Bijlage 1: Evaluatie Energievisie 2022 2026
Tekst van het document
10/20/2026 Bijlage 1: Evaluatie Energievisie 2022-2026 Energievisie Echt-Susteren 2027-2030
10/20/2026 Evaluatie energievisie 2022-2026 Dit document bevat de stand van zaken (d.d. januari 2026) van de beoogde projecten uit Energievisie Echt-Susteren 2022-2026. Deze evaluatie dient als basis voor de herijking van de uitgangspunten en structurerende keuzes van de nieuwe energievisie 2026-2030. De focus van de energievisie 2022-2026 was op 5 rollen die de gemeente kon aannemen (zie figuur rechts). Per rol volgden uit die focus een of meerdere thema’s. Elk thema vertaalde zich vervolgens weer in een of meerdere projecten. De status van de projecten staat op de volgende pagina’s kort beschreven. Daarbij is ook gebruik gemaakt van kleuren om snel duidelijk te maken wat de status is. De betekenis van deze status staat daarbij ook vermeld. Kleur Betekenis In uitvoering Afgerond Gestopt Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | 18 Rol 1: Duurzame energieopwek Grootschalige opwek: zon op land en een | Project | Doelstelling | Voortgang | Conclusie | Status omgevingsfonds met 50% lokaal eigendom. Daarnaast grootschalig wind en zon op dak. | Grootschalig zon op land | Realisatie van 5 zonneparken voor | 3 zonneparken gerealiseerd; de overige 2 worden door | Doelstelling deels gehaald; | In uitvoering 2026 | netcongestie in Q3 2026 aangesloten. | rest volgt iets later dan gepland.
Zon op land op schema en omgevingsfonds | Omgevingsfonds en lokaal | Uitwerking van een omgevingsfonds | Notitie leefbaarheidsfondsen geaccordeerd. Vanaf januari | Doelstelling gehaald | Afgerond geregeld; zon op dak presteert boven | eigendom | met 50% lokaal eigendom | 2026 geldt de subsidieregeling leefbaarheidsfonds Nieuwstadt verwachting, grootschalig wind is niet | ook voor de omgevingsfondsen van de zonneparken. Een jaar gerealiseerd. | na start productie volgt de eerste afdracht, ondergrens 5000 euro. Opschaling van lokaal eigendom naar regio en landelijk wordt bekeken. Evaluatie pilottraject | Evaluatie van dit pilottraject | Evaluatie vindt continu plaats; formele evaluatie zodra de | Op schema, definitieve | In uitvoering laatste 2 zonneparken zijn gerealiseerd. | evaluatie volgt Grootschalig wind | Planologisch proces met participatie | Door externe ontwikkelingen in september 2023 pas op de | Proces gevolgd en | Afgerond en omgevingsdialoog | plaats gemaakt; participatieonderzoek in mei 2024 afgerond. | participatie onderzocht; geen grootschalig windenergieproject gerealiseerd.
Grootschalig zon op dak | Stimuleren van zonnepanelen op niet- | Opgesteld vermogen 2024: 108 MW ofwel 28 mln kWh, goed | Effect van de gemeentelijke | Afgerond gemeentelijke daken | voor 31% van het elektriciteitsverbruik van woningen en | inspanning niet objectief utiliteiten; hoger dan de prognose bij de RES 1.0. | meetbaar; opbrengst ligt Gestimuleerd via nieuwe bestemmingsplannen en | boven verwachting. communicatie met inwoners en bedrijven. 10/20/2026 | Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | | | 19 Rol 2: Wettelijke verplichtingen Het toezicht op wettelijke energieverplichtingen | Project | Doelstelling | Status | Conclusie | Kwalificati bij bedrijven ligt grotendeels bij de RUDNL en | e richt zich op informatieplicht, energie-audits, labelverplichtingen | , onderzoeksplicht en | 1. Informatieplicht | Bedrijven controleren op de informatieplicht | RUDNL controleert. 53% voldoet, tegen 66% in 2022: sinds | Controleproces loopt en wordt | In energieadvies. Sinds 1 januari 2024 gelden | energiebesparing (vanaf 50.000 kWh of | de wetswijziging per 1 juli 2023 vallen ook glastuinbouw, | consequent opgevolgd door | uitvoering daarnaast twee nieuwe verplichtingen: de | 25.000 m³ gas per jaar). | vergunningplichtige en ETS-bedrijven eronder. | RUDNL. energie-audit voor IPPC-bedrijven en de | 2.
Energie-audit EED | Controle op de verplichte energie-audit EED: | Sinds 2022 controleert RvO de EED i.p.v. RUDNL. RUDNL | Geen verplichting meer voor | Gestopt rapportage Werkgebonden Personen Mobiliteit. | bedrijven met meer dan 250 fte, of omzet | mag rapporten opvragen, maar niet aan gemeenten | de gemeente. De EED-controle ligt sinds 2022 bij RvO en is | vanaf € 50 miljoen en balanstotaal boven € | verstrekken. geen gemeentelijke taak meer. | 43 miljoen. 3. Energielabel C | Controle op de verplichting van minimaal | 116 van de 119 bedrijven voldoen: 99,2%. Van de 3 | Formeel blijft controle | In kantoren | energielabel C voor kantoren vanaf 100 m2 | overige staat 1 leeg, 2 verduurzamen. | verplicht, maar minder | uitvoering Naleving is grotendeels op orde, maar het | gebruiksoppervlakte. | intensief dan de afgelopen budget uit het gemeentefonds voor de nieuwe | jaren. verplichtingen is onvoldoende. | 4. | Uitvoeren van | Onderzoeksplicht vanaf 10.000.000 kWh/jr of 170.000 | In Energiebesparings- | energiebesparingsonderzoeken. | m3/jr. Eén bedrijf (Soma Bakkerij) valt hieronder en | uitvoering onderzoeken | voldoet nog niet; RUDNL bezoekt binnenkort. 5. Vergunningen | Doorlopend verlenen van energieadviezen. | RUDNL doet dit op verzoek. ODNML-rapportage voor de | In MER wordt binnenkort verwacht met aantallen adviezen. | uitvoering 6.
Energie-audit | IPPC/RIE-bedrijven moeten een | Europese BREF’s schrijven maatregelen voor die ook zonder | Nieuwe taak sinds 2024; | In IPPC-bedrijven | energiezorgsysteem en een energieaudit | terugverdientijd van 5 jaar uitgevoerd moeten worden. In | uitvoering start op. | uitvoering (nieuw 2024) | hebben; geldt ongeacht het energiegebruik. | Echt-Susteren betreft dit 10 bedrijven, allemaal agrarisch. 7. Werkgebonden | Organisaties met meer dan 100 medewerkers | Rapportage sinds 30 juni 2025 verplicht; RUDNL houdt | Budget uit het gemeentefonds | In Personen Mobiliteit | rapporteren over emissies van dienstreizen | toezicht. In Echt-Susteren gaat het om ± | 11 bedrijven (o.a. | is onvoldoende; er wordt | uitvoering (nieuw 2024) | en woon-werkverkeer aan het ministerie van | gemeente Echt-Susteren en Servicecentrum MER). Budget | alleen op indienen getoetst. I&W. | hiervoor komt uit het gemeentefonds. 10/20/2026 | Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | | | 20 10/20/2026 Rol 3: Communiceren en stimuleren De gemeente informeert en ontzorgt inwoners via communicatie en campagnes, en werkt samen met woningcorporaties Nester en ZOwonen aan verduurzaming van de woningvoorraad. Daarnaast stimuleert zij bedrijven en onderwijs en verduurzaamt zij het maatschappelijk vastgoed. Met rijksmiddelen worden minima ondersteund bij energiebesparing.
Project Doelstelling Status Conclusie Kwalificatie Communicatie De gemeente informeert inwoners over lopende projecten, beschikbare subsidies en nut en noodzaak. Nieuwsbrieven via gemeentelijke kanalen en social media; duurzaamheid heeft sinds vorig jaar een eigen 2 -maandelijkse nieuwsbrief. Informatievoorziening loopt doorlopend via de vaste kanalen. In uitvoering Campagnes en ontzorging Binnen het uitvoeringsprogramma warmte campagnes voor isolatie en warmtepompen, plus een ontzorgingstraject voor woningeigenaren. Tot 2025 diverse acties: de Gids Duurzaamheid gaf advies en ontzorging – in 2025 zetten honderden huishoudens concrete stappen; de witgoedactie groene bon bleek lastig uitvoerbaar. De isolatieaanpak DEFG-labels is ondergebracht bij de MCO (Meerjarige Collectieve Ontzorgingsaanpak), start beoogd Q4 2025. Diverse campagnes opgestart en gecontinueerd. De warmtepompcampagne wordt meegenomen in het nieuwe Warmteprogramma. De Gids Duurzaamheid wordt opgeschaald. In uitvoering 2. Woningcorporaties Periodiek overleg met woningcorporaties Nester en ZOwonen, onder andere over prestatieafspraken op het gebied van duurzaamheid. Afspraken met Nester en ZOwonen over energie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulair bouwen, gekoppeld aan de Gids Duurzaamheid en het Warmteprogramma. De prestatieafspraken 2026 zijn in de maak; die van 2025 worden geëvalueerd.
Doorlopend proces dat in goede samenwerking verloopt. In uitvoering Koppelkansen corporaties Bij nieuwe projecten van de woningcorporaties worden koppelkansen in overleg met de gemeente bekeken. Doorlopend aandachtspunt; belangrijkste koppelkans is de Gids Duurzaamheid, die huurders van de corporaties helpt energiekosten te besparen. Doorlopend proces dat in goede samenwerking verloopt. In uitvoering Charter MKB Charter energietransitie MKB loopt door tot en met 2024, uitgevoerd door Stichting Groene Economie Limburg. De uitvoering door Stichting Groene Economie Limburg kwam niet van de grond en is na afloop van het charter niet gecontinueerd. In Q1 2026 volgt een vervolg via een duurzaamheidsgids bedrijven. Niet verlengd omdat de stichting niet kon leveren. Gestopt Gastlessen Gastlessen op scholen in de gemeente worden de komende periode voortgezet. Er wordt een project opgezet voor structurele invulling. Tot die tijd wordt op aanvraag een gastles verzorgd. In uitvoering, onderzoek naar opschaling. In uitvoering 2. Nationaal isolatieprogramma De gemeente gebruikt de nieuwe subsidie uit het nationaal isolatieprogramma voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en vraagt deze aan voor twee gebouwen.
1 gebouw is verduurzaamd: het Multifunctioneel Centrum Roosteren, met een Dumava-subsidie van € 301.672, aangevuld uit de gemeentelijke onderhoudsvoorziening, en is nagenoeg geheel aardgasvrij. Ook andere gemeenschapshuizen volgen. 1 gebouw verduurzaamd, diverse andere volgen. In uitvoering Rijksmiddelen Minima in slecht geïsoleerde woningen helpen verduurzamen. Met de in 2022 door het Rijk beschikbaar gestelde middelen zet de gemeente een voucherregeling op voor energiebesparende maatregelen, witgoed en een energieadviseur; looptijd tot en met 31 december 2023. In 2025 heeft een evaluatie van de SPUK-gelden plaatsgevonden. De witgoedregeling bracht teveel risico’s met zich mee; daarom is gekozen voor opschaling van de Gids Duurzaamheid. Middelen worden doorlopend ingezet ter ondersteuning van inwoners; gecontinueerd na 2023. In uitvoering Communicatie en ontzorging werken; de aanpak richting bedrijven vraagt een nieuwe vorm. Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | 21 Rol 4: Voorbeeldrol Deze rol richt zich op de verduurzaming van het | Project | Doelstelling | Status | Conclusie | Kwalificatie gemeentelijk vastgoed en de openbare verlichting. Daarnaast gaat het om de inkoop van | 1. Vastgoed verduurzamen | Energiebesparende maatregelen in | In juli 2025 heeft bureau BRINK een | Solide basis voor besluitvorming en | In uitvoering energie en de mobiliteit van medewerkers.
Tot | gemeentelijke gebouwen, in ieder geval | routekaart verduurzaming maatschappelijk | verdere verduurzaming; versnelling slot om interne bewustwording en verankering | op natuurlijke momenten en altijd als | vastgoed opgeleverd, met inzicht in de | is voorstelbaar vanwege de van duurzaamheid in de organisatie. | logische stap richting de eindsituatie. | potentiële reductie van het gebouwgebonden | prijsontwikkelingen op de energieverbruik. | energiemarkt. 2. Meerjarenonderhoudsplan | De gemeente stelt voor haar gebouwen | Het MJOP wordt elk jaar opgesteld en streeft | Er is meer geld geraamd voor | In uitvoering Vastgoed, MJOP en led liggen op koers; | een duurzaam Meerjarenonderhoudsplan | naar maximale verduurzaming. | vervanging van gebouwonderdelen wagenpark en interne verankering vragen nog | (MJOP) op. | en installaties, zodat deze met een stappen. | upgrade worden vervangen. 3. Ledverlichting openbare | Het vervangingsprogramma | Duurzaamheid en circulariteit zijn | Tot op heden (cijfers 2024) is 98% | In uitvoering verlichting | ledverlichting 2020 t/m 2024 wordt | uitgangspunt bij aanleg en beheer; in 2024 | van het areaal verduurzaamd. verder uitgerold en versneld. | zijn alle buitensportaccommodaties verled. 4.
Inkoop energie | Regionale inkoop van energie via het | Deelnemer aan het collectieve Vattenfall- | Loopt, maar het precieze aandeel is | In uitvoering Inkoopcentrum Zuid; streven is alle | contract voor gas en elektriciteit; volumes en | onduidelijk. energie voor gemeentelijke gebouwen | tarieven liggen vast tot en met december zelf opwekken of duurzaam inkopen. | 2028, vergroening via Greenchoice tot eind 2028. 5. Mobiliteit van medewerkers | Laadpalen faciliteren en duurzame | Jaarlijkse rapportage via RUD NL. AFAS- | Elektrificatie van wagenpark en | In uitvoering mobiliteit stimuleren; hybride werken | rapportage 2024: 4 van de 22 auto’s | vervoer van medewerkers vraagt beperkt het woon-werkverkeer. | elektrisch en 89% fossiele zakelijke | nog stappen. autodeclaraties. 6. Interne bewustwording en | Doorgaan met interne | Binnen Cittaslow kreeg dit aandacht; het | Verankering vordert; het integrale | In uitvoering verankering | bewustwordingsworkshops. | programma duurzaamheid verankert het | programma duurzaamheid moet dit Duurzaamheidsparagraaf in raads- | én | steviger. | borgen. collegevoorstellen. | Paragraaf toegevoegd en via zaaksysteem Integraliteit op circulariteit, | JOIN automatisch uitgevraagd (afgerond). klimaatadaptatie en biodiversiteit met | Het integrale programma duurzaamheid andere afdelingen. | verankert alle beleidsterreinen.
10/20/2026 | Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | | | 22 Rol 5: Visie & beleid Binnen de rol visie & beleid werkt de gemeente aan | Project | Doelstelling | Status | Conclusie | Kwalificatie warmte, laadinfrastructuur en de herijkte energievisie: het warmtebeleid is verankerd, het | Uitvoeringsprogramma warmte | De gemeente stelt in 2022 | Uitvoeringsprogramma TVW is | Programma opgesteld en | Afgerond laadbeleid is vigerend en de nieuwe energievisie | een uitvoeringsprogramma | in 2022 vastgesteld. Het | goed verankerd. 2026-2030 is in voorbereiding. | warmte op, inclusief een | ontzorgingsprogramma was ontzorgingsprogramma. | hiervan een substantieel onderdeel en is gecontinueerd in de Gids Duurzaamheid. Visie en beleid zijn grotendeels op orde; de | Transitievisie Warmte | Uiterlijk eind 2027 stelt de | In gang gezet via het landelijke | Proces is in gang gezet en | In uitvoering herijkte energievisie 2026-2030 vormt de | (warmteprogramma) 2.0 | gemeente een herijkte | Warmteprogramma (opvolger | ligt volledig op schema. volgende stap. | Transitievisie Warmte op. | van de TVW). De gemeente neemt deel; dit voorziet in een nieuwe visie voor het einde van 2026, met deadline eind 2027. Beleid laadinfrastructuur | De gemeente stelt beleid op | Het beleid laadinfrastructuur is | Project afgerond; er is | Afgerond voor elektrische | actueel en geldig tot 2030. | vigerend beleid.
laadinfrastructuur; ook | Aanvullend wordt momenteel deelvervoer komt aan de | een Mobiliteitsplan opgesteld. orde. Herijkte energievisie | De gemeente stelt voor de | In Q2 2025 is gestart met de | Opgestart en in uitvoering. | In uitvoering periode 2026-2030 een | evaluatie van de huidige herijkte energievisie op. | energievisie en is opdracht gegeven tot herijking voor 2026-2030. De nieuwe energievisie is in de 2e helft van 2026 gereed; raad en inwoners worden betrokken. 10/20/2026 | Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | | | 23 10/20/2026 Conclusie De evaluatie van de energievisie 2022-2026 laat zien dat de gemeente goed op weg is. De meeste projecten zijn in uitvoering, een aantal is afgerond en twee zijn gestopt (zie tabel). Waar doelen niet gehaald worden, zijn er goede verklaringen of alternatieven. Het project Energie-audit EED is gestopt omdat dit geen gemeentelijke verplichting meer is: de RUDLN meet dit niet meer, maar wel nieuwe zaken zoals OPEB (Onderzoeksplicht Energiebesparing), Energie-audit bij IPPC-bedrijven en Werkgebonden Personen Mobiliteit. Aandachtspunt is het MKB-beleid: met het stopzetten van het ‘Charter MKB’ liep hier geen specifiek project meer. Vervolg komt er in Q1 2026 met de start van een tweede Gids Duurzaamheid voor onder andere bedrijven – een bewezen effectief project met veel aanvragen en positieve resultaten.
De resterende projecten uit de energievisie 2022 -2026 zijn naar verwachting eind 2026 afgerond of afdoende in gang gezet; doorlopende trajecten komen terug in de Energievisie 2026 -2030. Uit de monitoringsrapportage 2025 blijkt dat energieneutraliteit in 2050 haalbaar is en dat 20% aardgasbesparing in 2030 al is gehaald. Kleur Kwalificatie Aantal In uitvoering 22 (73%) Afgerond 6 (20%) Gestopt 2 (7%) Energievisie Echt-Susteren 2027-2030 | 24