Jaarrekening 2023 deel I
Tekst van het document
In het kader van de Europese Liberation Route, een gedenkroute die door heel Europa van Londen naar Berlijn voert, zijn een vector (gedenkplaatje) en diverse informatiepanelen geplaatst bij de bunker bij Abdij Lilbosch. In 2024 wordt nog een vector geplaatst bij het Kanon in Susteren en wordt verder gewerkt aan een aftakking van de route door Echt-Susteren. Met de werkgroep kleiwarenroute is verdere invulling gegeven aan een nieuwe themaroute die deels door het centrum van Echt gaat voeren en deels in het buitengebied bij
Deel I - 22 -
Gebroek, waar over het voormalige tramspoor met kieplorries de klei vervoerd werd naar dakpannenfabriek De Valk. In 2024 wordt deze route geopend. Duurzaamheid Programmatische aanpak thema duurzaamheid In 2023 is gestart met de programmatische aanpak van duurzaamheid. De energiecrisis en de daarmee samenhangende energiearmoede hebben nog meer duidelijk gemaakt dat duurzaamheid meer is dan het opwekken van duurzame energie. Duurzaamheid heeft te maken met gedrag, raakt de leefomgeving, leefbaarheid en toekomstbestendigheid van onze inwoners, verenigingen, ondernemers en stichtingen. Zowel maatschappelijke, als sociale, als ruimtelijke vraagstukken vragen om een integrale benadering waarbij vanuit duurzaamheid uitdagingen maar ook oplossingen benoemd worden. Duurzaamheidspeiling In 2024 houden we een duurzaamheidspeiling onder onze inwoners. Het doel is inzicht te krijgen in het kennisniveau van onze inwoners op verschillende duurzaamheidsonderwerpen. We krijgen ook inzicht in de rol die onze inwoners voor zichzelf en de gemeente zien in de uitdagingen op het gebied van duurzaamheid. Tot slot willen we graag inzicht in de mening van onze inwoners over de manier waarop we als gemeente invulling moeten geven aan doelstellingen vanuit het klimaatakkoord en landelijke weten regelgeving. De opgehaalde informatie gebruiken we om de huidige gemeentelijke energievisie te herijken.
Deze herijking gaan we naar verwachting in 2025 ter vaststelling aan de raad voorleggen. Regionale Energiestrategie Noord en Midden Limburg (RES NML) In 2024 wordt de nieuwe bijdrage aan de RES NML bepaald. In 2023 heeft de raad haar zienswijze kunnen indienen op de voorgestelde centrumregeling en bijdrage per inwoner. De definitieve regeling wordt in 2024 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd. Als gemeente blijven we aandringen op het gezamenlijk aanpakken van thema’s rondom isoleren, netcongestie en kennisdeling. Ontzorging inwoners In de tweede helft van 2024 lanceren we het ontzorgingstraject voor onze inwoners. Het traject voorziet in hulp bij het verduurzamen van de woning vanaf het moment van bewust worden tot en met de nazorg op de uitgevoerde verduurzamingsmaatregel. Klantvriendelijkheid en maatwerk staan centraal in het traject. De aangeboden diensten worden afhankelijk van de vraag steeds verder uitgebreid. Het ontzorgingstraject, de klantreis, is een dynamisch proces. Vanuit de integrale gedachte is een brede projectgroep samengesteld waarin ook woningcorporaties en energiecoöperatie vertegenwoordigd zijn. Samen met maatschappelijk beleidsdomein, sociaal beleidsdomein en ruimtelijk domein worden binnen de projectgroep keuzes gemaakt op het gebied van benaderen, communicatie, aanbod van diensten, etcetera.
Woningbouw In de voorbereidingen van de nieuwe wijk Louersveld is duurzaamheid een belangrijk thema. In 2024 wordt onderzocht of en op welke manier er een collectieve energievoorziening voor deze wijk gerealiseerd kan worden. hierbij wordt gekeken naar een voorziening die betrouwbaar, financieel haalbaar en schaalbaar is. Tevens worden de mogelijkheden rondom het besparen van drinkwater onderzocht. In 2024 wordt een keuze gemaakt over wat wel en wat niet wordt uitgewerkt. Bedrijventerreinen Bedrijven moeten hun processen en mobiliteit verduurzamen. De noodzakelijke stroomvoorziening hiervoor kan echter niet worden aangesloten door Enexis. Voor het nieuwe bedrijventerrein De Berk III kunnen bedrijven nog geen grootverbruikersaansluiting krijgen. Als gemeente willen we onze bedrijven stimuleren om te verduurzamen. Om dit mogelijk te maken moeten ondernemers zich organiseren (ondernemersvereniging) en moet bestaande netcapaciteit en contractuele levercapaciteit optimaal benut worden. Voor 2024 gaan we als gemeente actief aan de slag met het faciliteren van processen om ondernemers te organiseren en energyhubs mogelijk te maken. Ondernemers zijn zelf aan zet.
Deel I - 23 -
Lokaal invloed en netcongestie Vanuit landelijke overheid wordt steeds meer ingezet op lokale regie op de energievoorziening. Lokaal wordt in deze benaderd vanuit een hoge mate van publieke betrokkenheid/participatie. Lees lokale of gemeentelijke energiegemeenschap. Het doel is invloed houden op de energieprijzen en de beschikbare netcapaciteit optimaal benutten. Voor 2024 gaan we als gemeente meer inzetten op het volgen van de landelijke tendens. Hiermee willen we de netcongestie voor de kortere termijn beheersbaar houden en niet beperkend laten zijn voor ontwikkelingen. Dit in afwachting op de noodzakelijke uitbreiding van het stroomnetwerk. Duurzame opwek In 2024 koersen we verder op de realisatie van de resterende vier zonneparken. De exploitant van 1 zonnepark heeft het voornemen op de locatie een batterij te realiseren. Dit draagt bij aan het voorkomen van netcongestie. Energiecoöperatie De energietransitie moeten we samen aanpakken. De energietransitie kent ook een maatschappelijke component. Bewustwording over noodzaak en inzicht in de eigen rol resulteert in gedragsverandering en verduurzamingsmaatregelen. De energiecoöperatie is een belangrijke speler in dit proces. De vrijwilligers van de energiecoöperatie staan dicht bij de inwoners. En als lid van de coöperatie voelt men zich meer verantwoordelijk en betrokken bij de uitdagingen.
Als overheid hebben we een laagdrempelige organisatie nodig die naast de inwoner staat en samen met deze inwoner het pad van verduurzaming bewandelt. Om dit te bereiken willen we in 2024 de energiecoöperatie een rol geven in de ontzorging die we als gemeente opzetten. We werken vanuit een groeimodel waardoor er sprake is van een continu basis, een stevige professionele organisatie. Naarmate de inwoners meer vertrouwen krijgen in de ontzorging en de aanvragen toenemen kan de energiecoöperatie een groteren rol nemen. Afhankelijk van de capaciteit van de energiecoöperatie. Omgevingsvisie Eind 2022 is gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie 2040 voor de gehele gemeente EchtSusteren. De Omgevingsvisie beschrijft hoe we in de gemeente Echt-Susteren willen wonen, werken en recreëren en hoe we omgaan met maatschappelijke opgaven zoals gezondheid, woningbouw, de energietransitie, het klimaat en het vestigen van bedrijven. We zijn het proces gestart met een inventarisatie van bestaand beleid, doelen en ambities die door de gemeente, provincie en het rijk zijn vastgesteld. Dit is samengevoegd in een inventarisatiedocument en wordt gebruikt als vertrekpunt voor onze Omgevingsvisie. Daarna is via een digitale enquête en verschillende fysieke bijeenkomsten opgehaald wat mensen belangrijk vinden voor de toekomst van de gemeente. Die input heeft geleid tot ‘de Stip op de Horizon’.
De Stip beschrijft wat voor een gemeente we in 2040 willen zijn. De volgende stap van het proces is het bepalen van de ‘Koers’: welke doelen en keuzes zijn nodig om de Stip op de Horizon te bereiken. Hiervoor zijn tussen september en oktober in iedere kern van de gemeente bijeenkomsten georganiseerd. Op 30 januari 2024 heeft de gemeentebrede werksessie plaatsgevonden ten behoeve van de koers. Ook vinden we het belangrijk om van jongeren te vernemen hoe zij de toekomst van de gemeente zien. Daarom zijn zij in 2023 betrokken via een kidscollege en een project met het Connect College waarvan de afsluiting met een leerlingendebat begin 2024 plaatsvond. Gedurende het gehele proces hebben ambassadeurs in een interview aangegeven wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van de gemeente Echt-Susteren. Volkshuisvesting De huidige basis voor het gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid is de Structuurvisie Wonen 2022 tot en met 2025. In deze visie staat de groeiende behoefte aan de juiste woning, voor de juiste doelgroep op de juiste plek centraal. Dat betekent dat er ambitie is voor - en ruimte wordt gegeven aan - nieuwe plannen die passen bij de kwalitatieve vraag, met aandacht voor aanpassing van plannen die niet (meer) passen bij een actuele behoefte.
Onderzoekscijfers geven aan dat de groep senioren sterk zal toenemen, hiermee zijn grondgebonden seniorenwoningen, appartementen met lift en kleine flexibele wooneenheden, mits gelegen nabij de ‘juiste’ voorzieningen kansrijke segmenten op de huidige woningmarkt. Een andere doelgroep waarvan
Deel I - 24 -
de vraag naar woningen toeneemt zijn starters en jongeren. Dat betekent behoefte aan huur- en koopwoningen in het betaalbare segment. Daarnaast wordt binnen de gemeente Echt-Susteren ingezet op transformatie van detailhandel en ander vastgoed naar wonen. Deze transformatie draagt bij aan het leefbaar en aantrekkelijk houden van de leefomgeving en tegelijkertijd aan de behoefte aan eerder genoemde woningen. Andere aspecten, in toenemende mate van belang, zijn duurzaamheid en levensloopbestendigheid van de woningen. Om het nationale woningtekort terug te dringen tot een gezond evenwicht, zet het rijk met het Programma Woningbouw in op de realisatie van 900.000 woningen tot en met 2030. De Limburgse gemeenten gaan een bijdrage leveren aan de rijksversnellingsopgave door de toevoeging van minimaal 26.550 woningen tot en met 2030, met de mogelijkheid van 20.000 woningen extra. Het moment om die extra ambitie te concretiseren met alle partners is eind 2023 aangebroken. Het rijk streeft in de versnellingsopgave naar 2/3 betaalbaar en naar 30% sociale huur in de bestaande voorraad in 2030. Zoals opgenomen in het coalitieakkoord streven wij er binnen de gemeente Echt-Susteren naar om binnen de periode 2022-2026 500 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad c.q.
verregaand in aanbouw te hebben met een primaire focus op de grotere kernen Susteren en Echt en secundair op de overige kernen. De realisatie van nieuwe woningen krijgt voornamelijk vorm door initiatieven van buiten, maar daarnaast zullen wij ook zelf een aantal initiatieven opstarten, we sturen daarbij op de lokale behoefte. De gemeente Echt-Susteren ligt op schema wat betreft de benoemde toevoeging van woningen aan de woningvoorraad binnen de periode 2022-2026. De afspraken uit de Woondeal hebben een plek gekregen in de lokale prestatieafspraken tussen gemeenten, woningcorporaties en huurdersbelangenverenigingen. Deze afspraken worden voortdurend herijkt op basis van de meest recente inzichten. Gemeenten hebben nadrukkelijk een taak in het kader van zorg en ondersteuning. Per 2026 zijn gemeenten verplicht een woonzorgvisie te hebben met de lokale behoefte op het gebied van wonen en zorg. De woonzorgvisie legt de basis voor verdere prestatieafspraken en/of een toekomstbestendig uitvoeringsprogramma waarin concreet is vastgelegd welke plannen wanneer worden uitgevoerd om te voorzien in wonen, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen. De uitvraag voor een woonzorganalyse heeft in 2023 plaatsgevonden, deze is van belang voor de opstelling van de woonzorgvisie. Kern Echt
Plan
Aantal woningen
Geplande start bouw/gereed
Bocage Apollo / Stoba-locatie Centrum Echt transformatie (detailhandel) Bloemenhof Julianastraat- Emmastraat Emmastraat Mussenstraat (zorgappartementen - 6 groepswoning met 48 kamers - 45 woningen) Diepstraat (De Valk)
213 47 40 64 24 93
90 gereed Start bouw 2024 Planvorming gestart – enkele in fase start bouw - enkele gereed Bouw is gereed Bouw is gereed Bouw is gereed
9
Raad van State
Weijenpasweg (RvR)
6
Planvorming gestart
Klooster en tuin
45
Egmondhof
20
Bestemmingsplan exploitatieplan vastgesteld Planvorming gestart
Vlaskuilseweg - Kerkweg
14
Planvorming gestart
Susterderweg Holikiday
23
Planvorming gestart
Chatelainplein (vml. Jan Linders) Chatelainplein 1
8 29
Bouw is gestart Bestemmingsplan vastgesteld
Sint Joost Koningsbosch en
Mariahoop Nieuwstadt Pey
Deel I - 25 -
Heerweg (20 jongerenwoningen + 2 gezinswoningen) Houtstraat 56
22
Planvorming gestart
11
Bouw is gereed
Willibrordusplein Louerstraat Baakhoven (RvR) Louersveld Marktstraat 12 Heidestraat Swentiboldstraat 2 Molenveldweg 6
25 4 6 167 10 20 10 6
Bouw is gestart Planvorming gestart Planvorming gestart Planvorming gestart Planvorming gestart Onderzoek/vooroverleg plan Planvorming gestart Planvorming gestart
Kasteel ter Borchstraat
16
Planvorming gestart
Susteren
Roosteren Totaal gereed 2023 Totaal gereed gemelde woningen
2023: 125 gemeld
woningen
gereed
Deel I - 26 -
3. Rekeningsaldo 2023
Programmaverantwoording
2023 Deel I - 27 -
Deel I - 28 -
Toelichting analyse rekeningsaldo 2023 Programma
Omschrijving
Positief
Negatief
Bevolking en bestuur
-
-
-
Openbare orde en veiligheid
-
-
-
Beheer openbare ruimte
Voordeel afval (geen bijstelling begroting voorziening)
Onderwijs
-
-
-
Cultuur en sport
-
-
-
Sociaal domein
Sociaal domein algemeen
€
€
87.900
69.800 €
Diverse budgetten jeugdhulp €
363.500
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Leges ruimtelijke plannen
Omgevingsrecht
-
-
-
Economische zaken en Grondexploitaties -
-
-
Algemene dekkingsmiddelen
Algemene uitkering (AU)
€
55.000
1.591.000
AU deelfonds participatie en overige posten AU voorgaande jaren
€
50.000
AU COA of faciliteitenbesluit
€
129.000
Onvoorziene lasten en reserveringen
€
50.000
Stelpost AU verplichtingen cao toekomst
€
88.000
Stelpost acres/bcf
€
50.000
Mutatie voorziening dubieuze debiteuren en oninbare belastingdebiteuren
Overhead
-
Diversen
Kapitaallasten - afschrijvingen
129.000
€
60.600
€
565.800
€
97.000
Reserve afschrijvingslasten investeringen Treasury - rente
€
Administratieve rente
€
2.833.500
Lasten en baten secretarieleges
€
45.000
Begraafplaatsen en kosten dodenschouw
€
32.000
Overige kosten burgerzaken
€
21.000
-
€
156.200
€
146.000
€
855.300
€
29.000
Afwijkingen < € 50.000 Bevolking en bestuur
Bestuurlijke samenwerking - contributies Raad
€
34.000
Deel I - 29 -
Programma
Omschrijving
Openbare orde en veiligheid
Veiligheidsregio
€
12.000
Veiligheidsbeleid
€
22.000
SPUK coronatoegangsbewijzen
€
24.000
Voorlichting, brandkranen en -putten etc.
€
13.000
Beheer openbare ruimte
Gladheidsbestrijding
€
28.000
Onderwijs
Leerlingenvervoer
€
31.000
Saldo lasten/baten markten Exploitatie binnensport
€
38.000
€
38.000
Cultuur en sport
Positief
Exploitatie cultureel centrum Plats Onderhoud div accommodaties cultuur en sport Energiekosten
BMV den Hook
€
13.000
Onderhoud div accommodaties sociaal domein
€
32.900
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Uitkoopregeling woningen onder hoogspanningsmasten
€
21.000
Omgevingsrecht
-
Sociaal domein
Algemene dekkingsmiddelen
€
11.000
€
17.000
Saldo voorlopig rekeningsaldo 2023
€
33.000
Lasten heffingen en invordering gemeentelijk belastingen
Overhead
Diversen
Toeristenbelasting
€
28.800
Forensenbelasting
€
35.800
Nieuwe markt diversen Edisonweg onderhoud
€
11.000
Beheer buiten
€
14.500
Verzekeringen
€
24.700
Diversen
Saldo
€
24.000
€
29.000
€
32.000
-
Pachtzaken
Economische zaken en Grondexploitaties Zend en reclame masten
Negatief
€
580.700
€
3.414.200
€
2.347.093
-
€
37.000
€
15.000
€
45.807
€
211.807
€ 1.067.107
Deel I - 30 -
Programma Beheer Openbare Ruimte Afval (voordeel € 87.900) Bij een wijziging in de begroting (1e bestuursrapportage 2023) van afval is niet de onttrekking uit de voorziening meegenomen waardoor in de begroting een negatieve post op afval zat van € 87.900. Doordat op het einde van het jaar bij de realisatie afval middels de voorziening wordt geëgaliseerd ontstaat een positief verschil ten opzichte van de begroting van € 87.900. Programma Sociaal Domein Budget sociaal domein algemeen (voordeel € 69.800) Binnen het taakveld sociaal domein is een bedrag geraamd voor algemene kosten binnen het sociaal domein. Vooraf is moeilijk in te schatten in hoeverre dit budget gebruikt gaat worden. Dit budget is in het kader van de 1e bestuursrapportage 2021 voor € 250.000 ingezet voor de dekking van tekorten binnen de WMO en voor € 19.000 voor de dekking van kosten preventie jeugd. In de 2e bestuursrapportage 2022 is € 68.943 toegevoegd vanuit de begroting van de Westrom. Daarnaast zijn hieruit voor € 19.627 kosten gedekt ten behoeve van een bijdrage voor het Servicecentrum MER, programma Sociaal Domein onderdeel inzet privacy. Andere diverse uitgaven hebben betrekking op projectondersteuning, de inzet van een projectleider WMO inkoop, een subsidie voor uitbreiding van de wensauto en het aanpassen van de stallingsplek wensauto.
Resultaat jeugdhulp (nadeel € 363.500) Het totale tekort binnen de jeugdhulp bedraagt € 363.500. De stijging van de kosten voor jeugdhulp blijft door indexaties, de instroom en complexiteit moeilijk te sturen. De stijging is vooral te zien in segment 1 verblijf met behandeling en opname-vervangende behandeling. Hier tellen naast de prijs per etmaal ook de aantallen jeugdigen. Binnen de jeugdbescherming en jeugdreclassering is sprake van meer uitgaven door tariefsaanpassingen tussen 2022 en 2023. Verder nam het aantal unieke jeugdigen die gebruik maken van een PGB in 2023 verder toe. Programma ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Leges ruimtelijke plannen (voordeel € 55.000) Veel initiatiefnemers bleken nog voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 hun ruimtelijke procedures te willen opstarten in verband met onzekerheid over kosten en doorlooptijden onder de nieuwe wet. Hierdoor zijn meer bestemmingsplanprocedures doorlopen, hetgeen heeft geleid tot € 55.000 hogere legesinkomsten dan geraamd. Programma Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering - decembercirculaire 2023 (voordeel € 1.591.000) Via de decembercirculaire 2023 zijn een aantal bedragen beschikbaar gekomen die bestemd zijn voor het jaar 2024. Via de bestemming van het saldo jaarrekening 2023 wordt voorgesteld deze bedragen onderstaande bestemming te geven.
Het gaat om een totaal bedrag van € 48.972 en bestaat uit de volgende bedragen: Uitvoeringskosten gebiedsgerichte aanpak € 32.595 Einde lening inburgeringsplicht € 1.568 Meerkosten Oekraïne sociaal domein € 14.809 De overige € 1.541.871 vallen vrij in het saldo van de jaarrekening 2023. In de gemeentebegroting 2023 zijn deze bedragen niet meer begrotingstechnisch verwerkt kunnen worden. Algemene uitkering - overige posten (nadeel € 129.000) Ná de laatste begrotingswijziging hebben nog verrekeningen plaatsgevonden, waardoor de algemene uitkering per saldo afneemt met € 75.000 ten opzichte van de begroting. Op de onderdelen van het sociaal domein is in totaliteit € 54.000 minder aan inkomsten verantwoord dan geraamd. Ook hier is gebleken dat ná de laatste begrotingswijziging nog bedragen verrekend zijn.
Deel I - 31 -
Algemene uitkering - lasten en baten voorgaande jaren (voordeel € 50.000) In 2023 is er via de algemene uitkering een bedrag van € 44.692 ontvangen met betrekking tot voorgaande jaren, welke als incidentele baat opgenomen wordt. In de begroting was hiervoor opgenomen € 13.182. Per saldo een voordeel van € 31.510. Aan lasten voorgaande jaren is geboekt € 36.737 terwijl hiervoor geraamd was € 55.424. Een voordelig verschil van € 18.687. Het totale voordeel is derhalve afgerond € 50.000. Na de laatste bijstelling hebben echter nog een aantal verrekeningen voorgaande jaren plaatsgevonden. Algemene uitkering - COA gelden (voordeel € 129.000) Voor bewoners van een COA-locatie die niet zijn ingeschreven in de Basisregistratie personen (BRP) heeft een gemeente recht op een vergoeding voor algemene voorzieningen zoals openbaar vervoer en infrastructuur. Deze vergoeding Capaciteitsplaatsen compenseert de gelden die gemeenten daarvoor per inwoner ontvangen vanuit het gemeentefonds. De vergoeding in 2023 was € 129.000 hoger dan geraamd. Onvoorziene uitgaven (voordeel € 50.000) In de begroting 2023 is een bedrag opgenomen van € 103.500 voor onvoorziene uitgaven. Deze post is bij de 2e bestuursrapportage 2023 al voor € 53.500 afgeraamd. Het restant ad € 50.000 is in 2023 niet aangewend, zodat een voordeel ontstaat van € 50.000.
Stelpost algemene uitkering toekomstige verplichtingen cao-uitgaven (voordeel € 88.000) In de begroting 2023 is een stelpost opgenomen voor toekomstige verplichtingen als gevolg van de nieuw afgesloten cao voor gemeenteambtenaren. Deze cao is ook van toepassing voor enkele verbonden partijen. In 2023 is aanwending van de volledige post niet nodig gebleken waardoor het restant van deze post kan vrijvallen in het saldo van de jaarrekening 2023. In 2023 resteert nog een bedrag van € 88.000 voor deze post. Stelpost verrekening BCF (voordeel € 50.000) In de begroting 2023 is een bedrag opgenomen van € 50.000 als stelpost op verrekening van het btwcompensatiefonds. Als alle gemeenten in Nederland gezamenlijk meer BTW compenseren dan in het fonds aanwezig is, vindt een verrekening plaats op de algemene uitkering. In 2023 heeft geen verrekening plaatsgevonden, zodat hier een voordelig saldo ontstaat van € 50.000. Mutatie voorziening dubieuze debiteuren en oninbare belastingdebiteuren (nadeel 60.600) Op basis van de per ultimo 2023 voorzienbare oninbare vorderingen heeft er een storting plaatsgevonden in de voorziening oninbare belastingdebiteuren van € 126.700, terwijl er € 58.000 begroot was. Aan de voorziening dubieuze debiteuren is er een bedrag van € 13.900 toegevoegd, terwijl er een storting van € 22.000 begroot was.
Ten opzichte van de begrote bedragen betekent dit per saldo een nadeel van € 60.600. Diversen Kapitaallasten - afschrijvingen (voordeel € 565.800) De werkelijke afschrijvingslasten 2023 (exclusief riolering) zijn € 565.800 lager dan begroot, hetgeen resulteert in een positief resultaat. De lagere afschrijvingslasten worden veroorzaakt door latentie in de uitvoering van een aantal projecten. Het benoemde voordeel van € 565.800 is exclusief € 72.700 voordeel op de afschrijvingslasten van riolering. Deze € 72.700 zijn meegenomen bij programma Beheer openbare ruimte. Reserve afschrijvingslasten investeringen (nadeel € 156.200) De afschrijvingslasten van een aantal investeringen worden gedekt uit de reserve afschrijvingslasten investeringen. Lagere afschrijvingslasten met betrekking tot deze investeringen betekent dat er ook een lagere inzet vanuit de reserve afschrijvingslasten investeringen nodig is, hetgeen een nadelig effect heeft op het jaarrekeningsaldo.
Deel I - 32 -
Treasury - rente (voordeel € 97.000) Binnen het taakveld treasury is per saldo een voordeel behaald van € 70.000 op rente. Dit voordeel bestaat uit de ontvangen rente op uitgezette kasgeldleningen. Met het afsluiten van de kasgeldleningen is in totaal een bedrag ad € 7.400 betaald voor bemiddelingskosten. De geraamde betaalde rente bedroeg € 39.400. Aan de belastingdienst is € 5.000 betaald wegens rente op naheffingsaanslagen, zodat er € 34.400 minder betaald is aan rente dan begroot. Administratieve rente (nadeel € 146.000) Ten aanzien van de administratieve rente wordt opgemerkt: voor de berekening van het riooltarief wordt rekening gehouden met rentelasten. Door de lage rente gedurende het jaar 2023 wordt geen rente toegerekend aan riool. Dit betekent dat ten opzichte van de begroting € 146.000 niet doorberekend wordt.
Deel I - 33 -
Deel I - 34 -
4. Auditing en control
Programmaverantwoording
2023 Deel I - 35 -
Deel I - 36 -
4. Auditing en control 4.1 Termen Doeltreffendheid Doelmatigheid Rechtmatigheid Getrouwheid
Wordt het beoogde doel/resultaat gerealiseerd? Wordt het beoogde doel/resultaat met zo min mogelijk geld gerealiseerd? Wordt het beoogde doel/resultaat binnen de geldende wet- en regelgeving gerealiseerd? Geeft de verantwoording een tijdig, juist en volledig beeld?
4.2 Audithuis In de gemeente vindt auditing plaats door diverse organen, die gezamenlijk aangeduid worden als het audithuis. De organen van het audithuis voeren onderzoeken uit naar de doeltreffendheid, doelmatigheid, rechtmatigheid van het gevoerde bestuur, beleid en beheer. Ook naar de getrouwheid van de verantwoording die daarover wordt afgelegd. Elk orgaan vindt zijn oorsprong in een specifiek juridisch kader, dat aangeeft namens welk orgaan er wat onderzocht moet worden. Dat betekent dat ieder orgaan een eigenstandige rol, bevoegdheid en verantwoordelijkheid heeft en aan een specifieke opdrachtgever rapporteert. In onderstaande tabel wordt de opbouw van het audithuis samengevat: Orgaan
Juridisch kader
Onderzoeksrichting
Opdrachtgever
Rekenkamerc ommissie
Raad
Externe accountant
Doelmatigheid Doeltreffendheid Rechtmatigheid Getrouwheid Rechtmatigheid
Cluster Concern (team B&O)
Doelmatigheid Doeltreffendheid
College
Cluster Interne Controle (team Financiën) ¹)
Getrouwheid Rechtmatigheid
Management
Artikel 182 Gemeentewet Verordening Rekenkamer EchtSusteren 2023 d.d. 1 juni 2023. Artikel 213 Gemeentewet Controleverordening ex art 213 Gemeentewet d.d. 9 november 2023 Artikel 213a Gemeentewet Verordening ex art 213a Gemeentewet Echt-Susteren d.d. 9 november 2023 Financiële Verordening ex art 212 Gemeentewet Echt-Susteren d.d. 9 november 2023
Raad
¹) vanaf 1 juli 2017 is interne controle ondergebracht in de Gemeenschappelijke Regeling Servicecentrum MER
De organen van het audithuis rapporteren in de eerste plaats aan hun respectievelijke opdrachtgever, maar uiteindelijk staan zij allen ten dienste van de gemeente Echt-Susteren als geheel en, van de continue verbetering van de gemeente in de brede zin. In de volgende subparagrafen wordt ingegaan op de onderzoeken die door, namens of in samenwerking met organen van het audithuis zijn uitgevoerd in 2023. 4.2.1 Rekenkamercommissie Volgens artikel 182 van de Gemeentewet onderzoekt de rekenkamer de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde bestuur. Op 27 september 2022 heeft de Eerste Kamer het wetsontwerp “versterking decentrale rekenkamers” goedgekeurd. Bepaald werd dat elke gemeente per 1 januari 2023 een onafhankelijke rekenkamer diende te hebben. Er gold een overgangsjaar tot het einde van 2023. De gemeenteraad van Echt-Susteren koos voor een zelfstandige lokale rekenkamer. De “Verordening rekenkamer Echt-Susteren 2023” werd op 1 juni 2023 vastgesteld, waarin is vastgelegd dat de rekenkamer bestaat uit één lid met daarnaast een klankbordgroep bestaande uit één vertegenwoordiger per raadsfractie. De voormalige rekenkamercommissie hield daarmee op te bestaan. Op 28 september 2023 werd de heer S.H.M. Strous benoemd als lid van de rekenkamer. Vanaf oktober 2023 werd nog Deel I - 37 -
geen onderzoek afgerond, maar is gestart met de introductie van de rekenkamer bij de diverse gremia. In het laatste kwartaal van 2023 vonden verkennende gesprekken plaats ter voorbereiding op een eerste onderzoek door de nieuwe rekenkamer, waarbij de oplevering van dat onderzoeksrapport beoogd is voor de zomer van 2024. 4.2.2 Externe accountant Volgens artikel 213 van de Gemeentewet wijst de raad een of meer accountants aan belast met de controle van de jaarrekening en het daarbij verstrekken van een controleverklaring en het uitbrengen van een rapport van bevindingen. De accountant controleert dus, in opdracht van de raad, de jaarrekening en verstrekt een verklaring waarin hij een oordeel geeft over het getrouwe beeld en de rechtmatigheid. Controleprotocol 2023 De raad geeft in een controleprotocol aan binnen welke kaders de controle door de accountant moet plaatsvinden. Het controleprotocol 2023 is vastgesteld in de raadsvergadering van 7 maart 2024. Aanwijzing accountant 2023-2026 Vanwege een 6-tal redenen besloten af te wijken van de voorgeschreven procedure en de aanbesteding enkelvoudig en onderhands te doen plaatsvinden. De opdracht voor de wettelijke controle van de jaarrekening voor de jaren 2019 tot en met 2022 is gegund aan BDO Audit & Assurance B.V.
en deze is aangewezen als accountant belast met de controle van de jaarrekening, het verstrekken van een controleverklaring en het uitbrengen van een accountantsverslag. De gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen, alsmede het Servicecentrum MER, hebben een gezamenlijke aanbesteding gedaan voor de uitvoering van de accountantsdiensten 2023-2026. Overeenkomstig het vigerende inkoopbeleid heeft de beoordelingscommissie de Europese aanbestedingsprocedure gevolgd. Op 1 juni 2023 heeft de gemeenteraad besloten om het accountantskantoor RSM Netherlands Accountants N.V. aan te wijzen als accountant voor de controle van de jaarrekeningen 2023, 2024, 2025 en 2026, met optionele verlenging van maximaal 4 jaar. Interimcontrole: Managementletter 2023 In de Managementletter (ML) 2023 geeft de accountant de uitkomsten van zijn interimcontrole weer. De interimcontrole is in de eerste plaats gericht op de beheersorganisatie. Daarom is de managementletter ook gericht aan het college van burgemeester en wethouders en aan het management. Zij worden hierdoor in de gelegenheid gesteld om waar nodig bij te sturen op de beheersorganisatie, zodat de kans op fouten in de jaarrekening zo klein mogelijk is. RSM werkt met de kleuren rood-oranje-groen bij de opmerkingen.
Rood heeft direct aandacht nodig, oranje betreft een aandachtspunt op de middellange termijn en groen betreft een adviespunt om de administratieve organisatie verder te verbeteren. Deze informatie is bedoeld voor de directie en het college. De accountant heeft op een aantal punten ingezoomd: Externe ontwikkelingen: de Wet open overheid; informatiebeveiliging bij de overheid (BIO en NIS2). Interne ontwikkelingen: IT-beheersmaatregelen; beheersing van aanbestedingen; liquiditeitenplanning. De ML is besproken met de accountantscommissie op 22 januari 2024. Eindejaarscontrole: Rapport van bevindingen en controleverklaringen In het Rapport van bevindingen geeft de accountant (BDO) de uitkomsten van zijn eindejaarscontrole weer. Hij vermeldt dat de in de programmarekening 2022 opgenomen balans en rekening van baten en lasten een getrouwe weergave laten zien van de financiële positie en het resultaat van de gemeente Deel I - 38 -
Echt-Susteren. En ook dat het jaarverslag 2022 en de jaarrekening 2022 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording zijn ingericht. 4.2.3 Uitgevoerde onderzoeken Door artikel 213a Gemeentewet en de daaruit voortvloeiende Verordening ex art 213a Gemeentewet Echt-Susteren d.d. 9 november 2023 moet het college periodiek onderzoek doen naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door hem gevoerde bestuur. Deze onderzoeken zijn in 2023 intern uitgevoerd door derden, in samenwerking met of gecoördineerd door subcluster control of door derden. Het subcluster control was in 2023 gepositioneerd als stafonderdeel onder directe aansturing van de gemeentesecretaris/algemeen directeur. De subcluster control kan zich in zijn rol echter volledig onafhankelijk opstellen, waardoor voldoende objectiviteit is gewaarborgd. In 2023 zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd die naar hun aard en/of inhoud gelabeld kunnen worden als onderzoeken vanwege artikel 213a Gemeentewet en de Verordening ex art 213a Gemeentewet Echt-Susteren, en dus (direct of indirect) gericht waren op de doelmatigheid en/of doeltreffendheid. De belangrijkste daarvan worden hierna kort toegelicht. Onderzoeksresultaten BTW-labelling en mengpercentage In 2023 is een fiscaal onderzoek opgestart. Het gaat om onderzoek naar de BTW-labelling en het mengpercentage BTW 2022.
De onderzoeken zijn afgerond en de rapporten zijn ingediend bij de belastingdienst. De belastingdienst heeft de rapporten zonder opmerkingen vastgesteld. Vennootschapsbelasting In 2023 heeft de voorlopige aangifte plaatsgevonden van de vennootschapsbelasting over 2021. De aangifte over 2022 wordt naar verwachting medio 2024 afgerond. De aangiftes worden verzorgd door een externe fiscalist. Definitieve vaststelling van de aangiftes kan nog een paar jaar duren. Onderzoek gesloten Beurzen In 2021 is het onderzoek gestart naar het zogenaamde “gesloten Beurzen” principe. Het onderzoek kent een langere doorlooptijd en de verwachting is dat het medio 2024 wordt afgerond. Het onderzoek richt zich op: inzicht geven in de echte apparaatskosten van Servicecentrum MER en in de verdeling daarvan over de deelnemende gemeenten; inzicht geven in mogelijke marktwerking als gevolg van leveringen door de deelnemende gemeenten aan Servicecentrum MER, en de juridische, financieel-administratieve en fiscale consequenties daarvan.
Onderzoek team BOR - “groen in eigen beheer” Met als doel een verbetering van de kwaliteit van onze openbare ruimte, beter in te spelen op lokale situaties en meer sturing op specifieke onderhouds- en beheersmaatregelen, is er eind 2022 door BOR een onderzoek gestart naar de mogelijkheden rondom de haalbaarheid van “groenonderhoud in eigen beheer” en overige onderhoudsmethoden. Aanvang 2023 heeft dit geleid tot een tussenrapport waarin zowel het volledig groenonderhoud in eigen beheer als het volledig groenonderhoud in extern beheer negatief geadviseerd worden. Een positief advies is gegeven over gebiedsgericht werken waarbij de bulkonderhoudswerkzaamheden door externe partners en de niet bulkwerkzaamheden deels door eigen teams wordt uitgevoerd. Door eigen teams in te zetten in aangewezen gebieden is de afhankelijkheid van partners aanzienlijk minder en kan er sneller en beter gestuurd worden op kwaliteit en lokale situaties. Medio 2023 is het onderzoek afgerond en zijn de voorbereidingen gestart om BOR in de juiste vorm te organiseren. Uitvoering van de transitie van BOR is voorzien vanaf 2024. Onderzoek secretariaten Door de gewijzigde samenstelling van het college wordt er een ander beroep gedaan op het bestuurssecretariaat en het teamsecretariaat.
Het college had te maken met meerdere secretaresses terwijl er duidelijk behoefte ontstond aan één centraal aanspreekpunt per bestuurder. Daarbij is harmonisatie van werkwijzen gewenst. Daarnaast zijn er zowel administratieve als secretariële werkzaamheden bij het bestuurssecretariaat en de teamsecretariaten belegd waarbij de teamsecretariaten ook ondersteuning bieden aan de teams in de organisatie. Daarbij rees steeds meer Deel I - 39 -
de vraag wat een goede taak- werkverdeling is en wat een passende omvang voor de ondersteuning is. Om hier inzicht in te krijgen is door een externe deskundige onderzoek gedaan naar behoeften, taken, capaciteit, taak- en werkverdeling en de organisatie van ondersteuning. Dit onderzoek resulteerde in inzicht en adviespunten zoals het positioneren van alle secretaresses in één cluster onder leiding van één leidinggevende, afspraken over werkzaamheden, training, vaste aanspreekpunten voor collegeleden en uitbreiding van het bestuurssecretariaat met 1,56 fte. In de loop van 2023 zijn de adviezen opgepakt en in 2024 worden deze verder geïmplementeerd. Procesverbetering met Lean De wereld verandert snel en is continu in beweging. De dienstverlening voor onze inwoners en bedrijven moet optimaal zijn. Het continu verbeteren is daarom een belangrijk speerpunt van de organisatie. Met de inrichting van procesmanagement ligt de focus op het goed kunnen vastleggen van processen en werkafspraken om de dienstverlening op peil te houden. Daarnaast is er een aanbod aan LEAN trainingen om onze medewerkers op te leiden. Met LEAN krijgt de medewerker de methodieken om te denken in klantwaarde én na te denken over het elimineren van verspillingen die geen waarde toevoegen voor de klant. De basis voor procesmanagement en LEAN is gelegd de afgelopen jaren en wordt voortgezet de komende jaren.
Om de processen efficiënt vast te leggen, is er een systeem Engage beschikbaar. Dit systeem zorgt voor een basis van de processen, waarmee de medewerkers gezamenlijk de processen kunnen beschrijven en optimaliseren. Overheidsontwikkelmodel (OOM-)positiebepaling In 2023 is een MER-brede nulmeting uitgevoerd op basis van het Overheidsontwikkelmodel (OOM). Met deze nulmeting wordt op een objectieve manier het ‘volwassenheidsniveau’ van de MER organisaties in beeld gebracht. Het gaat daarbij om onze processen en de wijze van besturing en beheersing van de organisatie. Op basis van de uitkomsten is een gezamenlijk ontwikkelplan opgezet, dat de komende jaren wordt uitgevoerd. ENSIA ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek Single Information Audit. Dit is een verplichte audit- en verantwoordingssystematiek die moet worden gevolgd voor het horizontaal toezicht (van de raad op het college) en het verticaal toezicht (van het rijk en/of de provincie op de gemeente). Via deze verplichte verantwoordingssystematiek moet de gemeente jaarlijks voor een aantal onderwerpen/processen aantonen dat ze in control is en dat wordt voldaan aan voor die onderwerpen/processen opgelegde normen. Dat gebeurt door zelfevaluaties en/of (externe) audits. In de jaarlijks verplichte zelfevaluatie op het gebied van gegevensveiligheid (ENSIA) verklaart het college in control te zijn.
Een onafhankelijke audit over deze verklaring laat zien dat die verklaring juist is. Uit de evaluatie over 2023 komt naar voren dat de restrisico’s acceptabel zijn. Dit is ook gerapporteerd aan de betreffende toezichthoudende ministeries en uitvoeringsorganisaties van het rijk. Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) De term Gegevensveiligheid is de verzamelnaam voor informatiebeveiliging en privacy. Bij beide onderwerpen moet de gemeente Echt-Susteren minimaal voldoen aan wettelijke verplichtingen. Het gaat hier met name om de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid), de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en de Wpg (Wet politiegegevens). De gemeente heeft hierbij een zorgplicht naar burgers, ondernemers en medewerkers. In onze aanpak staat risicobeheersing centraal en niet het uitsluiten van ieder laatste risico. Vanuit informatiebeveiliging kijken we vooral naar organisatie- of bestuurlijke risico’s, terwijl het bij privacy vooral gaat om het beheersen van risico’s voor burgers en medewerkers. De regie op gegevensveiligheid en de invulling van de gegevensveiligheid adviesrollen zijn belegd bij SC MER.
Vanuit SC MER worden uitvoeringsprojecten op gebied van gegevensveiligheid geïnitieerd en uitgevoerd, die zijn gericht op bewustwording van medewerkers, verbetering van organisatorische maatregelen in de processen van de organisatieteams en de doorontwikkeling van de technische maatregelen in de ICT omgeving. Aan de hand van kwartaalrapportages houden management, directie en bestuur vinger aan de pols bij de voortgang van gegevensveiligheid projecten en activiteiten. In 2023 is het bewustwordingsprogramma voortgezet en is een onderzoek gestart naar verbetermogelijkheden. De bewustwordingsprogramma’s in de vier MER organisaties worden Deel I - 40 -
geharmoniseerd. Hiervoor is een uitvoeringsproject opgenomen voor 2024. Daarnaast is meer ingezet op samenwerking tussen de MER organisaties bij het treffen van organisatorische maatregelen zoals het gezamenlijk uitvoeren van risicoanalyses. Verder zijn onze technische maatregelen doorontwikkeld, waardoor met name onze detectiemogelijkheden sterk zijn verbeterd.
Deel I - 41 -
Deel I - 42 -
5. Financiële positie
Programmaverantwoording
2023 Deel I - 43 -
Deel I - 44 -
5. Financiële positie Het hoofdstuk financiële positie is geen verplicht hoofdstuk volgens het Besluit verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De informatie die voorgaande jaren in dit hoofdstuk vermeld stond, was ook te vinden in deel II van de jaarrekening of was al vermeld in de verplichte paragrafen. Om een start te maken met het “dunner” maken van de P&C producten is er voor gekozen om van dit hoofdstuk een “jaarrekening in één oogopslag” van te maken. De inkomsten van in 2023 zijn € 127 miljoen. Veruit het grootste deel ontvangen we van het rijk Hieronder staan de belangrijkste inkomsten vermeld. De post overige inkomsten bevat onder anderen de onttrekking vanuit de reserves, huren en pachten. Inkomsten (x € 1 miljoen)
Rekening 2023
Inkomsten vanuit het rijk Algemene uitkering (incl. deelfondsen) Bijstandsuitkeringen
€ 67,0 € 7,9
Lokale heffingen Onroerende zaakbelastingen Afvalstoffenheffing Rioolrechten Leges Overige heffingen
€ 7,5 € 3,1 € 4,5 € 2,3 € 0,8
Overige inkomsten Dividend/rente Economische zaken en grondexploitaties Overige inkomsten (incl. reserves)
€ 1,5 € 3,4 € 29,5
Totaal
€ 127,5
De uitgaven per programma zien er als volgt uit. Hierbij is ook inzichtelijke gemaakt hoeveel we als gemeente per inwoner per programma uitgeven. Uitgaven Bevolking en Bestuur Openbare orde en veiligheid Beheer openbare ruimte Onderwijs Cultuur & Sport Sociaal Domein Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Omgevingsrecht Economische Zaken en grondexploitaties Algemene dekkingsmiddelen Overhead Totaal
Rekening 2023 (x € 1 miljoen) € 7,7 € 3,3 € 16,0 € 2,0 € 5,2 € 52,3 € 1,5 € 4,5 € 6,8 € 17,0 € 8,9
Per inwoner € 241 € 104 € 499 € 63 € 162 € 1.628 € 48 € 140 € 213 € 532 € 276
€ 125,2
Het totaaloverzicht van baten en lasten van alle programma’s staat in onderstaande tabel. Dit is een samenvatting van de jaarrekening 2023. Het saldo van de jaarrekening 2023 is € 2.347.093 is positief.
Deel I - 45 -
Jaarrekening 2023
Primitieve begroting 2023
Bijgestelde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Baten Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten
87.377.559 86.858.845 518.714
109.366.106 103.611.554 108.906.920 110.800.984 459.186 -7.189.430
Storting reserves Onttrekking reserves Mutaties van de reserves
1.843.223 2.042.235 -199.012
13.750.067 14.241.838 -491.771
Totaal lasten Totaal baten Gerealiseerde resultaat
88.901.080 88.901.080 0
123.148.758 125.208.959 123.148.758 127.556.052 0 -2.347.093
21.597.405 16.755.068 4.842.337
Hieronder een overzicht van de reserves. De algemene reserve is gestegen om te voldoen aan de norm van het weerstandsvermogen.
In het volgende overzicht staat het verloop van de voorzieningen. Er zijn in de gemeente voorzieningen opgenomen voor onder andere afvalverwijdering en -verwerking, riolering en diversen soorten onderhoud.
Deel I - 46 -
Ondanks dat het begroot exploitatietotaal jaarlijks stijgt, daalt het saldo van de geldleningen.
Hoe doen we het dan als gemeente ten opzichte van andere gemeenten? Onderstaande grafiek geeft aan wat de woonlasten zijn van de gemeente ten opzichte het Limburgse en Nederlandse gemiddelde. Het gaat om de cijfers van een meerpersoonshuishouden met eigen woning (bron: Coelo Atlas). Hieruit blijkt dat de gemeente onder het Limburgse gemiddelde zit voor de lokale lastendruk.
Deel I - 47 -
Op 31 december 2023 stonden 32.060 ingeschreven in onze gemeente. De verdeling per kern is als volgt: Kern Susteren Dieteren Roosteren Echt Maria Hoop Peij Nieuwstadt Sint Joost Koningsbosch
Aantal inwoners 7.012 804 1.502 7.802 1.348 7.200 3.314 1.412 1.666 32.060
Deel I - 48 -
6. Aanwending post onvoorzien
Programmaverantwoording
2023 Deel I - 49 -
Deel I - 50 -
6. Aanwending post onvoorzien Overzicht post onvoorziene uitgaven 2023 Primitieve begroting 2e bestuursrapportage 2023: Vrijvallen ongebruikt saldo
Saldo 31 december 2023
-
€
103.500
€
53.500
€
50.000
Deel I - 51 -
Deel I - 52 -
7. Programma’s
Programmaverantwoording
2023 Deel I - 53 -
Deel I - 54 -
7.1 Bevolking en bestuur
Programma 1: bevolking en bestuur Deel I - 55 -
7.1 Bevolking en bestuur Doelstelling
Paragrafen
Reikwijdte
Het programma bevolking en bestuur omvat de volgende producten: 1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) 2. Bestuur (college) 3. Verkiezingen 4. Burgerlijke stand (inclusief begraafplaatsen) 5. Basisregistratie personen (incl. reisdocumenten niet-ingezetenen) 6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening
een optimale dienstverlening aan de inwoner waarbij uitvoering wordt gegeven aan de wettelijke taken die de gemeente uitvoert het betrekken van de inwoner bij het gemeentelijk beleid en beleidsvoornemens het aanbieden van betrouwbare vraag-, gebieds- en zaakgerichte transparante dienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten voor de klant een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen om de majeure taken en uitdagingen die in het verschiet liggen, uit te voeren als bestuur een betrouwbare samenwerkingspartner vormen, die afspraken nakomt en helder communiceert, zowel richting inwoners als gemeenteraad. hoogste aandacht voor integriteit, zowel in de contacten met inwoners, verenigingen en bedrijven, als richting de eigen organisatie samen met onze maatschappelijke partners werken aan de gemeente die Echt-Susteren wil zijn, namelijk het ‘Smalste stukje Nederland’, waar het goed wonen, werken en recreëren is
Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Bedrijfsvoering
Verbonden partijen
Servicecentrum MER Inkoopcentrum Zuid
Reserves en voorzieningen
Reserve verkiezingen Voorziening pensioenverplichting bestuurders
Gemeentelijke wet- en regelgeving
Beheerregeling Basisregistratie Personen (BRP) Beheerregeling waardedocumenten Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen 2014 Informatiebeveiligingsplan BRP en waardedocumenten Inspraakverordening 2004
Reglement burgerlijke stand Reglement van orde raad Echt-Susteren 2020 Verordening algemene begraafplaatsen EchtSusteren 2018 Tarieventabel leges 2023 Uitvoeringshandboek bij het informatiebeveiligingsplan BRP en waardedocumenten
Verordening raadscommissies Echt-Susteren 2020 Verordening op de rekenkamercommissie 2015 Verordening op het onderzoeksrecht van de raad Verordening rechtspositie wethouders, raadsen commissieleden Deel I - 56 -
7.1 Bevolking en bestuur
Nadere regels begraafplaats 2020 Privacyregelement BRP Privacyreglement curatele administratie Privacyreglement gezag-administratie
Verordening accountantscommissie gemeente Echt-Susteren 2014 Verordening BRP Verordening commissie bezwaarschriften 2014 Verordening elektronische kennisgeving
Verordening tot toekenning gemeentelijke onderscheidingen Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeente Echt-Susteren 2017
Gemeentelijke wet- en regelgeving
Privacyreglement registratie rijbewijzen Privacyreglement uitsluiting kiesrecht Privacyreglement verklaringen over gedrag Rechtspositieregeling voor babs1) van de gemeente Echt-Susteren
Verordening fractieondersteuning 2018 Verordening functioneringsgesprekken burgemeester
Verordening werkgeverscommissie griffie 2020
1. Deelrekening bestuur (gemeenteraad)
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Realisatie 2022
Begroting 2023
Realisatie 2023
De uitgaven voor het functioneren van de gemeenteraad worden in een afzonderlijke rekening ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.
€ 759.655
€ 767.785
€ 763.774
Totaal
€ 759.655
€ 767.785
€ 763.774
2. Bestuur (college) Wat hebben we bereikt?
Transparante beleidsvoering
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden? Gemeenteraad actief geïnformeerd via raadsinformatiebrieven, raadsconferenties en het Continu geven van inlichtingen.
1) Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand (babs)
Deel I - 57 -
7.1 Bevolking en bestuur 2. Bestuur (college) Wat hebben we bereikt?
Toegankelijke informatiekanalen en -stromen voor de verschillende doelgroepen van de gemeente Echt-Susteren (inwoners, ondernemers, bezoekers en gemeenteraad)
Gemeente aantrekkelijker maken voor toeristen, inwoners en ondernemers.
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden? Een zo groot mogelijke groep inwoners, bedrijven en bezoekers bereikt door: Continu Het handhaven en waar mogelijk nog breder inzetten van digitale informatieverstrekking; Het waar mogelijk intensiveren en in gebruik nemen van nieuwe (sociale) mediakanalen; Het maken van meer video’s, animaties en infographics om gemeentelijke activiteiten duidelijk en onderscheidend via digitale kanalen onder de aandacht te brengen; Digitaal te communiceren en dit te optimaliseren op basis van een media-onderzoek. Op basis hiervan zijn de mogelijkheden (in lijn met het afbouwen van gedrukte media) in kaart gebracht op basis van data en behoeften van inwoners. Doelgroepgericht te communiceren door optimale inzet van visuele ondersteuning, digitale kanalen campagnes en persoonlijk afgestemde advertenties.
Een zo groot mogelijke groep inwoners, bedrijven en bezoekers bereikt door: Continu Het handhaven en waar mogelijk nog breder inzetten van digitale informatieverstrekking; Het waar mogelijk intensiveren en in gebruik nemen van nieuwe (sociale) mediakanalen; Het maken van meer video’s, animaties en infographics om gemeentelijke activiteiten duidelijk en onderscheidend via digitale kanalen onder de aandacht te brengen; Digitaal te communiceren en dit te optimaliseren op basis van een media-onderzoek. Op basis hiervan zijn de mogelijkheden (in lijn met het afbouwen van gedrukte media) in kaart gebracht op basis van data en behoeften van inwoners. Doelgroepgericht te communiceren door optimale inzet van visuele ondersteuning, digitale kanalen campagnes en persoonlijk afgestemde advertenties. De gemeente is aantrekkelijker gemaakt voor toeristen, inwoners en ondernemers door de volgende factoren: De voortzetting van de samenwerking met partnerorganisaties en gemeenteoverstijgende promoties. Intensivering van gebruik van publicatie- en monitoringinstrumenten. Optimaliseren en doorontwikkelingen van website HSSNL. De vernieuwing en uitbreiding van bestaande producten (van HSSNL) voor inwoners Deel I - 58 -
7.1 Bevolking en bestuur 2. Bestuur (college) Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden?
en bezoekers. Door het breed verstrekken en promoten van de lokale cadeaubon met een impuls voor de lokale economie als gevolg. Verschillende platformen bij de beleids- en planvorming (onder meer klankbordgroepen, 2023 dorpsraden en ondernemersverenigingen) betrokken. Ook inwoners zijn betrokken bij gemeentelijke besluitvorming via informatie- en inspraakavonden. Het Cittaslow-gedachtegoed is vertaald naar passende overkoepelende Continu strategische kaders met daarin een missie, visie en kernwaarden (verbindend, integer, toekomstbestendig en ambitieus). Grensoverschrijdende – ook zijnde Euregionale – contacten in het Cittaslow-netwerk zijn uitgebreid en onderhouden. Het concept van het Smalste Stukje is verbreed binnen de filosofie van Cittaslow. Dit Continu concept is nader ingevuld en wordt nog verder uitgewerkt.
Participatietechnieken om bottomup processen te activeren in de belangrijkste overheidsprocessen Interne & externe bewustwording over Cittaslow-filosofie
Integreren Het Smalste Stukje als onderdeel van Cittaslow Cittaslow Intensievere samenwerking voortgezet met organisaties en overheden die bij de uitvoering van internationale samenwerking de waarden van Cittaslow toepassen en uitdragen. Positionering Nieuwstadt en EchtSusteren op de Europese kaart
De gemeente heeft zich actief ingezet voor het (verder) versterken van de banden met onze buurgemeenten. De gemeente Selfkant is afgelopen jaar officieel toegetreden tot het Cittaslow-netwerk, waardoor voor het eerst een trilaterale Cittaslow-samenwerking over de landsgrenzen heen is ontstaan (Maaseik, Echt-Susteren en Selfkant). Onze gemeente heeft ook een grote rol gespeeld in het voorafgaande traject bij de totstandkoming van het lidmaatschap van Selfkant. De samenwerking binnen en deelname aan het jaarlijkse treffen van de arbeitsgemeinschaft “Neustadt in Europa” (samenkomst van alle 39 “Nieuwsteden” van Europa) is gecontinueerd. In opmaat naar 2027 wanneer dit evenement in Nieuwstadt in Echt-Susteren plaatsvindt, zijn al voorbereidingen getroffen. Ondernemers hebben wederom met steun en facilitering van de gemeente met een aantal lokale streekproducten (zoals worst, kaas, bieren en stroop) deelgenomen aan de Kunigundenmarkt, een adventmarkt in Neustadt an der Weinstraße. De gemeente heeft hen daarbij voorzien van promotiemateriaal van Het Smalste Stukje Nederland. Veelvuldig is er contact geweest met de partnerstad, op bestuurlijk en ambtelijk vlak. Dit laatste geldt ook voor het onderhouden van het netwerk en de samenwerking in het kader van Cittaslow, met name met beide buurgemeenten aan weerszijden van de
Continu
2023
Deel I - 59 -
7.1 Bevolking en bestuur 2. Bestuur (college) Wat hebben we bereikt?
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden?
Wat hebben we ervoor gedaan?
grens.
Indicatoren/kengetallen Inzet social media (binnen beschikbare communicatiemiddelen) Verbreding naamsbekendheid Smalste Stukje Uitingen van het ‘merk’ HSSNL breder inzetten en cross mediaal insteken Verhogen en verbreden integratie van toeristisch profiel binnen en buiten gemeente Verhogen ondersteunende videocontent bij berichtgeving
3. Verkiezingen Wat hebben we bereikt? Goed georganiseerde verkiezingen.
Realisatie 2022 75% 75% 75% 85% 25%
Begroting 2023 80% 80% 80% 85% 30%
Realisatie 2023 85% 80% 85% 85% 30%
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden? Organisatie provinciale statenverkiezingen en waterschapsverkiezingen op 15 maart 2023 2023. Daarnaast de organisatie van de Tweede Kamerverkiezingen op 22 november 2023. Bij de Tweede Kamerverkiezingen voor het eerst centrale stemopneming. Kwartaal 4 2023
Cittaslow Politieke participatie van onze inwoners
Indicatoren/kengetallen Provinciale Staten en Waterschappen
Inzet eigen ambtenaren, collega’s van het Servicecentrum MER en burgerleden op de stembureaus. In elke kern minstens één stembureau aanwezig. Toegankelijkheid voor alle stembureaus binnen de gemeente
Realisatie 2022
Begroting 2023
2023
Realisatie 2023
-
Deel I - 60 -
7.1 Bevolking en bestuur Indicatoren/kengetallen Opkomst (Provinciale Staten) Opkomst (Waterschappen) Tweede Kamer Gemeenteraad Europees Parlement
Realisatie 2022
Begroting 2023
56,6% -
Realisatie 2023 56,5% 53,4% 77,61% -
4. Burgerlijke stand ( Inclusief begraafplaatsen) Wat hebben we bereikt? Een optimale dienstverlening van de burgerlijke stand.
Optimaal beheer gemeentelijke begraafplaatsadministratie.
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden? Continu Kwalitatief goede en tijdige dienstverlening van de burgerlijke stand eDiensten beschikbaar voor het online opvragen van stukken van de burgerlijke stand Aangifte overlijden voor uitvaartondernemers via eHerkenning. Geboorteaangifte voor geboortes in onze gemeente via DigiD. Continu Beheer begrafenisadministratie kwalitatief goed en efficiënt.
Indicatoren/kengetallen Aantal kosteloze huwelijken/partnerschappen Aantal huwelijken/partnerschappen Aantal geboorteakten Aantal erkenningen Aantal overlijdensakten Geboorten, per 1.000 inwoners Sterften, per 1.000 inwoners
Realisatie 2022 52 122 23 133 355 7,8 13,8
Begroting 2023 40 80 25 110 300 6,6 11,2
Realisatie 2023 38 101 21 112 362 7,4 12,9
Deel I - 61 -
7.1 Bevolking en bestuur 5. Basisregistratie personen (inclusief reisdocumenten niet-ingezetenen) Wat hebben we bereikt?
Optimaal beheer van de gegevens in de BRP (Basisregistratie personen).
Een kwalitatieve- en kwantitatieve formatie.
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden? Een juiste inrichting, werking en beveiliging van de basisregistratie personen volgens de Continu daarvoor bepalende regelgeving. Uitbreiding diverse eDiensten op het gebied van burgerzaken. Inrichting van diverse beveiligingsmaatregelen en de overige aspecten van het aanvraag- en uitgifteproces reisdocumenten volgens de daarvoor bepalende regelgeving. Adequate aanpak adresfraude door gedegen adresonderzoek en deelname aan het lokaal overleg, flexteam en de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). Met een goed resultaat afgeronde zelfevaluatie volgens de Wet basisregistratie personen en de zelfevaluatie paspoorten en Nederlandse identiteitskaarten. Continu Extra tijdelijk personeel ter voorbereiding op de paspoortpiek.
Indicatoren/kengetallen Rijbewijzen Paspoorten ¹) ²) Nederlandse Identiteitskaart (NIK) ¹) ²) Nederlandse Identiteitskaart t/m 17 jaar ¹) ²) Paspoort niet-ingezetenen ¹) NIK niet-ingezetenen ¹) NIK niet-ingezetenen t/m 17 jaar ¹) Uittreksel BRP Afschrift Burgerlijke Stand Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) Vestiging inwoners, per 1.000 inwoners Vertrek inwoners, per 1.000 inwoners
Realisatie 2022 2.271 1.323 481 854 950 220 257 781 547 165 64,5 50,9
Begroting 2023 2.500 400 300 200 520 300 150 650 400 300 50 50
Realisatie 2023 2206 1385 336 676 1006 166 194 822 597 132 51,8 43,9
¹) Vanaf 2024 nemen de reisdocumenten toe naar het niveau van 2014 (jaar dat geldigheidsduur van 5 naar 10 jaar is gegaan. Toekomstige (digitale) ontwikkelingen kunnen van invloed zijn op de aantallen. Vanaf 2024 zijn vernieuwingen van reisdocumenten weer op basis van eigen gegevens te voorspellen. ²) Cijfers op basis van rekenmodel ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In de 2de bestuursrapportage is reeds aangegeven dat er meer Deel I - 62 -
7.1 Bevolking en bestuur Indicatoren/kengetallen Realisatie 2022 Begroting 2023 Realisatie 2023 reisdocumenten zijn afgegeven en is het budget bijgeraamd. Oorzaak hiervan is dat mensen eerder hun documenten hebben vervangen ivm de aankomende paspoortpiek.
6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening Wat hebben we bereikt?
Tevreden klanten over: de geleverde producten en diensten de kanalen waarlangs de producten en diensten worden aangeboden (website, balie, telefoon, etc.) de afhandeltermijnen het contact met de gemeente de communicatie vanuit de gemeente, zowel proactief als reactief het informatieaanbod
Verder verbeterde digitale of online dienstverlening
Geborgde kwaliteit en continuïteit van dienstverlening door
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat hebben we ervoor gedaan? Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden? Er is in 2023 een Programma Dienstverlening opgesteld. Dit programma geeft de 2023 komende jaren (2023-2027) richting aan ons doel om een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie te zijn. Een organisatie die in kan spelen op de veranderende behoeften van de samenleving. In dit programma staan twee speerpunten centraal; ken je inwoner en alle medewerkers hebben dienstverlenings DNA. Beide noodzakelijk om passende dienstverlening te kunnen leveren aan onze inwoners. Onderzocht is: - Wat er landelijk speelt op het gebied van dienstverlening; - Wat er nodig is om passende dienstverlening te kunnen bieden; - Welke wet- en regelgeving op ons afkomt; - Welke middelen ingezet kunnen worden om onze inwoners beter te leren kennen; - Hoe we het dienstverlenings DNA bij onze medewerkers kunnen vergroten. Er is een begin gemaakt met het verbeteren van onze gastvrijheid, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van een welkomstpakket en geboortepakket. De samenwerking met gemeente Maasgouw, gemeente Roerdalen en het Servicecentrum MER is versterkt. De programmamanagers Dienstverlening zoeken actief de samenwerking op. Daar waar het kan wordt gezamenlijk opgetrokken. De ontwikkeling en implementatie van gemeente overstijgende opgaven geschiedt in één keer.
Denk hierbij aan bijvoorbeeld wet- en regelgeving. Dat scheelt tijd en geld. Er wordt gekeken hoe dat het beste ingericht kan worden. De digitale producten- en dienstencatalogus (PDC) op de website is doorontwikkeld op Continu basis van actuele behoeften van inwoners en bedrijven; Onderzocht zijn de mogelijkheden van inzet van o.a. nieuwe technologieën, sociale media, webcare oplossingen en moderne communicatieplatformen. Er is regie gevoerd op de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening door Continu uitvoeringsorganisaties aan onze klanten op basis van de door de gemeente gestelde Deel I - 63 -
7.1 Bevolking en bestuur 6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
uitvoeringsorganisaties, zoals o.a. Servicecentrum MER.
Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wanneer heeft realisatie plaatsgevonden?