Bijlage 8 Meerjaren Perspectief opGrondexploitaties en Ontwikkellocaties2024 2025

Dit leidt tot meer planontwikkelingskosten en kosten voor interne uren (meerkosten € 12.399). Ook de kosten voor grondverwerving zijn iets hoger (€ 920). Daartegenover staat een marginaal hogere grondopbrengst (€ 100). Aanpassing en het doorschuiven van kosten en opbrengsten betekent dat de rentekosten met € 48 stijgen. De rentebaten worden verlaagd met € 386. Begroot 2023 Begroot 2024

Uitgaven € 185.216 € 198.583

Inkomsten € 207.466 € 207.180

Resultaat € 22.250 € 8.597

Bovenstaande cijfers zijn inclusief de inbrengwaarde grond van de algemene dienst (€ 76.700 in 2023 en € 77.620 in 2024). Het betreft hier gronden die historisch eigendom van de gemeente zijn, waarbij genoemde inbrengwaarde is gebaseerd op taxatie. De algemene dienst ontvangt bij verkoop van de grond genoemde inbrengwaarde vanuit het grondbedrijf. Binnen de algemene dienst wordt deze opbrengst op grond van het bepaalde in de ‘Nota reserves en voorzieningen 2023’ toegevoegd aan de reserve majeure projecten. Conform de notitie “Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023)” zijn interne leveringen van grond niet toegestaan. Dit leidt ertoe dat de begrote interne inbrengwaarde financieel komt te vervallen. Onderstaand de begrote uitgaven en inkomsten, waarbij de inbrengwaarde grond van de algemene dienst als symbolische waarde van € 1 is opgenomen. Deze cijfers worden opgenomen in de gemeentebegroting van 2024 en verdere jaren: Begroot 2023 Begroot 2024

Uitgaven € 108.517 € 120.964

Inkomsten € 207.466 € 207.180

Resultaat € 98.949 € 86.216

30

Het hierboven genoemde betekent dat het resultaat voor de gemeentebegroting stijgt van € 22.250 naar € 86.216, waardoor er meer (€ 63.966) wordt toegevoegd aan de Algemene Reserve Grondbedrijf. De inbrengwaarde grond komt ten gunste van de Algemene reserve Grondbedrijf in plaats van de reserve majeure projecten. Voor het fiscale resultaat (vennootschapsbelasting) is het inbrengen van de grondwaarde wel toegestaan. Voor de berekeningen van de aangifte van de vennootschapsbelasting zal genoemde wijziging daarom niet plaatsvinden. Risico Het ingediende beroep leidt tot vertraging en onzekerheid over de uitkomst. Initiatiefnemer en de indiener van het beroep zijn in overleg om proberen te komen tot een minnelijke regeling. Indien dat lukt zal het beroep worden ingetrokken.

31

Strategische aankopen & ontwikkelingen In dit hoofdstuk worden de volgende ontwikkelingen beschreven: • Bedrijventerrein ’t Vonderen • Oud-Roosteren • Louersveld Daarnaast heeft de gemeente in september 2024 de locatie Bleekwal 4, 6 en 8 in Susteren verworven. Plannen voor deze ontwikkeling worden in overleg met de omgeving nog uitgewerkt.

Bedrijventerrein ’t Vonderen Grafische weergave locatie

Algemene informatie De locatie Vonderen gelegen tussen rijksweg A2-A73 en de provinciale weg N276 heeft de gemeente als ontwikkellocatie aangemerkt. Binnen het totale plangebied ontwikkelt Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg B.V. (OML) een nieuw bedrijventerrein voor Midden- en Kleinbedrijf (MKB). Stand van zaken en planning In het kader van de grondverwerving worden door OML gesprekken gevoerd met de grondeigenaren. De nadruk ligt hierbij op de bestaande bedrijven en de bewoners van het gebied. De gesprekken met de grondeigenaren verlopen constructief. Met een aantal van hen is een overeenkomst door OML gesloten of zijn de gesprekken hiervoor in een afrondende fase. De onderzoeken voor de planologische procedure zijn in gang gezet. Vanwege de herfinanciering van alle Vastgoedprojecten in Europa heeft EG Retail (Netherlands) B.V. (EG) besloten om niet door te gaan met de ontwikkeling van een tankstation met diverse horeca voorzieningen op ‘t Vonderen. De gronden waarvoor EG een koopovereenkomst gesloten heeft worden overgenomen door OML en toegevoegd aan de totale ontwikkeling van het gebied.

32

Juridisch Met OML is voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein een anterieure overeenkomst met een aanvulling voor de overname van de EG gronden afgesloten. In deze overeenkomsten zijn onder andere afspraken opgenomen betreffende de ruimtelijke inpassing, infrastructurele aanpassingen en het openbaar gebied. Financieel Voor de ontwikkeling van het totale gebied is gebruik gemaakt van het door de Raad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet actieve en faciliterende grondexploitaties. Tot 1 oktober 2024 zijn er € 54.731 aan planontwikkelingskosten gemaakt. In boekjaar 2019 bedroegen de (geactiveerde) kosten € 1.778. De maximale activeringstermijn van 5 jaar verstrijkt in 2024. Het Besluit Begroting & Verantwoording biedt de mogelijkheid om voor deze kosten een voorziening te vormen om afboeken te voorkomen. In bijbehorend raadsvoorstel wordt voorgesteld om een voorziening “Voorbereidingskosten grondexploitaties > 5 jaar” te vormen en hieraan een bedrag toe te voegen van € 1.778. Dekking geschiedt ten laste van de Algemene reserve Grondbedrijf. Voor meer detailinformatie wordt verwezen naar de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2023)’ van de commissie BBV. Wanneer de planologische procedure is doorlopen wordt de grondtransactie van gemeente naar OML geëffectueerd en wordt er een GREX geopend. Risico Voor de ontwikkeling moet grond worden verworven.

In een aantal gevallen wordt gevraagd naar ruilgronden. Op dit moment is er slechts beperkt ruilgrond beschikbaar binnen de gemeente EchtSusteren waardoor onderhandelingen vertraging kunnen oplopen.

33

Oud Roosteren Grafische weergave locatie

In Oud Roosteren is overeenstemming gekomen over sanering van een intensieve veehouderij in de woonkern. Vanwege het maatschappelijk belang en een kwalitatieve ruimtelijke verbetering heeft de gemeente er voor gekozen om hierin een actieve rol te nemen. Het zogenaamde actief grondbeleid. Nu de aankoop van de locaties Oud Roosteren 15 en 24 te Roosteren gerealiseerd is, kan de ontwikkeling worden opgestart. Stand van zaken en planning Op dit moment worden diverse onderzoeken uitgevoerd die noodzakelijk zijn voor zowel de sloop van de opstallen (denk aan o.a. bodemonderzoek, quickscan flora en fauna) als voor de ontwikkeling van een planologische kader voor herontwikkeling van de locatie voor woningbouw. Om op deze locatie uiteindelijk woningen te kunnen bouwen zijn omgevingsvergunningen nodig voor een “buitenplanse omgevingsplanactiviteit” en een “binnenplanse omgevingsplanactiviteit”. Het geldende bestemmingsplan biedt namelijk geen direct bouwrecht. Na / tijdens het doorlopen van deze procedures zal ook het verkoopproces worden opgestart (verwachting medio 2025). Juridisch Niet van toepassing.

34

Financieel Voor deze ontwikkeling is nog geen grondexploitatie geopend. Dit zal in 2025 plaatsvinden. Momenteel worden de kosten betaald uit het door de Raad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet actieve en faciliterende grondexploitaties (€ 33.479 per 1 oktober 2024). De vastgoed aankopen ( € 1.252.558) zijn voorgefinancierd vanuit het krediet gelegenheidsaankopen grond/gebouwen) Risico Uit de tot op heden uitgevoerde bodemonderzoeken is gebleken dat er sprake is van asbest en zink verontreiniging op enkele plekken binnen het plangebied. De omvang van de verontreiniging en de saneringskosten worden momenteel in kaart gebracht. Doordat er nog planologische procedures moeten worden doorlopen voor de bouw van woningen op de locaties Oud Roosteren 15 en 24, bestaat het risico dat omwonenden bezwaar maken en mogelijk beroep instellen (rechtbank en eventueel Raad van State) tegen de voorgestelde herontwikkelingsplannen. Dit zou het project vertragen en extra proceskosten meebrengen.

Louersveld in Susteren Grafische weergave locatie

35

Algemene informatie Het doel van het project is een integrale gebiedsontwikkeling voor woningbouw in (een deel van) het plangebied gelegen tussen de Louerstraat, Oude Rijksweg Noord en N276 in Susteren. In het plangebied worden grondgebonden woningen(ca 167 stuks) ontwikkeld met een dorps karakter. Hierbij is de behoefte aan woningen voor doelgroepen leidend, hetgeen het volgende woningbouwprogramma heeft opgeleverd: • 26 sociale huurwoningen (huur, betaalbaar) • 16 starterswoningen (koop, betaalbaar) • 16 senioren patio-woningen (koop, betaalbaar) • 54 tweekappers (koop, betaalbaar) ------------------------------------------------------ + Totaal 112 woningen • • • .

4 seniorenpatio’s (koop, vrije sector) 10 vrijstaand geschakelde woningen (koop, vrije sector) 41 vrijstaande woningen, bouwkavels (koop, vrije sector) ----------------------------------------------------------------- + Totaal 55 woningen

Ambities m.b.t. duurzaamheid zijn energie neutrale woningen, opvang van regenwater binnen het gebied, klimaat adaptief bouwen en een groene omgeving. Opvang van regenwater afkomstig van de daken voor hergebruik (middels een wateropvangbak van 5 m3) wordt vastgelegd in de anterieure overeenkomst. Door de energieproblematiek en bijbehorende prijsstelling neemt de vraag naar woningen met Label A of hoger toe. In de opzet van het plan wordt door toepassing van groen met bomenstructuur (hitte-stress), wadi’s (opvang en infiltratie van oppervlaktewater), keuze bestrating en bebouwingsdichtheid ingespeeld op een duurzaam bouwplan. Door toepassing van circulaire bouwmaterialen, voldoende groen rondom woning, infiltratie oppervlaktewater binnen het plan, maatregelen klimaatopwarming en levensloopbestendige indelingen wordt grote nadruk gelegd op duurzaam leven, wonen en bouwen. Energiematching in het kader van energieneutraal wonen wordt momenteel onderzocht. Stand van zaken en planning De planvoorbereiding is zo ver gevorderd dat het ontwerp TAM-omgevingsplan in oktober 2024 ter inzage is gelegd. Mochten er geen zienswijzen tegen het plan worden ingediend, dan kan het plan in het 2e kwartaal 2025 worden vastgesteld door de gemeenteraad. Deels wordt het plan door een ontwikkelaar uitgevoerd en deels door de gemeente (16 starters- en 14 seniorenwoningen).

Juridisch Door de verdeling van de grondposities – ca. 55% eigendom gemeente, 42% eigendom ontwikkelaar Mulleners Vastgoed bv (projectnaam Louersveld bv) en 3% eigendom derden – wordt momenteel een anterieure overeenkomst opgesteld met Louersveld bv. Financieel Op dit moment wordt eerdergenoemde anterieure overeenkomst afgerond. De inbrengwaarde van de gemeentelijke gronden zijn opgenomen in de anterieure overeenkomst. De reeds gemaakte kosten worden vergoed door de ontwikkelaar, eveneens vastgelegd in de anterieure overeenkomst. Voor deze ontwikkeling is nog geen grondexploitatie geopend. Bij de vaststelling van

36

het plan door van de gemeenteraad (verwachting 2e kwartaal 2025) wordt ook een grondexploitatie geopend. Momenteel worden de kosten betaald uit het door de raad beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet Risico In de anterieure overeenkomst worden de risico’s grotendeels (behoudens eigen ontwikkeling 16 starters- en 14 seniorenwoningen) bij de ontwikkelaar neergelegd.

37

Resultaat, meerjarenprognose, opbrengsten en investeringen Op basis van voorliggende geactualiseerde grondexploitaties/herzieningen en daarnaast ook rekening houdend met onttrekkingen, bijvoorbeeld voor verliesvoorzieningen, claims en toevoegingen/ stortingen, wordt in onderstaand overzicht een meerjarig overzicht van de ARG weergegeven voor de jaren 2024 tot en met 2028.

38

Risicomanagement, weerstandsvermogen Volgens de nota Risicomanagement worden van de grondexploitaties periodiek (o.a. bij de jaarrekening en begroting) op een systematische wijze de risicodragende gebeurtenissen geïnventariseerd, de kans op optreden en het effect daarvan ingeschat, de al bestaande beheersmaatregelen in kaart gebracht en tenslotte het restrisico gekwantificeerd. Deze restrisico’s vormen de grondslag en worden meegenomen bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit resp. het weerstandvermogen. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de laatst vastgestelde jaarrekening en/of begroting In het voorliggend MPGO zijn procesrisico’s per grondexploitatie benoemd.

39