Brief college

Gemeente

[cht-SUSteren

-1

jGemeente Echt-Susteren - 5 MEI 2021

I

AFD.

Griffie Gemeente Echt-Susteren ta.v. mevrouw Hermans Postbus 450 6100 AL ECHT

Nieuwe Markt 55, Echt

Postbus 450, 6100 AL Echt Tel. 0475 - 478 478

info@echt-susteren.nl

www.echt-susteren.nl KvK 51651866

BTW (NLOO)19.06.483.B01

NL86 BNGH 0285 1023 70 BIC-code BNGHNL2G

Verzonden:

Echt, 4 mei 2021

Onderwerp:

concept jaarrekening 2020 en

Ons kenmerk:

- 5 MEI 2021 Z21/081476-D - 88315

concept begroting 2022 Team:

Maatschappelijk Domein

Bijlage(n):

Behandeld door:

J. Knoors

Geachte mevrouw Hermans,

Het college van burgemeester en wethouders heeft - conform uw verzoek - in haar vergadering van 4 mei j.l. een reactie geformuleerd op de concept-begroting 2022 van Westrom. Tevens is de conceptjaarrekening 2020 van Westrom besproken. Beide stukken worden onderstaand voor de raad samengevat aan de hand van de zgn. “5 minuten-versie(s)”. Tevens is geformuleerd wat het nut, de noodzaak en het effect van de gemeenschappelijke regeling Westrom is. Het college stelt de raad voor om over de concept-begroting 2022 van Westrom een zienswijze uit brengen. Deze zienswijze wordt hieronder nader verwoord.

5-minuten-versie Concept- jaarrekening 2020:

Realisatie: algemeen beeld. De jaarstukken over het jaar 2020 omvatten het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening omvat de balans, het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en te toelichtingen hierop. De jaarrekening 2020 laat zien dat Westrom - na dotatie van € 450.000 aan de ingestelde bestemmingsreserve Corona afsluit met een positief resultaat van € 750.964. Dit hoge resultaat wordt mede veroorzaakt door de incidentele uitkering door het rijk van coronagelden. Het gerealiseerde resultaat over 2020 zal conform de richtlijnen worden toegevoegd aan de algemene reserve en het egalisatiefonds. Medio 2021 wordt een resultaatbestemmingsbesluit voorgelegd aan het algemeen bestuur van de GR Westrom. De bestemmingsreserve Corona is ingesteld om eventuele nadelige coronagevolgen in 2021 te kunnen opvangen. Het behaalde resultaat over 2020 laat een verbetering zien van ca. 5 ton ten opzichte van 2019. Door de (onafhankelijke) accountant van Westrom is een positieve controleverklaring verstrekt over de jaarrekening 2020.

Ontwikkelingen in de gerealiseerde kosten. Het behaalde positieve resultaat over 2020 wordt als volgt verklaard: De gerealiseerde toegevoegde waarde bedroeg in 2020 € 7,97miljoen (in 2019 was dit € 8,86 miljoen) en valt daarmee € 0,32 miljoen lager uit dan begroot (€ 8,29 miljoen). Dit met name als gevolg van een hogere uitstroom van Wsw-medewerkers dan begroot en het minder kunnen inzetten van de medewerkers in de risicogroep ten gevolge van de coronacrisis; De ontvangen Rijksbijdrage Wsw bedroeg in 2020 € 22,06 miljoen. Dit is € 0,89 miljoen minder dan in 2019 (€ 22,95 miljoen), maar € 0,62 miljoen hoger dan begroot (€ 21,44 miljoen); In 2020 heeft Westrom een gemeentelijke bijdrage van ca. € 4,85 miljoen ontvangen, terwijl oorspronkelijk ca. € 5,7 miljoen was begroot. In verband met de bijstelling van de Rijksbijdrage Wsw in de septemberculaire van 2020 heeft het bestuur besloten dat de Gemeentelijke bijdrage over 2020 in totaliteit € 0,85 miljoen lager wordt (dus € 4,85 miljoen); Overige subsidies: de ontvangen loonkostensubsidies in het kader van de Participatiewet bedragen in 2020 € 0,83 miljoen (begroot € 0,61 miljoen); Personele kosten bedragen in 2020 € 31,55 miljoen (begroot € 31,46 miljoen); Overige bedrijfskosten bedragen in 2020 € 3,95 miljoen (begroot € 4,3 miljoen); Dividend: in 2020 is in de GR geen dividend ontvangen.

Incidentele baten en lasten: het saldo incidentele baten en lasten bedraagt in 2020 € 0,99 miljoen positief. Ontwikkeling in de gerealiseerde bijdrage/baten. Door een gunstiger subsidieresultaat over 2020, het beperken van de impact van de corona­ pandemie op de bedrijfsvoering van Westrom door de omzetdalingen op te vangen uit kostenbesparingen en de van het rijk ontvangen compensatiemiddelen voor de corona-crisis is de gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten in Westrom uiteindelijk in 2020 beperkt gebleven tot € 4.85 miljoen. Dit terwijl oorspronkelijk een bedrag van € 5,7 miljoen was begroot. Voor Echt-Susteren is de gemeentelijke bijdrage aan Westrom voor 2020 uit gekomen op een bedrag van € 800.931 ten op zichte van begroot € 930.931.

Ontwikkelingen in het vermogen. Door het positieve exploitatieresultaat over 2020 en na goedkeuring van de voorgestelde bestemming hiervan, neemt het eigen vermogen van Westrom toe. Dit betekent dat het weerstandsvermogen van Westrom stijgt van €2.842.851 (2019) naar € 4.043.815 (2020). Op basis van de ingeschatte risico’s is het weerstandsvermogen voldoende gebleken om eventuele risico’s te kunnen opvangen.

5-minuten-versie Concept-bearotinq 2022:

De concept-begroting 2022 is opgesteld op het moment dat de coronapandemie nog in volle omvang actief is. Westrom biedt voor het boekjaar 2022 een sluitende begroting aan. De gemeentelijke bijdragen maken de begroting sluitend. Voor 2022 heeft Westrom een zo reëel mogelijke conceptbegroting opgesteld vanuit de verwachting dat de corona-crisis voor het jaar 2022 geen financieel effect meer heeft. (Meerjaren)begroting 2022: algemeen beeld. De concept-begroting 2022 is opgesteld conform de regels van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en bestaat uit drie onderdelen: een directieverslag, een beleidsbegroting, een financiële begroting en een bijlage met de gemeentelijke tabellen. In de begroting zijn ook een aantal verplichte paragrafen opgenomen. De voor de concept-begroting 2022 gehanteerde uitgangspunten zijn: •

De realisatie van circa 664 fte’s arbeidsovereenkomsten Wsw van de deelnemende gemeenten en de realisatie van circa 25 fte’s Begeleid Werken;

Pagina 2 van 5 - D - 88315

Uitbesteding re-integratieactiviteiten door gemeenten op tenminste het bestedingsniveau van 2020; Uitbesteding te plaatsen beschut werk door gemeenten binnen de kaders van de Participatiewet; Ten behoeve van prognose prijspeil 2022, wordt een indexering gehanteerd van 2 x 2,5% op de loonkosten Wsw ten opzichte van 2020, waarbij het personeelsverloop gerelateerd wordt aan pensioen en 2% extra uitstroom;

De te ontvangen Rijksbijdrage Wsw wordt begroot op basis van de Septembercirculaire 2020 (exclusief de eenmalige coronagelden) en eveneens geïndexeerd met 2x 2,5%;

Een gemeentelijke bijdrage van € 2,45 miljoen ter dekking van het exploitatietekort; Een gemeentelijke bijdrage van € 530.000 voor de infrastructuur; Een indexering van de reguliere loonkosten met jaarlijks 2,0% ten opzichte van 2020; Een te verwachten verlaging t.g.v. de wijziging van het lage-inkomensvoordeel (LIV);

In algemene zin valt op dat het operationeel resultaat van Westrom de komende jaren een wisselend (hoofdzakelijk oplopend negatief) resultaat laat zien. Enerzijds een verbetering in het operationeel resultaat door een hogere toegevoegde waarde die voortkomt uit betere detacheringsvergoedingen, en anderzijds tegelijkertijd een krimpende doelgroep met dientengevolge vanaf 2025 een daling van de toegevoegde waarde. Dit vraagt nadrukkelijk de aandacht van Westrom in de sturing van haar bedrijfsvoering en het beheersen van de risico’s. De belangrijkste oorzaken van de (toenemende) druk op de toegevoegde waarde bestaan uit de hogere uitstroom SW-medewerkers, een vooralsnog beperkte instroom van de nieuwe (en kwetsbaardere) doelgroepmedewerkers (o.a. beschut werkers nieuwe stijl) en de vergrijzing van de huidige SW-doelgroep met als gevolg een afnemende productiviteit. Ontwikkeling in de begrote kosten. In haar begroting geeft Westrom aan dat het op niveau houden van de toegevoegde waarde de komende jaren de grootste uitdaging vormt. Dit vomt samen met het sturen op de kosten een belangrijke bouwsteen voor het beperken van toekomstige exploitatie-tekorten. Vandaar dat Westrom zich in haar begroting baseert op een krimp-scenario.

Daartoe is - zoals bekend - vanaf de begroting 2021 voor het eerst een te vormen (meerjarige) krimpvoorziening opgenomen voor de (toekomstige) afschaling van personeel en infrastructuur. Zoals bekend zal tot en met 2024 deze krimpvoorziening jaarlijks aangevuld worden met dotaties ten laste van de exploitatie. Ontwikkeling in de begrote bijdrage/baten. In de (herziene) begroting 2021 werd al duidelijk dat de rijksbijdrage Wsw de komende jaren weliswaar verder daalt, maar dat het te verwachten subsidieresultaat (verschil loonkosten Wsw minus rijksbijdra­ ge) een gunstiger verloop zal kennen. Belangrijkste oorzaak hiervan is de hogere uitstroom van Swmedewerkers ten op zichte van het (macro) beschikbare rijksbudget. Deze gunstige trend krijgt nu ook zijn doorvertaling in de thans voorliggende begroting 2022 e.v. in relatie tot een verder afnemende gemeentelijke bijdrage de komende jaren.

Vanaf de begroting 2019 worden voor de te betalen gemeentelijke bijdrage(n) aangepaste (kosten-) verdeelsleutels gehanteerd op basis van de regeling “Verdeling baten en lasten Westrom”. Hierbij is het uitgangspunt dat de gemeentelijke bijdrage(n) aan de Westrom in het negatief subsidieresultaat verrekend worden naar rato van de loonsom Sw’ers per deelnemende gemeente van het voorbije jaar. De gemeentelijke bijdrage ter bekostiging van een deel van de infrastructuur kent een andere verdeelsleutel namelijk op basis van inwoneraantal.per (vaste) peildatum 31-12-2016 voor de restant huurperiode van het bedrijfspand De Hanze. Rekening houdend met deze verdeelsleutel(s) laat de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage voor Echt-Susteren het volgende (positieve) beeld zien:

Bijdrage Echt-Susteren

2022

2023

2024

€491.684

€ 369.673

€281.484

Pagina 3 van 5 - D - 88315

2025 €274.135

De ontwikkeling van de totale gemeentelijke bijdragen (van de vijf GR-gemeenten) aan het tekort van Westrom ontwikkelt zich de komende jaren als volgt:

2022

Gemeentelijke bijdragen

2023

2024

2025

Bijdrage infrastructuur

€

Bijdrage SW-tekort

€2.450.000

€1.750.000

€1.200.000

€1.150.000

Totale bijdrage in tekort

€2.980.000

€2.280.000

€ 1.730.000

€1.680.000

530.000

€

530.000

€

530.000

€

530.000

Ontwikkelingen in het vermogen. De geprognotiseerde weerstandscapaciteit op basis van de concept-begroting 2022 bedraagt € 3.230.815. Het betreft dan de vrij besteedbare reserves. Westrom heeft ten behoeve van de conceptbegroting een actuele risicoanalyse uitgevoerd. Op basis van deze risico-analyse blijkt dat de weerstandscapaciteit in 2022 voldoende is om de geïnventariseerde risico’s op te vangen. In de SWsector is het gangbaar dat de solvabiliteit bij een waarde tussen de 25 - 40% als voldoende wordt beoordeeld. Westrom voldoet met een solvabiliteit van 51% ruimschoots aan deze norm.

Advies Aan de raad wordt geadviseerd in te stemmen met de concept-begroting 2022. Op basis van de geconstateerde onzekerheden en risico’s, adviseert het college de gemeenteraad om de navolgende zienswijze uit te brengen: Voorgestelde zienswijze: “De raad constateert dat de concept-begroting 2022 (inclusief meeijaren-doorkijk tot en met 2025) met de inbreng van de gemeentelijke bijdragen van de deelnemende gemeenten sluitend is en hoopt samen met Westrom dat er in 2022 geen (negatieve) financiële effecten zullen zijn als gevolg van de thans nog heersende coronapandemie. De tijd zal het leren. Verder spreekt de raad zijn waardering uit dat Westrom er in geslaagd is om te komen tot een robuuste en reële begroting voor 2022 e.v. waarbij kosten en baten - mede in relatie tot de gevraagde gemeentelijke bijdragen - steeds scherper in balans komen. Complimenten zijn daarvoor op zijn plaats. Met de concept-begroting 2022 wordt in meerjarenperspectief steeds duidelijker dat het operationeel resultaat van Westrom de komende jaren behoorlijk onder druk blijft staan. Dit als gevolg van te verwachten negatieve effecten op de Toegevoegde Waarde door versnelde uitstroom, de verdere vergrijzing en dientengevolge ook toenemende arbeidsbeperkingen van SW-medewerkers. De raad vindt het dan ook een goede zaak dat de begroting 2022 gebaseerd is op een krimpscenario.

Een scenario waarop begrotingstechnisch ook wordt geanticipeerd met de vorming van een krimpvoorziening voor het afschalen van personeel en infrastructuur. Wel vraagt de raad nadrukkelijk de aandacht voor de verdere uitwerking en concrete afspraken in 2021 voor de inzet van deze krimpvoorziening binnen en voor Westrom. De raad acht dit ook van belang vanuit de verwachting dat de uitkomsten van het traject “Dóórontwikkeling P-wet” mede aanleiding kunnen zijn voor een versneld krimpscenario voor Westrom, met bijkomende financiële en organisatorische gevolgen. Westrom geeft zelf in haar begroting reeds aan dat zodra de besluitvorming over de Dóórontwikkeling P-wet heeft plaatsgevonden er aansluitend ook een nieuwe strategienota zal worden opgesteld. De raad pleit in het verlengde hiervan er voor dat in samenhang met deze nieuw op te stellen strategienota er ook een bijbehorend plan van aanpak wordt uitgewerkt door Westrom ter facilitering van de uiteindelijke krimp c.q. afschaling, waarbij de belangen van de doelgroep steeds goed in beeld dienen te blijven.”

Nut, noodzaak en effect van de gemeenschappelijke regeling Westrom Vanaf 1 januari 2015 is de Participatiewet van kracht, deze wet vervangt de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). Met de Participatiewet wordt onder andere geregeld dat mensen met een arbeidshandicap als gevolg van lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen en die uitsluitend in staat zijn onder aangepaste omstandigheden arbeid te verrichten, kunnen werken

Pagina 4 van 5 - D - 88315

op een zo regulier mogelijke en op hun individuele mogelijkheden aangepaste arbeidsplek in de sociale werkvoorziening of bij andere werkgevers.

De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet en heeft die uitvoering voor een groot deel belegd bij Westrom. Sw-bedrijf Westrom vervult een belangrijke rol bij het aan het werk helpen van mensen met een arbeidsbeperking, al dan niet in een beschutte werkomgeving. Westrom heeft de kennis, ervaring en het netwerk om de capaciteiten van mensen met een arbeidsbeperking of afstand tot de arbeidsmarkt te vertalen naar passend werk met professionele begeleiding. Westrom vervult als werkgever een belangrijke maatschappelijke functie in de regio.

Hoogachtend

burgemeester en wethouders gemeente Echt- Susteren,

drs. G.W.T. van Balkom secretaris

u

/

dr.’J.W.M M.J. Hessels burgemeester

Pagina 5 van 5 - D - 88315