CConstaterende datEcht-Susteren
Koppel je AI →
Document · PDF

Beleidsplan

Gemeenteraad 16 december 2026, gemeente Echt-SusterenBij agendapunt: Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–20306.190 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Financiële rust, dichtbij huis Beleidsplan voor integrale, laagdrempelige en vertrouwde schuldhulpverlening Lokaal • Laagdrempelig • Integraal 2027 tot en met 2030 1. Samenvatting 3 2. Inleiding 6 3. Wet- en regelgeving, evaluatie en ontwikkelingen schuldhulpverlening 7 3.1 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) 7 3.2 Wijziging faillissementswet 7 3.3 Landelijke regelgeving schuldhulpverlening 8 3.4 Evaluatie, verbeterslagen en input voor het nieuwe beleidsplan 10 3.5 Economische ontwikkelingen 11 4. Wat willen we bereiken? 12 4.1 Beleidsdoel 12 4.2 Ambitie 12 4.3 Doelstellingen 13 4.4 Doelgroep 14 5. Hoe gaan we dat doen? 15 5.1 We willen financiële problemen zo veel mogelijk voorkomen; preventie 15 5.2 We willen schulden klein houden; vroegsignalering en sociaal incasseren 15 5.3 We zorgen dat hulp bij financiële zorgen makkelijk te vinden en te krijgen is; lokale en laagdrempelige aanmelding 16 5.4 Financiële problemen worden integraal aangepakt; intake en begeleiding 16 5.5 Schulden worden structureel en duurzaam opgelost 17 5.6 We bieden doelmatige en doeltreffende ondersteuning 17 6. Regionale Samenwerking 18 7. Hoe gaan we monitoren en evalueren? 18 8.

Conclusie 20 Afkortingenlijst 20 Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–20302 Inhoud 1 Op basis van de Wet gemeentelijke schuldhulpverle- ning (Wgs) moet een gemeente elke vier jaar een nieuw beleidsplan schuldhulpverlening vaststellen. Met dit beleidsplan geven we daar invulling aan. Als input voor dit beleidsplan zijn zowel landelijke ontwik- kelingen op het gebied van wet- en regelgeving als de uitkomsten van de evaluatie van de huidige schuld - hulpverlening in de vier gemeenten meegenomen. De Wgs, de Elementen van de Basisdienstverlening (EB)2 en andere landelijke ontwikkelingen stellen steeds duidelijkere eisen aan de toegankelijkheid, kwaliteit, begeleiding en resultaten van schuldhulpverlening. Gemeenten hebben daarbij een belangrijke regierol en zijn verantwoordelijk voor zowel preventie en vroegsig- nalering van schulden als het bieden van passende schuldhulpverlening en begeleiding (inclusief nazorg). Uit de uitgevoerde evaluatie ‘Van analyse naar aan- pak3’ blijkt dat er binnen de gemeenten veel betrok- kenheid en ambitie is om de schuldhulpverlening verder te versterken. Tegelijkertijd zijn verbeterin - gen nodig om de uitvoering beter te laten aanslui- ten bij wet- en regelgeving (waaronder de EB) en de gezamenlijke visie op dienstverlening.

Daarbij kan het opdrachtgeverschap worden versterkt ten aanzien van de uitbesteding van de uitvoerings - organisatie, is verdere professionalisering van vroegsignalering nodig en kan meer samenhang worden aangebracht tussen toegang, begelei - ding en het daadwerkelijk oplossen van schul - 3Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen 1 Samenvatting 1 Als we in dit document inwoners noemen, dan bedoelen we daar- mee ook ondernemers die persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schulden in de onderneming en daardoor onder de Wet gemeen- telijke schuldhulpverlening (Wgs) vallen. 2 De Elementen van de Basisdienstverlening zijn bestuurlijke af- spraken die in 2024 getekend zijn door de Vereniging Neder - landse Gemeenten (VNG), het kabinet, de branchevereniging voor schuldhulpverleningsorganisaties (NVVK) en de branchevereni- ging directeuren in het Sociaal Domein (Divosa) 3 Het onderzoek “Van Analyse naar Aanpak” is uitgevoerd eind 2025. den. Ook zijn begeleiding en nazorg nog niet struc - tureel ingericht. Daarnaast is meer sturingsinformatie nodig over onder andere bereik, doorlooptijden, hulpacceptatie en resultaten. De gemeenten Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen werken gezamenlijk aan de verdere versterking van de schuldhulpverlening.

Met het nieuwe beleidsplan voor de periode 2027–2030 geven we richting aan een schuldhulpverlening die lokaal, laagdrempelig en integraal is georganiseerd en beter aansluit bij de leefwereld van inwoners1. Wat willen we bereiken? Het centrale beleidsdoel is financiële zorgen en schulden zoveel mogelijk te voorkomen. Als er finan- ciële problemen ontstaan, we de negatieve gevolgen daarvan beperken en inwoners ondersteunen om financieel stabieler te worden en naar eigen vermo- gen zelfstandig mee te kunnen doen in de samen- leving. Daarbij wordt financiële problematiek niet geïsoleerd bekeken, maar in samenhang met andere aspecten van het dagelijks leven. We kiezen daarom voor een verschuiving naar een lokale, integrale en laagdrempelige aanpak. Hulp moet dichtbij en gemakkelijk toegankelijk zijn, aan - sluiten bij de leefwereld van inwoners en zoveel mogelijk uitgaan van vertrouwen en eigen kracht van de inwoner. Waar mogelijk krijgt een inwoner één vaste contactpersoon gedurende het traject. Wan - neer meerdere professionals nodig zijn binnen de schuldhulpverlening, dan staat samenwerking centraal en wordt voorkomen dat inwoners telkens opnieuw hun verhaal moeten vertellen.

Voor de beleidsperiode 2027–2030 staan zes doelstellingen centraal: 1 financiële problemen zoveel mogelijk voorkomen 2 schulden klein houden door tijdige vroegsignalering 3 hulp gemakkelijk vindbaar en toegankelijk maken 4 financiële problemen integraal aanpakken 5 schulden structureel en duurzaam oplossen 6 zorgen voor doelmatige en doeltreffende onder- steuning. Hoe gaan we dit doen? Preventie en vroegsignalering krijgen een promi - nentere plaats. De gemeenten willen samen met maatschappelijke partners eerder in beeld komen bij inwoners die financiële problemen hebben of drei - gen te krijgen. Bij vroegsignalering worden inwoners met betalingsachterstanden actief benaderd. Daarbij wordt ingezet op minimaal drie contactpogingen per melding en wordt toegewerkt naar een bereik van 40%. Ook sluiten wij aan bij het Convenant Lokale Overheid (CLO), waarmee wij bijdragen aan maat - schappelijk verantwoord incasseren en inwoners eerder financiële rust kunnen bieden. Ook de toegang tot schuldhulpverlening wordt ver- sterkt. Inwoners moeten eenvoudig kunnen weten waar zij terechtkunnen en hulp moet zoveel mogelijk op vertrouwde plekken worden aangeboden. Commu- nicatie vindt plaats in begrijpelijke taal en huisbezoe- ken behoren tot de mogelijkheden. We streven naar een vaste begeleider zodat een inwoner gedurende het traject één aanspreekpunt heeft.

Een belangrijke verandering is de nadruk op bege - leiding. Niet alleen het technisch regelen van schul- den staat centraal, maar ook de ondersteuning die nodig is om een oplossing duurzaam te laten zijn. Ie- dere hulpvrager krijgt een integraal plan van aanpak waarin financiële begeleiding wordt opgenomen. Deze begeleiding wordt zo kort als mogelijk en zo lang als nodig ingezet. Ook nazorg krijgt een struc - turele plek, met als doel uitval tijdens het traject en terugval na afloop te voorkomen.

Sturen op resultaten Een belangrijke verbetering ten opzichte van de hui- dige situatie is dat structureler wordt gemonitord of de gekozen aanpak daadwerkelijk resultaat oplevert. Hiervoor worden concrete indicatoren vastgesteld. Zo wordt onder andere gestuurd op het bereik van vroeg- signalering, wachttijden, het aantal aanmeldingen, in- tegrale plannen van aanpak, de duur van stabilisatie, een tijdige start, het slagingspercentage van schuldre- gelingen, het gebruik van saneringskredieten en de te- vredenheid van inwoners en samenwerkingspartners. De uitvoerende organisaties rapporteren ieder kwar- taal aan de gemeenten. De gemeenteraad wordt ieder jaar geïnformeerd over de voortgang en resul- taten. Daarnaast vindt jaarlijks een gezamenlijke eva- luatie met de uitvoerende partijen plaats, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau. Ook inwoners en samenwerkingspartners worden hierbij betrokken. Met dit beleidsplan zetten we een volgende stap naar een schuldhulpverlening die niet alleen gericht is op het oplossen van schulden, maar ook op het voorkomen ervan en het duurzaam ondersteunen van inwoners. De kern van de nieuwe koers is: eer - der in beeld komen, hulp dichtbij organiseren, inte - graal kijken naar de situatie van de inwoner, passende begeleiding bieden en tegelijkertijd pro - fessioneel sturen op kwaliteit en resultaten.

Daarmee willen de gemeenten bijdragen aan financiële stabi- liteit, zelfredzaamheid en het welzijn van inwoners. Voor het daadwerkelijk oplossen van problematische schulden wordt specialistische expertise ingezet. De begeleider blijft het aanspreek- punt voor de inwoner, terwijl een gespecialiseerde schuldregelaar zich richt op het technisch regelen van de schulden. Saneringskredieten hebben daarbij de voorkeur boven schuldbemiddeling wanneer dit passend is. Ook blijven de gemeenten gebruikmaken van landelijke voorzie- ningen zoals het Schuldenknooppunt en de Verwijsin- dex Schuldhulpverlening (Vish). Voor ondernemers wordt specifieke deskundigheid georganiseerd. Regionaal organiseren, lokaal uitvoeren We kiezen ervoor de samenwerking tussen de ge - meenten verder te versterken. Door regionaal samen te werken kunnen kennis, capaciteit en specialistische expertise worden gebundeld. De samenwerking richt zich onder andere op gezamenlijke beleidskaders, ge- zamenlijk opdrachtgeverschap, uniforme toegang en uitvoering, regionale schuldhulpverlening voor onder- nemers en gezamenlijke inkoop- en contractmanage- ment. Tegelijkertijd blijft de dienstverlening lokaal herkenbaar en blijft er binnen de gezamenlijke kaders ruimte voor maatwerk per gemeente. Omdat de gemeenten de schuldhulpverlening niet zelf uitvoeren, wordt ingezet op één of meerdere externe uitvoeringspartners.

Daarbij wordt een onderscheid ge- maakt tussen financiële begeleiding en het technisch regelen van schulden. Voor een goede uitvoering is sterk gemeentelijk opdrachtgeverschap noodzakelijk. Daarom worden duidelijke afspraken gemaakt over werkprocessen, verantwoordelijkheden, mandaten, kwaliteit, samenwerking, middelen en verantwoording. De uitvoerende organisaties leggen ieder kwartaal ver- antwoording af aan de gemeenten.

2 Tegelijkertijd zijn de vier gemeenten ieder afzonderlijk te klein om dit zelfstandig effectief op te pakken. Zowel beleidsmatig als in de uitvoering. Alle vier gemeenten kenmerken zich door korte lijnen en sterke lokale netwerken. Dit vormt een mooie basis om ondersteuning dichtbij inwoners te organi- seren, eerder passende hulp te bieden en integraal samen te werken. Daarom kiezen we ervoor om gezamenlijk beleid te maken en voor de uitvoering van de schuldhulp - verlening te kiezen voor één en dezelfde uitvoerings- organisaties. Dit beleidsplan beschrijft hoe we gezamenlijk de beweging maken van verdere doorontwikkeling en verbetering van de schuldhulpverlening naar een bewuste keuze voor een lokale, meer integrale én laagdrempelige aanpak. Werkwijze Om te komen tot dit beleidsplan hebben we in 2025 de schuldhulpverlening geëvalueerd. Bij deze evaluatie zijn alle betrokkenen bij de uitvoering van schuld - hulpverlening geïnterviewd. Van beleid tot uitvoering, van vrijwilligers tot inwoners. Zie paragraaf 3.4 voor een samenvatting van deze evaluatie. In mei 2026 zijn de leden van de vier gemeenteraden uitgenodigd voor de bespreking van de evaluatie ‘Van Analyse naar Aanpak’. Bij de aanwezigen is daarmee input opgehaald voor het voorliggende beleidsplan. Verder is er voor dit beleidsplan ook advies gevraagd aan de gemeentelijke adviesraden sociaal domein.

Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–20306 2 Inleiding Al deze input is verwerkt in dit beleidsplan. Op basis van het vastgestelde beleidsplan worden er aanslui- tend nieuwe beleidsregels gemaakt en maken de vier gemeenten een gezamenlijk uitvoeringsplan. Leeswijzer Dit beleidsplan bestaat uit 8 hoofdstukken en be - schrijft hoe de gemeenten Leudal, Maasgouw, Echt- Susteren en Roerdalen de schuldhulpverlening de komende jaren verder willen ontwikkelen. In hoofd- stuk 3 komen de relevante wet- en regelgeving, lan- delijke ontwikkelingen, de Elementen van de Basisdienstverlening aan bod en wordt een samen - vatting gegeven van de evaluatie “Van analyse naar aanpak”. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 beschre- ven wat de vier gemeenten gezamenlijk willen berei- ken en welke ambities en doelstellingen daarbij centraal staan. De concrete uitwerking hiervan volgt in hoofdstuk 5, waarin wordt toegelicht hoe de ge - meenten aan de slag gaan met onder andere pre - ventie, vroegsignalering, toegang, begeleiding en het duurzaam oplossen van schulden. Hoofdstuk 6 gaat vervolgens in op de regionale samenwerking en de wijze waarop de gemeenten gezamenlijk optrek- ken, met behoud van een lokale en nabije dienstver- lening aan inwoners.

In hoofdstuk 7 staat monitoring en evaluatie centraal en wordt beschreven hoe de voortgang, de resultaten en de kwaliteit worden ge- volgd en waar nodig bijgestuurd kan worden. Tot slot worden in hoofdstuk 8 de belangrijkste uitgangspun- ten en de gezamenlijke koers voor de komende be- leidsperiode samengebracht. In de vier samenwerkende gemeenten, Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen leven inwoners met financiële zorgen en schulden. Deze problematiek hangt vaak samen met andere problemen zoals werkloosheid, (mentale en fysieke) gezondheidsklachten, eenzaamheid of woonproblematiek. Gemeenten bieden ondersteuning aan inwoners met financiële zorgen en schulden, wat ook een positief effect kan hebben op andere problemen. Vanaf 1 juli 2023 is de faillissementswet veranderd. Hierdoor is de looptijd van een wettelijk schuldsanerings- traject (Wsnp) verkort van 36 naar 18 maanden. In aanslui- ting hierop is het minnelijke schuldsaneringstraject (Msnp) waarbij schuldeisers vrijwillig meewerken aan een schuld- regeling, ook verkort naar 18 maanden. Schuldeisers zijn hiermee akkoord gegaan onder de voorwaarde dat er meer aandacht komt voor begeleiding. In de Elementen van de Basisdienstverlening (zie paragraaf 3.3) is hier re - kening mee gehouden door veel aandacht te besteden aan ondersteuning en financiële begeleiding van inwoners, naast het praktisch regelen van de schulden.

3.2 Wijziging faillissementswet 3 7Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen Met de inwerkingtreding van de Wgs in 2012 en de aanpassingen per 2021 zijn gemeenten verplicht om inwoners – particulieren en ondernemers – met schulden te helpen. Gemeenten hebben een regierol in het voorkomen en oplossen van (problematische) schulden. De wijze waarop gemeenten dit doen, mogen ze zelf bepalen. Inclusief de keuze om schuldhulpverlening zelf uit te voeren of (deels) uit te besteden. In de Wgs is schuldhulpverlening gedefi - nieerd als: “Het ondersteunen bij het vinden van een adequate oplossing, gericht op de aflossing van schulden, in - dien redelijkerwijs is te voorzien dat een natuurlijke 3.1 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) 3 Wet- en regelgeving, evaluatie en ontwikkelingen schuldhulpverlening persoon niet zal kunnen voortgaan met het betalen van zijn schulden of indien hij in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen, alsmede nazorg” In 2021 is de Wgs aangepast en is ook de wettelijke taak tot vroegsignalering opgenomen. Dit houdt in dat per 2021 gemeenten de taak hebben om betalingsach- terstanden in de vaste lasten in een vroeg stadium op te sporen en proactief hulp aan te bieden. Op basis van de Wgs is het verplicht elke vier jaar een beleidsplan vast te stellen.

Elementen basisdienstverlening (bestuurlijke afspraken) Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de branchevereniging voor schuldhulpverlenings- organisaties (NVVK4) en de landelijke vereniging van lei- dinggevenden en managers in het gemeentelijk sociaal domein (Divosa5) hebben in maart 2024 bestuurlijke af- spraken ondertekend om de schuldhulp in Nederland verder te verbeteren. Deze afspraken staan bekend als ‘de basisdienstverlening schuldhulpverlening’6. Het plan leidt tot een hulpaanbod dat toegankelijker is en in iedere gemeente bestaat uit minimaal dezelfde elementen. Het doel is dat alle schuldhulpverleningsorganisaties en ge- meenten de basisdienstverlening schuldhulpverlening in- voeren, die twintig verschillende elementen omvat. Een aantal elementen wordt al uitgevoerd: • Er is een aansluiting met het Schuldenknooppunt (SKP); Het Schuldenknooppunt is de standaard in de schuldenketen voor digitale uitwisseling van gestandaardiseerde berichten. Het zorgt voor een efficiënte en veilige manier van gegevensuit- wisseling. Voor zowel financiële hulpverleners als schuldeisers staat een set standaardberichten klaar. Deze zijn in onderling overleg opgesteld. Het Schuldenknooppunt verbindt en versnelt.

• De gemeenten zijn aangesloten bij de Vish en dat zorgt daardoor voor een snelle schuldrust bij inwo- ners met schulden. (Gerechts-)deurwaarders raadple- gen het systeem voor het uitbrengen van een dagvaarding. Daarin zien ze of de inwoner schuld - hulpverlening krijgt. Zij informeren hun klant (de schuldeiser) dat er schuldhulpverlening is aange - vraagd en adviseren om af te zien van verdere stap- pen. Gemeenten geven via Vish op een veilige manier aan deurwaarders door dat een inwoner een schuldhulpverleningstraject ontvangt. • Saneringskrediet en Vrij te Laten Bedrag (Vtlb): Door het standaard aanbieden van een sanerings- krediet krijgt de inwoner meer rust en overzicht en ontvangen alle schuldeisers direct bij de start van het traject het af te lossen bedrag. Het Vtlb wordt aangehouden voor de berekening van de aflosca- paciteit en, wordt een schuldregeling met 0% aflos- capaciteit aangeboden, als dat bedrag 0 euro is. Een oplossing voor de schulden gaat gepaard met passende financiële begeleiding. Voor een aantal elementen vragen we hier extra aan- dacht omdat we hier de komende vier jaar verder op willen insteken en op willen verbeteren: • Het Convenant Lokale Overheid (CLO). Het CLO maakt het proces van minnelijke schuldhulpverlening efficiënter en zorgt voor maatschappelijk verant - woord incasseren.

Het biedt inwoners schuldrust, sneller financiële stabiliteit en toekomstperspectief. Het bespaart de lokale overheid als schuldeiser tijd en onnodige incassokosten. Het uitgangspunt van het convenant is dat overheidscrediteuren meewer- ken aan de schuldregeling door incassomaatregelen stop te zetten en bij voorbaat akkoord te gaan met een betalingsvoorstel voor een schuldregeling. • Data Delen Armoede en Schulden (DDAS). DDAS biedt de mogelijkheid om ontwikkelingen over de tijd te volgen en schuldhulpverlening in een gro- ter plaatje te plaatsen. Door landelijke en lokale data te standaardiseren, krijgen we beter zicht op de effectiviteit van onze interventies en de oorza- ken van terugval bij inwoners. Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–20308 3.3 Landelijke regelgeving schuldhulpverlening 4 NVVK financiële hulpverleners - NVVK 5 Homepage | Divosa 6 https://vng.nl/artikelen/elementen-basisdienstverlening • Tien elementen hebben te maken met de (finan - ciële) begeleiding aan inwoners. Naast het technisch regelen van de schulden staat de begeleiding van inwoners centraal om uitval gedurende het proces en terugval na schuldhulp- verlening te voorkomen. Hierbij staat maatwerk en aansluiten bij de inwoners altijd centraal. Bureau Krediet Registratie (BKR) Gemeenten gaan momenteel verschillend om met de registratie van schuldhulptrajecten in het register van het BKR.

Veel gemeenten registreren deze vijf jaar, andere gemeenten wat korter en een groeiend aan- tal gemeenten (waaronder de vier grote steden) re - gistreert een half jaar. Het ministerie van SZW en de VNG roept alle gemeenten op om na een succes - volle schuldregeling een registratiebewaartermijn van zes maanden te hanteren in het register van het BKR. Hiermee kunnen gemeenten voorkomen dat in- woners die hun schulden succesvol hebben afgelost daar nog jarenlang nadelige gevolgen van ondervin- den. We sluiten aan bij deze oproep om de maximale bewaartermijn van zes maanden BKR-registratie na afronden schuldregeling te hanteren. Bestuurlijke afspraken vroegsignalering In 2026 worden door VNG, SZW, NVVK en Divosa afspraken gemaakt over het intensiveren van de aanpak voor vroegsignalering. Dit betekent dat gemeenten van alle signalen die worden ontvangen van verhuurders (woningcorporaties en particuliere verhuurders), zorgver- zekeraars, waterbedrijven en energiebedrijven, zij het streven hebben 40% van de inwoners te bereiken. Dit is een verdubbeling van het huidige landelijk gemiddelde van 20%. Daarom richten we ons in dit beleidsplan op het verhogen van het bereik van inwoners naar 40%.

9Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen De evaluatie van de schuldhulpverlening “Van Analyse naar Aanpak” in de LMER gemeenten vormt een belangrijk vertrekpunt voor het nieuwe gezamenlijke beleidsplan. Uit het onderzoek blijkt dat er binnen de vier gemeenten veel betrokkenheid en ambitie is om de schuldhulpverlening verder te versterken. Tegelij - kertijd zijn er verschillende verbeterslagen nodig om de uitvoering beter te laten aansluiten bij de wettelijke eisen, de elementen van de basisdienstverlening en de gezamenlijke visie op dienstverlening aan inwoners. Een belangrijke verbeterslag ligt bij visie, beleid en opdrachtgeverschap. De bestaande beleidsplannen, beleidsregels en verordeningen moeten worden ge- actualiseerd. In het nieuwe beleidsplan kan scherper worden vastgelegd wat we willen bereiken, vanuit welke visie op inwoners wordt gewerkt en wat dit be- tekent voor de uitvoering. Daarbij is het van belang dat we onze rol als opdrachtgever versterken. Dit vraagt om duidelijke opdrachten, rollen en mandaten, vol - doende capaciteit en deskundigheid en structurele af- spraken over monitoring, kwaliteit en verantwoording. Ook in de uitvoering van de schuldhulpverlening zijn verbeteringen mogelijk. Het bereik van de schuldhulp- verlening is relatief laag en het aantal gerealiseerde schuldregelingen blijft achter in vergelijking met de lan- delijke cijfers.

Daarnaast is onvoldoende structurele in- formatie beschikbaar over onder andere doorlooptijden, hulpacceptatie en resultaten. Door duidelijke kritieke prestatie-indicatoren (kpi’s) en sturingsinformatie vast te stellen en periodiek te evalueren, kunnen we beter sturen op bereik, kwaliteit en resultaten. Voor de verschillende onderdelen van de schuld - hulpverlening zijn eveneens ontwikkelstappen nodig. Preventie is nog in ontwikkeling, vroegsignalering vraagt om verdere professionalisering en bij het oplossen van schulden kan de samenhang tussen toe- gang, begeleiding en besluitvorming worden versterkt. Begeleiding en nazorg zijn nog niet structureel ingericht. In deze beleidsperiode leggen we de nadruk op het goed organiseren van vroegsignalering en het oplos - sen van schulden. Daarnaast streven we ernaar om ook een aantal stappen te zetten in het ontwikkelen van preventie en begeleiding inclusief nazorg. Uit de evaluatie komt naar voren dat de organisatie van de uitvoering opnieuw bekeken moet worden. Uitgangs- punt daarbij is een schuldhulpverlening die lokaal, inte- graal en dicht bij de inwoner wordt georganiseerd en tegelijkertijd gebruikmaakt van specialistische kennis. De bevindingen en verbeterslagen uit het onderzoek vormen daarmee belangrijke input voor dit nieuwe beleidsplan.

Centraal staan een laagdrempelige en integrale dienstverlening, werken vanuit vertrouwen en maatwerk, het versterken van de eigen kracht van inwoners, goede begeleiding, een sterke lokale samen- werking en een professionele gemeentelijke regierol. Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–203010 3.4 Evaluatie, verbeterslagen en input voor het nieuwe beleidsplan Economische en maatschappelijke veranderingen kun- nen grote invloed hebben op hoe goed mensen hun fi- nanciën kunnen regelen. Iedereen merkt de gevolgen van de wereldwijde energiecrisis in hun portemonnee, en ook klimaatverandering heeft impact. Mensen laten zien dat ze veerkrachtig zijn en proberen zelf of met hulp van hun sociale netwerk de gevolgen op te van - gen. Toch hebben de hogere energierekeningen en in- flatie veel huishoudens financieel onzeker gemaakt. Niet alleen mensen met lage inkomens, maar ook men- sen met middeninkomens en ondernemers maken zich zorgen over het betalen van rekeningen. Het is onzeker hoe de situatie zich de komende jaren zal ontwikkelen. Verwacht wordt dat vergrijzing, energieprij- zen en inflatie de kosten van levensonderhoud verho- gen.

De aanpak van financiële problemen blijft belangrijk, zowel landelijk als lokaal, voor particulieren en onderne- mers, met onder andere aandacht voor verschillende groepen zoals inwoners met beperkte basisvaardighe- den, gezinnen met kinderen, jongeren en ouderen. 11Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen 3.5 Economische ontwikkelingen 4 Ons beleidsdoel is het voorkomen van financiële zorgen en schulden. Als deze toch ontstaan, willen we de negatieve gevolgen van financiële zorgen en schulden verminderen, zodat inwoners financieel stabieler worden en zelfstandig naar eigen vermogen kunnen meedoen in de samenleving. We staan voor een aanpak waarbij financiële ondersteuning beter aansluit bij de leefwereld van de inwoners.

4.1 Beleidsdoel 4 Wat willen we bereiken? Wij geloven dat financiële problemen het meest ef - fectief worden aangepakt wanneer, samen met het maatschappelijk middenveld, ondersteuning wordt geboden die: • Lokaal en dichtbij georganiseerd is – herkenbaar en vertrouwd voor de inwoner • Laagdrempelig en toegankelijk is – geen onno - dige drempels, geen lange wachttijden • Aansluit bij de leefwereld van de inwoner – op meerdere leefgebieden ondersteuning biedt als het nodig is, maar alleen op financiën als het kan • Integraal aangeboden wordt – vanuit het per - spectief van het volledige dagelijks leven • Preventief is waar mogelijk – hoe eerder we erbij zijn, hoe minder ingrijpend de situatie wordt voor de inwoner en hoe eenvoudiger het probleem nog is op te lossen 4.2 Ambitie • Vertrouwen en continuïteit centraal stelt – we kij- ken met vertrouwen naar inwoners en luisteren naar hun behoeften, ondersteuningsvragen en wens tot eigen regie • Uitgaat van eigen kracht – we ondersteunen in - woners in het zelf doen en nemen over waar nodig is • Eén vaste contactpersoon heeft voor inwoners waar mogelijk – de inwoner vertelt één keer zijn verhaal en bouwt een vertrouwensrelatie op met de professional. Als er meer professionals binnen de schuldhulpverlening nodig zijn verkiezen we samenwerking boven overdracht.

Daarom kiezen we gezamenlijk voor een verschui - ving naar een lokale, integrale en laagdrempelige aanpak die duurzaam resultaat oplevert. Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–203012 4 13Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen Om het beleidsdoel en de ambitie te bereiken stellen we de volgende doelen voor de beleidsperiode 2027 tot en met 2030: 1 We willen financiële problemen zo veel mogelijk voorkomen We willen voorkomen dat inwoners financiële problemen krijgen door in te zetten op preventie. 2 We willen schulden klein houden Met vroegsignalering signaleren we betalings-achterstanden vroegtijdig en voorkomen we dat inwoners in problematische schulden komen. 3 We zorgen dat hulp bij financiële zorgen makkelijk te vinden en te krijgen is Door ondersteuning zo veel mogelijk lokaal aan te bieden bij een laagdrempelige organisatie en warm door te verwijzen waar nodig. De schuldhulpverlening is een herkenbaar en vertrouwd aanspreekpunt voor inwoners. Doorverwijzing naar (technische) schuldhulpverlening verloopt tijdig en soepel. 4 Financiële zorgen worden integraal aangepakt Financiële zorgen hebben een grote samenhang met andere leefgebieden. We kijken integraal naar de problematiek en inwoners krijgen de ondersteuning en financiële begeleiding (inclusief nazorg) om duur- zaam uit de problemen te komen, in samenhang met andere leefdomeinen.

5 Schulden worden structureel en duurzaam opgelost Al vanaf de start van het traject werken professionals samen. Ze stemmen hun werkwijzen op elkaar af, wisselen tijdig informatie uit en dragen gezamenlijk verantwoordelijkheid voor het traject van de inwoner, van aanmelding tot nazorg. Waarbij een van de professionals de contactpersoon is voor de inwoner. 6 We bieden doelmatige en doeltreffende ondersteuning We zorgen voor heldere indicatoren om te monitoren en tijdig bij te sturen. De vier gemeenten zorgen voor een sterke opdrachtgeversrol richting de uitvoerende organisatie(s). 4.3 Doelstellingen 1 2 3 4 5 6 Het beleid richt zich op alle inwoners die financiële zorgen hebben of dreigen te krijgen en (problemati- sche) schulden hebben. Speciale aandacht gaat onder ander uit naar: • Inwoners met beginnende financiële zorgen • Inwoners die de weg naar formele schuldhulpver- lening niet zelfstandig weten te vinden • Jongeren die 18 worden • Ondernemers • Inwoners met lage basisvaardigheden Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–203014 4.4 Doelgroep Albert (24) "Ik dacht: één creditcard, dat is toch normaal? Maar na mijn studie stapelden de rekeningen zich op — huur, zorgverzekering, en dan die aankopen die ik 'even' uitstelde.

Nu sta ik 8.000 euro in de min en weet ik niet waar ik moet beginnen." Hans (49) "Na mijn ontslag heb ik een jaar lang mijn levensstijl aan- gehouden in de hoop dat ik snel iets nieuws zou vinden. Dat deed ik niet. Nu is de hypotheek drie maanden ach- terstallig en durf ik de post niet meer open te maken." Theo en Ingrid (58 & 61) "We dachten aan onze kinderen — nieuwe schoolspullen, een weekje vakantie. We zeiden altijd: volgende maand lossen we het in. Nu is het tien jaar later, de kinderen zijn het huis uit, en wij zitten met een schuld die groter is dan we ooit hardop dur- ven te zeggen." Ahmed (72) "Mijn AOW komt niet uit met de energierekening en de boodschap- pen. Ik schaam me te erg om mijn kinderen om hulp te vragen, dus ik betaal de ene rekening met wat ik van de andere overhoud. Het gaat al twee jaar zo." Simone, gescheiden twee kinderen (36) "Toen hij wegging, ging ook zijn salaris weg. De huur was op onze twee inkomens berekend. Ik heb twee banen, maar het is nooit genoeg - en de kinderen mogen van niets merken." Deze verhalen onderstrepen dat schulden iedereen kan overkomen. Ziekte, scheiding, werkverlies, beperkte vaardigheden, stijgende lasten: de oorzaken verschillen, maar de impact is vergelijkbaar. 5 15Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen We zetten stevig in op het voorkomen en tijdig herkennen van financiële problemen.

Door een intensieve samenwerking met vrijwilligersorganisaties en partners bereiken we inwoners proactief. Daarom zetten we onder andere in op: • Een jaarlijkse regionale bijeenkomst over schuldhulpverlening met alle samenwerkingspartners zodat voorkomen en signaleren van schulden een gezamenlijke aanpak krijgt. • Het actief benaderen van inwoners die een life event meemaken, in elk geval voor de life events 18 jaar worden en met pensioen gaan. • Extra aandacht voor gezinnen met kinderen. Omdat geen van de gemeenten de omvang heeft om zelf de schuldhulpverlening uit te voeren, schakelen we voor de uitvoering van de schuldhulpverlening één of meerdere externe partijen in, en zorgen voor een goede samenwerking tussen de interne en externe partijen en de lokale samenwerkingspartners. We maken een knip tussen financiële begeleiding door één begeleider en het technisch schuldregelen door een schuldregelaar. De begeleider blijft de contactpersoon voor de inwoner, ook tijdens het technisch schuldregelen. 5 Hoe gaan we dat doen? 5.1 We willen financiële problemen zo veel mogelijk voorkomen; preventie Inwoners met kleine betalingsachterstanden bij huur, energie, water en zorg worden actief benaderd met een hulpaanbod.

Hierbij staat onder andere het vol- gende centraal: • Vroegsignalering wordt bij één uitvoeringsorgani- satie belegd die het hele traject uitvoert en die ge- specialiseerd is in outreachend werken. • Er vinden minimaal 3 contactpogingen plaats per melding. • De communicatie en processen van vroegsignale- ring worden verbeterd en jaarlijks herzien op basis van nieuwe inzichten en ontwikkelingen. • Signalen die ontvangen worden van gezinnen met kinderen krijgen meer prioriteit. Om deze taak te kunnen uitvoeren zal er een BRP-koppeling en check worden ingebouwd. Om schulden klein te houden sluiten de gemeenten aan bij het CLO. Het convenant draagt bij aan een sociaal en maatschappelijk verantwoord incassobeleid en vergroot de kans van slagen van schuldhulpverleningstrajecten. Inwoners krijgen sneller financiële rust en perspectief, waardoor zij uiteindelijk weer aan hun betalingsverplich- tingen kunnen voldoen.7 5.2 We willen schulden klein houden; vroegsignalering en sociaal incasseren 7 Elementen basisdienstverlening shv 5.3 We zorgen dat hulp bij financiële zorgen makkelijk te vinden en te krijgen is; lokale en laagdrempelige aanmelding De drempel naar hulp moet zo laag mogelijk zijn. Toe- gang tot ondersteuning moet vanzelfsprekend en be- reikbaar zijn. Zo vinden inwoners sneller de passende hulp die zij nodig hebben.

Daarom zetten we in op: • Duidelijke en herkenbare communicatie in begrij- pelijke taal (B1) voor inwoners over hoe zij hulp kunnen vragen. • Eén herkenbare organisatie voor schuldhulpver - lening, die vertrouwde plekken in de wijk benut, zoals bijvoorbeeld het sociale wijkteam, bibliothe- ken en scholen. • Het voeren van eerste gesprek in een voor de in- woner gewenste en vertrouwde omgeving. We bieden de mogelijkheid tot huisbezoeken voor in- woners die hier de voorkeur aan geven. • Specifieke aandacht voor ondernemers met finan- ciële zorgen, waarbij wordt gezorgd voor een dui- delijke en laagdrempelige toegang door middel van een regionaal aanmeldpunt. Bij de verdere inrichting wordt onderzocht hoe een regionale aanpak kan aansluiten op lokale initiatieven. • Praktische ondersteuning bij ordening van financiën. • Eén vaste contactpersoon gedurende het hele traject die de begeleiding op zich gaat nemen (begeleider). Deze begeleider is expert in het integraal ondersteunen van inwoners bij psycho- sociale en praktische financiële problemen. Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–203016 5.4 Financiële problemen worden integraal aangepakt; intake en begeleiding Schuldhulpverlening staat niet op zichzelf. Financiële problemen gaan vaak samen met andere uitdagingen op het gebied van gezondheid, werk, wonen of gezin.

Daarom werken we integraal: we kijken naar de hele situatie van de inwoner en stemmen onze aanpak af met partners in zorg, welzijn, werk en inkomen. De fi- nanciële begeleiding zal zo kort als kan en zo lang als nodig is ingezet worden. Daarom zetten we in op: • Een integrale intake waarbij alle leefgebieden worden bekeken. • Een Plan van aanpak voor alle hulpvragers waarin financiële begeleiding is opgenomen. • Ondersteunende begeleiding van inwoners bij het oplossen van schulden met als doel om alle noodzakelijke gegevens aan te leveren en uitval te voorkomen. • Financiële begeleiding inclusief nazorg om uitval en terugval te voorkomen. • Het overnemen van financiën (budgetbeheer of beschermingsbewind) als dit passend en nodig is voor de inwoner, niet als standaard of verplichting. • Structurele samenwerking tussen de (externe) partij(en), schulden oplossen, Wmo, jeugdzorg, werk & inkomen en vrijwilligersorganisaties. Zodat heldere werkafspraken gemaakt worden over rollen, taken en verantwoordelijkheden en gericht casusoverleg mogelijk gemaakt worden.

17Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen Schulden oplossen wordt opgepakt door een expert op het gebied van schulden, de schuldregelaar. Om ervoor te zorgen dat het oplossen van de schulden tijdig start, wordt al vanaf de toegang tot de schuld - hulpverlening de expertise van de schuldregelaar in- gezet. Hierdoor wordt maatwerk geboden en tijdig gewerkt aan mogelijke voorwaarden voor een schuldregeling. Daarom zetten we in op: • Specifieke expertise voor het oplossen van schuld, waarbij de schuldregelaar op de achtergrond werkt terwijl de begeleider contactpersoon blijft. • Tijdig constateren van mogelijke problemen of ri- sico’s voor een schuldregeling. • Casusoverleg tussen schuldregelaar en begeleider. • Afstemming van werkzaamheden en werkwijzen. 5.5 Schulden worden structureel en duurzaam opgelost • Maximale bewaartermijn van zes maanden BKR- registratie na afronden schuldregeling. • Specifieke kennis over het regelen van schulden van ondernemers, zodat zij door aparte experts geholpen kunnen worden. Als onderdeel van de EB zetten we in op: • Saneringskredieten als voorkeur optie ten op - zichte van schuldbemiddelingen bij een proble - matische schuldsituatie. Hierdoor ontstaat sneller schuldenrust bij de inwoner. • Aangesloten blijven bij het Schuldenknooppunt. • Blijven inzetten van het pauze signaal/kennisge - ving via het Schuldenknooppunt.

• Aansluiting op de Vish. We laten bovenstaande taken uitvoeren door één of meerdere externe partners. Om ervoor te zorgen dat de schuldhulpverlening doelmatig en doeltreffend is, zorgen we voor een heldere opdrachtbeschrijving en hebben we voldoende kennis in huis om te beoor - delen of de opdracht volgens de afspraak wordt uit- gevoerd. Daarom zetten we in op versterking van het opdrachtgeverschap: • Er zijn voldoende middelen beschikbaar om de opdracht volgens de visie uit te voeren. • Er zijn duidelijke kritieke prestatie-indicatoren (kpi’s) en er is voldoende sturingsinformatie be - schikbaar voor goed opdrachtgeverschap. • Er vindt ieder kwartaal verantwoording plaats. 5.6 We bieden doelmatige en doeltreffende ondersteuning • Er zijn afspraken gemaakt over kwaliteitscontroles en over de wijze waarop met inwoners wordt ge- communiceerd over de voortgang van hun traject. • Er zijn duidelijke evaluatiemomenten en evalua - tiecriteria vastgesteld. • Er is duidelijkheid over de werkprocessen en over wie wat, wanneer en op welke wijze uitvoert. • Er zijn duidelijke afspraken over de samenwer - king tussen de verschillende opdrachtnemers. • Een goede borging vindt plaats door middel van mandaatverstrekking voor beschikkingen, Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) en ver - werkersovereenkomsten.

• Er wordt door de uitvoeringsorganisatie aange - sloten bij DDAS voor de monitoring van alle data.

7 6 6 Regionale Samenwerking We werken op regionaal niveau samen om de kracht van schaalgrootte en specialisatie te benutten, terwijl de uitvoering lokaal en herkenbaar blijft. De samenwerking omvat: • Gezamenlijke beleidskaders en gedeelde uit - gangspunten. • Gezamenlijk opdrachtgeverschap richting de ex- terne uitvoerende partijen. • Uniforme en eenduidige toegang tot schuldhulp- verlening. • Uniforme en eenduidige uitvoering van de schuldhulpverlening. • Regionale uitvoering van schuldhulpverlening voor ondernemers. • Gezamenlijke inkoop en contractmanagement Tegelijkertijd blijft de uitvoering lokaal herkenbaar en passend bij de schaal en cultuur van elke individuele gemeente. Maatwerk per gemeente is uitdrukkelijk mogelijk binnen de gezamenlijke kaders. Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–203018 7 Hoe gaan we monitoren en evalueren? Effectief monitoren en evalueren geeft inzicht in de vraag of de ingezette middelen op de juiste manier zijn gebruikt en of de gewenste resultaten worden bereikt. Daarom spreken we in dit beleidsplan een aantal duidelijke indicatoren af waarmee we het ef - fect van schuldhulpverlening meten. Tegelijkertijd is het belangrijk om te beseffen dat effectmetingen voor schuldhulpverlening lastig zijn omdat het pro - blematiek complex is en vele factoren (bijvoorbeeld economische ontwikkelingen) invloed hebben op de cijfers.

Vergelijken met voorgaande jaren is niet moge- lijk omdat in voorgaande jaren weinig cijfers bijgehou- den zijn. In het uitvoeringsplan wordt een nulmeting opgenomen met verdere uitwerking van de cijfers. De uitvoerende organisaties rapporteren elk kwar - taal op onderstaande cijfers en indicatoren aan de gemeenten. Elk jaar wordt de raad geïnformeerd. 19Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen De jaarlijkse evaluatie met de uitvoerende partij vindt plaats op ambtelijk en bestuurlijk niveau, waarbij de vier gemeenten gezamenlijk de uitkomsten bespreken en besluiten over eventuele bijsturing. Inwoners en partners worden actief betrokken bij de evaluatie.

8 Op basis van de landelijke cijfers van de NVVK 9 Op basis van de aanmeldingen in 2026 Thema Indicator Vanaf 1-1-2028 Financiële problemen voorkomen Aantal uitgerolde preventie Minimaal 1 per jaar (vanaf 1-1-2027) campagnes per life event Schulden klein houden Aantal contactpogingen per Minimaal 3 contactpogingen melding bij vroegsignalering Schulden klein houden Bereik bij vroegsignalering 40% (Bereik is als de vroegsignaleerder een concreet hulpaanbod heeft gedaan en er contact is geweest met de inwoner) Schulden klein houden Aansluiten bij Convenant Lokale Overheid en Schuldenknooppunt als incasseerder Hulp is gemakkelijk te vinden8 Streven naar aanmeldingen per jaar Leudal 100 Maasgouw 80 Echt-Susteren 140 Roerdalen 80 Hulp is gemakkelijk te vinden Wachttijd Na aanmelding: Crisis binnen 3 werkdagen 100% Intake binnen 4 weken 95% Plan van aanpak binnen 8 weken 95% Hulp is gemakkelijk te vinden9 Aantal aanmeldingen ondernemers Leudal 3 met schulden per jaar Maasgouw 1 Echt-Susteren 3 Roerdalen 1 Integrale aanpak Integraal Plan van aanpak Bij 100% van de hulpvragers inclusief financiële begeleiding Integrale aanpak Maximaal 4 maanden stabiliseren 75% van de hulpvragers met een problematische schuldsituatie Schulden structureel oplossen Opzetten schuldregeling 75% van de casussen nadat de schuld- binnen 120 dagen regelings-overeenkomst is getekend Schulden structureel oplossen

Inzet saneringskrediet boven 75% van de casussen waarbij er een schuldbemiddeling problematische schuldsituatie was. Schulden structureel oplossen Slagingspercentage schuldregeling 75% van de casussen inclusief WSNP-traject Klanttevredenheid Inwonerstevredenheid bij 7,5 of hoger hulpvragers (enquête/gesprek) Samenwerking Kwaliteit samenwerking (partnerenquête) 7,5 of hoger 8 8 Conclusie Met dit beleidsplan zetten we in Midden-Limburg een belangrijke en bewuste stap naar een lokale, laag - drempelige en integrale aanpak van financiële problematiek. Wij kiezen niet alleen voor goede schuldhulpverlening, maar voor een aanpak die echt aansluit bij de leefwereld van onze inwoners. Door schuldhulpverlening lokaal, integraal en toe - gankelijk te organiseren, vergroten we de kans op duurzame oplossingen. We investeren in vertrouwen, in preventie en in samenwerking. Daarmee dragen we bij aan financiële stabiliteit, zelfredzaamheid en welzijn van onze inwoners. De komende jaren gaan we, samen met onze partners en inwoners, bouwen aan een aanpak die verschil maakt – dichtbij, persoonlijk en effectief.

Afkortingenlijst BKR Bureau Kredietregistratie BRP Basisregistratie Personen CLO Convenant Lokale Overheid DDAS Data delen armoede en schulden Divosa Directeuren voor Sociale Zaken Dpia Data Protection Impact Assessment of de gegevensbeschermingseffectbeoordeling EB Elementen basisdienstverlening KPI Kritische prestatie indicatoren LMER Gemeente Leudal, Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen Msnp Minnelijke schuldsanering natuurlijke personen oftewel minnelijke schuldregeling NVVK Branchevereniging schuldhulp, sociaal krediet, budgetbeheer en beschermingsbewind SK Saneringskrediet SKP Schuldenknooppunt SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Vish Verwijsindex schuldhulpverlening VNG Vereniging Nederlandse Gemeenten Vtlb Vrij te laten bedrag Wgs Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Wsnp Wet schuldsanering natuurlijke personen oftewel wettelijke schuldsanering Beleidsplan Schuldhulpverlening 2027–203020 Lokaal Laagdrempelig Integraal

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://echtsusteren.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e386fb6b-c4c6-4dd4-b9bf-23c3f21ea699?agendaItemId=b0eddf97-ccec-4e05-ad8d-e1673b5b12d9