CConstaterende datEcht-Susteren
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarverslag RESNML 2025

Gemeenteraad 16 december 2026, gemeente Echt-SusterenBij agendapunt: Jaarverslag RESNML 2025 en conceptbegroting 20279.667 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Jaarverslag 2025 RES Noord- en Midden Limburg Inhouds- opgave Inleiding Vertegenwoordiging en samenwerking Ontwikkelgroep energiesysteem Ontwikkelgroep warmte Ontwikkelgroep besparing Ontwikkelgroep communicatie & participatie De kracht van samen Data & monitoring Organisatie en samenwerking Financiële verantwoording Bijlage 1 - samenwerkingen Bijlage 2 - Kennissessies Bijlage 3 - Begrippenkader Bijlage 4 - De kracht van samen De RES Noord- en Midden-Limburg (RES NML) is een samenwerkingsverband van gemeenten, provincie, netbeheerders en andere regionale partners. Binnen deze samenwerking werken partijen gezamenlijk aan de energietransitie in de regio. De RES NML is daarbij geen nieuwe bestuurslaag, maar een efficiënte samenwerkingsstructuur waarin kennis, capaciteit en regionale belangen worden gebundeld. Door samen op te trekken kunnen gemeenten en partners beter inspelen op ontwikkelingen binnen het energiesysteem en gezamenlijk werken aan oplossingen voor regionale vraagstukken. 2025 stond voor de RES Noord- en Midden-Limburg in het teken van het verder concretiseren van de regionale aanpak van de energietransitie. Waar eerdere jaren vooral waren gericht op het ontwikkelen van richting en kaders, lag in 2025 de nadruk op het ondersteunen van gemeenten en partners bij de verdere uitwerking en toepassing van deze kaders.

Daarbij verschoof de focus steeds duidelijker naar het functioneren van het decentrale energiesysteem en de vraag hoe dit systeem, binnen de bestaande beperkingen, slimmer kan worden benut. Een belangrijke stap hierin was het opstellen van het eerste regionale energiebeeld. Dit energiebeeld biedt inzicht in de ontwikkeling van het energiesysteem in Noord- en Midden-Limburg en helpt om vraagstukken rond opwek, infrastructuur, warmte en energiedragers beter in samenhang te bekijken. Daarmee vormde het energiebeeld in 2025 een belangrijke basis voor monitoring, sturing en beleidsontwikkeling binnen de regio. Inleiding “Energie is altijd een gegeven geweest maar het wordt voor bedrijven en inwoners steeds belangrijker om dit te regelen. Het energiebeeld kan helpen om deze boodschap in de regio te laten landen.” - Wethouder Loganathan, gemeente Roermond Energiebeeld 1.0 als basis voor het regionale energiesysteem Start MCO (woningisolatie) met ontzorging voor inwoners Datatool ontwikkeld en gekoppeld aan landelijke RES-monitoring Actieve bijdrage aan pMIEK met prioritaire infrastructuurprojecten Resultaten in lobby energie-infrastructuur, o.a. 380 kV Boxmeer Start netwerk Energiedragers en versterking regionale samenwerking Inzet op ‘beter benutten’ en regie op ‘stations at risk’ Samenvatting: 2025 in één oogopslag Ondanks deze dynamiek zijn in 2025 belangrijke stappen gezet.

Zo is het regionale energiebeeld 1.0 opgesteld en is een datatool ontwikkeld die aansluit bij de landelijke systematiek van NP RES. Hiermee is een belangrijke stap gezet in het versterken van monitoring en sturing. Ook is de Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak (MCO) binnen het Nationaal Isolatie Programma daadwerkelijk van start gegaan. Daarnaast zijn resultaten geboekt in de regionale en landelijke positionering, zoals de succesvolle lobby voor opname op de versnellingsagenda voor energie- infrastructuur, gerichte inzet op het beperken van vertraging bij station Boxmeer, het agenderen van waterstofaftakkingen en de versterkte samenwerking rond energie- infrastructuur in Midden-Limburg (o.a. Maasbracht). Mijlpalen in 2025 De maatschappelijke en politieke context bleef in 2025 sterk in beweging. Dit vroeg om intensieve afstemming met netbeheerders en een actieve rol richting provincie en Rijk. De RES NML heeft onder andere inhoudelijk gereageerd op het investeringsplan van de netbeheerder en actief lobby gevoerd voor versnelling van infrastructuur, met specifieke aandacht voor het beperken van vertraging op het 380 kV-station Boxmeer. Daarnaast zorgden landelijke verkiezingen en de aanloop naar lokale verkiezingen voor een veranderend speelveld.

Ontwikkelingen met impact “Samenwerken geeft energie in de regio Noord- en Midden Limburg.” - Wethouder Pollux, gemeente Venlo, Voorzitter RES NML Discussies over de rol en het voortbestaan van de RES’en, onder andere naar aanleiding van de motie over het behoud van de RES-structuur, en de doorvertaling van de RES naar bredere energiebeelden vroegen om extra communicatie en duiding richting bestuurders en partners. Ook de ontwikkeling naar een nieuw Nationaal Programma Energiesysteem had invloed op het werk van de RES NML. Vanuit de rijksopgave wordt toegewerkt naar een nieuwe structuur en visie voor het energiesysteem, waarop de regio in 2025 al heeft geanticipeerd. Een bepalende factor in 2025 bleef de aanhoudende netcongestie. De toenemende druk op het elektriciteitsnet en de aanwijzing van zogenoemde 'stations at risk' maakten duidelijk dat nieuwe opwek alleen niet voldoende is. In 2025 is daarom sterker ingezet op slim gebruik, afstemming en fasering binnen het energiesysteem. Deze realiteit vormde een belangrijk uitgangspunt voor keuzes en prioriteiten binnen alle thema’s van de RES. Ook organisatorisch was 2025 een belangrijk jaar. Het projectmatig werken is verder doorgevoerd, waardoor resultaten beter worden geborgd en inzichtelijker zijn voor partners.

Daarnaast zijn structurele partnergesprekken geïntensiveerd om beter aan te sluiten bij de uiteenlopende behoeften van gemeenten. Tegelijkertijd is gewerkt aan het versterken en verbreden van het regionale netwerk, onder andere via de opbouw van het netwerk Energiedragers. Keuzes en bijsturingDaarnaast zijn resultaten geboekt op het gebied van regionale samenwerking en belangenbehartiging. Zo heeft de regio actief bijgedragen aan de versnellingsagenda voor energie- infrastructuur, is intensief gelobbyd om vertragingen rond de 380 kV-verbinding bij Boxmeer te beperken en is de samenwerking in Midden-Limburg rondom de ontwikkeling van het energiesysteem en de energie- infrastructuur, onder andere rond Maasbracht, verder versterkt. Ook zijn stappen gezet om kansen rond waterstofinfrastructuur en andere energiedragers in de regio onder de aandacht te brengen en verder te verkennen. Op organisatorisch vlak is het projectmatig werken verder verankerd en zijn samenwerkingen verstevigd, onder andere binnen het Bestuurlijk Overleg Energievoorziening en Infrastructuur (BO EVI), waarin provincie Limburg, Limburgse gemeenten en netbeheerders TenneT, Enexis en Gasunie samenwerken binnen het Landelijk Actieprogramma Netcongestie. Daarnaast zijn de eerste structurele afspraken gemaakt met externe partners en is de voortgangsrapportage voor NP RES opgeleverd.

Met de verdere opbouw van het netwerk Energiedragers is bovendien een basis gelegd voor bredere betrokkenheid en kennisdeling in de regio. 2025 was ook een jaar waarin bewuste keuzes nodig waren. De komst van nieuwe regionale middelen vroeg om flexibiliteit in de inzet van budgetten. De aanwijzing van 'stations at risk' maakte het voor gemeenten noodzakelijk om projecten en ambities opnieuw te wegen in het licht van beschikbare netcapaciteit. Tegelijkertijd is nadrukkelijk gestuurd op maatwerk en het bijschakelen op vragen van gemeenten en partners. Ook de effecten van het nieuwe Nationaal Programma Energiesysteem vroegen om strategische afstemming en bijsturing. Een belangrijke inhoudelijke lijn in 2025 was de versterkte inzet op beter benutten van het energiesysteem. In plaats van uitsluitend te sturen op uitbreiding van infrastructuur, is nadrukkelijk gekeken naar hoe bestaande netcapaciteit slimmer ingezet kan worden. Dit vraagt om nieuwe vormen van samenwerking, prioritering en afstemming tussen gemeenten, netbeheerders en gebruikers van het net. De RES NML heeft hierin een regierol gepakt, onder andere door het vraagstuk van 'stations at risk' regionaal te agenderen en te werken aan gezamenlijke handelingsperspectieven. Deze inzet droeg in 2025 bij aan het creëren van handelingsperspectief voor woningbouw, economische ontwikkeling en maatschappelijke opgaven.

Daarmee vormt 2025 een logisch vervolg op 2024. Waar eerder vooral knelpunten zichtbaar werden, zijn in 2025 de eerste stappen gezet richting handelingsperspectief. De focus verschoof van signaleren naar doen: het benutten van bestaande ruimte, het maken van scherpe keuzes en het ontwikkelen van een uitvoeringsgerichte aanpak. De energietransitie vraagt om keuzes die de schaal van individuele gemeenten vaak overstijgen. Regionale samenwerking maakt het mogelijk om kennis, capaciteit en belangen te bundelen en gezamenlijk richting te geven aan ontwikkelingen in het energiesysteem. Voor gemeenten betekent dit dat zij beter worden ondersteund bij complexe vraagstukken rond energie-infrastructuur, warmte, energiebesparing en nieuwe energiedragers. Voor bedrijven en inwoners biedt regionale samenwerking meer duidelijkheid over de richting van het energiesysteem en de kansen die daaruit voortkomen. Tegelijkertijd vraagt de energietransitie om tempo. Dat vraagt om samenwerking tussen overheden, netbeheerders, bedrijven en maatschappelijke partners. De RES Noord- en Midden Limburg vervulde hierin een verbindende rol door regionale belangen te agenderen, partners samen te brengen en kennis en projecten te bundelen.

“Laten we er samen voor gaan om het grote potentieel van de regio maximaal te benutten.” - Wethouder Splinter, gemeente Bergen Logisch vervolg op 2024 Het energiesysteem volgt geen bestuurlijke grenzen. Investeringen in infrastructuur, nationale regelgeving en provinciale prioritering bepalen in hoge mate wat in Noord- en Midden-Limburg mogelijk is. Actieve vertegenwoordiging op deze tafels is daarom een randvoorwaarde voor regionale uitvoering. In 2025 heeft de RES Noord- en Midden Limburg deze rol nadrukkelijk ingevuld. Niet alleen door deel te nemen aan provinciale en landelijke overleggen, maar door actief inhoudelijke inbreng te leveren en regionale belangen strategisch te positioneren. Vertegenwoordiging en samenwerking De RES NML heeft samen met gemeenten in beeld gebracht wat woningbouw, economie en mobiliteit betekenen voor het energiesysteem. Die integrale benadering is gedeeld met de provincie en de netbeheerders en heeft bijgedragen aan de prioritering binnen de provinciale investeringsagenda. De regio was actief betrokken bij de totstandkoming van het Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur, Energie en Klimaat (pMIEK) en leverde inhoudelijke input op beoordelingscriteria en projectselectie. Hierdoor zijn regionale vraagstukken zichtbaar en zwaarwegend meegewogen in investeringsbesluiten.

Ook bij dossiers als 'stations at risk' en grote infrastructuurprojecten heeft de RES NML een coördinerende en verbindende rol gespeeld, onder meer richting ministerie, netbeheerders en provincie. Waar nodig is gerichte lobby ingezet om vertraging te voorkomen en randvoorwaarden voor regionale ontwikkeling te borgen. Provinciale positionering Op nationaal niveau vertegenwoordigde de RES NML de regio binnen het Nationaal Programma RES en diverse landelijke werkgroepen. Via de VNG- commissie Energie en het G40-netwerk is input geleverd op rijksniveau en zijn regionale en stedelijke belangen onder de aandacht gebracht. Daarnaast is ingezet op positionering binnen nationale versnellingsagenda’s voor energie-infrastructuur en toekomstige netwerken, waaronder waterstof. Hiermee is Noord- en Midden- Limburg stevig verankerd in landelijke trajecten en pilots. De regio wordt provinciaal en nationaal actief gevraagd om inbreng te leveren en ziet haar voorstellen terug in beleidsvorming en investeringskeuzes. Nationale vertegenwoordiging “Het rijk gaat over de hoofdinfrastructuur, terwijl bijvoorbeeld de verduurzaming van de woningbouw en historische kernen bij de gemeente landt.

In het energiesysteem zijn deze aspecten gelinkt.” - Wethouder Blomen, gemeente Maasgouw, In 2025 is concreet gewerkt aan: Gemeentelijke woningbouw-, economische en mobiliteitsambities vertaald naar regionale impact op het energiesysteem. Deze integrale analyse ingebracht bij provincie en netbeheerders. Actief deelgenomen aan de totstandkoming van het pMIEK, inclusief: inhoudelijke input op beoordelingscriteria en projectselectie. Een coördinerende rol vervuld bij dossiers als: ‘stations at risk’ grote energie ‑ infrastructuurprojecten. Gerichte lobby richting Rijk, provincie en netbeheerders ingezet om vertragingen te beperken. De regio vertegenwoordigd binnen: Nationaal Programma RES landelijke werkgroepen VNG ‑ commissie Energie en G40 ‑ netwerk. Noord- en Midden Limburg gepositioneerd binnen nationale versnellingsagenda’s, o.a. waterstof. Wat hebben we in 2025 concreet gedaan? De regio Noord- en Midden-Limburg was in 2025 actief vertegenwoordigd op provinciaal en nationaal niveau. Regionale belangen zijn daarbij zichtbaar ingebracht in verschillende trajecten, onder andere in de prioritering van energie-infrastructuur en beleidsvorming rond het energiesysteem. Dit heeft bijgedragen aan een stevige positionering van de regio in lopende en toekomstige trajecten. Tegelijkertijd vraagt effectieve vertegenwoordiging om een helder mandaat en tijdige interne afstemming.

De complexiteit en snelheid van besluitvorming maakten een goede interne afstemming essentieel. De inzet in 2025 onderstreept het belang van actieve positionering om regionale uitvoeringskracht te borgen, met blijvende aandacht voor het goed vertegenwoordigen van gezamenlijke belangen. Reflectie “Een sterke regio en uitwisseling van kennis en expertise op regioniveau is essentieel voor een krachtige lobby en positionering richting andere overheden.” - Wethouder Peperzak, gemeente Gennep Ontwikkelgroepen Dit hoofdstuk laat zien hoe het regionale energiebeeld in 2025 daadwerkelijk is vertaald naar ondersteuningsactiviteiten. Het regionale energiebeeld vormde de inhoudelijke basis voor de input van de regio voor zowel de Provinciale Energievisie als het pMIEK. De structurerende keuzes uit het energiebeeld, zoals fasering, systeemintegratie en prioritering, zijn verwerkt in de inhoudelijke onderbouwing van projecten. Daarmee fungeerde het energiebeeld als adviesgevend kader voor concrete investeringsbeslissingen. Ontwikkelgroep Energiesysteem Noord- en Midden-Limburg werd bovendien pilotregio voor een gebiedsgerichte aanpak. Het energiebeeld 1.0 geldt hierbij als vertrekpunt voor gebiedsgerichte systeemoptimalisatie. Het centrale uitgangspunt in 2025 was de ontwikkeling van een betaalbaar en robuust decentraal energiesysteem.

Dat vroeg om gelijktijdige inzet op infrastructuur, flexibiliteit en lokale optimalisatie. Naast uitbreiding van infrastructuur is in 2025 nadrukkelijk gekeken naar slimmer gebruik van het bestaande net. Onderzoek naar opslagmogelijkheden, inventarisatie van batterijlocaties en verkenning van grootschalige opslag droegen bij aan inzicht in systeemflexibiliteit. Infrastructuur en monitoring Binnen het pMIEK is samen met netbeheerders, provincie en gemeenten gewerkt aan een inhoudelijke prioritering van projecten. De RES NML ontwikkelde een monitoringssystematiek waarmee voortgang structureel inzichtelijk wordt en bestuurlijke knelpunten tijdig kunnen worden geadresseerd. Flexibiliteit en opslag Hiermee is de koppeling tussen regionale ambities en fysieke realisatie versterkt. Projecten als het Oost-oever traject, Energieke Peel en de regionale waterstofaftakking maken onderdeel uit van deze samenhangende aanpak. “Om het handelingsperspectief zo groot mogelijk te houden zetten we als omgeving in op een zo divers mogelijke energiemix. Dit voorkomt een lock-in.” - Wethouder Rodoe, gemeente Mook en Middelaar Kennisdeling over nieuwe contractvormen, cable pooling en energiedelen ondersteunde gemeenten en bedrijventerreinen bij efficiënter netgebruik.

De samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven rond de zoutwarmtebatterij versterkte de innovatieve component van het energiesysteem. Door kennissessies en een gezamenlijke subsidieaanvraag is technologische ontwikkeling gekoppeld aan regionale toepassing. Decentrale optimalisatie De ontwikkeling van een decentraal systeem kreeg concreet vorm via energiegemeenschappen en energyhubs. Denk hierbij aan de opzet van een energiegemeenschap in Leudal en de ontwikkelingen binnen Energyhub op bedrijvenpark Pannenweg (Nederweert). De RES NML faciliteerde kennisdeling, ondersteunde gemeenten met instrumenten en vervulde een trekkersrol binnen werkspoor 3 (BO EVI). Ook op het gebied van energieplanologie, regelgeving (RED III) en de plaatsing van trafo- huisjes is inhoudelijke ondersteuning geboden. Daarmee is niet alleen beleid ontwikkeld, maar ook uitvoerbaarheid vergroot.

“Door slim gebruik te maken van onder andere energiehubs en lokaal opgewekte energie efficiënter te delen, creëren we een flexibel en betrouwbaar energiesysteem waarbij wij het maximale uit de beschikbare infrastructuur halen.” - Wethouder Meuwissen, gemeente Echt-Susteren Traject Rol van de RES NML Pilot gebiedsgerichte aanpak Regie en uitvoerend Zoutbatterij Regie en verbindend Opstellen pMIEK Faciliterend en uitvoerend Waterstofaftakkingen Faciliterend en verbindend Kwaliteitsbudget natuurinclusieve opwek Regie en uitvoerend Energieplanologie Faciliterend en verbindend Trafo-huisjes aanpak Regie, faciliterend en verbindend Oost-oever traject Regie en uitvoerend Wat hebben we in 2025 concreet gedaan? In 2025 is concreet gewerkt aan: De vertaling van het Energiebeeld 1.0 naar uitvoerbare keuzes. Deelname als pilotregio gebiedsgerichte aanpak energiesysteem. Prioritering van energie ‑ infrastructuurprojecten binnen het pMIEK. Onderzoek naar en inventarisatie van: batterijopslag grootschalige opslag systeemflexibiliteit. Regie en/of uitvoering bij concrete trajecten zoals: Oost ‑ oever traject Energieke Peel waterstofaftakkingen trafohuisjes ‑ aanpak. Kennisdeling over: nieuwe contractvormen cable pooling energiedelen. Samenwerking met TU Eindhoven rond de zoutwarmtebatterij, inclusief: kennissessies gezamenlijke subsidieaanvraag.

Facilitering van energiegemeenschappen en energyhubs (o.a. Leudal, Pannenweg). Gemeenten ondersteund bij energieplanologie, RED III en uitvoerbaarheid. Rol van de RES NML De rol van de RES NML varieerde per traject: Deze flexibiliteit onderstreept de rol van de RES NML als systeemregisseur. In 2025 werd duidelijk dat netcongestie een structureel vraagstuk is. Vertragingen in investeringsplannen en stagnatie in nieuwe opwekprojecten tonen aan dat de opgave na 2030 complexer wordt. Hoewel de RES-doelstelling voor 2030 in zicht is, maakte 2025 duidelijk dat netcongestie en systeemontwikkeling structurele aandacht vragen. Wachten op grootschalige oplossingen is geen optie. De urgentie vroeg in 2025 om parallelle ontwikkeling van infrastructuur, flexibiliteit en decentrale optimalisatie. De ontwikkeling van het energiebeeld 1.0 zorgde in 2025 voor meer samenhang in het denken over het regionale energiesysteem en bood een basis voor regionale afwegingen. Reflectie “De energietransitie is breder dan alleen opwek. Het gaat namelijk over opwek, opslag, transport en verbruik. We missen kansen als we alleen naar opwek blijven kijken.” - Wethouder Martens, gemeente Horst aan de Maas, Ontwikkelgroep Warmte Waar warmte in eerdere jaren vooral voorbereidend van aard was, kreeg het thema in 2025 duidelijk meer urgentie en richting.

Nieuwe wetgeving, toenemende netcongestie en de ontwikkeling van gemeentelijke Warmteprogramma’s maakten warmte tot een volwaardige pijler binnen de energietransitie in Noord- en Midden-Limburg. De focus verschoof van verkennen naar voorbereiden op uitvoering. In 2025 is samen met de drie Zuid- Limburgse warmteregio’s een onderzoek gestart naar succes- en faalfactoren van gemeentelijke regelingen richting aardgasloos wonen. Het onderzoek, uitgevoerd door Sweco, richt zich onder andere op collectieve uitrol van (hybride) warmtepompen en moet gemeenten helpen om bewezen werkzame elementen toe te passen in hun eigen aanpak. Daarnaast nam de RES NML actief deel aan de landelijke Leerkring All Electric. Hierdoor konden praktijkervaringen worden ingebracht én opgehaald. Deze combinatie van regionaal onderzoek en landelijke kennisdeling versterkte de inhoudelijke kennisbasis binnen de regio. Individuele oplossingen: leren van wat werkt Netcongestie beïnvloedt warmtekeuzes steeds nadrukkelijker. In bestaande wijken zetten gemeenten stevig in op individuele oplossingen met als eindbeeld all electric, eventueel hybride met hernieuwbaar gas. Dat vraagt om grootschalige uitrol van warmtepompen. De praktijk is echter weerbarstig: juist in gebieden waar uitrol energetisch of maatschappelijk wenselijk is, is het elektriciteitsnet niet altijd toereikend.

Dit vraagt om betere afstemming tussen woningaanpak en netverzwaring. Ook in nieuwbouw wordt de impact zichtbaar. Door het ACM-prioriteringskader ontstond bij gemeenten zorg over toekomstige beschikbaarheid van aansluitcapaciteit. Gemeenten verkenden daarom in 2025 hoe zij netbewust kunnen ontwikkelen: hoe bouw je meer woningen met minder beschikbaar vermogen? Inzet van zeer lage temperatuur (ZLT)-netten en warmteopslag kan hierin mogelijk bijdragen. Warmte en elektriciteit zijn daarmee onlosmakelijk met elkaar verbonden geraakt. Netcongestie als bepalende factor 15 2025 stond voor veel gemeenten in het teken van voorbereiding op het Warmteprogramma. Het ondersteuningsprogramma van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) bood hierbij waardevolle ondersteuning. Zes fysieke en zes online themasessies, aangevuld met bestuurlijke bijeenkomsten, zorgden voor verdieping en eerste kennismaking met relevante onderwerpen. De sessies werden goed bezocht en vormden voor veel gemeenten een belangrijke basis voor verdere uitwerking van hun warmteaanpak. Eind 2025 voerde de RES NML aanvullende clustergesprekken met gemeenten om ervaringen en ondersteuningsbehoeften van gemeenten inzichtelijk te maken. Ondersteuning bij Warmteprogramma’s Naast beleidsontwikkeling is ook inhoudelijk verdiept.

Er is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar warmtenetten gekoppeld aan aquathermie, Kennisontwikkeling en verkenningen waaraan zes gemeenten deelnamen. Dit leidde tot verdere verkenningen, onder andere met het waterschap rond de inzet van rioolwaterzuiveringsinstallaties (RWZI's) als warmtebron. Een gezamenlijke excursie naar Apeldoorn en Harderwijk bood concreet inzicht in praktijkvoorbeelden. Ook warmteopslag kreeg aandacht. Via RVO zijn mogelijkheden verkend en in samenhang daarmee is regelmatig stilgestaan bij de ontwikkeling van de zoutwarmtebatterij als bredere opslagoplossing binnen het energiesysteem. “Er ontstaan complexe afwegingen binnen de energietransitie waar zelfs beleidsterreinen als energie en milieu kunnen botsen.” - Wethouder Meessen, gemeente Nederweert In 2025 is de uitrol van de regionale routekaart groen gas concreet van start gegaan. In meerdere gemeenten – waaronder Mook en Middelaar, Bergen, Gennep, Echt-Susteren, Peel en Maas en Weert – zijn informatieavonden voor agrariërs georganiseerd om informatie op te halen en te delen. In een aantal gemeenten is dit opgevolgd met locatieverkenningen en gesprekken met geïnteresseerde agrariërs. De samenwerking met de provincie is geïntensiveerd om regionale initiatieven goed te laten aansluiten bij de doelstellingen binnen de Provinciale Energiemaatschappij (PEM).

Daarnaast is een gezamenlijk narratief ontwikkeld om gemeenten te ondersteunen bij bestuurlijke keuzes en communicatie. Groen gas ontwikkelt zich daarmee tot een gerichte aanvullende bouwsteen binnen de warmtestrategie, met name waar volledige elektrificatie minder voor de hand ligt. Groen gas Wat hebben we in 2025 concreet gedaan? De RES NML heeft in 2025: Warmte gepositioneerd als volwaardige uitvoeringsopgave. Samen met Zuid ‑ Limburgse regio’s een onderzoek gestart (Sweco) naar: succes- en faalfactoren van gemeentelijke warmte ‑ instrumenten. Actief deelgenomen aan de landelijke Leerkring All Electric. Gemeenten ondersteund bij de voorbereiding van Warmteprogramma’s via: 6 fysieke themasessies 6 online sessies bestuurlijke bijeenkomsten. Eind 2025 clustergesprekken gevoerd om ondersteuningsbehoefte scherper te bepalen. Een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar warmtenetten met aquathermie (zes gemeenten). Verkenningen gestart met waterschap over RWZI’s als warmtebron. Excursies georganiseerd naar Apeldoorn en Harderwijk. Warmteopslag verkend (via RVO en koppeling met zoutwarmtebatterij). De regionale routekaart groen gas in uitvoering gebracht: informatieavonden voor agrariërs locatieverkenningen bestuurlijk en communicatief narratief ontwikkeld. Wat bleek realistisch – en wat nog niet? In 2025 werd duidelijk dat warmte structureel hoger op de agenda staat.

De Energiewet en vooral de Wet Collectieve Warmte (WCW) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) bieden meer duidelijkheid over spelregels en verantwoordelijkheden. Gemeenten investeren zichtbaar in capaciteit en voorbereiding. Tegelijkertijd is ook helder dat grootschalige collectieve oplossingen tijd vragen. In 2025 werd zichtbaar dat collectieve warmteoplossingen vaak een langere voorbereiding vragen en dat gemeenten vooral investeerden in kennisontwikkeling, beleidsvorming en verkenningen. Traject Rol van de RES NML Onderzoek aardgasloos wonen Faciliterend en verbindend Landelijke Leerkring All-electric Verbindend Verkenning Netbewust ontwikkelen Regie en verbindend Ondersteuning bij warmteprogramma's Faciliterend en verbindend Kennisontwikkeling en verkenningen Regie en verbindend Groen Gas Regie, faciliterend en verbindend Rol van de RES NML De rol van de RES NML varieerde per traject: Ontwikkelgroep Besparing Energiebesparing vormt een structureel en onmisbaar onderdeel van de energietransitie. Iedere bespaarde kilowattuur vermindert de druk op het elektriciteitsnet, verlaagt de energiekosten voor inwoners en vergroot de uitvoerbaarheid van de regionale energieopgave. In 2025 is energiebesparing daarom nadrukkelijk benaderd als systeemmaatregel, en niet uitsluitend als een instrument binnen subsidieregelingen.

De inzet richtte zich in 2025 met name op woningisolatie, natuurvriendelijke en biobased toepassingen en het versterken van samenwerking rond energiebesparing. Een belangrijke stap in 2025 was de verdere operationalisering van de Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak (MCO) binnen het Nationaal Isolatieprogramma, waarin elf gemeenten binnen een Coalition of the Willing samenwerken aan het verduurzamen van woningen in onze regio. De Europese aanbesteding voor de ontzorgende partij is succesvol doorlopen en gegund aan het consortium van Duurzaam Bouwloket en Klimaatroute. Met deze stap is een uitvoeringsstructuur ingericht waarin inwoners worden ontzorgd bij het isoleren van hun woning, inclusief ondersteuning bij subsidieaanvragen. Door middel van thematische kennissessies zijn gemeentelijke ambtenaren meegenomen in de werkwijze, keuzes en aandachtspunten van de aanpak. In samenwerking met communicatieadviseurs van gemeenten Woningisolatie: van beleid naar uitvoering (COW) zijn gerichte communicatiemiddelen ingezet om inwoners te activeren.Dit leidde in 2025 tot de eerste adviesgesprekken met bewoners. Daarnaast is in 2025 een eerste stap gezet in de samenwerking met de Provinciale Energiediensten Maatschappij (PEM) om te komen tot integrale ondersteuning bij het verhogen van subsidies voor inwoners die te maken hebben met energiearmoede.

Met deze stappen is de overgang gemaakt van beleidsvoorbereiding naar daadwerkelijke uitvoering. Bij de aanbesteding van de MCO is nadrukkelijk aandacht besteed aan biobased en natuurvriendelijke isolatie. Deze keuze sluit aan bij de ambitie om energiebesparing te combineren met een toekomstbestendige en natuurinclusieve aanpak. Biobased en natuurvriendelijk isoleren “Naast de keuzes die we nu maken, blijven we inzetten op energiebesparing in alle sectoren. De energie die je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken.” - Wethouder Van Daal, gemeente Venray Energiegemeenschappen Binnen de RES NML worden maatregelen die lokaal energiegebruik slimmer organiseren ook beschouwd als onderdeel van energiebesparing. Het gaat daarbij niet alleen om minder verbruik, maar ook om het beter benutten van lokaal opgewekte energie. Dat vermindert de druk op het centrale energienet en draagt bij aan een efficiënter energiesysteem. Energiegemeenschappen kunnen bijdragen aan het efficiënter benutten van lokaal opgewekte energie, met name wanneer opwek en lokaal gebruik beter op elkaar worden afgestemd. De RES NML ziet energiegemeenschappen dan ook als een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van het decentrale energiesysteem en als een manier om lokale baten beter in de regio te laten landen.

In 2025 zijn gesprekken gevoerd met de Provinciale Energiediensten Maatschappij (PEM) over de rolverdeling bij de ondersteuning van energiegemeenschappen. Doel hiervan is overlap in activiteiten te voorkomen en initiatieven zo effectief mogelijk te begeleiden. Daarnaast is gestart met de ontwikkeling van een energiegemeenschaptool. Deze tool maakt op een toegankelijke manier inzichtelijk welke combinaties van opwek en lokaal energiegebruik kansrijk zijn. Daarmee ondersteunt de tool initiatiefnemers in een vroege fase bij het verkennen van haalbaarheid en het ontwikkelen van kansrijke projecten. De uitvoering van energiebesparingsmaatregelen vraagt om nauwe samenwerking tussen verschillende partijen. In 2025 is de afstemming met de PEM verder uitgewerkt, waarbij rollen en verantwoordelijkheden scherper zijn gedefinieerd. Vanuit de gemeenten is daarnaast nadrukkelijk de wens uitgesproken om integraler te werken tussen de verschillende ontwikkelgroepen binnen de RES. Samenwerking en afstemming Met de aanbesteding en start van de MCO is in 2025 een belangrijke uitvoeringsbasis gelegd voor woningisolatie in de regio. De combinatie van ontzorging, communicatie en kennisdeling vergroot de kans dat inwoners daadwerkelijk deelnemen aan isolatieprogramma’s. Tegelijkertijd blijft de opgave groot.

De omvang van de isolatieopgave, de beschikbaarheid van uitvoeringscapaciteit en het blijvend activeren van inwoners vragen om continue inzet. Reflectie “Juist in een vroegtijdig stadium inspelen op behoefte en kansen met lokaal draagvlak is essentieel. Dat leidt tot substantiële opwek, lokaal eigendom en concepten van energiedelen en energiegemeenschappen.” - Wethouder Graef, gemeente Leudal Wat hebben we in 2025 concreet gedaan? De RES NML heeft in 2025: De MCO woningisolatie operationeel gemaakt (11 gemeenten). Europese aanbesteding succesvol afgerond en gegund (Duurzaam Bouwloket / Klimaatroute) en een regionale uitvoeringsstructuur voor woningisolatie ingericht. Gerichte communicatiecampagnes opgezet richting inwoners. De eerste adviesgesprekken met bewoners gestart. Biobased en natuurinclusieve isolatie verankerd in de aanpak. Samenwerking gestart met Provinciale Energiediensten Maatschappij (PEM) rond energiearmoede & afstemming met PEM over ondersteuning van energiegemeenschappen. Start ondersteuning voor energiegemeenschappen.

Traject Rol van de RES NML MCO NIP (COW) Regie en uitvoerend Biobased isoleren (MCO NIP) Regie, faciliterend en uitvoerend Tool Energiegemeenschappen Creëren en faciliteren Samenwerking PEM Verbindend Rol van de RES NML De rol van de RES NML varieerde per traject: Ontwikkelgroep Communicatie & participatie In 2025 werd steeds duidelijker dat communicatie en participatie geen afzonderlijke thema's meer zijn binnen de RES Noord- en Midden Limburg. Ze vormen de verbindende laag onder vrijwel alle ontwikkelgroepen: van het energiebeeld en energiegemeenschappen tot woningisolatie en groen gas. Sociale duurzaamheid en draagvlak zijn daarmee geen aparte opgaven, maar randvoorwaarden voor uitvoering. De inzet in 2025 stond in het teken van het organiseren van deze “kracht van samen” – inhoudelijk, organisatorisch en communicatief. De verkenning naar sociale duurzaamheid uit 2023 (meedoen, meeprofiteren, kunnen betalen) vormde het vertrekpunt voor verdere borging in 2025. Tijdens het Algemeen Overleg in maart is met gemeenten besproken hoe dit thema het beste georganiseerd kan worden. De meerderheid gaf aan geen behoefte te hebben aan een aparte uitvoeringsstructuur, maar wel aan kennisdeling en praktische ondersteuning. Daarop is gekozen voor een lichte en duurzame aanpak.

Sociale duurzaamheid is verankerd in het regionaal energiebeeld, Sociale duurzaamheid verankerd inclusief leidende principes en KPI’s rond energierechtvaardigheid, brede welvaart en kansengelijkheid. In plaats van een aparte werkgroep wordt het onderwerp geïntegreerd in bestaande processen. Via het platform RES Vooruit worden relevante kennis en praktijkvoorbeelden toegankelijk gemaakt voor gemeenten en andere partners in de regio. De RES NML organiseert ook themabijeenkomsten die aansluiten op de behoeften van gemeenten. Waar nodig biedt de RES NML maatwerkondersteuning, bijvoorbeeld door externe expertise in te schakelen. Deze aanpak sluit aan bij de wens van gemeenten: geen extra structuur, maar gerichte ondersteuning en toepasbare kennis. RES Vooruit Het platform RES Vooruit heeft in 2025 een belangrijke ontwikkeling doorgemaakt. Het platform is vernieuwd en uitgebreid naar Zuid-Limburg en fungeert inmiddels als besloten kennis- en leeromgeving voor alle Limburgse overheidsmedewerkers die werken aan de energietransitie. Met 280 actieve gebruikers groeit het platform uit tot een structurele kennisinfrastructuur binnen de provincie. Hier worden kennissessies, achtergrondinformatie en praktische instrumenten gedeeld, zodat kennis niet versnipperd raakt en gemeenten niet telkens opnieuw het wiel hoeven uit te vinden.

“De energietransitie is niet alleen een technische transitie. Sociale aspecten als draagvlak, energierekening en milieu zijn evengoed belangrijk.” - Wethouder Nijssen, gemeente Peel en Maas Energiedragers In 2025 is gestart met Energiedragers als regionaal netwerk- en inspiratieplatform voor de energietransitie in Noord- en Midden Limburg. Aanleiding was dat veel kennis en praktijkervaringen in de regio aanwezig zijn, maar versnipperd blijven. Energiedragers bundelt deze kennis en maakt deze direct toepasbaar voor gemeenten en partners, met concrete voorbeelden uit de regio zelf mét contactpersoon en contactgegevens. Daarmee wordt voorkomen dat oplossingen telkens opnieuw worden ontwikkeld en wordt uitvoering versneld. De bijbehorende nieuwsbrief kent een hoge betrokkenheid, met een 170 inschrijvingen in de eerste twee maanden (november en december 2025) en met een openratio van 63%. Daarmee groeit het netwerk niet alleen in bereik, maar ook in betekenis. In 2025 lag de nadruk op opbouw en activatie van het netwerk. De energietransitie is niet alleen een technische of bestuurlijke opgave, maar vooral ook een maatschappelijke. Nieuwe energieprojecten, veranderingen in het energiesysteem en maatregelen rond energiebesparing raken direct aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Heldere communicatie, kennisdeling en goede participatie zijn daarom essentieel voor een succesvolle uitvoering van de regionale energiestrategie. Binnen de RES Noord- en Midden-Limburg vervult de ontwikkelgroep Communicatie en Participatie hierin een verbindende rol. De ontwikkelgroep zorgt ervoor dat kennis wordt gedeeld, partners elkaar weten te vinden en gemeenten worden ondersteund bij het betrekken van inwoners en stakeholders. Daarmee vormt deze ontwikkelgroep een belangrijk onderdeel van de uitvoeringskracht van de regio. De kracht van het regionale netwerk Een belangrijk onderdeel van het werk van de ontwikkelgroep is het organiseren van kennissessies, werksessies en netwerkbijeenkomsten. Deze bijeenkomsten zorgen ervoor dat gemeenten, partners en andere betrokken partijen kennis en ervaringen kunnen uitwisselen en gezamenlijk werken aan oplossingen voor regionale vraagstukken. Deze sessies worden structureel georganiseerd: gemiddeld eens per twee weken, aangevuld met aanvullende bijeenkomsten wanneer actuele ontwikkelingen daarom vragen. Afhankelijk van het onderwerp nemen per bijeenkomst tussen de 20 en 200 deelnemers deel. Daarmee wordt een breed netwerk van professionals, bestuurders, bedrijven en maatschappelijke organisaties bereikt. Door deze structurele kennisdeling blijven gemeenten op de hoogte van ontwikkelingen in beleid, techniek en regelgeving.

Tegelijkertijd ontstaat ruimte om ervaringen uit te wisselen en gezamenlijk te leren van lopende projecten en initiatieven. Kennisdeling en samenwerking “Belangrijk is om de lusten en lasten eerlijker te verdelen. We staan samen aan de lat voor de uitdagende opgaven en met een krachtige regionale samenwerking kunnen we de opgave succesvol realiseren.” - Wethouder Slangen, gemeente Roerdalen Het regionale netwerk dat via de RES wordt opgebouwd en onderhouden, vormt een belangrijke meerwaarde voor de deelnemende gemeenten. Door kennis, contacten en ervaringen op regionaal niveau te bundelen, hoeven gemeenten dit netwerk niet individueel op te bouwen. Gemeenten profiteren daardoor van: toegang tot een breed netwerk van partners, kennisinstellingen en uitvoerende partijen snelle kennisdeling over nieuwe ontwikkelingen en praktijkervaringen ondersteuning bij communicatie en participatie rond lokale projecten versterking van samenwerking tussen gemeenten en andere regionale partners De investering in communicatie, participatie en netwerkvorming komt daarmee ten goede aan alle gemeenten binnen de regio. De energietransitie raakt steeds meer beleidsdomeinen. Denk bijvoorbeeld aan woningbouw, economie, landbouw, mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling.

Een belangrijke opgave binnen de RES is daarom om de energietransitie niet alleen binnen het duurzaamheidsdomein te organiseren, maar ook verbinding te leggen met andere beleidsvelden en partners. De ontwikkelgroep speelde hierin een belangrijke rol door verschillende domeinen en organisaties actief met elkaar te verbinden. Door samenwerkingssessies en thematische bijeenkomsten werdennieuwe partners betrokken en bestaande samenwerkingen versterkt. Dit vergroot de uitvoeringskracht van de regio en helpt om complexe vraagstukken gezamenlijk aan te pakken. De energietransitie breder verbinden Regionale meerwaarde voor gemeenten De belangrijkste les uit 2025 is dat communicatie en participatie niet los te organiseren zijn van inhoudelijke systeemontwikkeling. Ze vormen een rode draad door alle ontwikkelgroepen heen. Of het nu gaat om het energiebeeld, woningisolatie of groen gas: zonder draagvlak, duidelijke communicatie en samenwerking komt het niet van de grond. Door ontwikkelgroepen beter met elkaar te verbinden en communicatie vanaf het begin mee te nemen, ontstaat samenhang. Daarmee werd participatie steeds vaker ingezet als strategisch instrument.

Reflectie Traject Rol van de RES NML Verankering sociale duurzaamheid in regionaal energiebeeld Regie en kaderstellend Doorontwikkeling RES Vooruit en kennisdeling Regie, uitvoerend en faciliterend Organisatie kennissessies, werksessies en themasessies Regie, uitvoerend en faciliterend Maatwerkondersteuning ontwikkelgroepen en gemeenten Faciliterend en verbindend Opbouw netwerk Energiedragers Regie, verbindend en uitvoerend Verbreding netwerk (overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties) Verbindend Wat hebben we in 2025 concreet gedaan? In 2025 is concreet gewerkt aan: Sociale duurzaamheid verankerd in het energiebeeld (principes + KPI’s). Bewust gekozen voor geen extra structuur, maar integratie in bestaande processen. Gemeenten ondersteund via: kennisdeling maatwerkondersteuning externe expertise waar nodig. Het platform RES Vooruit vernieuwd en uitgebreid naar Zuid ‑ Limburg, daarmee doorontwikkeld tot besloten leer- en kennisplatform (±280 gebruikers). Het netwerk Energiedragers opgezet als regionaal inspiratie ‑ en netwerkplatform. Een nieuwsbrief Energiedragers gestart (170 inschrijvingen, 63% open rate). Structureel kennissessies en netwerkbijeenkomsten georganiseerd: gemiddeld eens per twee weken 20–200 deelnemers per bijeenkomst. Gemeenten ondersteund bij communicatie en participatie rond lokale projecten.

Rol van de RES NML De rol van de RES NML varieerde per traject: Het RES NML-portaal is opgeleverd met een nieuwe invoermodule voor gemeentelijke ambtenaren. Hiermee is het proces van dataverzameling vereenvoudigd en beter geborgd binnen de gemeentelijke organisatie. Voor het eerst vond daarnaast een geautomatiseerde data-aanlevering plaats richting het Nationaal Programma RES (NP RES). Zoals gebruikelijk bij een eerste implementatie vergde dit intensieve afstemming en diverse technische quick fixes. De leerpunten uit deze fase zijn vastgelegd in een verbeterlijst, die opnieuw bij ETIL (programmeurs) is uitgezet voor verdere optimalisatie. Naast technische doorontwikkeling is in 2025 ook inhoudelijke verbreding gerealiseerd. Nieuwe werkkaarten en toepassingen zijn ontwikkeld, waaronder de OER-werkkaart, een waterstofwerkkaart en een toetsingskaart voor wind op land. Ook is met gemeenten gewerkt aan de toepassing van de Solar Carport-tool. In werksessies is verkend hoe parkeerlocaties concreet kunnen bijdragen aan duurzame opwek. Samen met de provincie Noord- Brabant zijn hiervoor twee gezamenlijke workshops georganiseerd in Eindhoven, waarmee kennisdeling over regiogrenzen heen is versterkt. Data & Monitoring In 2025 is een belangrijke stap gezet in de professionalisering van data en monitoring binnen de RES Noord- en Midden Limburg.

Waar de RES-monitor in eerdere jaren vooral werd gebruikt voor registratie en verantwoording, is in 2025 nadrukkelijk gewerkt aan doorontwikkeling richting een volwaardig sturingsinstrument. Verbreding van thema’s en toepassingen Een belangrijk inzicht uit 2025 is dat de RES-monitor breder inzetbaar is dan uitsluitend voor zon- en windopwek. Het systeem biedt potentie om integraal zicht te geven op alle vormen van duurzame energieopwek. In 2025 zijn eerste stappen gezet om de monitor breder toepasbaar te maken. “Energie en ruimte wordt voor onze regio steeds belangrijker. De groei van bijvoorbeeld woningbouw en economie vraagt om ruimte en gelijktijdig dient er ook ruimte te zijn voor het energiesysteem.” - Wethouder Van Gemert, gemeente Weert De data uit het monitorsysteem is gebruikt als input voor de jaarlijkse landelijke foto van het NP RES. Daarmee wordt de voortgang van Noord- en Midden-Limburg zichtbaar in vergelijking met andere RES-regio’s. Ook binnen de regio zelf wordt monitoring steeds nadrukkelijker ingezet als spiegel. Het energiebeeld en de onderliggende data bieden inzicht in voortgang, trends en stagnaties. Daarbij is niet alleen gekeken naar doelbereik richting 2030, maar ook naar de ontwikkeling van nieuwe projecten en de mate waarin het projectportfolio op peil blijft.

In 2025 is bovendien een overzicht opgesteld van relevante databronnen voor gemeentelijke ambtenaren. Deze bundeling van bronnen – variërend van warmte en energiebesparing tot systeemdata – stelt gemeenten in staat om zelfstandig analyses uit te voeren en gerichter beleid te ontwikkelen. Monitoring als spiegel Met het RES NML-portaal en de geautomatiseerde aanlevering richting NP RES staat een solide basis. Het systeem is werkbaar en betrouwbaar. Daarnaast richt het huidige dashboard zich primair op de RES-doelstelling. Tijdens de implementatie zijn verbeterpunten vastgesteld op het gebied van integratie, gebruiksgemak en thematische verbreding. Daarmee ontwikkelde data zich verder van verantwoordingsinstrument naar integraal sturingsmiddel. Reflectie Wat hebben we in 2025 concreet gedaan? In 2025 is concreet gewerkt aan: Het RES NML ‑ portaal opgeleverd met nieuwe invoermodule. Voor het eerst geautomatiseerde data ‑ aanlevering richting NP RES gerealiseerd. Technische verbeterpunten geïnventariseerd en uitgezet bij ETIL. Nieuwe werkkaarten ontwikkeld: OER waterstof wind ‑ toetsingskaart. Gemeenten ondersteund bij toepassing van de Solar Carport ‑ tool. Gezamenlijke workshops georganiseerd met provincie Noord ‑ Brabant. Monitoring verbreed van verantwoording naar sturingsinstrument. Overzicht van relevante databronnen voor gemeenten opgesteld.

De belangrijkste conclusie uit 2025 is dat monitoring niet langer uitsluitend ondersteunend is aan beleid, maar steeds nadrukkelijker wordt ingezet bij sturing en besluitvorming In 2025 heeft de RES Noord- en Midden Limburg zich verder ontwikkeld tot een stabiele en wendbare netwerkorganisatie. De regeling biedt ruimte om meer werkzaamheden met eigen personeel uit te voeren, waardoor minder inzet van externe inhuur nodig is. Dit vergroot niet alleen de inhoudelijke continuïteit, maar ook de kostenefficiëntie. Organisatie en samenwerking In 2025 is de samenwerking met de provincie Limburg en de RES ZL verder verdiept. Steeds vaker wordt gezamenlijk opgetrokken in inhoudelijke trajecten en kennisdeling. Deze regionale versterking vergroot de gezamenlijke slagkracht. Ook de samenwerking met externe partners is verbreed. In 2025 is met de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) in pilotvorm geëxperimenteerd, waarbij gerichter werd samengewerkt rond projecten. Versterkte samenwerking Waar de RES in eerdere jaren vooral een platform voor afstemming was, is in 2025 een duidelijke verschuiving zichtbaar naar een projectgerichte organisatie. Er worden steeds vaker concrete projecten opgepakt, zowel voor alle partners gezamenlijk als voor specifieke deelgroepen. Daarmee wordt de meerwaarde van de RES zichtbaarder in de uitvoering.

Tegelijkertijd staat de organisatie voor een nieuwe uitdaging. De doorontwikkeling naar een nieuw nationaal programma energiesysteem, waarin wordt gesproken over energieregio’s, roept vragen op over positionering en governance. Van netwerk naar projectorganisatie “Wij willen vooruit met de zaken waar we als gemeente en regio nu mee kunnen starten, ook wanneer landelijke kaders uitblijven. Daarmee beginnen we met de dingen die sowieso moeten gebeuren.” - Wethouder Roelofs, gemeente Beesel De RES Noord- en Midden Limburg heeft zich altijd onderscheiden door een brede benadering van het energiesysteem. Niet alleen opwek, maar ook infrastructuur, besparing, opslag en ruimtelijke inpassing maken integraal onderdeel uit van de aanpak. Waar andere regio’s deze verbreding nu ook oppakken in het licht van het nieuwe nationale programma, was dit in Noord- en Midden-Limburg al eerder gemeengoed. Daarnaast is in 2025 circa 80% van het regionale bod gerealiseerd. Dat onderstreept dat de regio niet alleen plannen maakt, maar ook daadwerkelijk uitvoert.

Onderscheidend vermogen Financiële verantwoording €805.476 €805.476 Begrotingsonderdeel Personeel Personeelskosten programmamanagement Ondersteunende kosten Onvoorziene externe inhuur Subtotaal afgerond: € 463.022,00 € 194.433,00 € 146.021,00 € 805.486,00 Basistaken Plan MER/koppeling energiebeleid en omgevingswet Monitoring en sturing Uitvoeringsprogramma regionaal energiebeeld Subtotaal afgerond: € 65.000,00 Strategie en innovatie RES VOORUIT Kennissessies/ stakeholder bijeenkomsten Pilots en onderzoeksvragen € 85.000,00 € 20.000,00 € 85.000,00 € 50.000,00 € 35.500,00 € 150.000,00 € 490.500,00 Basispakket ontwikkelgroepen Programma energiesysteem Programma duurzame warmte Programma energiebesparing € 728.290,00 € 462.366,00 € 115.000,00 Programma communicatie en participatie € 235.000,00 Subtotaal afgerond: € 1.540.656,00 Inkomsten Rijksbijdrage Rijksbijdrage - SPUK NPLW* Provinciale bijdrage € 818.487,00 € 342.00,00 € 110.000,00 Totaal Financiële verantwoording Totaal € 2.836.642,00 Bijdrage gemeenten € 1.363.000,00 Begroot (ICT, facilitair, huisvesting, juridisch, inkoop, P&O) Uitgegeven Begroot Bij de financiële afronding van 2025 is vastgesteld dat ondersteuningskosten die de gemeente Venlo maakt die verband houden met de uitvoering van de RES Noord- en Midden Limburg nog niet binnen de bestaande verrekeningssystematiek zijn meegenomen.

Dit zal niet achteraf alsnog over 2025 in de verrekening worden meegenomen. Hiermee kan het boekjaar op een zorgvuldige en transparante wijze, volgens de centrumregeling, worden afgerond. Rijksbijdrage kwaliteitsbudget natuurinclusief 2024 & 2025** € 400.000,00 € 3.033.487,00 € 467.166,29 € 125.675,05 € 53.310,88 € 646.152,22 € 88.290,67 € 00,00 € 10.793,20 € 00,00 € 27.318,00 € 35.656,52 € 00,00 € 162.058,39 € 335.729,25 € 365.103,13 € 68.300,80 € 135.699,68 € 904.832,868 € 1.713.043,47 € 818.487,00 € 365.103,13 € 110.000,00 € 1.442.378,00 Ontvangen € 326.166,00 € 3.062.134,13 * Uitgaven en inkomsten van SpUk's worden bij de definitieve verrekening buiten beschouwing gelaten. Gelden kunnen namelijk meerdere jaren besteed worden en eventueel restant moet aan het Rijk worden terugbetaald. Het resterende saldo van de SpUk's NPLW bedraagt op 31-12-2025 nog €821.385,81 ** Het totale bedrag van €788.499,00, waaronder ook deze € 326.166,00, is nog volledig inzetbaar en is overgeheveld naar 2026 Bijlage 1 Samenwerking met partners in 2025 De RES Noord- en Midden-Limburg werkt samen met een breed netwerk van partners om de energietransitie in de regio mogelijk te maken. Deze samenwerking richt zich op uitvoering, kennisdeling, systeemontwikkeling en belangenbehartiging. Onderstaand overzicht geeft per type partner weer hoe in 2025 concreet is samengewerkt.

Overheden en bestuurlijke partners Provincie Limburg Afstemming over energie-infrastructuur en integraal programmeren (PMIEK) Samenwerking rond monitoring van het energiesysteem en infrastructuur Inbreng in en afstemming met de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) De RES NML is in de lead van werkspoor 3 - Beter benutten Afstemming rond energietransitiebeleid en uitvoeringskracht in de regio Rijk / Rijkswaterstaat / Nationaal Programma RES (NP RES) Afstemming over monitoring, voortgangsrapportages en landelijke kaders Deelname aan landelijke kennisdeling en leertrajecten Doorvertaling van landelijke ontwikkelingen (zoals het Nationaal Programma Energiesysteem) naar de regio Project OER (opwek energie op rijksgronden) VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) Deelname aan adviescommissie energie Inbrengen van regionale ervaringen in landelijke beleidsontwikkeling Verbinding tussen landelijke besluitvorming en regionale uitvoering Netbeheerders Netbeheerders (o.a.

Enexis en TenneT) Structureel overleg over netcongestie en uitbreidingsopgaven Afstemming rond ‘stations at risk’ en prioritering van capaciteit Inbreng vanuit de regio bij investeringsplannen en netuitbreiding Samenwerking rond beter benutten van bestaande netcapaciteit (werkspoor 3) Bestuurlijk Overleg Energievoorziening en Infrastructuur (BO EVI) Provinciale afstemming tussen overheden en netbeheerders Gezamenlijke agendering van infrastructuurvraagstukken Versterking van regionale positie richting landelijke besluitvorming Financiële en economische partners Rabobank/ING Samenwerking op energiegemeenschappen en energyhubs Verkennen van financieringsmogelijkheden en businesscases Betrokkenheid bij regionale sessies en kennisdeling Ondersteuning bij het verbinden van ondernemers aan energieprojecten Samenwerking op het gebied van mobiliteit en laadinfra Ondernemers en bedrijventerreinen Ontwikkeling en verkenning van energyhubs Samenwerking rond beter benutten van energie en flexibiliteit Betrokkenheid bij pilots en regionale werksessies Verkennen van oplossingen voor netcongestie op bedrijventerreinen Agrarische sector LLTB (Limburgse Land- en Tuinbouwbond) Samenwerking rond boeren met energie en nieuwe verdienmodellen Verkenning van kansen voor groen gas en monomestvergisting Betrokkenheid bij vraagstukken rond beter benutten van energie op agrarische bedrijven Organisatie

en deelname aan regionale bijeenkomsten Agrariërs en lokale initiatieven Verkenning van concrete projecten voor groen gas Betrokkenheid bij informatiebijeenkomsten en gebiedsgerichte trajecten Ontwikkeling van initiatieven rondom energieproductie en -gebruik Uitvoerings- en ondersteuningspartners Duurzaam Bouwloket & Klimaatroute Uitvoering van de Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak (MCO) Ondersteuning van inwoners bij woningisolatie en subsidieaanvragen Bijdrage aan communicatie en activering van inwoners Provinciale Energiediensten Maatschappij (PEM) Samenwerking rond energiegemeenschappen Afstemming over rollen en verantwoordelijkheden in ondersteuning Verkenning van inzet op energiearmoede en subsidiemogelijkheden Samenwerking op uitvoeringskracht richting inwoners en initiatieven Kennis- en innovatiepartners TNO en andere kennisinstellingen (TU Eindhoven, Fontys, Radboud Universiteit) Samenwerking op innovatievraagstukken binnen het energiesysteem Verkenning van energieopslag (zoals zoutwabatterijen) en nieuwe technieken Inbreng van kennis in regionale trajecten rond energiedragers en systeemontwikkeling Natuur- en landschapsorganisaties Natuur en Milieufederatie Limburg Aangaande natuurinclusieve opwek Reflectie: de kracht van samenwerking De energietransitie vraagt om intensieve samenwerking tussen overheden, netbeheerders, bedrijven en maatschappelijke

organisaties. De RES NML vervult hierin een centrale rol door: partijen met elkaar te verbinden gezamenlijke vraagstukken te agenderen kennis en capaciteit te organiseren en regionale belangen te vertegenwoordigen Deze samenwerking maakt het mogelijk om, ondanks uitdagingen zoals netcongestie, toch voortgang te boeken op belangrijke maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, economische ontwikkeling en verduurzaming. Bijlage 2 Overzicht kennisdeling 2025 Georganiseerd vanuit de werkgroep communicatie & participatie Datum Thema Doelgroep Fysiek/online Rol van de RES Aantal deelnemers 30-1-2025 Kennissessie: presentatie en introductie zoutbatterij Ontwikkelgroep energiesysteem Fysiek Organisator 25 4-2-2025 kennissessie: trafohuisjes AR & ontwikkelgroep & communicatieadviseurs Fysiek Organisator 36 6-2-2025 Raadsinformatiesessie: regionale energievisie Raadsleden Fysiek Organisator 52 13-2-2025 Gezamenlijke sessie energievisie Alle ontwikkelgroepen Fysiek Organisator 38 13-2-2025 Sessie waterstof Gemeenten/partners/bedrijfsleven Fysiek Organisator 41 18-2-2025 Kennissessie: opstarten duurzaam bedrijvenloket Duurzaamheidsambtenaren Online Organisator 32 26-2-2025 Workshop bewonersactivatie MCO NIP & communicatieadviseurs Fysiek Organisator 26 18-3-2025 Ateliersessie energieke gebiedsontwikkelingen Alle ontwikkelgroepen Fysiek Organisator 29 25-3-2025 Masterclass bewonersactivatie

1 MCO NIP & communicatieadviseurs Fysiek Facilitator 6 27-3-2025 Waterstofsessie (veiligheid vergunningen en ruimtelijke inpassing) Alle ontwikkelgroepen Fysiek Organisator 37 1-4-2025 Werksessie Expertisetafel Alle ontwikkelgroepen Fysiek Organisator 23 22-4-2025 Masterclass bewonersactivatie 2 MCO NIP & communicatieadviseurs Fysiek Facilitator 6 6-5-2025 Kennissessie dataset wind-opwek Ontwikkelgroep energiesysteem Fysiek Organisator 14 5-6-2025 Kennissessie sociale duurzaamheid Alle ontwikkelgroepen Fysiek Organisator 40 26-6-2025 (Bestuurlijke) kennissessie groen gas Alle ontwikkelgroepen en bestuurders en partners Fysiek Organisator 61 1-7-2025 Deep dive: vormgeven aan een nieuw samenspel in de energie- en warmtetransitie Communicatie en participatieadviseurs fysiek Organisator 15 9-7-2025 Themasessie Marketing en communicatie MCO NIP MCO NIP & communicatieadviseurs Fysiek Facilitator 25 2-9-2025 Kennissessie RES NML Energiekansenkaart en monitoringsformat alle ontwikkelgroepen Online Organisator 23 18-9-2025 Sessie mobiliteit - werkspoor 3 stakeholders rondom dit thema Fysiek Organisator 59 23-9-2025 Kennissessie vergunningverlening bij energieprojecten Alle ontwikkelgroepen Online Organisator 25 22-9t /m 20-10 support bij stations at risk Alle ontwikkelgroepen en netbeheerder en veiligheidsregio Online Organisator wekelijks 25 - 30 1-10-2025 RES Vooruit Dag

ochtendprogramma met deepdives met genodigden uit verschillende sectoren Stakeholders Fysiek Organisator 113 1-10-2025 RES Vooruit Dag middag congresprogramma Stakeholders Fysiek Organisator 211 23-10-2025 Themabijeenkomst trafo's - organisatie, ruimtelijke inpassing en communicatie gemeenteambtenaren rond deze thema's Fysiek Organisator 47 30-10-2025 Kennissessie waterschap in het energiesysteem Alle ontwikkelgroepen Fysiek Organisator 33 18-11-2025 Excursie ZLT warmtenetten harderwijk Warmte Fysiek Organisator 20 25-11-2025 Kennissessie Communicatie & Gedragsverandering in de energietransitie Alle ontwikkelgroepen Online Organisator 51 26-11-2025 Sessie mobiliteit - werkspoor 3 stakeholders rondom dit thema Fysiek Organisator 20 27-11-2025 Waterstofsessie met ondernemers Ondernemers Fysiek Organisator 20 11-12-2025 Bestuurlijke kennissessie opslag Bestuurders (+AR leden) Fysiek Organisator 38 Bijlage 3 Begrippenkader Inleiding / Overkoepelend Regionale Energiestrategie (RES) De RES is een samenwerkingsafspraak waarin gemeenten, provincie en waterschap vastleggen hoe zij bijdragen aan het opwekken van duurzame energie en de warmtetransitie, en hoe dit past binnen het regionale energiesysteem.

Bron: Nationaal Programma RES, Rijksoverheid Decentraal energiesysteem Een energiesysteem waarin energie zoveel mogelijk lokaal wordt opgewekt, opgeslagen en gebruikt, in plaats van uitsluitend via grootschalige centrale voorzieningen. Bron: Rijksoverheid / Nationaal Programma Energiesysteem Regionaal energiebeeld Een samenhangend overzicht van vraag, aanbod, infrastructuur en knelpunten in het regionale energiesysteem, dat helpt bij onderbouwde keuzes en prioritering. Bron: RES Noord- en Midden-Limburg / NP RES Energiesysteem Het geheel van opwek, opslag, transport en verbruik van energie, inclusief de technische, ruimtelijke en organisatorische samenhang daartussen. Bron: Nationaal Programma Energiesysteem Netcongestie Een situatie waarin het elektriciteitsnet lokaal of regionaal onvoldoende capaciteit heeft om alle gevraagde of aangeboden elektriciteit te vervoeren. Bron: Autoriteit Consument & Markt (ACM) / Netbeheerders Stations at risk Elektriciteitsstations waarvan wordt verwacht dat zij op korte termijn hun maximale capaciteit bereiken, waardoor nieuwe aansluitingen of uitbreiding niet mogelijk zijn. Bron: Netbeheerders / Landelijk Actieprogramma Netcongestie Beter benutten (van het energiesysteem) Het slimmer inzetten van bestaande netcapaciteit, bijvoorbeeld via flexibiliteit, afstemming en opslag, om netuitbreiding te beperken of uit te stellen.

Bron: Landelijk Actieprogramma Netcongestie Systeemintegratie Het beter op elkaar afstemmen van elektriciteit, warmte, gassen en opslag, zodat het energiesysteem als geheel efficiënter en robuuster functioneert. Bron: Nationaal Programma Energiesysteem Rijksmiddelen / SPUK Specifieke uitkeringen van het Rijk die gemeenten moeten inzetten voor een vastgestelde opgave. Bron: Rijksoverheid Energiedragers Vormen waarin energie wordt opgeslagen en vervoerd, zoals elektriciteit, waterstof, groen gas en warmte. Bron: Rijksoverheid / Nationaal Programma Energiesysteem Vertegenwoordiging en samenwerking Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur, Energie en Klimaat (pMIEK) Een provinciaal programma waarin wordt bepaald welke energie ‑ infrastructuurprojecten prioriteit krijgen en wanneer deze worden uitgevoerd. Bron: Provincie Limburg / pMIEK ‑ handreiking Investeringsagenda energie ‑ infrastructuur Een overzicht van geplande investeringen in energie ‑ infrastructuur, gekoppeld aan regionale en nationale prioriteiten. Bron: Provincies / Netbeheerders Lobby (bestuurlijke context) Het actief onder de aandacht brengen van regionale belangen bij andere overheden of organisaties om besluitvorming te beïnvloeden.

Bron: Algemene bestuurskundige begripsduiding (VNG) Nationaal Programma RES (NP RES) Het landelijke programma dat de 30 RES ‑ regio’s ondersteunt, monitort en verbindt bij de uitvoering van de Regionale Energiestrategieën. Bron: NP RES / Rijksoverheid VNG ‑ commissie Energie Een landelijke commissie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten waarin gemeenten invloed uitoefenen op energiebeleid. Bron: VNG G40 ‑ netwerk Een samenwerkingsverband van circa 40 middelgrote steden gericht op beleidsontwikkeling en belangenbehartiging. Bron: G40 ‑ netwerk Mandaat (in regionale samenwerking) De bestuurlijke bevoegdheid om namens gemeenten of partners besluiten te nemen of standpunten in te brengen. Bron: Algemene bestuurskundige begripsduiding Ontwikkelgroepen – algemeen Ontwikkelgroep Een thematische werkgroep binnen de RES waarin gemeenten en partners samenwerken aan een specifiek onderdeel van de energietransitie. Bron: RES ‑ organisatie Systeemregisseur Een partij die overzicht houdt over het energiesysteem en zorgt voor afstemming tussen aanpakken, projecten en betrokken partijen. Bron: Nationaal Programma Energiesysteem Gebiedsgerichte aanpak Een aanpak waarbij energieopgaven worden uitgewerkt op het niveau van een wijk, dorp of gebied, afgestemd op lokale omstandigheden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://echtsusteren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9930ece6-4342-4728-871e-b61ad3a257d5?agendaItemId=8a380669-27c8-4877-9c85-961745d7e68e