken onderdeel uitmaakt van ons dagelijkse werk. Pagina 4 van 36 (Gezamenlijke) Dienstverlening met een professioneel MER gezicht De MER-organisaties hebben een gezamenlijke visie op toekomstbestendige, toegankelijke dienstverlening. Dit betekent commitment voor een uniforme informatievoorziening en gezamenlijke inkoop voor ondersteunende diensten voor de bedrijfsvoering in relatie tot dienstverlening. In 2027 loopt het meerjarig gezamenlijke programma dienstverlening door. De implementatie van nieuwe wet- en regelgeving, zoals de Woo (fase 2), de nieuwe Archiefwet, de Implementatie toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten en de Verordening Europese Digitale Identiteit (eIDAS), staan dan centraal. De ontwikkelingen vragen naast een technische implementatie, ook om een cultuurverandering waarin samenwerking, eigenaarschap en vakmanschap binnen de 4 organisaties centraal staan. Het is een andere manier van werken. Een voorbeeld hiervan is de verschuiving richting informatiebeheer, ingegeven door de digitale ontwikkelingen, die vraagt bewustwording en gedragsverandering op alle niveaus.
En door daarnaast te investeren in kwaliteit van medewerkers, leggen we de basis voor een toekomstbestendige, wendbare en inclusieve (digitale) dienstverlening. De bekostiging van de activiteiten door Informatisering voor het programma verloopt via de begroting van SC MER (zie 5.2 input Team Informatisering). Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) Maatschappelijke weerbaarheid begint bij een overheid die zelf overeind blijft. In een situatie van ontwrichting, of dat nu gaat om een cyberaanval, langdurige stroomuitval of maatschappelijke onrust, wordt er een beroep gedaan op de gemeente als eerste overheid. Inwoners vertrouwen erop dat belangrijke dienstverlening van de gemeente altijd beschikbaar is. Om de continuïteit van gemeentelijke dienstverlening en interne processen te waarborgen, is in 2026 een opdracht door de 4 partners uitgezet om te komen tot een structurele aanpak van bedrijfscontinuïteit. Dit betreft het vermogen van een organisatie om haar essentiële producten en diensten te blijven leveren tijdens en na een verstoring, door middel van proactieve voorbereiding en herstelmaatregelen. In 2027 is BCM binnen de 4 organisaties, dus ook binnen SC MER geïmplementeerd en werken we met bedrijfscontinuiteitsplannen die belegd zijn bij de reguliere proceseigenaren binnen de organisaties. Pagina 5 van 36 3.
Sociaal Domein Het team Sociaal Domein voert voor de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen alle wettelijke en enkele bovenwettelijke taken uit op het gebied van de sociale zekerheid, met uitzondering van de jeugdzorg en schuldhulpverlening. Daarnaast adviseren we de gemeenten, participeren we in lokale activiteiten, zoals de sociale wijkteams, en leveren we aanvullende dienstverlening in de vorm van tijdelijke regelingen en projecten. Alle taken en projecten worden opgenomen en beschreven in ons jaarplan Sociaal Domein, inclusief een berekening van de capaciteit die nodig is voor de uitvoering. De hiervoor ontwikkelde methodiek geeft inzicht in de beschikbare versus benodigde capaciteit en is in veel gevallen gebaseerd op de aantallen werkprocessen per taakveld maal (gevalideerde) normtijd per proces. In enkele situaties is de berekening gebaseerd op caseloads in plaats van werkprocessen. Op basis van onze sturingsinformatie monitoren we vervolgens periodiek hoe de voortgang is, wat de resultaten zijn en hoe de realisatiecijfers zich verhouden tot de ramingen. Op basis daarvan bespreken we of bijstelling van capaciteit en financiering noodzakelijk is. 3.1 Ontwikkelingen De komende jaren krijgen we te maken met ingrijpende ontwikkelingen. We hebben te maken met aan de ene kant demografische ontwikkelingen, zoals vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt.
Deze hebben effect op onze personele bezetting. Aan de andere kant is er de AI-ontwikkeling en kunnen de aankomende gemeenteraads- en Tweede Kamerverkiezingen een effect gaan hebben op wet- en regelgeving waar we direct mee te maken hebben. De dynamiek en complexiteit van de samenleving leiden ertoe dat vragen in het sociaal domein steeds vaker meerdere leefdomeinen raken en integrale antwoorden vragen. Deze ontwikkelingen in samenhang bezien, maken dat we de wijze waarop we onze dienstverlening aan inwoners hebben georganiseerd tegen het licht moeten houden en mogelijk moeten bijstellen. We zien namelijk dat veranderingen in de maatschappij zorgen voor grote uitdagingen voor inwoners. In de manier waarop we gewend zijn te werken binnen het sociaal domein, bepalen regels en wetten vaak of, en welke ondersteuning er gegeven wordt. We werken dan op basis van wetgeving en lokale afspraken die we samen hebben vastgelegd. Maar we merken dat deze manier van werken niet altijd de beste oplossingen geeft. Vanaf 2024 is de beweging ‘Samen doen, Samen leren’ lokaal ingezet. Ook landelijk wordt steeds vaker gesproken over een andere manier van ondersteuning, bijvoorbeeld bij de aanpassing van de Participatiewet. Een nieuwe manier van werken vraagt om een andere grondhouding. Regels worden ondergeschikt aan de bedoeling en resultaat en we gaan uit van de menselijke maat en van vertrouwen.
Twee zaken die in het verleden niet altijd vanzelfsprekend waren en waarover in de afgelopen jaren andere inzichten zijn ontstaan. Dit geldt voor zowel beleidsteams als ook voor uitvoerende teams, maar ook voor management en bestuur. Alleen op deze manier kunnen we onze inwoners van dienst blijven zijn en de hulp en ondersteuning bieden die nodig is. De komende jaren blijft dit een belangrijk transitiethema binnen het sociaal domein. Vanaf 2026 is de inzet van een extra FTE handhaving vooral gericht op preventie en minder op repressie en gaan we vooral ook uit van vertrouwen, maatwerk en de menselijke maat. We spelen een belangrijke rol in het zorgen dat iedereen, ook mensen in een kwetsbare positie, kunnen meedoen in de samenleving. Vertrouwen in elkaar, de overheid en instanties is daarbij van belang. We willen aansluiten op wat leeft op lokaal niveau en de kracht die daar ter plekke aanwezig is. Daarbij zoeken we elkaar op en leggen zoveel mogelijk verbindingen tussen inwoners, informele Pagina 6 van 36 en professionele partners, het MOB en de gemeente. Deze kadernota geeft richting aan de inzet van middelen en mensen, met als doel de inwoners die dat nodig hebben te ondersteunen in hun zelfredzaamheid, maatschappelijke participatie en ondersteuningsbehoefte.
We kunnen daarbij voortbouwen op een stevige basis die we de afgelopen jaren hebben opgebouwd, maar erkennen ook dat nieuwe uitdagingen een vernieuwde aanpak vragen. Een belangrijk ontwikkelpunt is het versterken van onze digitale dienstverlening en gegevensverwerking door middel van automatisering en kunstmatige intelligentie (AI), ondersteund door een datawarehouse. De ontwikkeling van een datawarehouse is een strategisch stap naar een meer datagedreven organisatie. Met het datawarehouse kan de groeiende hoeveelheid data binnen het Sociaal Domein effectiever worden benut voor beleidsvorming en sturing. Ten slotte zijn de volgende ontwikkelingen relevant/volgend uit contact met gemeenten: - Onze telefonische dienstverlening hebben we vanaf eind 2025 op verzoek van gemeenten veranderd naar bereikbaarheid in de ochtenduren. Dit levert een efficiëntere manier van werken op waardoor er een besparing kan worden gerealiseerd op personeel. - Integrale veiligheid is voor de gemeenten een belangrijk onderwerp. De samenwerking tussen deze domeinen wordt verder ontwikkeld. - Jaarlijks is er binnen SD een bepaalde omvang aan incidentele projecten. Voor de begroting 2027 wordt het gesprek gevoerd met gemeenten of het wenselijk is om deze jaarlijks terugkerende gelden voor incidentele projecten structureel in de begroting te verwerken.
3.1 Uitgangspunten Sociaal Domein Onze dienstverlening is erop gericht dat iedereen, ongeacht beperkingen, afkomst, achtergrond etc., een zo volwaardig mogelijk leven kan leiden. Daarnaast is onze inzet een optimale balans tussen efficiency en kwaliteit van dienstverlening. Dat betekent standaardisering waar het kan en maatwerk waar dat wenselijk/nodig is; op deze manier kunnen we volstaan met een beperkte inzet voor inwoners met enkelvoudige problematiek en extra inzet voor inwoners met meervoudige problematiek. Onze inzet is dus flexibel op de ontwikkeling die nodig is. Gebruik maken van voorliggende voorzieningen en lokale initiatieven stimuleren en activeren we. Dit zetten we in bij al bestaande vragen van inwoners, als nieuwe vragen en in preventieve zin. Een ruime en actuele kennis van de sociale kaart is hierin een pre, evenals het samenwerken met netwerkpartners. 3.2. Zorg en ondersteuning Binnen de Wmo is ons doel dat alle inwoners kunnen (blijven) participeren aan de samenleving ondanks leeftijd en/of beperkingen. Bij de vraaganalyse kijken we in eerste instantie naar de eigen kracht van de inwoner en het inzetten van het eigen netwerk. Is dit ontoereikend? Dan is de volgende stap het bekijken van de mogelijkheden om de eigen kracht van de klant en/of diens sociale netwerk te vergroten en te beoordelen in hoeverre dat een oplossing kan bieden.
Als dan nog meer nodig is, wordt (al dan niet aanvullend) de goedkoopst compenserende Wmo-voorziening toegekend. 3.2.1 Ontwikkelingen Demografische ontwikkelingen zorgen voor een groeiende vraag naar zorg en/of ondersteuning. In combinatie met een krimpende arbeidsmarkt levert dit de nodige uitdagingen op in de komende jaren. In samenwerking met de gemeenten en zorgaanbieders zoeken we naar passende oplossingen Pagina 7 van 36 en aangepaste manieren van werken. We werken onder andere in de Sociale Wijkteams nauw samen met de samenwerkingspartners uit het voorliggend veld. Ook zien we een groei van de complexe vraagstukken waarbij inwoners problemen ervaren binnen de verschillende levensgebieden die veelal gepaard gaan met psychische problematiek. Het samenwerken met netwerkpartners, het voorliggend veld en het actief benaderen van de inwoner zelf, is dan de basis om een goede ondersteuning te kunnen bieden vanuit de Wmo, vaak gecombineerd met zorg. In de nieuwe regionale verordening leerlingenvervoer wordt zelfstandig reizen gestimuleerd. 3.2.2 Invoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo Of de geplande herinvoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage doorgaat is nog verre van zeker.
Het wetsvoorstel is als controversieel aangemerkt, wat betekent dat pas na de verkiezingen in 2025 en bij het aantreden van een nieuw kabinet duidelijk wordt wat met de plannen gaat gebeuren. 3.3 Inburgering De Wet inburgering 2021 schrijft voor dat nieuwkomers zo snel mogelijk volwaardig kunnen meedoen, dat de gemeente hierbij de regie neemt, en dat maatwerktrajecten worden aangeboden die leiden naar werk, opleiding en zelfredzaamheid. Met de uitvoering van deze wet hebben gemeenten meer verantwoordelijkheden om de integratie van nieuwkomers te ondersteunen. Als Servicecentrum hebben we de regie over het inburgeringstraject. Voor iedere nieuwkomer wordt een persoonlijk plan opgesteld dat aansluit bij de vaardigheden, wensen en mogelijkheden van de inburgeraar. Participatie (via werk, stage of vrijwilligerswerk) is daarbij onlosmakelijk verbonden aan het taaltraject. Het beheersen van de taal is namelijk essentieel voor een succesvolle integratie. We werken nauw samen met taalaanbieders, werkgevers en maatschappelijke organisaties. De nieuwe aanbesteding voor het taalonderwijs moet in 2027 afgerond zijn. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van het taalaanbod. Dit is dan ook van grote invloed op de inburgeringstrajecten. Landelijk is een tekort aan gekwalificeerde docenten waarmee het taalonderwijs onder druk staat.
Daarnaast zijn ook de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt van grote invloed op de inburgeringstrajecten. Bij een krappe arbeidsmarkt zijn er meer mogelijkheden voor nieuwkomers om snel aan het werk te gaan. De uitdaging ligt in het combineren van werk met taal en het volgen van onderwijs. De instroom van statushouders fluctueert sterk, wat gevolgen heeft voor planning, huisvesting en begeleiding. De ontwikkelingen rondom huisvesting en taakstelling zijn sterk afhankelijk van politieke keuzes, zowel landelijk als op Europees niveau. Ons doel blijft in elk geval om de statushouders die aan onze gemeenten worden gekoppeld zo snel mogelijk te huisvesten en vervolgens een passend inburgeringstraject aan te bieden. Als dit al vanuit het AZC kan, zetten we daaropin. 3.4 Werk en Inkomen De Participatiewet is bedoeld om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zoveel mogelijk te laten participeren en bestaat hoofdzakelijk uit twee onderdelen: 1. Een financieel vangnet voor mensen zonder andere inkomsten 2. Begeleiding naar werk. Pagina 8 van 36 Op het gebied van bijstandsverlening constateren we dat inwoners steeds vaker langdurig zijn aangewezen op financiële ondersteuning. Er is niet alleen sprake van het ontbreken van inkomsten en het hebben van schulden, maar van meervoudige problematiek; denk hierbij aan problemen in het gezin, verslavingsproblematiek, psychische problemen etc.
3.4.1 Activering en arbeidsparticipatie Gezien het bovenstaande is werkaanvaarding meestal niet altijd (meteen) mogelijk. Voor een deel van onze doelgroep behoort werk gewoonweg niet tot de mogelijkheden. Dit geldt ook voor de grotere aantallen jongeren die zich bij ons melden. En waar dat wel op termijn zo is, is sprake van een behoorlijke afstand tot de arbeidsmarkt. Dit betekent dat intensieve ondersteuning nodig is voordat inwoners een reële kans maken bij sollicitaties en vervolgens om het werk te behouden. Aanvullend is loonkostensubsidie aan werkgevers (als compensatie voor de lagere productiviteit) soms alsnog nodig. We streven naar een inclusieve samenleving en arbeidsmarkt waarbij iedereen, ongeacht arbeidsvermogen, kan bijdragen. Dit doen we door als regisseur te fungeren met de inwoners en daarbij alle benodigde partijen te betrekken, waaronder werkgevers, jobcoaches, re- integratiepartijen zoals bijvoorbeeld de mens ontwikkel bedrijven (MOB). Mensen die langdurig werkloos zijn, begeleiden we zover hun mogelijkheden reiken. Dit vraagt om maatwerk en een andere blik op de inwoner en de manier van contact. Op die manier zien we wat echt nodig is om tot duurzame oplossingen te komen. We leveren maatwerk door medewerkers te specialiseren in doelgroepen. Zo vraagt de begeleiding van jongeren onder de 27 jaar om een andere aanpak dan die van oudere inwoners.
Ook de afstand tot de arbeidsmarkt bepaalt in grote mate hoe het traject eruitziet. Onze medewerkers zijn door de specialisatie goed in staat om deze begeleiding te bieden. 3.4.2 Ontwikkelingen en verwachtingen De gefaseerde inwerkingtreding van de Participatiewet in Balans ondersteunt ons om steeds meer te werken vanuit de bedoeling van de wet en geeft meer ruimte om uit te gaan van vertrouwen. De wet zorgt voor meer balans in wet en uitvoering. Deze wet is 2027 in volle omvang in werking. 3.4.3 Arbeidsmarktinfrastructuur Het huidige aanbod van diensten en regelingen rondom werk is complex en versnipperd. Werkzoekenden, werkenden en werkgevers vinden vaak lastig de weg. Daarom heeft de regering een hervorming van de arbeidsmarktinfra-structuur doorgevoerd met de volgende uitgangspunten: 1. Creëren van één regionaal loket (fysiek en digitaal) voor inwoners en werkgevers: het regionaal Werkcentrum (RWC). - Netwerksamenwerking van publieke en private arbeidsmarktpartijen, dus géén nieuwe organisatie. - Bestaande namen zoals Leerwerkloket, Regionaal Mobiliteitsteam en Werkgeversservicepunt verdwijnen; er komt één gezamenlijke merkidentiteit en communicatie. - Gemeenten en UWV organiseren het RWC. 2. Versterken van het van-werk-naar-werk-stelsel: komen tot een dekkende “van werk naar werk- dienstverlening” Pagina 9 van 36 3.
Meer centraal zetten van de ondersteuningsbehoefte van de inwoner 4. Structureel borgen van een gezamenlijke publiek-private samenwerking Het is doel is een herkenbare en laagdrempelige toegang voor vragen over werk, scholing en personeel, zonder taken van bestaande organisaties over te nemen. De landelijke start is 1 juli 2026. In Midden-Limburg is in 2025 al begonnen met een minimale variant, bestaande uit een website en telefonisch loket, waarbij scholings- en loonbaanadvies en een gidsfunctie voor alle doelgroepen wordt geboden. Inwoners en werkgevers worden na het eerste contact zo snel mogelijk warm doorverwezen naar de juiste partner. Verdere uitrol zal in de loop van 2026 en 2027 zijn. 4. Omgevingsdienst Dit programma bevat een beschrijving van het kader en onze prioriteiten voor het uitvoeren van de activiteiten door onze Omgevingsdienst. Het gaat over de uitvoerende taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, de wijze waarop wij dit willen realiseren en de ontwikkelingen die daarop van invloed zijn. 4.1 Dienstverleningsopgave De Omgevingsdienst werkt dagelijks aan een schone, veilige en duurzame leefomgeving in de drie MER-gemeenten. Deze missie combineert de Omgevingsdienst met het uitvoeren van een dienstverlenende taak ten behoeve van de burgers en bedrijven in het MER-gebied die steeds belangrijker wordt.
Burgers en bedrijven mogen een (digitaal) toegankelijke overheid verwachten, en daarnaast adequate en efficiënt ingeregelde werkprocessen met zo kort mogelijke doorlooptijden en kwalitatief hoogwaardige producten. Bij ontevredenheid voeren we een evaluerend verbetergesprek, waarbij onze medewerkers zich lerend opstellen. Samenvattend zijn dit de vier accenten (‘voorkant’, proces, inhoud en nazorg) waar de Omgevingsdienst voortdurend mee aan de slag is en zo haar werk continu verbetert. Deze dienstverleningsopgave zal de komende jaren in ontwikkeling blijven, mede aangejaagd door de Omgevingswet en het mede op basis van het in die wet ingeregelde initiatievenproces: om burgers en bedrijven zo vroeg mogelijk, in de informele fase van het proces, de gewenste duidelijkheid geven over hun (bouw)initiatief. Specifieke aandacht zal de komende jaren gaan naar verdere digitale doorontwikkeling van de dienstverlening, de optimalisering van het recent geïntroduceerde flitsvergunningproces (een snelle procedure voor eenvoudige vergunningsplichtige activiteiten) en het blijven investeren in de communicatie met onze burgers en bedrijven. Daarbij is ook het creëren van meer bestuurlijke sensitiviteit bij medewerkers een belangrijk ontwikkelaspect.
Het kader voor al deze ontwikkelingen wordt bepaald door de (steeds sneller wijzigende) wetgeving, het gemeentelijk beleid en meer specifiek de brede dienstverleningsprojecten vanuit het overkoepelende Programma Dienstverlening (zie in hoofdstuk 2). 4.2 Taken en formatie-omvang In de Kadernota 2026 en begroting 2025 is de vaste formatie van de Omgevingsdienst ‘begrotingstechnisch’ in overeenstemming gebracht met de feitelijke formatieomvang zoals die al jaren nodig was om de werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving te kunnen uitvoeren. Daardoor kiezen we ervoor te investeren in structureel personeel Pagina 10 van 36 in plaats van (vaak duurdere) inhuur binnen het budget van de formatie. Per saldo heeft dit voor de gemeenten geen financiële consequenties gehad, slechts een financieel-technische verschuiving van (weggevallen) flexibele middeleninzet naar (verhoging van) de vaste begrotingsbijdrage. Deze bij de Kadernota 2026/begroting 2025 vastgestelde nieuwe formatieomvang van de Omgevingsdienst is ook de basis voor deze Kadernota 2027. Het uitgangspunt daarbij is dat de Omgevingsdienst met deze formatieomvang in staat is om haar taken, zoals jaarlijks wordt vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma en bij een gelijkblijvend werkaanbod, ook voor de komende jaren op een adequate wijze uit te voeren, in kwantiteit maar ook in kwaliteit.
Deze doorgevoerde verandering draagt ook bij aan de door de gemeenten gewenste financiële voorspelbaarheid. Uitgangspunt is om voor de kadernota 2027 de nullijn (begroting 2026) aan te houden. Een en ander neemt niet weg dat het voor 2027 wel van belang is om te verkennen of het werkaanbod van de Omgevingsdienst daadwerkelijk (naar verwachting) gelijk blijft. Hierna worden daarom de belangrijkste ontwikkelingen benoemd, die mogelijk impact hebben op dat werkaanbod. Per onderwerp wordt aangegeven of er sprake is van (mogelijke) invloed op de formatieomvang van de Omgevingsdienst. 4.3 Impact toename gebiedsgericht toezicht (BOA-toezicht) De boa-capaciteit bij de Omgevingsdienst is de afgelopen jaren – op vraag van de gemeenten – sterk uitgebreid. Reden daarvoor is de sterk toegenomen hoeveelheid klachtmeldingen, de toegenomen handhaving op het onjuist aanbieden van afval en de wens van gemeenten om de boa’s meer gebiedsgericht te laten patrouilleren op de aspecten die per gemeente belangrijk worden gevonden. In 2025 heeft er opnieuw een stevige uitbreiding van de boa-inzet plaatsgevonden voor Maasgouw (2 fte) en Echt-Susteren (3 fte). In 2026 wordt de capaciteit in de gemeente Roerdalen met 1,5 fte uitgebreid. De middelen hiervoor zijn door de raad van Roerdalen in de zomer van 2025 beschikbaar gesteld.
Deze uitbreiding maakt het team boa-toezicht van de 3 gemeenten bij de Omgevingsdienst inmiddels verdubbeld is en 13 fte groot is. Deze bestuurlijk geaccordeerde formatie-uitbreiding wordt in de begrotingswijziging 2026 meegenomen en zal daarmee regulier onderdeel van de begroting 2027 zijn. Daarbij verdient aandacht dat deze formatie-uitbreiding – naast de effectieve verhoogde ureninzet die dit met zich meebrengt – ook impact heeft op andere onderdelen van de Omgevingsdienst. Een toename van genoemde omvang– heeft logischerwijs ook consequenties voor de aansturing en de administratieve en juridische ondersteuning van dit team. Inzet van de Omgevingsdienst is om de effecten op de aansturing en administratie binnen de huidige formatie op te vangen. Wat echter niet meer is op te vangen binnen de huidige formatie, is de impact die de boa-uitbreiding heeft op de noodzakelijke juridische ondersteuning. De ‘claim’ op het juristenteam van de Omgevingsdienst is door het toegenomen gebiedsgericht toezicht de afgelopen jaren dienovereenkomstig groter geworden. Er komt – eenvoudig gesteld – veel meer werk ‘naar binnen’.
Dit betreft juridische vervolgacties op door BOA's geconstateerde overtredingen (denk aan afval, parkeren en overlastsituaties) en bestuurs- en strafrechtelijke ruggenspraak bij complexe handhavingszaken en meldingen waar steeds meer juridische kennis voor noodzakelijk is. Hierin zal de expliciet aan het BOA team gekoppelde jurist gaan voorzien. De inschatting is dat deze toegenomen juridische werkzaamheden met de inzet van 1 fte extra juridische ondersteuning kan worden opgevangen. De OD zal de inzet organiseren. De formatieve gevolgen van deze uitbreiding worden in deze Kadernota meegenomen. Een andere ontwikkeling die mogelijk gevolgen heeft voor het boa-toezicht, is de toenemende aandacht voor data-gedreven werken. Deze ontwikkeling, die ook al in MER-verband de nodige Pagina 11 van 36 aandacht krijgt, is recentelijk (zomer 2025) benoemd als één van de projecten in het kader van de Regiodeal. 4.4 Versterkte aandacht ondermijning- ACT! De medewerkers van de Omgevingsdienst worden steeds vaker ingezet om te ondersteunen bij de aanpak van ondermijnende activiteiten in de drie gemeenten. De introductie van het ACT! heeft die ureninzet alleen maar versterkt. Naar verwachting zal dit ook in 2027 onverminderd aandacht moeten krijgen.
Inzet van de Omgevingsdienst is om deze werkzaamheden, zeker ook omdat deze een nadrukkelijke bestuurlijke prioriteit kennen, in te passen in de jaarplanningen. Deze urenimpact doet zich met name bij de toezichthouders en de juristen voor. Vooralsnog verbindt de Omgevingsdienst hier geen formatieve consequenties aan, maar bij een verdere toename van de benodigde ondersteuning vanuit de Omgevingsdienst in de ACT-projecten, zal dit niet zonder gerichte (bestuurlijk afgewogen) formatieve gevolgen kunnen blijven. De komende tijd zal de betreffende ureninzet goed worden gemonitord. 4.5 Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML) De nieuwe regionale milieudienst, de opvolger van de RUD Limburg Noord, zal Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg gaan heten (verder ODNML) en van start gaan per 1 april 2026. Deze ontwikkeling heeft grote impact op de MER Omgevingsdienst en de drie gemeenten. Een (beperkt) deel van de taken van de MER Omgevingsdienst zal overgaan naar de ODNML. En bijgevolg ook de functies en de betreffende medewerkers. Het zal gaan om ongeveer 15 fte van de totale 95 fte van onze Omgevingsdienst. Het betreft de taken op het gebied van milieuvergunningverlening, milieutoezicht en enkele milieuspecialistische taken (geluid, bodem, externe veiligheid, energie, sloop/asbest).
De komst van deze fysieke milieudienst heeft aldus formatieve en financiële consequenties voor het Servicecentrum MER. Deze consequenties worden vertaald in de begrotingswijziging 2026 en daarna structureel vanaf de begroting 2027. De nieuwe ODNML wordt gefinancierd door de deelnemende gemeenten. De gemeenten zullen de bijgestelde (want hoger uitvallende) gemeentelijke bijdrage aan de nieuwe GR moeten verwerken in de eigen gemeentelijke begroting. Met het nadrukkelijke voorbehoud dat het nog voorlopige bedragen betreft, is op verzoek van de gemeenten in de bijlage (bijlage A) een weergave gegeven van de kostenafname bij de MER Omgevingsdienst en de kostentoename bij de ODNML voor zover nu bekend. Per saldo is er als gevolg van de oprichting van de ODNML sprake van een substantiële kostenstijging ten opzichte van de huidige situatie. Een andere consequentie van de nieuwe ODNML zal zijn dat er deugdelijke werkafspraken moeten worden gemaakt. Werkafspraken tussen ODNML en Omgevingsdienst, en waar nodig ook afspraken tussen ODNML en de gemeenten. De Omgevingsdienst voorziet meer noodzaak tot afstemming van de werkzaamheden tussen ODNML en Omgevingsdienst dan dat er nu bestaat binnen het huidige netwerkconstruct van de RUD LN.
Die extra afstemming zal nodig zijn om de integraliteit van de door de Omgevingsdienst te leveren producten (vergunningen, handhavingsmaatregelen, adviezen) te waarborgen. De (sec) milieuadviezen van de ODNML zullen gecombineerd/afgestemd moeten worden met de andere deeladviezen vanuit de Omgevingsdienst. Daarnaast ligt er een taak om de milieuadviezen vanuit de ODNML in het kader van de ruimtelijke plannen van de drie gemeenten af te stemmen met de overige adviezen vanuit de MER Omgevingsdienst. Dat vergt regie op de integraliteit van de adviezen. Hoe dit te organiseren moet nog verder worden uitgewerkt, maar mogelijk vergt deze inhoudelijke en procesmatige afstemming tussen ODNML, gemeenten en Pagina 12 van 36 Omgevingsdienst extra personele inzet. Deze eventuele formatieve consequenties worden alsdan verwerkt in de begroting 2027. 4.6 Wet kwaliteitsborging voor het bouwen Het bouwtoezicht ondervindt inmiddels voorzichtige effecten van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Het gaat samengevat om twee concrete effecten. 1. Er is een verschuiving van de werkzaamheden merkbaar: een deel van het effectieve bouwtoezicht valt weg, en daarvoor in de plaats komen meer technisch-administratieve werkzaamheden (beoordeling borgingsplan en bouwmelding, afstemming met de kwaliteitsborger); 2. Het aantal klachten met betrekking tot (vermeend) illegaal bouwen neemt toe.
Als gevolg van het verminderde bouwtoezicht en het wettelijke verminderde aantal vergunningplichtige bouwwerkzaamheden, neemt het aantal ‘niet gereguleerde’ (vergunningsvrije) bouwactiviteiten toe. Dit gaat – blijkt de afgelopen maanden – steeds meer hand in hand met meer klachten (“mag dit wel”, “waarom is hier geen vergunning voor aangevraagd”, “dit is helemaal niet vergunningsvrij”, etc.). Vooralsnog worden alle werkzaamheden op het gebied van bouwtoezicht opgevangen binnen de huidige beschikbare, in 2025 al iets naar beneden bijgestelde, formatie bouwtoezicht van de Omgevingsdienst. Mocht dat toch niet lukken, wordt dit op de bestuurlijke agenda gezet, zodat in goed overleg prioriteiten kunnen worden gesteld dan wel alsnog gekozen kan worden voor formatie- uitbreiding. Over deze concrete impact op werkinhoudelijk niveau heen, speelt landelijk nog steeds een principiële discussie rondom de Wkb. Uit de praktijk blijkt dat de beoogde effecten niet worden gerealiseerd, onder meer door een schrijnend tekort aan private kwaliteitsborgers. Ook blijkt dat de hele bouwprocedure voor de initiatiefnemer veel duurder uitpakt dan verwacht. Deze aanhoudende politieke discussie maakt dat er in de uitvoering nog steeds met de nodige voorzichtigheid moet worden gehandeld als het gaat om het doorvoeren van formatieve consequenties.
4.7 Overige ontwikkelingen Naast de hierboven genoemde ontwikkelingen, zijn er nog enkele andere – in financieel en/of formatief opzicht mogelijk relevante – ontwikkelingen, die in deze Kadernota kort moeten worden geduid. - Impact (ruimtelijke) ontwikkelingen op instroom vergunningaanvragen: de komende jaren vinden diverse ontwikkelingen plaats op het gebied van de energietransitie (denk bijvoorbeeld aan de Clauscentrale in Maasgouw), en ook in het kader van geplande civieltechnische werken (voornamelijk de A2-uitbreiding in Echt-Susteren) die van substantiële invloed zullen zijn op het werkaanbod bij de Omgevingsdienst. Mogelijk zal extra capaciteit nodig zijn om alle vergunningaanvragen die zullen volgen en het te organiseren toezicht, te kunnen behappen. - Momenteel vindt er overleg plaats tussen de Veiligheidsregio Limburg Noord (afdeling risicobeheersing), de Omgevingsdienst en de drie gemeenten over de verdeling van de brandpreventietaken en de procesmatige afstemming tussen deze organisaties. Mogelijk volgen hieruit consequenties voor de toekomstige onderlinge samenwerking tussen deze ketenpartners. Er wordt een bestuurlijke memo voorbereid die eind 2025, begin 2026 zal worden voorgelegd aan het Dagelijks Bestuur van het Servicecentrum. Pagina 13 van 36 - De gemeenten zullen de komende jaren intensief aan de slag gaan met het opstellen van omgevingsplannen.
De advisering vanuit de MER Omgevingsdienst en ODNML is daarbij onontbeerlijk. Van belang is dat de uitvraag voor het leveren van deze specialistische adviezen met de nodige coördinatie en afstemming tussen de drie gemeenten, MER Omgevingsdienst en ODNML plaatsvindt. Dit is van belang om te voorkomen dat onze specialisten in voorkomende gevallen ‘overvraagd’ worden en bijgevolg de adviezen niet tijdig kunnen aanleveren. 5 Bedrijfsvoering In 2027 staat het integraal denken en doen binnen de teams voorop. Dit vraagt bij uitstek voor bedrijfsvoering om projecten, activiteiten en nieuwe beleid vanaf de start team overstijgend en/of voor en met input uit de 4 MER organisaties aan te pakken. De ontwikkelingen worden per team geschetst, maar nadrukkelijk met deze integrale gedachte aangevlogen. Binnen de teams is ook zichtbaar voor de algemene ontwikkelingen, zoals benoemd in hoofdstuk 2. 5.1 Financiën Financieel pakket en financiële functie Het werken met het nieuwe financiële pakket Unit4 ging bij de start gepaard met gewenning aan nieuwe processen (o.a. gelet op Rechtmatigheid), nog niet volledig gebruik maken van geautomatiseerde functionaliteit, problemen met rapportages en verschillende ‘kinderziektes’. In 2026 wordt gericht verder ingezet op het uniformeren en optimaliseren van processen en het automatiseren/digitaliseren van financieel-administratieve processen.
Door het werken met/ invoeren van een ‘verplichtingenadministratie’ zal in 2027 een nog betrouwbaarder en actueler inzicht gegeven kunnen worden in de budgetuitputting en hiermee ook in de financiële positie. Dit laatste is zeker niet onbelangrijk gelet op de forse (financiële en inhoudelijke) opgaven waar de gemeenten voor staan; hierdoor wordt het krijgen van inzicht in en grip op de financiële positie steeds belangrijker. Voornoemde betekent ook iets voor de opbouw/samenstelling van de financiële functie. In de komende 5 jaren (zie ook het rapport van het A&O fonds) zullen we een accentverlegging van het efficiënt en effectief uitvoeren van de administratie naar het verder verstevigen van de adviesrol en hiermee ook kwaliteitsverbetering en procesverbetering een impuls geven en vaker uitvoeren van financiële/bedrijfseconomische analyses voor management en bestuur. Dit past ook in de doorontwikkeling van de financiële functie, van financieel adviseur tot als sparringpartner adviseren over de financiële impact van grote projecten en beleidsontwikkelingen. Van controles en rapportages achteraf, gaan we naar gidsen vooraf. Veel meer op data gebaseerd. Digitaliseren P&C cyclus Het huidige proces van totstandkoming van de P&C documenten (kadernota, begroting, tussentijdse rapportages en jaarrekening) is op onderdelen erg arbeidsintensief en foutgevoelig.
Het doel is om het P&C proces digitaal en meer lean en smart in te richten en minder foutgevoelig te maken. Hierbij kunnen allerhande zaken worden opgepakt. Er wordt gewerkt met koppelingen naar de bronbestanden waarmee de samenhang tussen de verschillende documenten automatisch wordt bewaakt. Dit moet ook de mogelijkheid bieden om de P&C documenten digitaal en op een Pagina 14 van 36 overzichtelijke wijze te rapporteren aan MT, College, Raad én ook aan de burger. De inzet is om door middel van startsessies in het voorjaar van 2026 tot een gezamenlijke oriëntatie op dit onderwerp te komen, zodat na basis op orde /doorontwikkeling van Unit4 (in 2027) stappen op dit vlak kunnen worden gezet. Doorontwikkeling Rechtmatigheidsverantwoording / Fiscaliteit (TCF) Met de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording stond in eerste instantie de focus op financiële rechtmatigheid. De volgende stap was het richten op ‘fiscale rechtmatigheid’ (Tax Control Framework). Medio 2024 is een fiscale nulmeting uitgevoerd; uit deze fiscale nulmeting blijkt dat op een aantal fiscale thema’s onvoldoende fiscale borging aanwezig is. Hierdoor lopen de MER organisaties ongewenste fiscale, en daarmee financiële, risico’s. Deze risico’s zijn vooralsnog niet voldoende afgedekt of geborgd.
Aanleiding voor deze fiscale nulmeting waren onder meer de fiscale ontwikkelingen op het gebied van horizontaal toezicht (TCF). Een solide TCF bestaat uit beheersmaatregelen die gezamenlijk zorgen voor een borging van de fiscaliteit binnen de gemeenten en de MER. De beheersmaatregelen passen bij voorkeur binnen de lopende processen van de gemeenten en MER waar de fiscaliteit integraal onderdeel van uitmaakt. Een TCF is geen op zichzelf staand product, maar een samenstel van gedetailleerde acties die zoveel mogelijk opgaan in de reguliere werkafspraken en procedures. Vanuit de fiscale nulmeting worden in 2025 en 2026 met externe ondersteuning meerdere vervolgacties opgepakt door de MER organisaties. Hierbij is ook intern formatie vrijgemaakt om ‘advisering fiscaliteit’ op te kunnen pakken. Vanaf 2027 zal verankering van deze werkwijze aan de orde zijn. Formatief/ financieel gezien worden hier geen meerlasten voorzien. Inkoopadvies Al meerdere jaren is ‘inkopen en aanbesteden’ een genoemd aandachtsveld vanuit de accountantscontrole, omdat er o.a. niet gewerkt wordt met een centraal contractenregister. Het centraal registreren van aanbestedingen en contracten draagt bij aan een actief signalerende functie op het gebied van aanstaande aanbestedingen, hetgeen ook de planbaarheid van uit te voeren aanbestedingen verhoogt.
Landelijke gegevens benadrukken de risico’s bij aanbestedingen vanuit rechtmatig handelen. Binnen de 3 MER gemeenten spelen dezelfde aandachtspunten. Daarom wordt voorgesteld een gezamenlijke inkoopfunctie voor de 4 MER organisaties (startend met SC MER zelf) in te richten, voor onderstaande taken: Advisering/ ondersteuning van budgethouders/ projectleiders bij inkopen en aanbesteden; Inrichting van een centraal contractenregister; Actualisatie inkoop- en aanbestedingsbeleid. Deze inkoopfunctie zal eind 2025 starten en vervolgens kan na het leggen van een goed fundament bij SC MER deze inkoopfunctie ook als ‘kwartiermaker’ voor de toekomstige invulling van de inkoopfunctie voor de 4 MER organisaties dienen. Dit kan dan eind 2026 opgepakt worden. Vanzelfsprekend zal dit in afstemming en samenwerking gebeuren, aangezien de uitgangspositie (o.a. huidige invulling) van de MER-organisaties verschillend is. Vanaf 2027 zal dan gelet op voorgaande sprake kunnen zijn van een gezamenlijke inkoopfunctie voor de 4 MER organisaties als hiertoe besloten wordt. De inschatting hiervan is dat dit formatief vormgegeven kan worden met herverdeling van de huidige geraamde formatie binnen de MER-organisaties.
Pagina 15 van 36 5.2 Informatisering Vanuit de centrale overheid ligt de komende jaren de focus op het beter beschermen van de publieke waarden, de grondrechten van inwoners en het bieden van een betrouwbare en inclusieve digitale dienstverlening in de steeds verder gaande digitale transformatie. Het functioneren van de overheid dient meer open en transpanter te zijn, met oog voor digitale inclusie en toegankelijkheid. Digitalisering dient daarbij meer waarde gedreven en mensgericht te worden vormgegeven. De manier waarop dat de komende jaren dient te gebeuren heeft de centrale overheid beschreven in de Nederlandse Digitaliserings-strategie 2029 (NDS). In de NDS staan zes prioriteiten centraal die ook van toepassing op de lokale overheid en ons als Servicecentrum: 1. Cloud-soevereiniteit; 2. Eén gezamenlijk kader voor data gedreven werken; 3. Een verantwoorde toepassing van AI; 4. Burgers en ondernemers staan centraal in (digitale) dienstverlening; 5. Het versterken van de digitale weerbaarheid en autonomie van de overheid; 6. Digitaal vakmanschap bij de eigen medewerkers en een duidelijke visie voor een moderne digitale werkomgeving. VNG Realisatie heeft de bovengenoemde prioriteiten, samen met andere relevante ontwikkelingen voor gemeenten, zoals nieuwe wet- en regelgeving, opgenomen in de Digitale Agenda Gemeenten 2028 “Regie op één digitale samenleving” (DA 2028).
In deze agenda worden voor een langere periode de relevante ontwikkelingen voor gemeenten vertaald naar een gezamenlijk uitvoeringsagenda. De NDS en de DA 2028 zijn beiden richtinggevend voor het beleid van Informatisering. Op die manier zorgen we ervoor dat nieuwe initiatieven binnen de MER- samenwerking in lijn liggen met de landelijke afspraken. De afgelopen jaren lag de nadruk van het SC MER informatiebeleid op het realiseren van collectieve kostenbeheersing, het ontwikkelen van gemeenschappelijke ICT-voorzieningen, het verder naar de Cloud verplaatsen van het MER-applicatielandschap, de realisatie van het hybride werken-concept en het leggen van de basis voor een toekomstbestendige werkplek. Deze inspanningen hebben geleid tot een solide basis waarop de komende jaren verder gebouwd kan worden. Een basis die ons in staat om vanuit Informatisering gestructureerd en oplossingsgericht een bijdrage te kunnen leveren aan het oplossen van de bovengenoemde uitdagingen waarmee ook de MER-organisaties vandaag de dag worden geconfronteerd. In de onderstaande paragrafen benoemen we de prioriteiten die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de MER-informatievoorziening in 2027 blijft voldoen aan de eisen van deze tijd. Om ervoor te zorgen dat nieuwe ontwikkelingen in co creatie worden vormgegeven, zijn de benoemde prioriteiten nauw afgestemd met de vier MER-organisaties.
Op die manier borgen we dat er aan de voorkant gezamenlijk richting wordt gegeven en er vervolgens ook in de afzonderlijke organisaties het gesprek kan worden gevoerd over haalbaarheid en de te verwachten impact. Dit zorgt ook voor de gewenste verduidelijking van de te verwachten impact voor de vier organisaties. De benoemde prioriteiten zijn gegroepeerd op onze zes centrale thema’s die hieronder worden toegelicht, met inclusief waar relevant binnen een thema een toelichting op de aanvullende middelen (structureel dan wel incidenteel). Een totaaltabel is eveneens opgenomen in hoofdstuk 6.2, waarin ook thema- overstijgende werkbudgetten zijn benoemd. Pagina 16 van 36 5.2.1 Thema Digitaal samenwerken De manier waarop we werken en toegang krijgen tot onze documenten, bestanden en applicaties is continue in verandering. Hybride werken is de norm en vraagt om ICT-middelen die aansluiten bij de aard van het werk. Tegelijkertijd blijven de verwachtingen van medewerkers groeien: zij willen een intuïtieve, veilige en slimme digitale werkomgeving die eenvoudig toegang biedt tot de digitale informatievoorziening. Doorontwikkeling Werkplek van de Toekomst In 2025 hebben we de ingebruikname van het samenwerkingsplatform Microsoft 365 succesvol afgerond. Waarmee een belangrijke eerste stap is gezet richting een moderne digitale informatievoorziening (werkomgeving).
In 2026 en 2027 richten we ons op de realisatie én de strategische doorontwikkeling van de “Werkplek van de Toekomst”. Concreet gaan we ervoor zorgen dat onze digitale werkomgeving aansluit bij de werkplek van de toekomst waarmee we iedereen optimaal faciliteren. In 2026 starten we met de realisatie van het fundament waar we in 2027 op voortbouwen. De focus verschuift dan naar de mogelijkheden die deze nieuwe werkomgeving biedt, zoals moderne ICT- dienstverlening en het gebruik van innovatieve technologieën (AI en robotisering). 5.2.2 Thema Digitale dienstverlening Moderne ICT-dienstverlening De implementatie van de “Werkplek van de Toekomst” en een moderne digitale informatievoorziening vragen om een moderne, eigentijds en toekomstgerichte ICT-dienstverlening. Dat is nodig, niet alleen om het beheer schaalbaar en beheersbaar te houden, maar vooral omdat de manier van werken fundamenteel verandert. In een hybride werkomgeving werken medewerkers flexibel, op verschillende locaties, tijds- en plaats onafhankelijk met uiteenlopende ICT-middelen. Een moderne, slimme en wendbare ICT- dienstverlening is daarbij essentieel: het stelt medewerkers in staat om optimaal te functioneren en zorgt tegelijkertijd voor een veilige, beheersbare en toekomstbestendige ICT-dienstverlenging.
Om hierop in te spelen, breiden we in 2026 en 2027 onze ICT-dienstverlening uit met actuele moderne en slimme oplossingen, waarmee we inspelen op deze en toekomstige ontwikkelingen. We gaan de ICT-dienstverlening nog meer afstemmen op de gebruikers door meer transparantie en regie aan de gebruikers zelf te bieden.
Pagina 17 van 36 Nieuwe aanbestedingen In 2026 en 2027 starten we enkele nieuwe aanbestedingen omdat de huidige overeenkomsten aflopen: 1) Aanbesteding Mobiele Abonnementen: Onze huidige overeenkomst met Odido voor de levering van mobiele abonnementen loopt tot juni 2027. In 2026 dienen we een nieuwe aanbesteding op te starten. 2) Aanbesteding Multifunctionals: Het huidige contract voor multifunctionals en printers loopt af op 30 juni 2027. Om tijdig over te kunnen stappen naar een nieuwe oplossing, starten we in 2026 met de voorbereiding van een nieuwe Europese aanbesteding. 3) Aanbesteding Telecommunicatievoorzieningen: Ons contract met Kreuze Telecom heeft initiële looptijd van vier jaar (1 maart 2028), met de mogelijkheid tot drie verlengingen van telkens één jaar, tot maximaal 1 maart 2031. In 2027 staat een evaluatie gepland om eventueel te verlengen of opnieuw aan te besteden. Programma Dienstverlening Het programma Dienstverlening is in hoofdstuk 2 als overkoepelend programma toegelicht. Informatisering heeft een belangrijke adviserende en ondersteunende rol bij het realiseren van alle activiteiten met een I-component. Gelet op de integraliteit en de impact is het programma opgenomen in het hoofdstuk organisatie en bestuur. De bekostiging van de activiteiten door Informatisering voor het programma verloopt regulier via de begroting van SC MER.
Voor 2027 wordt incidenteel een werkbudget van 150.000 ingezet om de benodigde externe expertise in te zetten binnen de diverse projecten/ implementatie gericht op de invoering van nieuwe wetgeving zoals de Woo (fase 2), de nieuwe Archiefwet, de Wdo, de WMBEV, de Implementatiewet toegankelijkheidsvoorschriften producten en diensten en de Verordening Europese Digitale Identiteit (eIDAS). 5.2.3 Thema Techniek en ICT In 2027 staan er enkele belangrijke vervangingstrajecten op de planning binnen het Thema Techniek en ICT. Deze zijn gericht op zowel technologische vernieuwing als het versterken van onze digitale soevereiniteit. Enerzijds vervangen we verouderde software tijdig, anderzijds beperken we onze afhankelijkheid van grote marktpartijen door te sturen op flexibiliteit, interoperabiliteit en alternatieve oplossingen. Vervangingstraject Kantoorwerkplek In 2027 starten we met de vervanging van de kantoorwerkplekken in de gemeente Echt-Susteren. Deze vervanging sluit aan op de vernieuwbouw van het gemeentehuis en vormt daarmee de eerste concrete fysieke implementatie van de Werkplek van de Toekomst. In deze vernieuwde werkplekomgeving verdwijnen de traditionele kastjes op het bureau (de zogeheten thin-clients) grotendeels, en wordt de overstap gemaakt naar laptops die flexibel op vaste werkplekken met beeldschermen kunnen worden aangesloten.
De ingebruikname van deze nieuwe werkplek in Echt-Susteren fungeert als voorbeeld en referentie voor de geplande vervangingen in de gemeentehuizen van Roerdalen en Maasgouw in 2028. Technologische vernieuwing i.r.t. digitale soevereiniteit In 2025 en 2026 zijn de eerste strategische keuzes gemaakt die ruimte bieden voor technologische vernieuwing en het vergroten van onze digitale soevereiniteit om daarmee controle en zeggenschap te houden over onze digitale infrastructuur, data en technologieën in plaats van afhankelijk te zijn Pagina 18 van 36 van grote marktpartijen. We sturen daarbij op flexibiliteit en de mogelijkheden om wendbaar gebruik te kunnen maken van alternatieve oplossingen. In navolging hiervan vervangen we in 2027 onze huidige oplossing voor het beheren van het netwerk in onze ICT-infrastructuur. En starten we in 2027 met een pilot van VM Essentials (HPE) een alternatieve oplossing voor serverbeheer. Patchmanagement Besturingssystemen In 2027 verloopt de ondersteuning van enkele cruciale (Microsoft) besturingssystemen, waaronder Windows 11. Dit betekent dat na deze datum geen reguliere beveiligingsupdates of ondersteuning meer wordt geboden, wat risico’s met zich meebrengt op het gebied van beveiliging en compliance. Daarom nemen we in 2026 en 2027 passende maatregelen om deze systemen tijdig te vervangen of te upgraden.
Hiermee borgen we de continuïteit van onze dienstverlening, blijven we voldoen aan geldende wet- en regelgeving en zorgen we voor een veilige en actuele digitale werkomgeving. 5.2.4 Thema Cybersecurity en gegevensveiligheid Doorontwikkeling SIEM-SOC In 2024 is een nieuwe SIEM-SOC-oplossing (Security Information and Event Management – Security Operations Center) aanbesteed en geïmplementeerd. Deze oplossing vormt een cruciale schakel in onze informatiebeveiliging en helpt ons om dreigingen tijdig te detecteren, analyseren en waar nodig te mitigeren. De digitale dreiging ontwikkelt zich echter razendsnel. Daarom is het noodzakelijk dat onze SIEM-SOC continu wordt doorontwikkeld en aangepast. Onderzoek monitoring continuïteit en beschikbaarheid ICT-omgeving De huidige monitoringoplossingen bieden beperkt inzicht in de 24/7-beschikbaarheid van onze ICT- omgeving. Ze richten zich met name op het registreren van beschikbaarheid, maar zijn onvoldoende ingericht om bij verstoringen of uitval meldingen te genereren, met name buiten kantooruren en in weekenden. Daarnaast ontbreekt het aan efficiënte monitoring van in gebruik zijnde cloudoplossingen. Dit beperkt onze mogelijkheid om snel te reageren en tijdig maatregelen te nemen om continuïteit en beschikbaarheid van kritieke ICT-diensten te waarborgen. In 2027 onderzoeken we daarom hoe we onze monitoring kunnen doorontwikkelen.
Onderzoek centraliseren toegangscontrolesystemen en –beheer In 2026 starten we een onderzoek om de mogelijkheden te verkennen voor het MER-breed centraliseren van de toegangscontrole systemen en het beheer daarvan. Gezien de verbouwing van het gemeentehuis in gemeente Echt-Susteren en het aanstaande vervangingstraject in de gemeente Maasgouw is een gezamenlijke vervanging binnen de MER-samenwerking logisch. Met de centralisatie van het beheer kan de veiligheid van toegangsbeveiliging beter geborgd worden en kan het beheer efficiënter worden uitgevoerd (vb. 1 pasje voor alle gebouwen). Voor dit onderzoek is er incidenteel 90.000 nodig die na besluitvorming wordt verwerkt in de begrotingswijziging 2026. Programma Gegevensveiligheid In 2025 hebben we aan de hand van de MER brede nulmeting gegevensveiligheid een nieuw ambitieniveau bepaald op het gebied van gegevensveiligheid en een plan van aanpak gemaakt voor 2026 en 2027. Op basis van de meting ondersteunen we de MER-organisaties om risicogericht de geplande verbetermaatregelen door te voeren. Onderdeel van de geplande verbetermaatregelen is om stapsgewijs de Cyberbeveiligingswet en de AI Act in 2026 en 2027 te implementeren.
Pagina 19 van 36 5.2.5 Thema Smart technologie en innovatie Onderzoek uniformering en modernisering MER-applicatielandschap De huidige ontwikkelingen op geopolitiek vlak vragen om de vorming van beleid hoe te anticiperen op geopolitieke verschuivingen, de toenemende afhankelijkheid van leveranciers & technologiebedrijven en de toename van cyberdreigingen. Welke scenario's en strategische risicoafwegingen zijn er voor de toekomst en wat zijn de gevolgen van de keuze die we daarin zullen moeten maken om de soevereiniteit van clouddiensten en databeheer te borgen. Vooral ook ten aanzien van de gegevensveiligheid van het dataverkeer met en tussen externe cloudoplossingen. De komende jaren zal de actualiteit van het MER-applicatielandschap opnieuw tegen het licht worden gehouden en zal er een verdere uniformering plaatsvinden. Dit volgt uit het herijkte informatiebeleid, de bovengenoemde ontwikkelingen rond Cloud/datasoevereiniteit, en de herijkte standaard die wij stellen om ons applicatielandschap te laten voldoen aan de eisen van deze tijd. Dit is ook nodig gezien de gestelde ambitie rond de centralisatie van het functioneel beheer zoals dat in de volgende paragraaf nader wordt toegelicht. Hierbij houden we voor 2026 (BW 26-01) incidenteel rekening met inzet van externe expertise (100.000), ook in aanloop naar centrale organisatie functioneel beheer.