Hoofdlijnenakkoord 2022-2026 “Eenheid door Vertrouwen”

Echt-Susteren, 15 april 2022

Voorwoord De afgelopen jaren is er vol ambitie hard gewerkt aan een mooiere, betere en welvarendere gemeente Echt-Susteren. Een ambitieuze agenda voor de toekomst van ons ‘Smalste Stukje Nederland’ is volop in uitvoering. De politieke partijen PNES, CDA, DES, GroenLinks en D66 hebben zich gevonden in een uitgesproken gezamenlijke wens om dit beleid met veel ambitie voort te zetten en hebben derhalve besloten om voor de raadsperiode 2022 2026 een samenwerking aan te gaan die kan steunen op een brede meerderheid van 17 zetels in de gemeenteraad en daarmee brede steun in onze samenleving. De afgelopen periode zijn veel plannen voorbereid om onze gemeente nog beter en sterker op de kaart te zetten. Veel van deze plannen zijn al vastgesteld door de gemeenteraad en de uitvoering is reeds opgestart. Een aantal plannen zit nog in de afrondende fase en kan op korte termijn aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Sommige vastgestelde plannen staan nog even in de ijskast omdat er nog beroepsprocedures lopen. Wij stellen ons ten doel om al deze plannen in ieder geval in de komende raadsperiode succesvol af te ronden. Een nieuwe raadsperiode betekent ook de start van nieuwe ambities. Deze ambities zijn vastgelegd in dit coalitieakkoord getiteld ‘Eenheid door vertrouwen’, dat fungeert als een Hoofdlijnenakkoord.

Na vaststelling van dit coalitieakkoord wordt het college van B&W verzocht om deze ambities in concrete plannen en voorstellen te vertalen alsmede kosten in beeld te brengen en in de 1ste Bestuursrapportage 2022 alsmede de Kadernota 2023 dekkingsvoorstellen voor te leggen aan de gemeenteraad. Wij willen verder bouwen aan een sterke gemeente! Een gemeente die kansen benut en actief anticipeert op uitdagingen, samen met onze inwoners. Een gemeente waarin het goed leven, wonen en werken is voor de huidige generatie, maar ook voor onze toekomstige generaties. Een gemeente waarin iedereen mag zijn wie men wil zijn! Een gemeente waar we iedereen vrij laten, maar niemand laten vallen. En een gemeente waarin drie kernwaarden centraal staan: menselijk, eerlijk en duurzaam. Misschien wel de mooiste gemeente van Nederland! De lijn van een ‘ja, mits’ in plaats van een ‘nee, tenzij’ cultuur die de laatste jaren is ingezet wordt verder uitgebouwd. Geen dikke nota’s of zware beleidsdocumenten, maar de focus blijven houden op de uitvoering en maakbaarheid van goede initiatieven voor onze inwoners, ondernemers en verenigingen. Ofwel: niet kakelen, maar eieren leggen! Hoe we dat gaan doen en welke keuzes we daarin maken, leest u terug in dit coalitieakkoord.

drs J.D.M. (Jeroen) Meulenberg RA Formateur

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

1

2

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

Inhoudsopgave 1.

Economie pagina 4

2.

Sociaal domein pagina 5

3.

Beheer openbare ruimte en groen pagina 6

4.

Afvalbeleid pagina 6

5.

Financiën en belastingen pagina 6

6.

Verkeer, vervoer en wegen pagina 7

7.

Gemeenschapshuizen pagina 7

8.

Jongeren en jonge gezinnen pagina 8

9.

Sport- en accommodatiebeleid pagina 8

10. Cultuur en verenigingsleven pagina 9 11. Duurzaamheid pagina 9 12. Wonen pagina 10 13. Ruimtelijke ordening pagina 10 14. Natuur en landschap pagina 11 15. Regionale samenwerking pagina 11 16. Openbare orde en veiligheid pagina 11 17. Bestuur, organisatie, gemeenteraad en college van B&W

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

pagina 12

3

1. Economie Onze gemeente is met werkloosheidscijfers van net boven de 2% één van de gemeenten met de laagste werkeloosheid in onze provincie. De afgelopen periode is de basis gelegd voor verdere economische groei van onze gemeente. Dit beleid willen we de komende jaren dan ook met veel ambitie voortzetten. Daarom blijven we investeren in bestaande en nieuwe werkgelegenheid, uiteraard met voldoende oog voor een goede balans met mens en omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • Echt-Susteren blijft een ondernemersvriendelijke gemeente met een aantrekkelijk vestigingsklimaat en goede infrastructurele voorzieningen. Ondernemers die willen investeren in onze lokale werkgelegenheid kunnen rekenen op een uitnodigende, meedenkende en pragmatische houding van de gemeente. Hierbij ligt er een bijzondere focus op ondernemers die reeds gevestigd zijn in onze gemeente, dan wel ondernemers die een regionale betrokkenheid hebben. • Bedrijventerrein ‘De Berk’ wordt verder uitgebreid conform de eerder ingezette lijn. Na afronding van de vereiste bestemmingsplanprocedures zouden de eerst kavels medio 2023 uitgegeven moeten kunnen worden. • De eerste fase van de integrale gebiedsontwikkeling Vonderen wordt in 2022 aan de gemeenteraad voorgelegd. Het doel is om hier een tankstation met diverse fastfoodconcepten te realiseren.

Op een later moment zal de invulling van fase 2 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. • De uitbreiding van het Bedrijventerrein de Loop-West zal eveneens in 2022 via een bestemmingsplanprocedure aan de gemeenteraad worden voorgelegd. • In samenwerking met onze partner OML en de daar gevestigde ondernemers, zal Bedrijventerrein de Wolfskoul in Susteren gerevitaliseerd worden. • Alle nieuwe bedrijventerreinen krijgen een royale landschappelijke en groene inpassing, waarbij wij op het gebied van duurzaamheid verder willen gaan dan de wettelijke basisvereisten. • De revitalisering van het Centrumplan Echt wordt onverminderd doorgezet waarbij het kernwinkelgebied wordt verkleind, de ontwikkeling van het terrein de Valk hoge prioriteit heeft en de infrastructuur in het gebied verder wordt aangepast ten dienste van de economische bedrijvigheid. Met extra parkeergelegenheid maar ook meer groen! • Het gebied rondom de Plats wordt het hart van de horecafunctie in Echt. Met de ondernemers, omwonenden en burgerinitiatieven zoals Bruisend Echt zal een plan worden ontwikkeld dat op draagvlak kan rekenen bij alle partijen. • De toeristische functie van Echt-Susteren, waaronder bezinningstoerisme, wordt verder versterkt door het programma ‘Het Smalste Stukje Nederland’ te continueren.

Dit programma wordt verder ingevuld binnen de filosofie van Cittaslow, waarbij de nadruk ligt op kwaliteit van leven, balans en onthaasting. Streekproducten worden blijvend gepromoot in binnen- en buitenland. Toeristisch- recreatieve ontwikkelingen die bijdragen aan een versterking van deze functie voor onze gemeente en regio worden positief tegemoet getreden. • De realisatie van het Hotel Poort van Echt voor zowel business als leisure wordt onverkort door ons gesteund. • De ontwikkelingen rondom VDL Nedcar zijn van groot belang voor onze regio, zowel qua arbeidsmarkt als qua ruimtelijk beslag. De gemeente staat positief ten opzichte van een uitbreiding van VDL Nedcar, mits met respect voor de omgeving. De leefbaarheid in Susteren en Nieuwstadt mag niet te lijden hebben onder de economische ontwikkeling. Infrastructurele oplossingen en geluidswerende maatregelen zullen daarbij, naast passende natuurcompensatie, harde randvoorwaarden zijn en blijven richting bedrijf, buurgemeente en provincie.

4

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

2. Sociaal domein Onze gemeente blijft een sociale gemeente voor de inwoners die ons extra hard nodig hebben. Zo blijven we een Wmovriendelijke gemeente waarbij goede zorg wordt geleverd aan onze ouderen en hulpbehoevenden. Wat gaan we daarvoor doen? • Inwoners met een bijstandsuitkering worden optimaal gestimuleerd om deel te nemen aan het arbeidsproces en uit te stromen naar regulier werk. Wie kan werken, moet ook werken. • Via het instrument van loonkostensubsidie zullen inwoners met een achterstand op de arbeidsmarkt verder geholpen worden naar een reguliere baan. • Statushouders worden ook in de toekomst intensief begeleid met als doel hen duurzaam te laten instromen in de arbeidsmarkt. • Inwoners die onvoldoende kansrijk zijn op de arbeidsmarkt worden gestimuleerd om iets terug te doen voor de samenleving in de vorm van vrijwilligerswerk of mantelzorg. • Handhaving op oneigenlijk gebruik van voorzieningen blijft een belangrijk beleidsaandachtspunt. • De gemeente blijft proactief inzetten op preventief beleid in het kader van schuldhulpverlening en de ingezette lijn van vroegsignalering wordt verder voortgezet. • Onze Huiskamer (+) projecten zijn zeer succesvol gebleken en worden daarom onverminderd voortgezet. Indien blijkt dat er voldoende potentiële deelnemers in een kern wonen om een nieuwe Huiskamer + in te richten, dan zal dat positief worden benaderd.

• Mantelzorgers staan bij ons hoog in het vaandel waarbij wij ons de komende periode nog sterker zullen gaan richten op informatievoorziening en het omgaan met emotionele en sociale problemen. De voorzieningen voor mantelzorgers blijven ook in de toekomst beschikbaar. Bijzondere aandacht willen we geven aan de jonge mantelzorgers waarbij kinderen tot 18 jaar formeel niet worden meegerekend in het mantelzorgnetwerk. • De inzet van zorgboerderijen wordt geëvalueerd en waar mogelijk verder geprofessionaliseerd. • De gemeente blijft een sociaal minimabeleid voeren ter ondersteuning van de zwaksten in onze samenleving. De afspraken met stichting Leergeld, het Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds worden gecontinueerd en via meerdere kanalen onder aandacht gebracht bij de doelgroep. • Met Menswel wordt een project ‘sociale boekhouder’ opgestart om inwoners die zelf niet goed de weg weten te vinden, te helpen bij het verkrijgen van de juiste voorzieningen. • Preventie en vroegsignalering van armoede wordt samen met de partners geïntensiveerd, evenals de verbetering van de toegankelijkheid van bestaande voorzieningen en regelingen. • De mogelijkheden en kosten om cultuur en sport toegankelijker te maken voor kwetsbare volwassen zullen nader in kaart worden gebracht en met de gemeenteraad worden gedeeld.

• De beschikbare geoormerkte rijksmiddelen ter bestrijding van kinderarmoede worden ook de komende periode ingezet voor onder meer kledingdagen, huiswerk – en studiebegeleiding en kinderfeestjes. • In het kader van preventieve gezondheid en kansengelijkheid gaan wij met de scholenkoepels in overleg om ervoor te zorgen dat alle kinderen gezond fruit kunnen eten op school. • Goede onafhankelijke cliëntondersteuning blijft geborgd. • De sociale wijkteams zijn inmiddels helemaal uitgerold over onze kernen. We zien de expertise binnen de wijkteams groeien. In het kader van de gewenste zelfredzaamheid is het belangrijk dat de rol van de sociale wijkteams wordt gecontinueerd en verder geprofessionaliseerd. Jaarlijks zal over de voortgang van de ontwikkelingen worden gerapporteerd. • Jeugdzorg verdient een meer integrale aanpak. De samenwerking met het Centrum voor Jeugd en Gezin op het gebied van indicatiestelling en een gedeelte van de eerstelijnszorg wordt uiterlijk op 01-01-2024 beëindigd. Vanaf dat moment zal de gemeente deze taken onder eigen regie en beheer gaan uitvoeren, waarbij wordt ingezet op een intensivering van de verwevenheid met het taakveld Wmo. Het faciliteren van huisartsen met praktijkondersteuners wordt voorgezet en waar noodzakelijk verder uitgebreid.

• Uitgangspunt blijft dat de totale kosten binnen het sociaal domein moeten worden opgevangen binnen de middelen die het Rijk daartoe beschikbaar heeft gesteld. Overschotten uit de ene pijler worden ingezet om mogelijke tekorten te dekken in een andere pijler. Overschotten blijven geoormerkt beschikbaar binnen de bestaande reserves voor het sociaal domein.

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

5

3. Beheer openbare ruimte en groen Het beheer en onderhoud van het openbaar gebied houdt ons allemaal bezig. Uitbesteding heeft de afgelopen jaren niet altijd geleid tot de juiste oplossingen. Ook bleken de beschikbare budgetten vaak niet voldoende om alle afspraken en verwachtingen waar te maken. Zwerfvuil, hondenpoep en onkruidbestrijding scoren hoog in de ergernis top 10. Dat kan en moet beter. Wat gaan we daarvoor doen? • Wij streven er naar om met ingang van 2024 het onderhoud van onze groenvoorzieningen, de onkruidbestrijding en een aantal andere uitvoeringstaken in de openbare ruimte weer in eigen beheer uit te voeren. Wij beogen hiermee beter in te kunnen spelen op de lokale situatie door de uitvoering vanuit lokale gebiedsteams direct aan- en bij te kunnen sturen. Dit met als doel een verbetering van de kwaliteit, meer ruimte voor maatwerk en sturing op specifieke situaties, de inzet van WSW-ers, uitkeringsgerechtigden en overige medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt, met bijzondere focus op inwoners uit onze eigen gemeente. • Het nieuw vastgestelde hondenbeleid wordt de komende periode gemonitord en in 2023 geëvalueerd. • De inzet van het Serviceteam Zwerfval wordt gecontinueerd en waar mogelijk geïntegreerd in het reguliere groenbeheer.

• De vrijwilligersgroep Zwerf Afval Pakker (ZAP-pers) heeft de afgelopen periode een onmisbare bijdrage geleverd aan de kwaliteit van onze omgeving. Wij blijven hen waarderen en faciliteren. • De huidige gemeentewerf kampt al jaren met een groot capaciteitsprobleem. Daarom wordt een nieuwe gemeentewerf gerealiseerd op de Berk 3 waar tevens extra ruimte wordt gecreëerd voor laadvoorzieningen voor elektrische voertuigen voor de Buitendienst. Het Serviceteam Zwerfafval zal hier eveneens worden gehuisvest. • Een gedifferentieerd beheer van bermen en dorpsranden kan veel bijdragen aan het behoud van het leefklimaat voor insecten en (weide-) vogels. Het inzaaien van één- en meerjarige bloemenmengsel kan dit verder bevorderen.

4. Afvalbeleid De afgelopen periode is er een grote ommekeer gekomen in ons gemeentelijk afvalbeleid. Er zijn aanzienlijke stappen gezet in een betere afvalscheiding. Hierdoor zijn niet alleen milieudoelstellingen gehaald maar zijn de kosten voor de gemiddelde burger juist gedaald. Wat gaan we de komende jaren doen? • De komende jaren worden we geconfronteerd met hogere kosten van afvalverwerking. • Dit betreft zowel GFT, PMD als restafval. Wij gaan uit van een kostendekkendheid van 100% van het afvaltarief waardoor een eventuele kostenstijging van de afvalverwerking vanaf 2023 doorberekend moet worden in het tarief. • Om deze kostenstijging te minimaliseren, blijven wij inzetten op een nog betere scheiding van de verschillende afvalstromen door goede voorlichting aan onze inwoners, met bijzondere aandacht voor kinderen. In overleg met de gemeenteraad zullen we doelen stellen met betrekking tot de hoeveelheid restafval, waarbij het streefdoel in goede balans dient te zijn met de kosten voor onze burgers. • Er zal onderzocht worden wat de voor- en nadelen zijn van nascheiding. Uitgangspunt hierbij blijft dat de kosten van de systematiek aanvaardbaar moeten zijn. • Per 1-1-2023 zal de inzameling van afval binnen onze gemeente worden uitgevoerd door RWM. Deze overgang wordt dusdanig voorbereid, dat de burger hiervan zo weinig mogelijk zal merken.

5. Financiën en belastingen De gemeente staat er als gevolg van een jarenlange conservatieve begrotingspolitiek financieel goed voor. Wij willen dit beleid continueren waarbij jaarlijks sluitende meerjarenbegrotingen uitgangspunt zijn in combinatie met een aanvaardbare financiële lastendruk voor de huishoudens die onder het provinciaal gemiddelde blijft. Hoe gaan we dat doen? • Ons streven is om de jaarlijkse stijging van de OZB de komende vier jaar maximaal aan de jaarlijkse inflatiepercentages te koppelen en waar mogelijk nog daaronder te blijven. • Mocht de gemeente vanuit het thema duurzaamheid besluiten om zelf te investeren in windmolens, dan zal een deel van het rendement dat op deze investering wordt behaald terugvloeien naar onze inwoners in de vorm van een matiging van de OZB. • Voor de afvalstoffenheffing en de rioolbelasting geldt dat deze 100% kostendekkend dienen te blijven. • De toeristenbelasting is sinds 2015 gelijk gebleven. Deze zal de komende periode beperkt worden verhoogd. Om de gastvrijheidsondernemers na de moeilijke coronaperiode wat meer lucht te geven, zal dit pas vanaf 2024 plaatsvinden.

6

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

6. Verkeer, vervoer en wegen In de afgelopen jaren zijn veel wegen en riolen in onze kernen gerenoveerd. Ook de komende jaren willen wij blijven investeren in de renovatie van onze infrastructuur. De prijzen zijn ook in deze sector de laatste tijd sterk gestegen waardoor we er rekening mee moeten houden dat de komende jaren met hetzelfde geld minder gerealiseerd zou kunnen worden. Wat gaan we doen? • Wij gaan onderzoeken of er ruimte binnen de meerjarenbegroting kan worden gecreëerd om het jaarlijks beschikbare budget in het ‘Meerjarig Investeringsprogramma’ (MIP) voor infra-ontwikkelingen structureel te verhogen. • De uitvoering van het huidige ‘Gemeentelijk Verkeers – en Vervoersplan’ zal worden voortgezet. • De infrastructurele maatregelen rondom de ontwikkeling van VDL Nedcar zullen de komende jaren grote prioriteit hebben. Datzelfde geldt voor de verbreding van de A2. Goede doorstroming van het verkeer is een basisvereiste. Iedere variant kan slechts op onze medewerking rekenen indien er sprake is van een goede inpassing met respect voor mens, natuur en omgeving. • Met de provincie Limburg wordt bekeken of en zo ja hoe, de ontwikkeling van de snelfietsroute Noord-Zuid verder vorm kan krijgen. • Het meerjarig gemeentelijk rioleringsplan wordt nog in 2022 geactualiseerd en aan de gemeenteraad voorgelegd.

• De verbreding van de A2 kan tot extra geluids- en lichtoverlast leiden voor de omwonenden waardoor voldoende geluidswerende maatregelen onderdeel van de planvorming moeten zijn. • De parkeerproblematiek in de kernen heeft onze blijvende aandacht. Waar dat noodzakelijk maar ook betaalbaar is, worden extra parkeervoorzieningen toegevoegd. • Uit recente verkeersonderzoeken blijkt dat op veel plekken (veel) te hard wordt gereden. Wij gaan de komende periode nader onderzoeken welke maatregelen kunnen worden ingezet om de snelheid op een aantal plekken structureel terug te brengen. • Wij gaan enkele pilots opstarten om het straatbeeld verder te vergroenen en daardoor de hittestress plaatselijk terug te brengen. Na evaluatie van deze pilots kan worden bezien of deze aanpak in structureel beleid kan worden omgezet.

7. Gemeenschapshuizen Wij koesteren de bestaande gemeenschapsvoorzieningen in de negen kernen. De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in de verschillende gemeenschapshuizen in onze kernen waardoor de meeste voorzieningen up-to-date zijn. Wat gaan we de komende jaren doen? • Er zal een gemeenschapsvoorziening worden gerealiseerd in de kern Susteren. • Er komt een integrale afweging op basis van bezettingscijfers van de buurthuizen St. Joris, Pius X en Banderthof op basis waarvan investeringskeuzes kunnen worden gemaakt. • Voor alle gemeenschapsvoorzieningen geldt dat de gemeente positief staat ten opzichte van cofinanciering van duurzaamheidsinitiatieven.

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

7

8. Jongeren en jonge gezinnen Om de vergrijzing tegen te gaan en te voorkomen dat jongeren wegtrekken uit onze regio, moet het aantrekkelijk zijn voor jongeren en jonge gezinnen om zich binnen onze gemeente te vestigen. Echt-Susteren moet een bruisende gemeente worden die jongeren en jonge gezinnen aan zich bindt. Als gevolg van de aantrekkende werkgelegenheid en de behoefte aan goede gemotiveerde arbeidskrachten, is het hebben van een aantrekkelijke leefomgeving steeds belangrijker. Buiten het lokale aanbod aan werk, is er - ondanks het ontbreken van hoogwaardige kennisinstituten, ziekenhuizen en Hbo-instellingen in onze gemeente - voldoende werkgelegenheid voor hoogopgeleiden binnen een redelijke reisafstand die zowel met het openbaar vervoer als met eigen vervoer goed bereikbaar zijn. Wat gaan we hiervoor doen? • Wij willen onze gemeente verder gaan ontwikkelen en actief promoten als centraal gelegen aantrekkelijke woon-, werk- en leefgemeente in Limburg met ruime mogelijkheden op het gebied van wonen, werken, onderwijs, sport en recreatie. • De gemeente werkt welwillend mee en faciliteert waar het kan bij initiatieven voor het organiseren van grootschalige buitenevenementen en festivals voor de jeugd. De mogelijkheden van de aanwezige evenemententerreinen gaan we actief promoten bij organisatoren van grote buitenevenementen c.q.

festivals om deze in onze gemeente te organiseren. Indien er - om dit te kunnen faciliteren - nadere investeringen in de evenementenlocaties gedaan moeten worden, dan wordt dit separaat aan de gemeenteraad voorgelegd. • Voor de allerjongsten zorgen wij voor voldoende speelvoorzieningen in wijken met veel jonge kinderen en streven wij zoveel als mogelijk naar behoud van kinderopvang en basisscholen in de hele gemeente. Het huidige speeltuinbeleid wordt geëvalueerd en waar noodzakelijk aangepast. • De Plats in Echt zal in overleg met ondernemers en omwonenden worden getransformeerd naar een bruisend en levendig uitgaanshart met respect voor de karakteristieke uitstraling van het gebied. • In Susteren zal in overleg met de jongeren worden bezien hoe uitgaansvoorzieningen voor jongeren ook in de toekomst gegarandeerd kunnen blijven. • Waar mogelijk worden binnen de beschikbare gemeenschapsvoorzieningen extra mogelijkheden gecreëerd voor jongeren. • Onderzocht wordt hoe jongeren beter aan de voorkant betrokken kunnen worden bij nieuw beleid en zaken die hen direct raken. • Er komt extra aandacht voor jongeren die nu niet ‘meedoen’ en bijvoorbeeld vaak thuis zitten. Wij gaan onderzoeken hoe we ook hen kunnen uitdagen om actiever naar buiten te komen en mee te doen in de samenleving.

• Veiligheid rondom scholen zal komende periode extra aandacht hebben en ‘goed-burgerschapslessen’ op scholen zal extra worden gestimuleerd.

9. Sport- en accommodatiebeleid Wij continueren het bestaande kleine kernenbeleid waarbij sportvoorzieningen zoveel als mogelijk voor de kernen blijven behouden. Bovenlokaal heeft ons sport- en leisurepark In de Bandert ook een regionale functie. Wat gaan we de komende jaren doen? • Van bovenaf zal niet worden ingezet op fusies van verenigingen of het samenvoegen van accommodaties. Mochten er signalen van onderop komen waarbij verenigingen zich actief melden met fusieplannen, dan zijn wij bereid om mee te denken over aanvullende investeringen in een nieuwe gemeenschappelijke accommodatie. • De lopende projecten In de Bandert, waaronder de realisatie van de turnhal en de verbouwing van de Cube, worden verder afgerond. • Wij gaan onderzoeken hoe onze lokale jeugdige topsporters ondersteund kunnen worden in hun talentontwikkeling.

8

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

10. Cultuur en verenigingsleven Wij koesteren onze eigen identiteit, eigen tradities en de eigen Limburgse volkscultuur. Wat gaan we daarvoor doen? • Grote evenementen zoals bijvoorbeeld de Heiligdomsvaart, Zuid Limburgs Federatiefeest en Bondsschuttersfeesten alsmede lokale evenementen zoals Music Night, het Straattheaterfestival, Platsspektakel, muziekevenementen en Koningsvogelschieten blijven wij ondersteunen. Daarnaast staan wij open voor nieuwe lokale culturele projecten en evenementen van onderop en zullen we deze proactief ondersteunen. • Wij streven ernaar om onze cultuurhistorie zoveel mogelijk in stand te houden of weer zichtbaar te maken. Het bestaande cultuurbeleid wordt voortgezet waarbij wij open staan voor nieuwe uitingen van cultuur die specifiek zijn gericht op jongeren. • De Beeldentuin in Susteren zal een nieuwe impuls krijgen. • Onze vrijwilligers in de zorg en voor het verenigingsleven zijn onmisbaar. Bezien zal worden hoe aan hen nog meer waardering kan worden gegeven alsmede hoe een nog grotere groep vrijwilligers geënthousiasmeerd kan worden om zich in te zetten voor de samenleving. • Voor verenigingen blijft de verenigingsconsulent via Menswel beschikbaar om mee te denken over de grote opgaven waar onze verenigingen mee worden geconfronteerd. • Wij zijn trots op ons verleden en gaan onze historie verder zichtbaar maken in de openbare ruimte.

• Het huidige subsidiebeleid ten aanzien van culturele-, muziek- en sportverenigingen wordt voortgezet.

11. Duurzaamheid Als Cittaslow-gemeente willen wij verder bevorderen en investeren om duurzamer te gaan leven. Als gemeente hebben we daarin een voorbeeldfunctie. Wat gaan we daarvoor doen? • In 2022 zal een nieuwe Energievisie 2022-2026 worden opgesteld met als centrale doelstelling een energie neutrale gemeente in 2040 met als belangrijkste punten in deze energievisie: • Realisatie van de vijf door de raad goedgekeurde zonneparken; • Onderzoek naar de realisatie van een windturbinepark waarbij de ontwikkeling, uitvoering en exploitatie door de gemeente ter hand wordt genomen; • Duurzame bedrijventerreinen; • Zon op dak voor de nieuwe bedrijfsgebouwen; • Verdere verduurzaming van gemeentelijke gebouwen; • Professionaliseren van de Energie Coöperatie. • Innovatieve ideeën rond duurzaamheid worden voortvarend opgepakt. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan opslag van duurzaam opgewekte energie. • In regionaal verband geven wij mede invulling aan de landelijke energiedoelstellingen welke voortvloeien uit de Regionale Energie Strategie. • Met betrekking tot warmtetransitie geven wij invulling aan het uitvoeringsprogramma Transitie Visie Warmte zoals vastgesteld door de gemeenteraad. De verschillende stakeholders, inwoners en de raad zullen hierin worden betrokken.

• De komende jaren zullen wij jaarlijks middelen van het Rijk ontvangen om de landelijke klimaatdoelstellingen te bevorderen. Ons streven is om een deel van deze middelen in te zetten als cofinanciering voor lokale duurzaamheidsinvesteringen.

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

9

12. Wonen De enorme woningnood in ons land, treft inmiddels ook alle doelgroepen in onze gemeente. De afgelopen jaren zijn verschillende projecten opgestart en soms ook al afgerond. Dit blijkt echter nog steeds een druppel op de gloeiende plaat. Een stevige intensivering van woningbouwontwikkelingen voor de verschillende doelgroepen heeft dan ook hoogste prioriteit. Wat mag u van ons verwachten? • Wij streven ernaar om de komende periode 500 nieuwe woningen voor alle doelgroepen te realiseren c.q. verregaand in aanbouw te hebben met een primaire focus op de grotere kernen Susteren (150) en Echt (250) en secundair op de overige kernen (100). Wij zullen daartoe zelf een aantal initiatieven opstarten maar staan nadrukkelijk open voor initiatieven van buiten. • Naast inbreidingsplannen gaan wij onze focus ook verleggen naar grotere uitbreidingsplannen waaronder in ieder geval Middelveld 3 in Susteren. • De regeling rondom het Gemeentelijk Kwaliteits Menu (GKM) zal worden geëvalueerd en waar nodig aangepast. • Wij gaan onderzoeken of een lokaal ‘Ruimte voor Ruimte-beleid’ interessant kan zijn om extra opbrengsten te genereren die weer besteed kunnen worden om onder meer ontwikkelingen op het gebied van sociale woningbouw te bespoedigen. • Initiatieven waarbij binnen bestaande m2 extra woonvoorzieningen kunnen worden gerealiseerd worden positief benaderd alsook wonen boven winkels.

In voorkomende gevallen kan ook worden meegewerkt aan het feitelijk splitsen van grote woningen. • Huisvesting van arbeidsmigranten verdient prioriteit. Huisvesten van deze doelgroep op vakantieparken is niet of nog maar beperkt toegestaan. Verplaatsen naar bestaande woningen in de verschillende kernen is geen oplossing. Daarom zullen in overleg met de verschillende stakeholders de mogelijkheden worden onderzocht om arbeidsmigranten in passende omvang en goed geëquipeerde voorzieningen te huisvesten. Ook dienen er in regionaal verband afspraken te worden gemaakt om te komen tot een evenwichtige spreiding van de voorzieningen voor arbeidsmigranten.

13. Ruimtelijke ordening Wij staan voor een goede ruimtelijke ordening voor het grondgebied van onze gemeente. Naast de bescherming van de waardevolle gebieden (natuur, archeologie, agrarisch) dient er ruimte te zijn voor ontwikkelingen voor burgers en bedrijven. Wat gaan we daarvoor doen? • Initiatieven van burgers en bedrijven kunnen in beginsel rekenen op een uitnodigende houding van de gemeentelijke overheid. Wij zoeken naar kansen en uitdagingen en zijn slechts afwijzend als hogere waarden en daadwerkelijk belangen van de omgeving dat vragen. Uitgangspunt is dat wij positief blijven meedenken en zoeken naar oplossingen voor problemen met bestaande bouwwerken en gebouwen zolang die geen ontoelaatbare inbreuk op de ruimtelijke uitgangspunten vormen. • Wij staan terughoudend ten aanzien van de vestiging van nieuwe megastallen in onze gemeente. Wij volgen het landelijk en provinciaal beleid. • Wij koesteren onze agrariërs en landbouwgronden blijven zoveel als mogelijk behouden voor land – en tuinbouw. • Het beleid rondom gemeentelijke gronden wordt in de komende periode geëvalueerd. Eventuele beleidswijzigingen zullen via een aanpassing van de huidige Grondnota aan de raad worden voorgelegd. Ter verbetering van de grondkwaliteit streven wij naar langjarige overeenkomsten zodat agrariërs ook daadwerkelijk kunnen investeren in een kwaliteitsverbetering van de gronden.

Oneigenlijk gebruik van gemeentelijke pachtgronden wordt strenger aangepakt. • De Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving en staat voor een goed evenwicht tussen het benutten en beschermen van de leefomgeving. De implementatie van de Omgevingswet die per 1 januari 2023 in werking treedt, vraagt veel van de gemeentelijke organisatie, met name in de komende gemeenteraadsperiode. Zo moeten voor de inwerkingtreding meerdere verordeningen en beleidsdocumenten worden opgesteld of aangepast, moeten vakapplicaties worden aangeschaft en ingericht en moeten medewerkers worden opgeleid. In 2022 wordt gestart met het opstellen van een Omgevingsvisie. Het Omgevingsplan en eventuele Omgevingsprogramma’s volgen later. Dit alles vraagt de nodige inzet en middelen om ervoor te zorgen dat we in 2029 volledig volgens de nieuwe wet werken.

10

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

14. Natuur en landschap Het landelijk gebied ondergaat de komende jaren een forse transformatie. Projecten rondom de A2-verbreding, uitbreiding VDL Nedcar en onze bedrijventerreinen dragen daaraan bij. Ook komen er transities aan vanuit andere maatschappelijke ontwikkelingen zoals de landbouwtransitie, energietransitie en behoefte aan een betere woon- en leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? • We richten een actieve projectorganisatie in die zich actief en concreet richt op natuur- en landschapsontwikkeling in de hele gemeente die steunt op draagvlak en samenwerking met burgers, andere stakeholders en de omliggende Euregio. Onderdeel hiervan vormt het oppakken van de gemeentelijke verantwoordelijkheid in de aanpak en uitvoering van de Projectenkaart Omgeving Nieuwstadt. Deze zijn mede tot stand gekomen vanuit de initiatieven van ‘Stichting De Groene Sporenwolf’ om te komen tot invulling van de gemaakte afspraken met VDL Nedcar. Ook het Landschapspark Susteren wordt in het verdere proces betrokken. • De gevolgen van de uitbreiding van VDL Nedcar zullen als een apart project benaderd worden. Bedrijfsbelang en de belangen van onze inwoners dienen in evenwicht te zijn. Onze aandacht gaat daarbij vooral uit naar het beperken van geluidsoverlast, de juiste verkeersmaatregelen, een passende groene inpassing en ruime natuurcompensatie.

De beschikbare middelen vanuit de provincie alsmede de recent toegezegde middelen vanuit VDL Nedcar vormen daarbij de basis voor de financiering. • Wij zoeken aansluiting bij het ‘Schone Lucht Akkoord’ met als doel de luchtkwaliteit permanent te verbeteren.

15. Regionale samenwerking Samenwerking met regiogemeenten en in gemeenschappelijke regelingen is geen doel op zich maar moet een aantoonbare meerwaarde (blijven) hebben. Samenwerken is goed maar Echt-Susteren blijft Echt-Susteren. Kleinschaligheid en herkenbaarheid zijn immers de fundamenten voor de betrokkenheid van onze inwoners bij de lokale politiek. Wat gaan we daarvoor doen? • De Gemeenschappelijke Regeling MER is volop in ontwikkeling en de afgelopen jaren zijn grote stappen gezet richting een toekomstbestendige organisatie. We streven ernaar om de MER verder te professionaliseren om te komen tot een aantoonbare efficiencyslag met een (nog) betere dienstverlening en kostenbesparingen voor onze inwoners.

16. Openbare orde en veiligheid Voor criminaliteit en radicalisering is in onze gemeente geen plaats. Wat gaan we daarvoor doen? • Veiligheid begint bij leefbaarheid. Het moet voor burgers prettig zijn om in hun buurt te wonen. Via ons brede beleid proberen wij hier een actieve bijdrage aan te leveren. • Ondermijning van het openbaar bestuur wordt onder andere door het actief inzetten van de Wet Bibob actief tegengegaan. Het toepassingsbereik van de Wet Bibob wordt vergroot, waaronder een uitbreiding van het aantal sectoren. • De inzet van buurtpreventieteams wordt verder gestimuleerd en waar noodzakelijk geïntensiveerd. • De eerder gemaakte afspraken tussen de gemeente en het COA inzake het terugbrengen van de overlast door bewoners van het AZC dienen onverkort te worden uitgevoerd. Hierover zal periodiek overleg worden gevoerd met de omgeving. • Onze gemeente blijft ‘coffeeshop-vrij’. • Het zerotolerancebeleid, ten aanzien van elk vorm van ondermijnende criminaliteit, en in het bijzonder van hennepteelt en de aanpak van motorbendes wordt onverminderd gecontinueerd. • Burgernet wordt verder gepromoot. • Waar mogelijk wordt de internationale samenwerking met hulpdiensten nog verder doorontwikkeld. • Onze lobby om vanwege onze specifieke grensligging extra politiecapaciteit te krijgen wordt onverminderd voortgezet.

• Het toezicht in de openbare ruimte wordt vergroot door extra inzet van BOA’s, bovenop de gereserveerde uren, om ook buiten kantoortijden te kunnen reageren op meldingen van inwoners en op openbare-ordeproblemen. • Veiligheid rondom schoollocaties heeft ook de komende jaren onze onverminderde aandacht. • Met de partners in de kernen breiden wij onze aanpak tegen de bestrijding van mogelijke nieuwe wateroverlast in de toekomst verder uit.

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

11

17. Bestuur, organisatie, gemeenteraad en college van B&W De huidige commissiestructuur en samenstelling van de commissies blijft in stand. Alle bespreekstukken voor de raadsvergadering worden in principe geagendeerd voor één van de drie commissies. Hamerstukken worden niet meer geagendeerd voor een commissievergadering. Tevens kunnen thema’s worden geagendeerd waarin bepaalde onderwerpen op verzoek door het college nader uitgediept kunnen worden. Voor fracties met 1 tot en met 2 raadsleden is er ruimte voor 1 commissielid, voor fracties van 3 of meer leden is er ruimte voor 2 commissieleden. Vanwege het grote maatschappelijke belang van het thema duurzaamheid, zal in deze periode een werkgroep van raadsleden worden ingesteld waarbij elke fractie wordt uitgenodigd om één lid af te vaardigen. Deze werkgroep wordt enerzijds door het college intensief meegenomen in de actuele ontwikkelingen en plannen en kan anderzijds het college gevraagd en ongevraagd van advies dienen. Voortbordurend op de door de gemeenteraad vastgestelde nota ‘Burgerparticipatie’ gaan we bevorderen dat burgers die zich nu minder betrokken voelen bij de gemeente, worden geënthousiasmeerd met als doel het gevoel van betrokkenheid te laten groeien.

De gemeentelijke organisatie dient gericht te zijn op een goede dienstverlening aan onze inwoners, bedrijven en verenigingen als ook op het realiseren van de ambitieuze bestuurlijke opgaven op het gebied van ontwikkeling, realisatie en beheer. Om dit goed te kunnen (blijven) doen, is een flexibele organisatie nodig die inzet op effectiviteit en co ntinu streeft naar verbetering. Hierbij wordt ingezet op de volgende vier ontwikkelsporen: professionalisering, optimaliseren werkomgeving, continue verbetering van processen (o.a. Lean) en het vergroten van de betrokkenheid van onze medewerkers. Het college van B&W zal naast de burgemeester bestaan uit vijf wethouders met een formatieomvang van in totaal 4,90 fte. PNES zal twee wethouders leveren (2,0 fte) evenals het CDA (1,90 fte) en DES levert één wethouder (1,0 fte). Echt-Susteren, 15 april 2022

Peter Ruijten PNES

12

Peter Pustjens CDA

Jan Cremers DES

Thijs Wetemans GroenLinks

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

Tom Denis D66

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen

13

14

Hoofdlijnenakkoord 2022 - 2026 Eenheid door vertrouwen