Concept Jaarrek RD Maasland 2023
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
Jaarstukken 2023 april 2024
1
Jaarstukken 2023
Gemeenschappelijke regeling RD Maasland...................................................................................................3 Bericht van het dagelijks bestuur ...................................................................................................................4 Kerngegevens................................................................................................................................................10 Jaarverslag ....................................................................................................................................................12 1.
2.
3.
Programmarekening .............................................................................................................................13 1.1.
Programma 1 – Huishoudelijk Afval ...........................................................................................13
1.2.
Programma 2 – Openbare Ruimte ..............................................................................................21
1.3.
Programma 3 – Zakelijke Dienstverlening ..................................................................................23
1.4.
Algemene dekkingsmiddelen......................................................................................................25
1.5.
Onvoorzien / Algemene reserve .................................................................................................25
1.6.
Bijdrage Gemeenten 2023 ..........................................................................................................26
Financiële Besturing, (Risico)beheersing, Bedrijfsvoering en Kengetallen...........................................27 2.1.
Weerstandsvermogen: verhouding financiële risico’s en weerstandscapaciteit (reserves) ......28
2.2.
Financiële Kengetallen ................................................................................................................30
2.3.
Onderhoud Kapitaalgoederen ....................................................................................................33
2.4.
Financiering ................................................................................................................................34
2.5.
Risicobeheersing .........................................................................................................................35
2.6.
Administratieve Organisatie / Interne Beheersing (AO/IB) ........................................................35
2.7.
Personeel & Organisatie .............................................................................................................36
2.8.
Verbonden Partijen ....................................................................................................................38
2.9.
Rechtmatigheid...........................................................................................................................38
Jaarrekening ..........................................................................................................................................39 3.1.
Balans per 31 december .............................................................................................................39
3.2.
Programmarekening 2023 ..........................................................................................................41
3.3.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ..................................................................43
3.4.
Toelichting op de balans (bedragen x € 1.000)...........................................................................46
3.5.
Toelichting op de programmarekening ......................................................................................55
3.6
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ........60
3.7
Rechtmatigheidsverantwoording ...............................................................................................64
3.8.
Controleverklaring ......................................................................................................................65
3.9.
Bijlagen .......................................................................................................................................66
2
Jaarstukken 2023
Gemeenschappelijke regeling RD Maasland Deelnemende gemeenten Leudal Maasgouw Roerdalen Echt-Susteren Algemeen Bestuur Namens de gemeente Leudal: Dhr. H.H.J.M. Van Helden, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Mevr. H. Wijers-Van der Linden, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Namens de gemeente Maasgouw: Dhr. T.J. Blomen, wethouder (vanaf 13 juli 2022) Dhr. D.W.J. Schneider, burgemeester (vanaf 8 november 2023) Dhr. M.H.E. Wilms, wethouder (tot 8 november 2023) Namens de gemeente Roerdalen: Dhr. A.C.A.G Smits, wethouder Dhr. R.H.G. Slangen, wethouder (vanaf 8 november 2023) Mevr. J. Westhelle-Aelen, wethouder (tot 8 november 2023) Namens de gemeente Echt-Susteren: Dhr. H.E.J.M. Meuwissen, wethouder Dagelijks Bestuur Dhr. T.J. Blomen, voorzitter Dhr. A.C.A.G. Smits, vicevoorzitter Mevr. H. Wijers-Van der Linden Dhr. J.M.A.R. van der Broek, secretaris Directie RD Maasland Dhr. J.M.A.R. van der Broek
3
Jaarstukken 2023
Bericht van het dagelijks bestuur Aan het algemeen bestuur en gemeenteraden Zoals gebruikelijk bieden wij u de jaarstukken aan, zijnde het jaarverslag en de jaarrekening van de oudste gemeenschappelijke regeling van Nederland, RD Maasland (RDM) voor het jaar 2023. Het jaar waarin ons bedrijf de 60 jaar heeft bereikt en stappen heeft gezet om – samen met u – ook de komende decennia succesvol extra publieke meerwaarde te creëren. De jaarrekening is gecontroleerd door KSG accountants & belastingadviseurs; de controleverklaring van de accountant is in voorliggende stukken opgenomen. Het Dagelijks Bestuur vergaderde in 2023 zes keer gezamenlijk met de directie. In deze vergaderingen zijn onder andere de volgende onderwerpen aan de orde geweest: 1. Strategisch Meerjaren Plan Ieder zichzelf respecterende organisatie stelt op gezette tijden een Strategisch Meerjaren Plan (SMP) op; zo ook RDM. RDM heeft daarin meerdere bijeenkomsten georganiseerd (intern als ook extern) en heeft daarin ook het Dagelijks Bestuur meerdere malen gehoord. Uiteindelijk heeft dit geleid tot het vaststellen van het SMP met de naam: ‘samen stap voor stap circulair’ voor de jaren 2023-2028.
Als algemene noemers van het geheel zou men de volgende richting kunnen aangeven voor RDM: - Een duurzame organisatie op regionale schaal welke de gemeenten faciliteert, ontzorgt en meedenktten dienste van de publieke meerwaarde, waarbij de burger en de leefomgeving centraal staan. - De circulaire partner van de gemeenten, bedrijven en instellingen en burgers. RDM stelt hiervoor haar kennis en expertise ter beschikking aan RDM gemeenten, maar ook aan partners in Noord-, Midden- en Zuid-Limburg. - Nadrukkelijk kijkt RDM naar andere dossiers binnen de overheden waar een extra winwinsituatie kan ontstaan; hierbij denken we o.a. sociale werkgelegenheid en klimaatopgaven. - Graag zouden we dé reinigingsspecialist in de openbare ruimte van de regio willen zijn. Door kennis te delen, processen te optimaliseren en gebruik te maken van ‘real-time data’ gaan we dit samen met geïnteresseerde gemeente verder professionaliseren. - Helix-samenwerking, of netwerksamenwerking, heeft de nadrukkelijke aandacht van RDM; samen zijn we ‘sterker’. - RDM is de organisatie die zich stap-voor-stap tot publiek ondernemer wil ‘evolueren’. Om het hier bovengenoemde vorm te geven, zijn 7 thematieken benoemd om concrete zaken vorm te geven. De thema’s zijn: 1. Circulaire Economie en Grondstoffenmanagement 2. Afval en Grondstoffen 3. Duurzaamheid en arbeidsparticipatie 4. Reiniging en BOR 5.
Commerciële taken 6. Data en ICT 7. Organisatieperspectief
4
Jaarstukken 2023
2. Extra investeren in publieke toegevoegde waarde Kijkende naar de generieke veranderingen rondom de samenwerkingsparagraaf binnen de Nederlandse overheden, heeft ook RDM hierin duidelijke keuzes gemaakt. Het organiseren van een Netwerkorganisatie ten dienste van de aangesloten gemeenten – maar ook voor het grote collectief – is daarbij nadrukkelijk nagestreefd in 2023. De steeds ‘krachtiger’ wordende partijen buiten de overheden (vaak in een oligopolistische vorm) vragen om een ‘stevig’ netwerk aan deskundigheid om de belangen van de burgers en de publieke taken te borgen. RDM heeft hierin bewust geïnvesteerd in 2023, zoals dit al eind 2021 is vastgesteld door het bestuur. Hier is extra capaciteit op ingezet en dit heeft reeds in 2023 de eerste resultaten opgeleverd. Steeds meer gemeenten en organisaties weten de ‘weg’ naar RDM te vinden, en daardoor wordt belangrijke informatie uitgewisseld ten dienste van onderhandelingen met marktpartijen. Hierdoor zijn o.a. scherpere prijsafspraken gemaakt voor het afzetten van grondstofstromen, welke een positief effect hebben gehad op voorliggend resultaat. 3. Samenwerking met Rd4 In het 4de kwartaal van 2022, hebben de besturen van Rd4 en RDM over en weer de nadrukkelijke wens kenbaar gemaakt intensiever met elkaar te willen samenwerken.
Hiervoor zijn in 2023 diverse bijeenkomsten georganiseerd (op strategisch, tactisch en ook operationeel niveau). Dit proces was geborgd door een extern bureau en vooral met extra inzet van eigen personeel vormgegeven. De conclusie was in 2023, dat op alle niveaus bovenstaande denklijn werd omarmd en men daarbij diverse voordelen zag (o.a. commercieel en een sterkere positie ten dienste van de publiek toegevoegde waarde). Hierbij zijn prioriteiten aangegeven, welke door de medewerkers van Rd4 en RDM als eerste zouden moeten worden opgepakt. Dit alles heeft uiteindelijk geleid tot het tekenen van een samenwerkingsconvenant op 29 februari 2024 door beide voorzitters van de gemeenschappelijke regelingen Rd4 en RDM. Daarbij worden de inhoudelijke conclusies van het onderzoek uit 2023 omarmd en wordt voor 2024 de focus gelegd op twee aspecten (vanuit het bovengenoemde prioriteitskader): data uitwisseling ten dienste van effectieve en efficiënte doelstelling van beide bedrijven én meer samenwerking op commercieel vlak. 4. Facilitering ASL (Afval Samenwerking Limburg) Zoals reeds gemeld in het jaarverslag van 2022, is vanuit de directie een nadrukkelijke focus ingezet om via ASL nog meer positie te verwerven aan de voorzijde van de grotere aanbestedingen voor alle 30 aangesloten gemeenten in Limburg via ASL.
Ook hierbij is het bestuur en de directie ervan doordrongen, dat we alleen vanuit collectiviteit een duidelijke positie kunnen verwerven ten dienste van onze aangesloten gemeenten. Aanbestedingen zijn het fundament van heel veel geldelijke dossiers en derhalve de moeite waard om er serieus energie in te stoppen. Ca 7 jaar werd ASL door de gemeente Maastricht ondersteund qua facilitering. Deze heeft in de loop van 2023 aangegeven het ‘stokje’ te willen overdragen aan een andere organisatie. Hierdoor hebben enkele partijen RDM benaderd of wij – gezien ook onze permanente aanwezigheid binnen de ASL vergaderingencyclus – deze ondersteuning wilden overnemen. Na beraadslaging binnen het managementteam en het bestuur, hebben wij hierop positief geantwoord. Deze ondersteuning wordt volledig betaald door alle 30 gemeenten welke zijn aangesloten binnen dit collectief, en zo worden ook enkele overheadkosten van RDM deels betaald door ASL. Door ASl te faciliteren komen op gezette tijden veel ambtelijke en bestuurlijke ambtsdragers vergaderen binnen de muren van RDM. Hiermee hopen wij het ‘merk’ RDM nog beter in de focus te krijgen van hen die nog niet aangesloten zijn binnen onze gemeenschappelijke regeling. 5.
Mogelijkheden om Organisch materiaal anders in te zetten Zoals al eerder gerapporteerd, heeft RDM geen bijzondere expertise en uitvoeringsactiviteiten opgebouwd ten dienste van een specifieke grondstoffenstroom. Reeds eind 2021 is er vanuit het 5
Jaarstukken 2023
bestuur een keuze gemaakt om de grondstoffenstroom organisch materiaal tegen het licht te houden. Kijkend naar de regionale opgave rondom bodemvitalisering en daardoor het waterbindend vermogen van de Midden-Limburgse zandgronden te verhogen, is RDM nadrukkelijk op zoek naar integrale antwoorden rondom deze vraagstellingen. Kijkende naar de bestuursakkoorden van de provincie Limburg en het Waterschap Limburg, heeft RDM hierin een vooruitziende blik gehad. Aldaar is nadrukkelijk de kanteling van organisch materiaal ten dienste van enkele hoofddossiers binnen Nederland (dus ook in Limburg) geoormerkt. Samen met Quattro Helix partners (ondernemers, maatschappelijk middenveld, overheden en wetenschap), is een Masterplan gemaakt, welke is vastgesteld door het Dagelijks bestuur van het Waterschap en door onze Gedeputeerde is opgenomen in zijn strategie ten dienste van o.a. landbouwtransitie, waterbeheersing, CO2-binding. Voor RDM is het vooral zoeken naar enerzijds kostenbeheersing en het sturen op meer circulariteit en duurzaamheid anderzijds. RDM dankt dan ook haar Quattro Helix partners, dat wij in gezamenlijkheid bovengenoemd Masterplan hebben mogen vormgeven.
De behandeling binnen Provinciale Staten zal plaatvinden in het 2de kwartaal van 2024 en parallel hieraan zal ook door de andere Quattro Helix partners stappen ondernomen worden, om zo pilots in de loop van 2024 op te kunnen starten. RDM wil hierin nadrukkelijk participeren en dit vooral via daarvoor beschikbare (additionele) geldstromen bekostigen. 6. Statutenwijziging Reeds in het 4de kwartaal van 2021 werd geconstateerd, dat men heel veel energie had gestoken in het wijzigen van de Statuten van RDM, maar dit nog niet tot het gewenst resultaat had geleid. Wetende dat een wetswijziging zou worden voorgesteld in december 2021 – en daardoor wellicht ook statutenaanpassingen in generieke zin zouden moeten plaatsvinden – heeft RDM dit momentum bij de kop gepakt. RDM heeft samen met advocaten bureau Boels-Zanders in 2022 alle gemeenschappelijke regelingen gevraagd om de wetswijziging samen vorm te geven en in gezamenlijkheid hierin op te trekken richting partners en bevoegde organen (dit tevens om efficiënt en effectief te werk te gaan). Uiteindelijk hebben het merendeel van de gemeenschappelijke regelingen zich samengepakt en het traject in gezamenlijkheid vormgegeven. Diverse overlegmomenten en ontmoetingen met vertegenwoordigers, is in 2023 het inhoudelijke proces afgerond, en ook zo de sonderende ronde binnen de gemeenten.
Behalve een oproep om te komen tot een commissie ten dienste van RDM, hebben zich geen inhoudelijke wijzigingen aangediend vanuit de aangesloten gemeenten. Derhalve is door Boels-Zanders het vervolgproces in werking gesteld. Voor het zomerreces van 2024 zou bovengenoemde proces moeten zijn afgerond. 7. Gesprekken met niet aangesloten gemeenten Het is de nadrukkelijke wens van het bestuur en de directie, om RDM te laten groeien in het aantal aangesloten gemeenten. De groeipotentie is zeker aanwezig, als men kijkt naar de nog niet aangesloten gemeenten in Midden- en Noord-Limburg. Heel veel energie is in 2023 gestopt in het kennismaken met en bestuderen van mogelijkheden tussen RDM en de hierboven bedoelde gemeenten. Bij het vervatten van dit schrijven heeft de gemeente Beesel een traject gepositioneerd om voor het zomerreces te komen tot besluitvorming in de raad om eventueel te kunnen toetreden tot RDM. Tevens zijn er vergaande gesprekken met de gemeente Horst aan de Maas om te bezien, wat RDM aldaar kan betekenen voor de burgers van deze gemeente. Daarnaast heeft RDM de samenwerking met de gemeente Roermond opgezocht om een onderzoek op te starten naar de haalbaarheid van een Circulair Ambacht Centrum voor Oost-Midden-Limburg. 6
Jaarstukken 2023
8. RDM klaarmaken voor de toekomst Om de ingezette ontwikkeling van RDM en haar ambities te kunnen waarmaken, heeft het bestuur besloten om geldstromen extra te positioneren onder het adagium: ‘investeren om te genereren’. Reeds in 2023 heeft het bestuur hiertoe besloten, en is de directie nadrukkelijk gevraagd hier invulling aan te geven. Daarbij wordt gestuurd vanuit het perspectief van publieke toegevoegde waarde en ‘volume’ vergroting van RDM, hetgeen een positief effect zou moeten hebben op o.a. kosten en het realiseren van gestelde doelen. Tevens is investering in technische zin ook een pijler die de kosten en klimaatdoelstellingen moet voorzien van oplossingen. Ook ondersteunende ICT-pakketten zullen een bijdrage leveren in nog meer efficiëntie en effectiviteit. Huurcontracten zullen op hun marktrelevantie worden getoetst en waar nodig opnieuw worden afgewogen. Onderzoeken zullen worden gefaciliteerd om toetredingsprocessen goed te laten verlopen. Ook zal RDM meer zichtbaarheid willen organiseren binnen provinciale en nationale vraagstukken en platformen, met daarbij altijd kijkende naar de meerwaarde voor de aangesloten gemeenten en RDM. Al deze zaken zijn reeds in 2023 aandachtspunten van het bestuur en de directie van RDM geweest. In 2024 zullen deze concreet worden gemaakt en ter operationele besluitvorming worden aangereikt.
In 2023 hebben we de interne structuur van RDM tegen het licht gehouden en daarbij de kaders welke zijn gegeven vanuit de gemeenten, bestuur en andere partners nadrukkelijk meegenomen. Daarbij hebben zich op voorhand enkele personele wijzigingen voorgedaan, die hierbij een win-winsituatie met zich meebrachten. De daarbij van nature vrijvallende posities, zijn binnen de nieuwe structuur en managementfilosofie sturend geweest. Nieuwe tijden vragen andere competenties, ‘mindset’ en gevoel voor dienstbaarheid voor de publieke zaak. Het bestuur en RDM zijn dan ook blij, dat zich in 2023 voldoende interesse en kwaliteit hebben gemeld om de ingezette transitie ook te kunnen ‘bemensen’. 9. Aanpassingen aan gebouwen en voorzieningen Sinds 2022 zijn plannen gemaakt om de huisvesting van RDM beter en efficiënter in te richten, ten dienste van het personeel en materieel. In 2023 zijn plannen gemaakt om de tankinrichting te saneren en extern te gaan tanken. Aldaar wordt dan een nieuwe was-voorziening gemaakt, om zo beter (en dus minder onderhoudskosten) ons materiaal – vrachtauto’s en veegwagens – schoon te kunnen maken. Tevens zullen enkele sanitaire voorzieningen aan de maatstaf van 2024 worden aangepast.
Eveneens worden fysieke barrières tussen planning en uitvoering weggenomen, waardoor er meer afstemming mogelijk is op basis van ’natuurlijke menselijke’ contactmomenten; RDM is nu eenmaal een overheid geleerd ‘MKB-bedrijf’, met de geest van een familiebedrijf. Tevens hebben in 2023 voorbereidingen plaatsgevonden om het niet-gebruikte gedeelte van De Giesel 15 in te richten en klaar te maken voor gebruik (o.a. als verhuur aan ASL) in het 1ste kwartaal van 2024. Daarnaast zijn in het 4de kwartaal van 2023 voorzieningen gemaakt om onze eigen zonneenergie te gebruiken voor eigen dienstverlening enerzijds en gebruik door derde anderzijds. Ook zijn in 2023 de ondersteunende voorzieningen (de eigen garage) ten dienste van het dagelijks onderhoud vervangen en milieutechnische aanpassingen hebben daarbij voorrang gekregen. Daarmee hopen we de externe kosten van reparaties aanzienlijk te verminderen en ons personeel meer verantwoordelijkheid te geven voor hun (en ons) materieel.
7
Jaarstukken 2023
10. Educatie op scholen RD Maasland vindt educatie op scholen belangrijk. Langs deze weg wordt een belangrijke doelgroep bereikt en wordt bijgedragen aan het bereiken van de milieudoelstellingen. De basisscholen wordt een programma aangeboden met onderdelen als: • Invoeren van afvalscheiding op scholen; • Lessen over het voorkomen, scheiden en recyclen van afval; • Terugdringen GFT-afval door composteren; • Scholenwedstrijd (E-Waste Race) rondom de inzameling van elektrische apparaten; • Bezoek vuilniswagen aan school. Het schoolprogramma is gratis voor alle scholen van Maasgouw, Leudal en Roerdalen. Het aantal scholen dat hieraan deelneemt stijgt, momenteel nemen 26 scholen deel aan het project afval scheiden. 11. Fraude paragraaf/ integriteitsmeldingen Binnen RD Maasland zijn over het boekjaar 2023 geen fraudegevallen en integriteitsmeldingen bekend. 12. Financiële en administratieve zaken Het DB heeft de navolgende besluiten van het AB voorbereid: • wijziging begroting 2023; • jaarstukken 2022; • kadernota 2024; • begroting 2024; • financiële verordening 2023; • controleverordening 2023; • controleprotocol jaarrekening 2023; • managementrapportage 2023. 13. Overleg Algemeen Bestuur Het Algemeen Bestuur is 3 keer in vergadering bijeengekomen. In deze vergaderingen zijn o.a.
besluiten genomen over: • jaarstukken 2022; • begrotingswijziging 2023; • begroting 2024; • financiële verordening 2023; • controleverordening 2023; • controleprotocol jaarrekening 2023; • managementrapportage 2023. 14. Financieel resultaat en positie RD Maasland In de (gewijzigde) begroting van 2023 was een gemeentelijke bijdrage begroot van €5.740.095,-. Het boekjaar is afgesloten met een positief resultaat van €128.673,-. Dit is met name te wijten aan lagere afvalverwerking kosten in verband met lagere tarieven voor bepaalde afvalstromen.
8
Jaarstukken 2023
15. Kwaliteitsmanagement RD Maasland is sinds 2013 ISO-9001 gecertificeerd. Dit certificaat wordt verleend aan bedrijven die hun interne processen conform de normering hebben ingericht. Het systeem is gericht op het continu verbeteren van de kwaliteit en klanttevredenheid. Uit de in 2023 gehouden audits is gebleken dat verbeteringen zijn geëffectueerd en is het certificaat NEN-EN-ISO 9001:2015 verlengd. Naast dit certificaat beschikt RD Maasland over VCA* ( Veiligheid Checklist Aannemers, VGM = Veiligheid Gezondheid en Milieu ) en is het bedrijf erkend als leerwerkbedrijf. 16. Archiefbeheer In 2023 heeft de toezichthouder en RDM een versterkte relatie opgebouwd en worden er op gezette tijden zaken met elkaar besproken. Via deze ingezette dialoog wordt besproken hoe de wettelijke kaders in operationele zin kunnen worden vertaald. Tevens is in 2023 een grote slag gemaakt aangaande de fysieke dossiers en zijn deze – waar nodig – overgebracht naar het archief in Roermond. Daardoor is het aantal dossiers welke hardcopy bewaard worden door RDM aanzienlijk verminderd. De gestelde beoordeling in 2021 is daarmee omgebogen naar een verbeterde waardering door de provincie.
Het Bestuur spreekt haar waardering uit over de inzet en prestaties van het personeel van RD Maasland. Namens het Dagelijks Bestuur, Haelen, 3 april 2024
T.J. Blomen Voorzitter
J.M.A.R. van der Broek Secretaris
9
Jaarstukken 2023
Kerngegevens Verzorgingsgebied De Gemeenschappelijke Regeling (GR) RD Maasland verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval in de gemeenten Leudal, Maasgouw en Roerdalen. De gemeente Echt-Susteren participeert in de GR voor het onderdeel milieuparken voor een vast aantal aansluitingen. Aantal inwoners per gemeente (bron: CBS)
Gemeente:
1 jan 2020
1 jan 2021
1 jan 2022
1 jan 2023
Leudal
35.879
36.045
35.928
36.141
Maasgouw
23.965
23.947
24.028
24.305
Roerdalen
20.574
20.580
20.558
20.702
Echt-Susteren (noord)
19.185
19.185
19.185
19.185
Totaal
99.603
99.757
99.699
100.333
Aantal aansluitingen per gemeente (bron: Containermanagementsysteem)
Gemeente:
1 jan 2020
1 jan 2021
1 jan 2022
1 jan 2023
Leudal
15.789
15.993
14.826
14.913
Maasgouw
10.715
10.809
10.291
10.396
Roerdalen
9.226
9.299
9.222
9.242
Echt-Susteren
8.350
8.350
8.350
8.350
Totaal
44.080
44.451
42.689
42.901
*Deelname v.w.b. Milieuparken (ca. 8.350 aansluitingen)
Ingezamelde hoeveelheid afval (*1.000kg)
2020
2021
2022
2023
Hha Restafval
11.445
11.140
6.341
6.361
Hha GFT ( Groente-, Fruit- en Tuinafval )
8.270
8.403
10.913
12.009
Hha Verzamel Rest
726
683
203
N.v.t.
Hha Ondergronds Rest
166
180
202
265
Kunststoffen
191
304
297
N.v.t.
Drinkpakken
42
13
20
N.v.t.
Aantal ledigingen mini’s Rest
480.809
472.777
263.090
273.274
Aantal ledigingen mini’s Gft
387.287
384.391
474.371
509.850
Huis aan Huis Ldal/Mgouw/Rdalen
Nascheiding Kunststof en Drinkpakken
10
Jaarstukken 2023
2020
2021
2022
2023
Brengvoorzieningen MP: Roggel-Maasbracht-Montfort Ldal-Mgouw-EchtS Asbest
122
107
78
71
Grof Restafval
2.617
2.564
2.484
2.578
Groen
5.240
5.822
4.760
4.859
ABC-Hout
2.626
2.430
2.022
2.057
247
231
222
252
Puin
3.431
3.276
2.828
2.817
Schroot
238
206
193
214
77.685
90.573
83.918
89.394
Blik*
276
233
N.v.t
N.v.t
Drinkpakken*
182
146
N.v.t
N.v.t
Kunststoffen*
1.402
1.245
N.v.t
N.v.t
PMD totaal *
1.860
1.624
2.432
2.410
Textiel ( excl. Roerdalen )
474
435
398
445
Holglas ( excl. Roerdalen )
1.673
1.642
1.606
1547
OPK (Oud Papier Karton)
Aantal bezoekers Milieuparken Brengvoorzieningen:
*Vanaf 2022 is er overgegaan van een ketenregie naar inzamelmodel voor PMD. Om deze reden zijn nu enkel nog de totale kg’s van het ingezamelde PMD beschikbaar.
11
Jaarstukken 2023
Jaarverslag Programmarekening Deze jaarrekening is opgebouwd conform de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording. In deze programmatisch opgebouwde rekening is een drietal programma’s opgenomen waarmee we ons richten op vooraf gestelde doelen en beoogde effecten. Vanuit deze programmatische gedachte kent deze rekening een duidelijke scheiding tussen beleidsmatige en financiële aspecten. Het beleidsmatige deel bestaat uit het programmaplan en een aantal paragrafen. Het financiële deel bestaat uit een overzicht van de verdeling van de middelen over de verschillende programma’s en programmaonderdelen. De gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn niet gewijzigd ten opzichte van voorgaand jaar. Hierna wordt via de programmaverantwoording en de paragrafen verantwoording afgelegd over de realisatie van het bij de begroting 2023 voorgenomen beleid in het jaar 2023. Leeswijzer Het eerste hoofdstuk bestaat uit het programmaplan waarin drie programma’s zijn opgenomen, te weten het programma ‘Huishoudelijk Afval’, het programma ‘Openbare Ruimte (OR)’ en het programma ‘Zakelijke dienstverlening’. In deze programma’s wordt beschreven wat we hebben bereikt, wat we daarvoor hebben gedaan en wat het heeft gekost.
Waar in het eerste hoofdstuk met name het beleidsmatige, de ‘wat’-vragen, aan de orde komen, bevat het tweede hoofdstuk een aantal verplichte paragrafen waar met name de beheersmatige aspecten, de ‘hoe’ vragen, aan de orde komen. Tenslotte is in hoofdstuk drie de jaarrekening van RD Maasland opgenomen.
12
Jaarstukken 2023
1.
Programmarekening
1.1.
Programma 1 – Huishoudelijk Afval
Inleiding Het Programma Huishoudelijk Afval heeft betrekking op al het huishoudelijk afval dat in de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten is ingezameld en verwerkt. De wijze waarop en de frequentie waarmee dit gebeurt, is vastgesteld door het bestuur van de GR. De uitvoeringskosten zijn op basis van het aantal huishoudens doorberekend naar de deelnemende gemeenten. Eventuele aanvullende diensten zijn, zonder opslag voor winst en risico, direct in rekening gebracht bij de betreffende gemeente. De gemeente Echt-Susteren neemt deel aan de GR voor alleen het onderdeel Milieuparken, terwijl Roerdalen deelneemt voor de inzameling huis aan huis van rest, gft, PMD en verpakkingen. Kengetallen Aantal aansluitingen per gemeente: (bron: Containermanagementsysteem)
1 jan 2020
1 jan 2021
1 jan 2022
1 jan 2023
Leudal
15.789
15.993
14.826
14.913
Maasgouw
10.715
10.809
10.291
10.396
Roerdalen
9.226
9.299
9.222
9.242
Echt-Susteren ( noord )
8.350
8.350
8.350
8.350
Totaal
44.080
44.451
42.689
42.901
Doelen Met dit programma is invulling gegeven aan de wettelijke taak (wet milieubeheer 10.21 en 10.22) van de deelnemende gemeenten, welke taken zijn overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling. In het Meerjarenplan en de begroting 2023 staan de navolgende in dit verband relevante strategische doelen vermeld: • Een maatschappelijk verantwoorde, doelmatige en duurzame verwijdering en nuttige toepassing van huishoudelijke afvalstoffen; • Uitvoering van taken tegen de laagst mogelijke kosten; • Naast kostenefficiency meerwaarde creëren door hogere milieurendementen. Prestaties Milieu De taken zijn conform de gemaakte afspraken uitgevoerd. Een van de belangrijkste indicatoren betreft de hoeveelheid restafval dat elke inwoner jaarlijks laat ophalen. De volgende tabel geeft inzicht in de prestaties binnen het verzorgingsgebied van RD Maasland en de na te streven waarden.
13
Jaarstukken 2023
Indicatoren Gemiddeld afgelopen 3 jaar
Landelijke Norm
Realisatie 2022
Realisatie 2023
Compostering GFT
100%
100%
100%
100%
Verbranding restafval R1
100%
100%
100%
100%
Percentage hergebruik afvalstoffen
81%
50%
85%
79%
Indicator
Kwaliteitsbewaking RD Maasland is sinds 2013 ISO-9001 gecertificeerd. Dit certificaat wordt verleend aan bedrijven die hun interne processen conform de normering hebben ingericht. Het systeem is gericht op het continu verbeteren van de kwaliteit en klanttevredenheid. Ter ondersteuning van het systeem maakt RD Maasland gebruik van een digitaal managementsysteem. In het digitaal managementsysteem worden onder andere notulen van werkoverleggen, procesbeschrijvingen en beleidsdocumenten opgeslagen. Daarnaast werden het afgelopen jaar 46 werkplekinspecties beschreven. Enkele punten ter verbetering zijn opgepakt. Ook het leveranciersbestand is afgelopen jaar geëvalueerd. In totaal werden 48 leveranciers (jaaromzet > €15.000,-) beoordeeld op hun kwaliteit van leveren en werkwijze. N.a.v. de evaluatie is besloten de samenwerking met 5 leveranciers te beëindigen en met 2 leveranciers aan te passen. Niet alleen worden in het managementsysteem de procedures en organisatorische documenten opgeslagen, ook worden hierin de meldingen geregistreerd met betrekking tot de bedrijfsvoering. In 2023 werden in totaal 952 meldingen geregistreerd. 45 Meldingen (5%) hadden betrekking op bedrijfsafval, milieupark, wijkmilieuparkjes of wisselingen containers. Het grootste deel van de meldingen, namelijk 907 meldingen (95%), had betrekking op het inzameling van het huisvuil en PMD.
In grafiek 1 is het aantal meldingen voor elke gemeente te zien van de afgelopen drie jaren.
14
Jaarstukken 2023
Net als elk jaar hebben de meeste meldingen betrekking op de inzameling van het huisvuil en PMD (in totaal 907 meldingen). De meldingen varieerden van niet leeggemaakte of onvolledig geleegde containers tot beschadigingen of verloren containers. 563 Meldingen (62%) waren terug te voeren op de burger zelf met o.a. als oorzaak het te laat aanbieden van de container/PMD zak of te vast aanstampen van het huisvuil. Dit betekent dat 344 (38%) van de meldingen te wijten waren aan RD Maasland (bijv. container over het hoofd gezien) of waarbij de oorzaak onduidelijk of bijvoorbeeld overmacht is (vastgevroren afval waardoor lediging niet mogelijk was), ook deze meldingen zijn als ‘terechte klacht’ geregistreerd. Ten opzichte van het totale aantal ledigingen in 2023 hebben we te maken met een meldingenpercentage van 0,0012% op onze dienstverlening. Communicatie De invoering van het nieuwe afvalbeleid heeft ervoor gezorgd dat veel burgers bewuster bezig zijn met afvalscheiden. Dit is deels te merken aan de specifieke vragen die gesteld worden, maar ook aan de hoeveelheid verkeerd aangeboden afval, met name GFT-afval bij hoogbouw en PMD in het algemeen. Op social media zijn aan de hand van een communicatiekalender diverse posts geplaatst om de bewustwording en het goed afvalscheiden te stimuleren.
Indien probleemlocaties werden gesignaleerd hebben we in overleg met de gemeente maatwerk geleverd om de bewoners te informeren over het scheidingsgedrag door het belang van goed scheiden te benadrukken en uit te leggen hoe ze dat moeten doen. Een piek in de nawerking van de invoering van het nieuwe afvalbeleid vond plaats in februari toen de eerste belastingaanslag volgens het nieuwe afvalbeleid op de deurmat viel. Daarom hebben we in afstemming met BSGW en de gemeenten een communicatieplan in werking gezet, waarbij extra aandacht is besteed aan uitleg in de begeleidende brief bij de aanslag, publicaties en een FAQ-lijst voor de KCC’s. De digitale ontwikkeling van de communicatiemiddelen heeft ook niet stilgestaan in 2023. Zo is de website van RD Maasland is onderworpen aan een toegankelijkheidsonderzoek met enkele aanbevelingen ingeschaald in categorie B. Daarnaast is de techniek achter de website verbeterd en is een betaalmogelijkheid voor containerwisselingen ingebouwd. Ook de Afvalwijzer, waarmee burgers via een app of website hun inzamelgegevens kunnen bekijken, is doorontwikkeld. Zo is een DIFTARmodule toegevoegd aan Afvalwijzer, waardoor burgers met een unieke code het aantal ledigingen kan bekijken via de app of website. Het aantal downloads van de Afvalwijzerapp heeft inmiddels het aantal huishoudens per gemeente overtroffen (zie grafiek 2).
Daarmee lijkt het erop dat het bereik van de Afvalwijzer erg hoog is, maar ook dat om informatie over de inzameldagen en afvalscheiden via meerdere devices binnen een huishoudens wordt geraadpleegd.
15
Jaarstukken 2023
Grafiek 2 Aantal huishoudens ten opzichte van het het aantal devices met afvalwijzerapp per gemeente 9690
Roerdalen
13469 10981
Maasgouw
17485 16142
Leudal
24040 0
5000
10000
aantal huishoudens
15000
20000
25000
30000
aantal devices met afvalapp
In het licht van de ontwikkelingen die RD Maasland voor ogen heeft, is een extern bureau ingeschakeld om RD Maasland bij te staan in de ontwikkeling van een strategisch communicatieplan. Dit plan wordt verder vormgegeven in 2024 en zal uitwerking krijgen in onder andere een social mediaplan, arbeidsmarktcommunicatie en een marketingplan. Ook wordt veel aandacht besteed aan de interne communicatie, zodat medewerkers stap voor stap worden meegenomen in de transitie die we doormaken. Tot slot vormde de Familiedag voor medewerkers, die was georganiseerd ter ere van het 60-jarig jubileum een hoogtepunt in het jaar. Educatie Nadat het educatieprogramma tijdens de coronaperiode nagenoeg heeft stilgelegen kon in 2022 weer ingezet worden op het invoeren van afvalscheiding op scholen. Dit resulteerde erin dat in 2023 op acht nieuwe scholen het afval scheiden (GFT, PMD, papier en restafval) werd ingevoerd, te weten op twee scholen in Maasgouw, vier scholen in Leudal en twee scholen in Roerdalen. Om het afval scheiden te introduceren werden afvallessen in de klas gegeven. In totaal nemen nu 26 scholen verspreid over de drie gemeenten deel aan de afvalscheiding op school. Dit zijn 9 scholen uit de gemeente Maasgouw, 11 uit de gemeente Leudal en 6 uit de gemeente Roerdalen. Basisschool De Triangel uit Linne heeft de capaciteit van het composteren van GFT uitgebreid.
Er zijn twee extra wormenhotels en een compostvat bijgeplaatst. Daardoor wordt nu nagenoeg alle GFT van de school gecomposteerd en gebruikt in de schooltuin. Negen groepen van De Triangel kregen een gastles over GFT scheiden en composteren. Ook 12 groepen van de Zjwiek in Roggel hebben composteerlessen gevolgd. Wethouder Heleen Wijers – van der Linden heeft meegeholpen het wormenhotel in te richten en heeft het hotel officieel geplaatst in de schooltuin. Op het Breerke in Maasbracht zijn twee composteerlessen uitgevoerd. Mogelijk gaan zij in 2024 starten met het composteren van GFT. Het wormenhotel is opgenomen in het project afvalscheiding op scholen. De vuilniswagen heeft een bezoek gebracht aan basisschool Cluster HIN, op de locaties Ittervoort én Hunsel. 16
Jaarstukken 2023
Middelen Teneinde deze doelen van Programma 1 te bereiken, is uitvoering gegeven aan de volgende taken: • huis-aan-huis ( h-a-h ) inzameling van restafval en GFT; • huis-aan-huis inzameling van PMD in Roerdalen en Maasgouw; • inzameling grof huishoudelijk afval (gha), tuinafval e.d. via de milieuparken; • inzameling glas, metaal, PMD en kleding via brengvoorzieningen in de wijk; • inzameling klein chemisch afval; • inzameling grof huishoudelijk afval aan huis op aanvraag; • inzameling herbruikbare huisraad aan huis op aanvraag ( kringloopgoederen ); • inzameling elektrische apparaten aan huis op aanvraag en via milieuparken (zogenaamde WEB-stroom = Wit- en Bruingoed ); • inzameling oud papier via verenigingen; • het (doen) verwerken van afvalstromen; • diftar ( Gedifferentieerde Tarieven ); • containermanagement; • klachtenregistraties; • voorlichting; beleidsvoorbereiding.
17
Jaarstukken 2023
Kosten en Opbrengsten gesaldeerd als bijdrage gemeenten in €. Kosten en Opbrengsten
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting na wijz. 2023
Realisatie 2023
Inzameling restafval en GFT, huis-aan-huis
1.669.776
1.810.358
1.743.878
1.655.062
Inzameling via milieuparken
665.651
542.008
662.835
651.205
Inzameling via brengvoorzieningen in de wijk
748.635
830.564
814.343
813.418
Kosten Diftar
224.091
283.711
238.917
224.981
Containermanagement
321.619
465.918
393.681
371.118
Afvalverwerking (excl.vpb)
408.184
641.417
389.480
435.682
Beleid en voorlichting
658.480
618.965
886.555
930.881
4.696.435
5.192.942
5.129.691
5.082.384
0
0
0
0
1.716
1.235
1.235
1.572
Gesaldeerd (1+2+3=4)
4.698.151
5.194.177
5.130.926
5.083.919
Dekking gemeenten GR als voorschot (5)
4.442.931
5.194.177
5.130.926
5.194.176
Dekking desintegratie Peel en Maas (6)
249.100
-
-
-
-6.120
0
0
110.257
Verwerkingskosten hha rst-gft (7)
1.222.506
1.446.000
1.310.000
1.313.727
Tot.Inzameling incl.verwerking (4+7)
5.920.657
6.640.177
6.440.926
6.397.646
Saldo van baten en lasten (1) Aandeel reserves (2) ( min-teken is onttrekking ) Aandeel VPB (3)
(On)bestemd Resultaat (5+6-4) (min-teken is tekort) *
*De tussentijdse wijziging van de begroting is niet afgerekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor Programma 2 en 3.
Analyse jaarrekening t.o.v. begroting (na wijziging) Resultaat Voor Programma 1 wordt een resultaat van € 110.000 bereikt. Dit houdt in dat de totale last voor alle gemeenten tezamen lager is dan hetgeen in de (gewijzigde) begroting is gepresenteerd. De verhoudingen qua aantal aansluitingen zijn t.o.v. de primaire raming wel gewijzigd, zodat er onderling voor de betreffende individuele gemeenten verschuivingen optreden in de werkelijke bijdrage. De genoemde bedragen in de verklaringen geven inzicht in de belangrijkste verschillen en leiden opgeteld niet tot het totale tekort. Daarvoor moeten ook niet benoemde kleinere verschillen meegeteld worden. Reserves Conform begroting hebben er geen onttrekingen uit de reserves plaatsgevonden. Personeel en Materieel Het materieel wordt zwaar en intensief belast. Daarnaast wordt met enkele afgeschreven voertuigen ingezameld. Desalnietmin zijn de wagenpark kosten excl. afschrijving in programma 1 onder de begroting gebleven. Uit de realisatie blijkt dat de totale salariskosten ongeveer € 142.000 hoger uitvallen dan doorgevoerd is bij de begrotingswijziging. Dit kan grotendeels verklaard worden door hogere salariskosten Algemeen (hulpkostenplaats) en personeelsmutaties. Tevens vallen de inhuur kosten ruim € 11.000 18
Jaarstukken 2023
hoger uit dan begroot. Dit heeft vooral te maken met extra inhuur voor de milieuparken en als gevolg van (langdurig) ziekteverzuim. Exploitatiekosten Op totaalniveau vallen de exploitatiekosten binnen dit programma € 204.000 lager uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door lager uitgevallen exploitatiekosten voor droge componenten (inkoop PMD zakken) en Milieuparken. Kapitaallasten De totale kapitaallasten binnen dit programma vallen € 35.000 lager uit dan geraamd wegens lagere afschrijvingskosten op investeringen en gunstigere rentetarieven op leningen en banktegoeden. Een aantal investeringen ten aanzien van het nieuwe afvalbeleid zijn later afgerekend dan in de begroting (na wijziging) voorzien, waardoor deze ook later in de tijd afgeschreven worden. Verwerkingskosten Op totaalniveau vallen de afvalverwerkingskosten € 9.000 hoger uit dan geraamd. De verwerking van het huishoudelijke restafval (waaronder ook verzamel- en ondergrondse containers) en GFT afval wordt één op één doorberekend aan de betreffende gemeenten. Hiervoor was na de begrotingswijziging een bedrag van € 1.310.000 geraamd. De werkelijke kosten zijn nagenoeg gelijk uitgevallen (€ 1.314.000). In de verwerkingskosten is ook nog een na verrekening van Veolia inzake PMD uit boekjaar 2021 opgenomen ter grootte van € 354.000. De naverrekening over 2021 van Veolia ter grootte van € 354.000 wordt betwist.
Vanuit ASL verband is door gemeenten dan ook een bodemprocedure tegen Veolia gevoerd. Inmiddels is bekend dat het vonnis van de rechtbank in het voordeel van de gemeenten is. Veolia is echter hiertegen in beroep gegaan. Dit hoger beroep loopt nog en een uitspraak zal pas in de loop van 2024 worden verwacht alhoewel er momenteel ook onderhandelingen omtrent een schikking lopen. Voorzichtigheidshalve is de na verrekening 2021 volledig als last in de jaarrekening onder de verwerkingskosten verwerkt. De verwerkingskosten voor de milieuparken zijn € 41.000 lager uitvallen dan begroot (na wijziging). Voorzieningen Uit de realisatie blijkt dat de dotaties aan voorzieningen afgerond met € 111.000,- lager zijn uitgevallen dan begroot in de begrotingswijziging. Dit kan verklaard worden doordat de uiteindelijke dotatie aan de voorziening verlofsparen € 61.000 bedroeg in plaats van de begrote € 172.000. Door personeelsmutaties en het feit dat medewerkers zelf kunnen bepalen hoeveel uur dat ze willen verlofsparen is het complex om op voorhand een inschatting van de voorziening te maken. Voorgaande heeft uiteraard ook zijn invloed op de personeelskosten. Opbrengsten Op totaalniveau vallen de opbrengsten binnen dit programma € 138.000 lager uit dan geraamd in de begrotingswijziging. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door lager uitgevallen Nedvang opbrengsten t.b.v. € 84.000.
In de begrotingswijziging is uitgegaan dat een nagekomen verhoging van de inzamelvergoeding 2022 voor PMD afval (van € 218 per ton naar € 245 per ton) door Nedvang in 2023 zou worden uitgekeerd zoals aangekondigd. De verrekening/uitkering heeft echter nog niet plaatsgevonden. Anderzijds is de omzet aan gemeenten € 44.000 lager uitgevallen dan begroot in verband met lagere 1-op-1 doorbelasting van kosten afvalkalender, educatie en eenmalige vergoedingen voor plaatsing van ondergrondse containers. VPB Voor dit onderwerp wordt verwezen naar bladzijde 21. 19
Jaarstukken 2023
Omzetbelasting Eind 2019 heeft deze afdeling van de belastingdienst laten weten dat de vergoedingen welke het Afvalfonds heeft verstrekt vanaf 2015 in het kader van de vermarkte PMD-stromen, belast moeten worden met 21% btw. Deze met terugwerkende kracht ingestelde maatregel is per 1 juli 2020 geëffectueerd. De werkwijze rondom de uitbetaling van de gelden door Afvalfonds is derhalve gewijzigd. Voorheen stelde Nedvang de vergoeding vast en betaalde Afvalfonds het bedrag ( zonder btw ) uit. In de nieuwe opzet sturen de gemeenten ( of gemeentelijke samenwerkingsverbanden ) een factuur inclusief btw. Voor de exploitatie van RD Maasland heeft deze maatregel als gevolg dat zij de vergoeding van PMD inclusief BTW in rekening brengt bij de gemeenten en deze btw vervolgens afdraagt aan de fiscus. Hier staat tegenover dat RD Maasland de BTW voorheffing over de kosten van dit deelprogramma in aftrek mag nemen in de btw aangifte.
20
Jaarstukken 2023
1.2.
Programma 2 – Openbare Ruimte
Inleiding Via de gemeenschappelijke regeling zijn de mechanische reiniging van verhardingen en de reiniging van straatkolken opgedragen aan RD Maasland. Het mechanisch vegen is daar waar mogelijk gecombineerd met het verwijderen van onkruiden. Deze werkzaamheden zijn in overleg met de betreffende gemeente uitgevoerd. Kengetallen Aantal geledigde kolken per gemeente (Per 31 december)
Werkelijk 2022
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Leudal ( voor- en najaar )*
29.957
29.957
30.358
Maasgouw ( voor- en najaar )
22.640
22.640
22.709
Totaal
52.597
52.597
53.067
Aantal gemaakte veeguren per gemeente (per 31 december)
Werkelijk 2022
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Leudal
2.146
2.000
2.002
Maasgouw
1.399
1.300
1.300
Totaal
3.545
3.300
3.302
*Sinds 2022 voor Leudal in het voor- en najaar. Voorheen enkel voorjaar. In de oorspronkelijke betroting 2023 is nog uitgegaan van één ronde voor Leudal (14.850 kolken). In de begrotingswijziging 2023 is het aantal kolken voor Leudal bijgesteld naar 29.957 kolken.
Doelen Met dit programma wordt beoogd dat: • De gemeenten hun mechanische reinigingstaken zo efficiënt mogelijk kunnen laten uitvoeren; • Daar waar mogelijk onkruiden op een niet-chemische wijze kunnen worden verwijderd; • Invulling kan worden gegeven aan een leeftijdsbewust personeelsbeleid. Prestaties De taken zijn conform afspraken uitgevoerd. De aanvragen voor extra veegwerk maakt dat er voor de gemeente Leudal en Maasgouw meer uren zijn gemaakt dan begroot. Dit heeft dan ook uitwerking op de uiteindelijke bijdrage die beide gemeenten dienen te betalen voor het jaar 2022. Het aantal geledigde kolken ligt eveneens hoger dan geraamd en leidt dan ook tot meer kosten voor dit onderdeel ten opzichte van voorgaande jaren. Middelen RD Maasland beschikt over vijf veegmachines, die zijn voorzien van een zogenaamde onkruidborstel. Met deze voorziening is het mogelijk om gelijktijdig met het vegen van de goten, onkruiden op een milieuvriendelijke wijze te verwijderen. Vanaf 1 april 2018 heeft RD Maasland in de gemeente EchtSusteren op basis van een DVO ( DienstVerleningsOvereenkomst ) naar ieders tevredenheid veegwerkzaamheden uitgevoerd. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat per 1 april 2019 een 5-jarig contract tot stand is gekomen. In 2020 is met de gemeente Roerdalen eveneens een DVO afgesloten over het veegwerk voor de periode 1 april 2021 tot en met 31 maart 2021.
Dit contract is eveneens met 5 jaar verlengd. Het schoonmaken van kolken is vooralsnog uitbesteeed.
21
Jaarstukken 2023
Kosten en Opbrengsten gesaldeerd als bijdrage gemeenten in €. Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting na wijz. 2023
Realisatie 2023
Kosten veegdienst
459.585
448.313
531.673
413.186
Kosten kolkendienst
108.765
97.837
124.206
124.019
Saldo van baten en lasten (1)
568.350
546.151
655.879
537.205
0
0
0
0
Gesaldeerd (1+2=3)
568.350
546.151
655.879
537.205
Dekking gem. bijdrage als voorschot (4) *
439.456
546.151
655.879
546.152
(On)bestemd Resultaat (4-3) (min-teken is tekort)
-128.894
0
0
8.947
Aandeel reserves (2) (min-teken is onttrekking)
*De tussentijdse wijziging van de begroting is niet afgerekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor Programma 1 en 3.
Analyse jaarrekening t.o.v. begroting (na wijziging) Resultaat Enkele hieronder beschreven items zorgen ervoor dat dit Programma een overschot kent. Deze doen zich met name voor bij het onderdeel vegen. De kosten binnen het onderdeel kolkenzuigen zijn in lijn met de begrotingswijziging. Zoals gebruikelijk zullen de gevolgen uit dit Programma worden afgerekend met de deelnemers. De genoemde bedragen zijn de meest belangrijke en leiden als totaal niet geheel tot het verschil. De overige kleine niet benoemde afwijkingen dienen daarvoor meegeteld te worden. Personeel en Materieel De salarislasten voor veegwerk zijn € 95.000 lager uitgevallen dan volgens de begrotingswijziging begroot. Achteraf gezien is de bijraming van de salarislasten te pessimistisch geraamd en zijn de gerealiseerde uren gunstiger uitgevallen. De inhuurkosten zijn wel dit jaar € 4.000 hoger uitgevallen dan verwacht werd. Daarentegen zijn de wagenparkkosten exclusief afschrijving en rente weer € 21.000 lager uitgevallen. Exploitatiekosten De DVO voor het vegen in Echt-Susteren en Roerdalen is budgettair neutraal. Wel is het zo dat in deze kosten eigen personeel en eigen machines worden verrekend die ingezet worden. Kapitaallasten Geen bijzonderheden. Verwerkingskosten Het ingezamelde veegvuil en kolkslib wordt één op één doorbelast naar de betreffende gemeente. Opbrengsten Geen bijzonderheden.
22
Jaarstukken 2023
1.3.
Programma 3 – Zakelijke Dienstverlening
Inleiding De zakelijke dienstverlening omvat de inzameling van bedrijfsafvalstoffen ( KWDI-afval = Kantoor-, Winkel-, Diensten en Industrieel Afval ), het vegen van bedrijfsterreinen en (eventueel) diensten ten behoeve van contractgemeenten. De oorsprong van deze dienstverlening is gelegen in het feit dat in het verleden bedrijfsafvalstoffen, van met name kleine bedrijven, tezamen met huishoudelijke afvalstoffen werden ingezameld. Doelen Bijdragen aan dekking vaste kosten, met behoud van kwaliteitsniveau voor deelnemende gemeenten in Programma 1 en 2. Prestaties Met dit programma is in 2023 een resultaat vóór belastingen gerealiseerd ad. € 9.704 positief. Indicatoren Indicator
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting na wijz. 2023
Omzet afzet- en rolcontainers
1.174.610
1.289.000
1.369.000
1.301.272
6.860
7.000
7.000
4.693
-78.863
58
58
9.470
0
-58
-58
0
-78.863
0
0
9.470
Omzet bedrijfsmatig vegen Resultaat VPB Gesaldeerd resultaat
Realisatie 2023
Middelen RD Maasland beschikt over specifiek transportmaterieel waarmee afzet- en rolcontainers kunnen worden getransporteerd resp. gewogen en geledigd. Voor het vegen van bedrijfsterreinen zijn veegmachines ingezet. Kosten en Opbrengsten gesaldeerd als negatief effect (verhoging van) op gemeentelijke bijdrage €. Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting na wijz. 2023
Inzameling Bedrijfsafval
-68.609
4.156
61.550
25.498
Bedrijfsmatig vegen
-10.253
-3.864
-14.782
-15.794
Saldo van baten en lasten (1)
-78.863
292
46.768
9.704
Aandeel reserves (2)
0
0
0
0
Gesaldeerd (1+2=3)
-78.863
292
46.768
9.704
Dekking/verhoging gem. bijdrage als vs (4)
-12.739
-233
-46.710
-234
(On)bestemd Resul. (3+4=5) (min-teken is tekort )*
-91.602
58
58
9.470
0
-58
-58
0
-91.602
0
0
9.470
Te betalen VPB 20% (6) Extra Resultaat P3 na belastingdruk (5-6)
Realisatie 2023
*De tussentijdse wijziging van de begroting is niet afgerekend met de gemeenten. Dit geldt ook voor Programma 1 en 2.
23
Jaarstukken 2023
Analyse jaarrekening t.o.v. begroting (na wijziging). Resultaat Via de bijgestelde raming is een voor de vpb-plichtig gecorrigeerd netto negatief resultaat van €46.000 geschat. Kijkende naar de werkelijkheid valt dit resultaat negatiever uit, namelijk € 9.000 positief (na belasting). In de onderstaande alinea’s wordt besproken wat de oorzaak van is. Personeel en Materieel De wagenparkkosten lagen dit jaar fors boven de gewijzigde begroting (€15.000). Dit is met name te danken aan de (geindexeerde) onderhoudskosten. De personeelskosten en inhuurkosten lagen in lijn van de gewijzigde begroting. Kapitaallasten De totale kapitaallasten binnen dit programma vallen € 7.000 lager uit dan geraamd wegens lagere afschrijvingskosten op investeringen en gunstigere rentetarieven op leningen en banktegoeden. Verwerkingskosten De verwerkingskosten van het bedrijfsafval lagen in lijn met de geschatte (bijgeraamde) kosten. Exploitatiekosten De exploitatiekosten vallen € 28.000 lager uit ten opzichte van de begroting. Met name als gevolg van een incidentele bate inzake verliesverrekening vennootschapsbelasting uit oude jaren. Ook de huurkosten vallen lager uit vanwege een gunstigere indexatie dan begroot. Overheadkosten Geen bijzonderheden. Opbrengsten De opbrengsten van programma 3 vallen toch lager uit dan geschat is bij de begrotingswijziging en zijn in lijn met de oorspronkelijke begroting.
Het verschil betreft ongeveer €70.000. Toenemende concurrentie en lagere verwerkingstarieven vormt hier een oorzaak voor. VPB voor Programma 3 Vanaf het boekjaar 2016 zijn overheden welke activiteiten uitvoeren op de commerciële markt verplicht belasting te betalen. RD Maasland is voor de werkzaamheden in dit Programma vennootschapsplichtig. De verplichtingen tot en met het boekjaar 2022 zijn inmiddels afgerekend. Door verliesverrekening uit voorgaande jaren zijn er in 2023 nog VPB bedragen uit oude jaren uitgekeerd ad. € 14.000. Dit bedrag is in 2023 als bate verantwoord. Als gevolg van het resultaat en de nagekomen verliesverrekening uit oude jaren wordt geen VPB last verwacht binnen dit programma. VPB voor Programma 1 Eind februari 2019 heeft de brancheorganisatie NVRD ( Nederlandse Vereniging van Reinigings Diensten ) laten weten dat er met de fiscus landelijk afspraken zijn gemaakt over een werkbare oplossing omtrent de waarde creërende huishoudelijke afvalstromen zoals textiel, papier, metalen, holglas, PMD. Hierdoor ontstaat ook in Programma 1 een vpb-plicht. In het algemeen wordt gesteld dat de positieve waarde van de afvalstromen een winst genereert van 1% waarover dan vpb dient te worden betaald.
Begin 2020 is in dit kader in samenwerking met de accountant en de lokale afdeling van de fiscus een Vaststellingsovereenkomst ( VSO ) voor de duur van 5 jaar ( looptijd 2016 tm 2020 ) ondertekend. Voor 2023 zijn deze afspraken gecontinueerd. 24
Jaarstukken 2023
1.4.
Algemene dekkingsmiddelen
Onderstaand is het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen opgenomen.
Algemene dekkingsmiddelen
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting na wijz. 2023
Progr.1 Saldo van baten en lasten
4.698.151
5.194.177
5.130.926
5.083.919
Progr.1 Aandeel reserves
-249.100
0
0
0
Dekking Progr. 1
4.193.831
5.194.177
5.130.926
5.194.177
Dekking Peel en Maas
249.100
0
0
0
Resultaat Progr. 1
-6.120
0
0
110.257
Progr.2 Saldo van baten en lasten
568.350
546.151
655.879
537.205
0
0
0
0
Dekking Progr. 2
439.456
546.151
655.879
546.152
Resultaat Progr. 2
-128.894
0
0
8.947
Progr.3 Saldo van baten en lasten
-78.863
292
46.768
9.704
Progr.3 Aandeel reserves
0
0
0
0
Progr.3 VPB
0
58
58
0
Dekking Progr. 3
-12.739
-234
-46.710
-233
Extra Resultaat Progr. 3
-91.602
0
0
-9.470
Totaal resultaat P 1-2-3
-226.617
0
0
128.672
Progr.2 Aandeel reserves
Realisatie 2023
Het totale overschot in 2023 van € 128.672 ( vóór belastingdruk € 130.245), is op de balans opgenomen. Opgemerkt wordt dat het aandeel Programma twee ( € 8.947) conform afspraak wordt afgerekend met de deelnemers. Daarnaast is het AB voornemens binnen Programma 1 om positieve resultaten van deelnemers toe te voegen aan de Algemene reserve en negatieve resultaten van deelnemers af te rekenen. Het overschot van programma 3 zal eveneens worden toegevoegd aan de algemene reserve zakelijke dienstverlening.
1.5.
Onvoorzien / Algemene reserve
Op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen zijn de deelnemende gemeenten verplicht eventuele tekorten aan te vullen bij een dergelijk samenwerkingsverband. Desondanks is conform bestuursbesluit besloten een weerstandscapaciteit, bestaande uit een post onvoorzien (incidentele weerstandscapaciteit; voor RD Maasland n.v.t. ) en een algemene reserve (structurele weerstandscapaciteit) bij RD Maasland aan te houden om schommelingen in tarieven op te vangen. Voor de Algemene Reserve ( zie ook bladzijde 29 en 48 ) geldt dat het huidige saldo ( € 385.000 ) boven de afgesproken minimum grens van € 285.000 ligt.
25
Jaarstukken 2023
1.6.
Bijdrage Gemeenten 2023
Bedragen x €
Programma 1 Leudal Maasgouw Roerdalen Echt-Susteren Tot. Programma 1 Bedragen x €
Programma 2 Leudal Maasgouw Tot. Programma 2 Bedragen x €
Programma 3 Leudal Maasgouw Roerdalen Tot. Programma 3
Voorschot Programma 1 Huisvuil
Werkelijk Programma 1 Huisvuil
2.358.381 1.591.907 869.555 374.335 5.194.177 Voorschot Programma 2 Vegen
2.251.650 1.569.647 923.633 338.989 5.083.919 Werkelijk Programma 2 Vegen
271.705 176.608 448.313 Voorschot Programma 3 Zakelijk
250.515 162.672 413.187
Voorschot Progr. 2 Kolken
Werkelijk Progr. 2 Kolken
38.951 58.886 97.837
70.947 53.072 124.019
Werkelijk Programma 3 Zakelijk
-103 -70 -60 -233
-4.188 -2.920 -2.596 -9.704
Bedragen x €
Voorschot Alle programma’s
Werkelijk Alle programma’s
Totaal onbestemd resultaat
Leudal Maasgouw Roerdalen Echt-Susteren Totaal alle programma’s
2.668.934 1.827.332 869.495 374.335
2.568.924 1.782.471 921.037 338.989
100.010 44.860 -51.543 35.345
5.740.095
5.611.421
128.673
Resultaat na vpb : € 128.673 Voor Programma 1 geldt dat de werkelijke aansluitingen ten opzichte van de raming verhoudingsgewijs anders uitpakken, waardoor verschillen ontstaan in de geraamde en werkelijke bedragen. Afhankelijk van een besluit van het Bestuur zullen de werkelijke bijdragen van de gemeente wijzigen ten opzichte van de betaalde voorschotten.
26
Jaarstukken 2023
2. Financiële Besturing, (Risico)beheersing, Bedrijfsvoering en Kengetallen In dit hoofdstuk komen de aspecten met betrekking tot (financiële) besturing en beheersing aan de orde. Voor haar financiële besturing richt RD Maasland zich met name op zaken als: een sluitende Resultatenrekening, een beperkte schulden- en vorderingenpositie, voldoende solvabiliteit en liquiditeit en een adequate Reserve. Ten behoeve van betrouwbare informatie over deze grootheden zijn een goede administratieve organisatie en interne controle, evenals een voldoende mate van risicobeheersing, onontbeerlijk. Ook daarover gaat dit hoofdstuk. Los van wat RD Maasland zelf van belang vindt voor haar financiële besturing, wordt in diverse weten regelgeving voorgeschreven dat in de Jaarrekening en Begroting enkele (verplichte) kengetallen moeten worden opgenomen. Het gaat bijv. om het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten), de Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) en het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO). De daaruit voortvloeiende zaken worden eveneens in dit hoofdstuk behandeld. Hoewel RD Maasland zelf niet of nauwelijks stuurt op deze kengetallen, wordt er toch enige toelichting op gegeven. Concreet gaat het om de volgende paragrafen: 1. Weerstandsvermogen: verhouding tussen financiële risico’s en weerstandscapaciteit a. Reserves 2.
Financiële Kengetallen a. Netto Schuldquote b. Solvabiliteitsratio c. Structurele Exploitatieruimte d. EMU-saldo 3. Onderhoud Kapitaalgoederen 4. Financiering a. Liquiditeitsrisico b. Kredietrisico c. Renterisiconorm d. Kasgeldlimiet 5. Risicobeheersing 6. Administratieve Organisatie / Interne Controle 7. Personeel & Organisatie 8. Verbonden Partijen 9. Rechtmatigheid
27
Jaarstukken 2023
2.1.
Weerstandsvermogen: verhouding financiële risico’s en weerstandscapaciteit (reserves)
Het weerstandsvermogen is het vermogen om niet-structurele financiële risico’s te kunnen opvangen, teneinde continuïteit in de dienstverlening te kunnen waarborgen. Ten principale geldt, op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen, dat de deelnemende Gemeenten verplicht zijn eventuele tekorten van RD Maasland aan te vullen. Weerstandscapaciteit (bestaande uit een post onvoorzien en/of algemene reserve) zou uit dien hoofde dan ook niet noodzakelijk zijn. Niettemin is cf Bestuursbesluit van 14 november 2012 gekozen voor het vormen van een Algemene Reserve, enerzijds ten behoeve van de naar RD Maasland overgedragen overheidstaken (i.c. de wettelijke zorgplicht tot inzameling van huishoudelijk afval ingevolge Wet Milieubeheer) en anderzijds ten behoeve van de zakelijke dienstverlening. Zodoende heeft RD Maasland ruimte gekregen om door middel van reserves incidentele tegenvallers zelf op te vangen en grote schommelingen in de bijdragen van Gemeenten te voorkomen. Daarnaast zijn enkele specifieke (bestemmings-)reserves gevormd, als buffer voor de instandhouding van het container- en wagenpark en het gebouwencomplex (voorziening). Tevens is een reserve gevormd als buffer voor het eigen-risicodrager zijn van de WIA-kosten, alsmede een vereveningsfonds PMD. Er zijn ook enkele voorzieningen gevormd voor te verwachten toekomstige lasten.
Tot slot: periodiek worden de risico’s geïnventariseerd: gebeurtenissen die, wanneer ze zich voordoen, nadelige financiële gevolgen hebben (zie paragraaf 5.).
2.1.a. Reserves De volgende reserves zijn gevormd: Algemene-Reserve a. Overheidstaken: deze reserve is bedoeld voor bijv. onderzoeks- en advieskosten en vastgesteld op 5 à 10% van de Gemeentelijke Bijdragen (i.c. tussen € 285.000 en € 575.000) b. Zakelijke dienstverlening: Deze reserve is bedoeld ter dekking van het marktrisico, aangezien een gemeentelijk vangnet voor zakelijke dienstverlening ontbreekt. De hoogte is vastgesteld op een niveau dat toereikend is om de overheadkosten van ca. twee jaren te kunnen dekken (i.c. een niveau tussen € 270.000 à € 540.000) Bestemmings-Reserve c. Egalisatiereserve instandhouding Mini-Containerpark (ten behoeve van opvang éénmalige/grootschalige vervanging, ter grootte van twee jaren): max € 352.000 d. Egalisatiereserve instandhouding Wagenpark (ten behoeve van opvang calamiteitenvervanging en/of inhaalslag, ter grootte van twee voertuigen): max. € 143.000 e. Reserve Eigen Risico WIA (als alternatief voor herverzekeren): € 75.000 Desintegratie Reserve Uittreding Peel & Maas f. Desintegratiereserve Peel & Maas, ter dekking van niet direct af te bouwen vaste kosten, na uittreding uit de Gemeenschappelijke Regeling van de Gemeente Peel & Maas per 1-1-2018. Voorzieningen g. Er zijn voorzieningen gevormd voor Cafetaria-regeling, gebouwen en vloergebreken MP Maasbracht.