Begroting deel I

Realisatie 2021

Wettelijk voorgeschreven Ziekenhuisopname na verkeersongeval met een motorvoertuig (aantal) - waarvan op gemeentelijke wegen Verkeersongevallen met een gewonde fietser (aantal) - waarvan op gemeentelijke wegen Overige Dodelijke ongevallen (aantal) - waarvan op gemeentelijke wegen

2023

2024

15 0 4 3

-

-

2 1

-

-

4. Openbaar groen Wat willen we bereiken?

2022

Wat gaan we ervoor doen?

2025

2026

Portefeuillehouder Wethouders drs. ing. H.E.J.M Meuwissen en drs. K.A.P. Leurs Wanneer is realisatie gepland?

Cittaslow Herstel/verwezenlijking van een groene ruimte met kwaliteit Kwaliteit- en onderhoudsniveau voor • Uitvoeren van planmatig onderhoud aan openbaar groen aan de hand van diverse het openbaar groen, volgens beleid onderhoudscontracten. Het openbare groen wordt op onderdelen binnen de bebouwde kom op niveau B (basis) en buiten de bebouwde kom op niveau C (laag) onderhouden en volgens de kwaliteitsmeetlat (KOR) van het CROW beoordeeld. • Afhankelijk van het type onkruid en de locatie, kiezen voor het bestrijden van onkruid door inzet van duurzame technieken zoals hete lucht, borstelen en branden. • Door plantkeuze (soort dat sneller gesloten is) aanplant met een grotere plantdichtheid bij de (her)inrichting van plantsoenen. • Door specifieke soortkeuze beplanting, bomen en groeiplaats anticiperen op veranderde klimatologische omstandigheden. • Uitvoering geven aan het Groenbeheerplan 2019-2023, dat de concrete uitwerking naar realisatie in het veld bevat. Daarnaast bevat deze een grove meerjarenplanning voor renovatie van groen op wijk- en buurtniveau die in 2023 verder gestalte krijgt.

Deel I - 42 -

Continu

2019-2023 4e kwartaal 2023

2.3 Beheer openbare ruimte 4. Openbaar groen

Portefeuillehouder Wethouders drs. ing. H.E.J.M Meuwissen en drs. K.A.P. Leurs Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Starten voorbereiding nieuw groenbeheerplan 2024-2034, rekening houdend met besluitvorming over streven naar een eigen ‘groenbedrijf’ (vertaling Hoofdlijnenakkoord 2022-2026) Duurzaam en circulair onderhoud 2020-2024 • Vormgeven van kleine kringloop van vrijgekomen materialen openbaar groen openbaar groen (bijvoorbeeld continueren pilot bokashi als bodembooster) • Energieverbruik en emissiereductie toepassen in contracten aannemers en eigen dienst tijdens de uitvoering van onderhoud openbaar groen. Bij voorkeur emissieloos waar dit mogelijk en verantwoord is. 3e kwartaal 2023 • Ervaring opdoen met toepassen olifantsgras (Miscanthus) in plantvakken waardoor minder onderhoud nodig is, minder last van uitdroging plantsoen is en CO2 uitstoot wordt beperkt. De (ruime) ervaringen van de gemeente Nederweert worden meegenomen in de afwegingen. Een aangenaam leefklimaat voor de • Rekening houden met de functievervulling en het gewenste gebruik bij de inrichting van Continu inwoners het openbaar gebied. Bij herinrichting wordt met betrokken bewoners afgestemd hoe het betreffende (groen)gebied kan voorzien/bijdragen in de wensen en behoeften van de buurt of wijk.

De groenfuncties die in de nota “Regie op groen (2016)” worden onderscheiden zijn: structurerend groen, maatschappelijk groen, functioneel groen en natuurlijk groen. 2023 • Onderzoeken of (verdere) vergroening van pleinen / parkeerplaatsen in de kernen van de gemeente Echt-Susteren mogelijk is. Voorkomen overlast invasieve exoten • Mogelijkheden onderzoeken koppelen provinciale subsidie ‘Invasieve exoten’ en 2023 opstellen concreet uitvoeringsplan aanpak invasieve exoten. Ervaringen hierbij delen naar aanleiding van bestrijding Japanse duizendknoop locatie Palmbrugweg in Echt en overige pilotlocaties. Op basis hiervan concrete en haalbare vervolgstappen bepalen. Verbeteren biodiversiteit Continu • Bevordering van de biodiversiteit in de gemeentelijke bermen en ruwe grasterreinen wordt aan de hand van een nieuw bermbeheerplan en onderhoudscontract uitgevoerd. De vastgestelde maatregelen, beleidsuitgangspunten en verbetervoorstellen van het pilotproject worden daarbij doorgevoerd in het dagelijks beheer. 2023 • Start selectief omvormen intensieve gazons binnen bebouwde kom naar extensief en gefaseerd beheer waar dit kan. Ter bevordering van de biodiversiteit in de gemeentelijke bermen en ruw grasterreinen is in 2021 een nieuw bermbeheerplan uitgewerkt en in uitvoering gegaan. De aanpassingen in het maaibeheer worden gemonitord en als dat

Deel I - 43 -

2.3 Beheer openbare ruimte 4. Openbaar groen

Portefeuillehouder Wethouders drs. ing. H.E.J.M Meuwissen en drs. K.A.P. Leurs Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? nodig is worden maatregelen bijgesteld. Nieuwe kansen voor het extensiveren van het maaibeheer, ook binnen de kernen, worden onderzocht en proefondervindelijk uitgevoerd. Het motto hierbij is: Intensief maaien waar het moet (speelveldjes) en extensiever maaien waar het kan. Hierbij als uitgangspunt om de biodiversiteit te verbeteren en ruimte te geven aan (inheemse) kruiden. Geactualiseerde bomennota 2023 • Het implementeren van de gemeentelijke bomennota en bijbehorend beleid na vaststelling. Veilig bomenareaal Continu • Het planmatig uitvoeren van onderhoud gemeentelijk bomenbestand. • Inzage in ons bomenbestand voor inwoners door openstellen van (een te raadplegen) 2023 viewer. Voorzieningen hondenbeleid • Op basis van uitkomsten evaluatie hondenbeleid eind 2022 / begin 2023 worden 2023 vervolgmaatregelen in kaart gebracht en indien mogelijk / haalbaar in 2023 in uitvoering gebracht. Bestendig beheer Continu • Met het actualiseren en uitvoeren van de bestaande natuurwaardekaarten geeft de groenvoorzieningen in relatie tot de gemeente invulling aan haar verantwoordelijkheid voor een bestendig beheer van Wet Natuurbescherming. groenvoorzieningen in relatie tot de Wet Natuurbescherming.

Daarbij wordt aangesloten bij de meest actuele gedragscode soortenbescherming van Stadswerk/VNG. Een groene, openbare ruimte met Continu • Het planmatig renoveren/ herinrichten van bestaande groenvoorzieningen op basis van kwaliteit de vastgestelde kaders zoals beschreven in de kadernota groen. Een groene leefomgeving voor • Door het jaarlijks organiseren van boomfeestdag worden kinderen op een educatieve en Maart / November 2023 jongeren speelse wijze in aanraking gebracht met het belang van natuur. In 2023 wordt deze festiviteit georganiseerd op een nader te bepalen locatie in onze gemeente. Minimale roekenoverlast 2023 • Volgens de Wet Natuurbescherming (Wnb) zijn roeken bij wet beschermd en deze dieren / nesten mogen niet zonder een geldige ontheffing verjaagd, gedood of verplaatst worden. Door kap van houtopstanden in het buitengebied vestigen bestaande koloniën zich in de kernen waardoor (geluids)overlast ontstaat. Het streven is om de haalbaarheid voor een ontheffing te onderzoeken op basis van stringente voorwaarden uit het faunabeheerplan 2020-2026. Verder wordt ingezet op structuurversterking in het buitengebied door het terug aanplanten van populierenbosjes, waardoor voor overlast gevende roeken meer nestgelegenheden (op termijn) wordt aangeboden.

Minimale overlast eikenprocessierups • De raad heeft besloten minimale overlast te accepteren door de eikenprocessierups. Continu Door een toenemende (landelijke) plaagdruk van deze rups wordt de komende jaren

Deel I - 44 -

2.3 Beheer openbare ruimte 4. Openbaar groen Wat willen we bereiken?

Klimaat adaptieve inrichting

Verbeteren communicatie onderwerpen groen, natuur en landschap

Portefeuillehouder Wethouders drs. ing. H.E.J.M Meuwissen en drs. K.A.P. Leurs Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? ingezet om de bestrijding hiervan te intensiveren en toepassing van nieuwe bestrijdingstechnieken te onderzoeken in combinatie met verbeteren leefgebied voor natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. • Bij toekomstige renovaties van groeninrichtingen – daar waar mogelijk - rekening houden Continu met het klimaat adaptief of bio divers inrichten hiervan op basis van kansen binnen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie Echt-Susteren. 2023 • Het verbeteren van communicatie uitingen over onderwerpen groen, natuur en landschap. Dit komt tot uitdrukking op onze website, social media en weekblad. Door het toepassen van laagdrempelige communicatie uitingen worden inwoners geïnformeerd over deze onderwerpen.

Indicatoren/kengetallen Openbaar groen (exclusief wegbermen) Wegbermen Bomenareaal (aantallen) Bos- en natuurterreinen (tot. gemeentelijk areaal) Georganiseerde speeltuinen (tot. aantal ) Volkstuincomplex / Voedselbos (tot. aantal)

Realisatie 2021 108 ha 142 ha 25.300 295 ha 11 2

5. Natuur en landschap

2022 108 ha 146 ha 25.700 285 ha 11 2

2023 108 ha 146 ha 25.700 295 ha 11 2

2024

2025

2026

Portefeuillehouder Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen

Cittaslow Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Duidelijk onderscheiden landschapstypen.

•

Deel I - 45 -

In de structuurvisie Ontwikkelen met kwaliteit worden 6 landschapstypen onderscheiden. De gemeente voert inrichtings- en beheermaatregelen uit om de

Wanneer is realisatie gepland? Continu

2.3 Beheer openbare ruimte 5. Natuur en landschap

Portefeuillehouder Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen

Cittaslow Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

• Rode ontwikkelingen (woningbouw, bedrijfsontwikkelingen, zonneparken) en grijze ontwikkelingen (infrastructurele projecten) die landschappelijk goed zijn afgewogen, zijn ingepast in het landschap of waarvoor elders groencompensatie heeft plaatsgevonden.

•

Soortenbescherming (o.a. dassen, amfibieën en vleermuizen).

•

•

•

•

Deel I - 46 -

specifieke kenmerken van de verschillende landschapstypen te benadrukken. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt meer nadrukkelijk rekening gehouden met de consequenties voor landschap en cultuurhistorische waarden. In 2023 wordt een nieuwe omgevingsvisie opgesteld. Ook daar komen deze landschapstypen in terug. De gemeente stelt in de structuurvisie Ontwikkelen met kwaliteit en in de afzonderlijke bestemmingsplannen eisen aan de inpassing en compensatie van rode en grijze ontwikkelingen. De natuurcompensatieprojecten en de goede landschappelijke inpassing behorende bij de uitbreiding van VDL Nedcar, inclusief infrastructuur, worden in samenspraak met belanghebbenden uitgewerkt en gerealiseerd. Voor de wettelijke natuurcompensatie is de Provincie Limburg verantwoordelijk. De gemeente werkt binnen de samenwerkingsovereenkomst Landschapsschakels Swentibold (SOK LSS) samen met Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) en Natuurmonumenten (NM). Gecombineerd met de uitbreiding van het WML puttenveld voor drinkwaterproductie bij Nieuwstadt, wordt in de zogenaamde ‘vlaaipunt’ tussen de Susterderweg en de spoorlijn circa acht hectare nieuwe natuur ontwikkeld door NM. Het betreft wettelijke natuurcompensatie van de Provincie Limburg in verband met de uitbreiding van VDL Nedcar en omliggend infrastructuur.

Onderdeel van de inrichting van dit gebied betreft de verbetering van het recreatieve routenetwerk Het Smalste Stukje Nederland. Volgens het beheerplan Natura 2000 voor de instandhouding van de populatie Ingekorven Vleermuizen (Europees beschermde soort) beheert en versterkt de gemeente lijnvormige beplantingen in het buitengebied (straal 8 km rondom Natura 2000 gebied Abdij Lilbosch- voormalige klooster Maria Hoop). Aan de hand van een inventarisatie worden lanen, bomenrijen en landschapselementen in het buitengebied versterkt en gerevitaliseerd. Op kritische locaties realiseert en beheert de gemeente voorzieningen ter bescherming van bedreigde soorten zoals dassen en/of amfibieën. Ook bij nieuwe ontwikkelingen wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de verbindingen voor flora en fauna.

Wanneer is realisatie gepland?

2023 en verder

2023-2027

2023-2025

2023-2025

Continu

2.3 Beheer openbare ruimte 5. Natuur en landschap

Portefeuillehouder Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen

Cittaslow Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Grensoverschrijdende projecten op het gebied van natuur en landschap en recreatief medegebruik.

•

•

Meer en beter resultaat door samenwerking.

•

•

Gevarieerd landschap met karakteristieke kleine landschapselementen.

Bescherming van de biodiversiteit Soortenrijke natuur en landschappen.

Deel I - 47 -

•

•

Wanneer is realisatie gepland? De gemeente zet de deelname aan de gemeenschappelijke regeling van het Duits- Continu Nederlandse Grenspark Maas-Swalm-Nette voort (grenspark MSN; zie ook paragraaf verbonden partijen). Kansen en mogelijkheden worden gezocht voor concrete projecten/activiteiten op het gebied van natuur, landschap en cultuurhistorie. Via de grensoverschrijdende samenwerking Rivierenpark Maasvallei wordt invulling 2023 gegeven aan kansen die in dit gebied liggen door de ontwikkeling van de Grensmaas. De samenwerking richt zich met name op ontwikkeling van (uniforme) recreatieve structuren. Samen met onder andere de gemeente Maasgouw en het Rivierenpark Maasvallei wordt het verdedigingswerk uit de Spaanse tijd, Fort Cantelmo opgewaardeerd en beleefbaar gemaakt. Daarnaast is in de Project Roosteren een basis gelegd voor grensoverschrijdende projecten en samenwerkingsvormen. 2023 De gemeente werkt al vele jaren samen met Stichting Landschapspark Susteren (LPS), Stichting Ons Waardevol cultuurlandschap (WCL), grenspark Maas Swalm Nette en andere samenwerkingsvormen. Gezien de projecten en ruimtelijke ontwikkelingen die in Echt-Susteren plaatsvinden, wordt nadrukkelijker ingezet op het behalen van concrete resultaten op het gebied van natuur, landschap, recreatie, grensoverschrijdende samenwerking en duurzaamheid.

Bezien wordt op welke manier en met welke partij(en) we de beste resultaten kunnen behalen. Voor de exploitatie van de gemeentelijke bos- en natuurterreinen vervult de Bosgroep 2023-2026 Zuid Nederland in opdracht van de gemeente de rol van beheerder. Binnen de opgedragen taken worden de vrijwilligers die altijd actief zijn geweest in het Haeselaarsbroek weer geactiveerd. De vrijwilligerswerkgroep wordt door de Bosgroep Zuid Nederland gefaciliteerd en begeleid bij de uitvoering van werkzaamheden in het natuurgebied. 2023-2025 De Provincie Limburg gaat de inrichting van drie regionale steunpunten landschapsbeheer faciliteren. De steunpunten gaan vrijwilligers, gemeenten en particuliere eigenaren en landschapsorganisaties ontzorgen en brengen partijen en regelingen bij elkaar. Verder komt er een provinciale stimuleringsregeling landschapselementen. Met het oog op de bevordering van de biodiversiteit houdt de gemeente volgens het

Continu

2.3 Beheer openbare ruimte 5. Natuur en landschap

Portefeuillehouder Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen

Cittaslow Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

•

•

•

•

Structuurversterking van het landschap

• •

Deel I - 48 -

gestelde in de Kadernota Groen bij renovatie of nieuwe inrichting nadrukkelijk rekening met het toe te passen beplantingsassortiment, de wijze van inrichten en beheren. Ter bevordering van de biodiversiteit in de gemeentelijke bermen en ruw grasterreinen is een nieuw bermbeheerplan in uitvoering gegaan. De aanpassingen in het maaibeheer worden gemonitord en als dat nodig is, worden maatregelen bijgesteld. Nieuwe kansen voor het extensiveren van het maaibeheer, ook binnen de kernen, worden onderzocht en proefondervindelijk uitgevoerd. Het motto hierbij is: Intensief maaien waar het moet (speelveldjes) en extensiever maaien waar het kan. De beheervisie bossen, natuurterreinen en landschapselementen is in 2021 vastgesteld. In 2022 heeft de Bosgroep Zuid Nederland de rol van beheerder uitgevoerd, bovendien zijn voorbereidingen voor een meerjarige samenwerking met de Bosgroep getroffen. Samen met natuurorganisaties wordt gezocht naar nieuwe initiatieven ter verbetering van de landschapsstructuur, natuurwaarden en de biodiversiteit in het buitengebied. Ter versterking van het landschappelijke raamwerk en de ecologische waarde wordt de komende jaren ingezet op de aanleg van nieuwe landschapselementen (hagen, struwelen, bosschages, boomgaarden) in het buitengebied. De gemeente doet mee aan het project bedreigde akkerplanten van de Bosgroep Zuid Nederland en de Universiteit Wageningen.

In Koningsbosch en Pey worden in graanpercelen bedreigde akkerplanten ingezaaid waardoor deze bedreigde soorten en het genetisch materiaal behouden en geborgd kunnen worden. Middels uitvoering van het 1 miljoen bomenplan worden zowel in de kernen als het buitengebied nieuwe bomen, bosschages en landschapselementen gerealiseerd. Daar waar mogelijk worden kansen benut om nieuwe landschapselementen aan te leggen, hierbij kan worden gedacht aan populierenbosjes, bomenrijen, en bosschages.

Wanneer is realisatie gepland?

2023

2023-2026

2023-2025

2023-2024

2023 2023

2.3 Beheer openbare ruimte Indicatoren/kengetallen Bos- en natuurbeheer in ha (totaal gemeentelijk areaal).

Realisatie 2021

2022

2023

295

295

295

6. Openbare verlichting Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

2024

2025

Portefeuillehouder Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wanneer is realisatie gepland?

Cittaslow Verminderen uitstraling verlichting in de openbare ruimte Veilig gevoel voor de inwoners in de • Uitvoering geven aan en actueel houden van de doelstellingen vastgelegd in het openbare ruimte, bij het invallen van Beleidsplan Openbare Verlichting 2019-2023, waardoor een adequaat en tijdens de duisternis en een verlichtingsniveau ontstaat dat doelmatig en efficiënt beheerd wordt. verkeersveilige omgeving. • Het vervangen van conventionele armaturen door nieuwe armaturen met LED lichtbronnen. De LED verlichting de gehele nacht laten branden middels een dimregime, waardoor er een gelijkmatig verlichtingsniveau in de straten ontstaat en een veiligere omgeving ontstaat. Geen overbodige verlichting in de • Uitvoeren van het beleid om het aanzien van de openbare ruimte bij duisternis te openbare ruimte beschermen, volgens het motto: Licht waar het moet, donker waar het kan. • Terughoudendheid bij het verlichten van wegen in het buitengebied, in het belang van het dierlijke nachtleven. Daar waar vanuit verkeers- en/of sociale veiligheid om signalering gevraagd wordt, gebeurt dit door oriëntatieverlichting. In het buitengebied zijn dit, vanwege de sociale veiligheid, in principe alleen de fietspaden die op een school-thuisroute liggen (alleen LED-verlichting).

• Binnen de bebouwde kom plaatsen van openbare verlichting met LED lichtbronnen die in de nachtelijke uren gedimd worden, vanwege energiebesparing. Verduurzamen van de lichtarmaturen • Voortzetten van het programma versneld verduurzamen van de openbare verlichting en reduceren van het (‘verledden’). energieverbruik. • De led verlichting de gehele nacht laten branden middels een dimregime dat ervoor zorgt dat een LED-armatuur aan de hand van een vooraf ingestelde tijdsinstelling van vermogen en lichtsterkte veranderd. Omdat een armatuur niet op het volledige

Deel I - 49 -

2026

Continu

Continu

2023-2024

2.3 Beheer openbare ruimte 6. Openbare verlichting Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

•

Indicatoren/kengetallen Energieverbruik (Kwh) • Lichtmasten • Conventionele lichtbronnen • LED lichtbronnen

7. Civieltechnische kunstwerken ¹) Wat willen we bereiken? Optimale levensduur en onderhoudstoestand van civieltechnische kunstwerken tegen zo laag mogelijke kosten. Wijziging areaal civieltechnische kunstwerken waar nodig (kunstwerken verdwijnen of worden toegevoegd)

Portefeuillehouder Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wanneer is realisatie gepland?

vermogen hoeft te branden, wordt energie bespaard en gaat een armatuur langer mee. Invulling geven aan het energieakkoord.

Realisatie 2021 1.070.295 8.275 2.309 6.056

2022 920.000 8.295 1.009 7.424

2023 870.000 8.315 309 8.006

2025 800.400 8.375 0 8.375

2026 800.800 8395 0 8.395

Portefeuillehouder Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Volgens het uitvoeringsplan Civieltechnische Kunstwerken 2022-2026 doelmatig en Continu planmatig onderhoud plegen aan de civieltechnische kunstwerken. • Uitvoering van onderhoud aan civieltechnische kunstwerken afstemmen met overige Continu civiel- en cultuurtechnische werkzaamheden van de gemeente, het waterschap en de Provincie. • Vanaf 2018 is, samen met het Waterschap, gestart om het beheer van het kustwerken 2022 bestand te controleren en op elkaar af te stemmen. Dit leverde een reeks kleine kunstwerken, zoals duikers, in het buitengebied op die in beheer en onderhoud moeten komen bij de gemeente. Deze zijn nu toegevoegd in het nieuwe uitvoeringsplan, vandaar de stijging in 2022 naar. • Realisatie van 3 civieltechnische kunstwerken als onderdeel van het programma 2023 centrum Echt.

¹) Civiele kunstwerken zijn bouwwerken die gemaakt zijn van metselwerk, beton, hout, staal of kunststof. Bijvoorbeeld bruggen.

Deel I - 50 -

2024 800.000 8.355 0 8.335

2.3 Beheer openbare ruimte Indicatoren/kengetallen

Realisatie 2021

Aantal civieltechnische kunstwerken

8. Gladheidsbestrijding Wat willen we bereiken? Verkeersveilige wegen onder winterse omstandigheden

2022 65

2023 100

2024

2025

2026

103

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M Meuwissen Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Bestrijden van de gladheid volgens het gladheidsbestrijdingsplan op basis van In de maanden waarin het afgesproken prioriteiten. glad kan zijn door vorst of • Jaarlijks vaststellen van het uitvoeringsplan gladheidsbestrijding en sneeuw informatieverstrekking aan de inwoners door de gemeentelijke internetpagina en ’t Waekblaad. • Vanuit milieuoogpunt niet méér strooien dan noodzakelijk. • Het voornemen is om met ingang van de winter 2023-2024 de gladheidsbestrijding door RWM te laten uitvoeren.

Indicatoren/kengetallen

Realisatie 2021 € 23.000 36

Zoutverbruik in € ¹) Meldingen gladheidsbestrijding

2022 € 20.000 < 20

2023 € 20.000 < 20

2024

2025

2026

¹) Afhankelijk van de weersomstandigheden.

9. Rioolheffing Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Volledige dekking van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan de inzameling, het transport en het verwerken van afval- en

• •

Deel I - 51 -

•

Portefeuillehouder Wethouder drs. G.H.C. Frische Wanneer is realisatie gepland?

Heffen van een directe belasting van de eigenaar van het object. Verzenden van de aanslagen 2023 met als dagtekening 28 februari 2023. Opleggen van het vastrecht. Het door de raad in 2022 vast te stellen Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) 2022-2026 is uitgangspunt voor de vaststelling van het tarief van

28 februari 2023

2.3 Beheer openbare ruimte 9. Rioolheffing Wat willen we bereiken?

Portefeuillehouder Wethouder drs. G.H.C. Frische Wanneer is realisatie gepland?

Wat gaan we ervoor doen?

hemelwater

de rioolheffing. Het tarief wordt jaarlijks bekeken en via de begroting vastgesteld.

Indicatoren/kengetallen

Realisatie 2021 15.984 194 € 264,85 € 132,45 97,7%

Aantal objecten Aantal objecten € 3.000 < € 20.000 Tarief rioolrecht Tarief rioolrecht indirecte lozing Kostendekkendheid ¹)

2022 15.900 211 € 269,10 € 134,50 92,0%

2023 15.965 190 € 278,50 € 139,25 99,5%

2024

2025

2026

¹) Gedurende de looptijd van het GRP 2022-2027 zal een kostendekkendheid behaald worden van 100 %

10. Afvalverwijdering en verwerking Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen Wanneer is realisatie gepland?

Cittaslow Beleid huishoudelijk afval uitvoeren Voldoen aan wettelijke taken en • gemeentelijk beleid.

Inzamelen van grondstoffen zoals gft, papier, textiel, glas, metalen, kringloopgoederen en de kunststof verpakkingsmaterialen conforme wettelijke verplichting. • Uitvoeren van het duurzaam gemeentelijk beleid Van Afval Naar Grondstoffen (VANG) 2020-2022. VANG en flankerende maatregelen uitvoeren Een duurzame en moderne • Inzamelen oud papier samen met verenigingen. afvalinzameling. • Inzamelen textiel samen met verenigingen. • Monitoren hoeveelheden ingezamelde grondstoffen.

Deel I - 52 -

Continu

Continu Continu Continu

2.3 Beheer openbare ruimte 10. Afvalverwijdering en verwerking Wat willen we bereiken?

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Monitoren bijplaatsingen ondergrondse inzamelcontainers en dumpingen. Per kwartaal • Faciliteren educatielessen en daarmee de kinderen bewust maken van afval scheiden. Per kwartaal • Burgerparticipatie bij de projecten zwerfvuilacties, Schone Maas en de winkelcentra Continu in Echt en Susteren. • Start nieuwe afvalinzameling 2023 als mede aandeelhouder van RWM. 1e kwartaal 2023 • Inbedden nieuwe dienstverlening 2023. Vanaf 3e kwartaal 2022 en verder • Voorlichten en communiceren veranderingen als gevolg van samenwerking met 2023 RWM. • Aanpassen van de afvalkalender/app van 2023. 2e kwartaal 2023 • Visie op plaatsen ondergrondse containers bij hoogbouw. Ultimo 2023 • Afval Samenwerking Limburg ( ASL): afronden gezamenlijke aanbestedingen en 2e kwartaal 2023 .voorbereiden verwerkingscontracten. • Visie en plaatsen prullenbakken in de openbare ruimte. 1e kwartaal 2023 • Herzien afvalstoffenheffing 2023 als gevolg van sterk stijgende prijzen. 1e kwartaal 2023

Monitoren gedrag en ontwikkelingen Een duurzaam scheidingsgedrag • • •

Indicatoren/kengetallen Wettelijk voorgeschreven Hoeveelheid restafval in kg per inwoner Overige Hergebruik (%)

Deel I - 53 -

Monitoren ingezamelde grondstoffen en restafval Monitoren ontwikkeling zwerfvuil en dumpingen Communiceren over het scheiden van afval

Continu Continu Continu

Realisatie 2021

2022

2023

91,8

92

92

77

77

77

2024

2025

2026

2.3 Beheer openbare ruimte 11. Afvalstoffenheffing Wat willen we bereiken? Volledige dekking van de kosten verbonden aan het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen.

Portefeuillehouder Wethouder drs. G.H.C. Frische Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Heffen van een directe belasting van degene die in de gemeente feitelijk gebruik 28 februari 2023 maakt van het perceel waarvoor volgens de Wet milieubeheer een verplichting tot het inzamelen van huishoudelijk afval bestaat. • Het up-to-date houden van het containerbestand van alle aansluitingen Continu afvalstoffenheffingen en reinigingsrechten en de daaraan gekoppelde gebruikers en een actuele geredigeerde belastingverordening voeren. • Vanaf 2020 geldt een vast en variabel tarief voor een- en meerpersoonshuishoudens. Het variabel tarief geldt alleen voor het aanbieden van restafval. • Verlenen van kwijtschelding voor het vaste tarief aan belastingplichtigen met een Kwijtschelding wordt uiterst laag inkomen en buitengewoon hoge lasten. Automatische kwijtschelding wordt verleend in de periode na verleend aan belastingplichtigen (met een bijstandsuitkering of AOW uitkering) die de de aanslagoplegging laatste drie jaar volledige kwijtschelding hebben ontvangen. Ook is er een vereenvoudigde aanvraagprocedure voor klanten met een bijstandsuitkering (Pw) die niet in aanmerking komen voor automatische kwijtschelding.

Indicatoren/kengetallen Variabel tarief 240 ltr. restafval per aanbieding Vast tarief eenpersoonshuishouden Vast tarief meerpersoonshuishouden Aantal eenpersoonshuishoudens Aantal meerpersoonshuishoudens Aantal bedrijven ¹) Kostendekkendheid

Realisatie 2021 €9 € 101 € 155 4.495 10.065 138 97,5%

2022 €9 € 101 € 155 4.523 9.930 135 99,7%

2023 €9 € 114 € 175 4.523 9.930 135 99,7%

2024

2025

2026

¹) Aantal bedrijven waarvan via de gemeente wordt gezorgd voor de inzameling van het bedrijfsafval, afkomstig van kleine bedrijven, kantoren en winkels en dat naar aard, omvang en samenstelling gelijk is te stellen aan huishoudelijk afval.

Deel I - 54 -

2.3 Beheer openbare ruimte 12. Duurzaamheid Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen Wanneer is realisatie gepland?

Cittaslow Echt-Susteren energieneutraal in 2040

Aardgasloze wijken

Ontwikkeling zonneparken en windparken

Gedragen bod aan het rijk in kader van Regionale Energiestrategie

Deel I - 55 -

De Energievisie Echt-Susteren (2018-2022) wordt herzien en er wordt een nieuw uitvoeringsprogramma opgesteld voor de periode 2022-2026. In het uitvoeringsprogramma wordt de ambitie om energieneutraal te worden in 2040 geconcretiseerd. Participatie vindt plaats via raadsinformatiebijeenkomsten, vijf kernenbijeenkomsten en informatiesessies met belangrijke stakeholders. In december wordt de Energievisie met uitvoeringsprogramma 2022-2026 voorgelegd aan de raad. In de vastgestelde Transitievisie Warmte (februari 2022) is de ambitie opgenomen om 20% minder aardgas te gebruiken in 2030. In 2022 wordt een uitvoeringsprogramma ontwikkeld om invulling te geven aan deze ambitie. Gebouweigenaren worden gestimuleerd om te isoleren en op natuurlijke momenten over te stappen naar een (hybride of elektrische) warmtepomp. Daarnaast wordt een aanpak opgezet gericht op het volledig ontzorgen van inwoners bij het verduurzamen van woningen. Participatie vindt plaats via raadsinformatiebijeenkomsten, vijf kernenbijeenkomsten en informatiesessies met belangrijke stakeholders. • Zonneparken. Er wordt een ingroeimodel geïmplementeerd voor invulling van 50% lokaal eigendom in de zonneweides door de energiecoöperatie. Er is geconstateerd dat de energiecoöperatie op dit moment onvoldoende in staat is invulling te geven aan de eis van 50% lokaal eigendom. Het belang van het lokaal eigendom is groot.

Bekeken wordt op welke manier het lokaal eigendom geborgd kan worden zonder dat de energiecoöperatie hiermee belast wordt. In de evaluatie op het pilotproject wordt dit meegenomen. • Windpark. In 2023 wordt de vergunningsprocedure voor het windpark afgerond en gestart met de aanbesteding. De uitwisseling van informatie met inwoners en andere belanghebbenden wordt verder geïntensiveerd. De ontwikkeling van een windproject duurt tot en met de realisatiefase gemiddeld vier tot zeven jaar. De raad wordt, onder andere door periodieke raadswerkgroep bijeenkomsten, meegenomen in dit proces (go/no go per fase). Ook bij het onderzoek naar de locatie voor de opwek van windenergie wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de consequenties voor natuur en landschap. De regio Noord- en Midden-Limburg heeft in 2021 afspraken gemaakt met het Rijk om o.a. 1,2 TWh aan duurzame elektriciteit op te wekken in de regio en energiebesparing te

februari 2023

februari 2023

2022

2022 (-2027)

Continu

2.3 Beheer openbare ruimte 12. Duurzaamheid Wat willen we bereiken?

Elektriciteitsneutraal Leisurepark In de Bandert Duurzaam gemeentelijk vastgoed

Duurzame bedrijven

Duurzame gemeentelijke organisatie

Duurzame woningen en gebouwen

Deel I - 56 -

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? stimuleren. Er wordt in 2022 invulling gegeven aan het realiseren van deze afspraken. Daarnaast wordt gestart met de RES 2.0. die in 2023 wordt opgeleverd. Onderzocht wordt of met het plaatsen van een batterij het Leisurepark zelfvoorzienend 2022 kan worden gemaakt. In dit onderzoek wordt ook het nog te ontwikkelen lokale bedrijventerrein Berk III meegenomen. Bij de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed wordt steeds de afweging gemaakt Continu of investeringen ook duurzaam ingevuld kunnen worden. Afhankelijk van de investeringskosten/terugverdientijden en beschikbaar budget wordt sturing gegeven aan de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. De intentie is waar mogelijk bij vervangingsonderhoud verduurzaming toe te passen. • De Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) voert in opdracht van de gemeente toezicht en Continu Continu/juli 2022 handhaving van energiebesparing uit bij bedrijven. Naast het regulier toezicht bij bedrijven (inclusief energiebesparing) worden er specifieke energiecontroles uitgevoerd bij de (middel) grote energieverbruikers, waarbij de ondernemers ook geadviseerd worden over te nemen stappen (wortel en de stok).

Daarnaast wordt toezicht gehouden op de informatieplicht (Activiteitenbesluit Milieubeheer) en worden Continu energiebesparingsonderzoeken getoetst. • De gemeente wil bedrijven stimuleren om te verduurzamen en zon op dak stimuleren. Stichting Groene Economie Limburg is hiervoor de uitvoerende partij. In juli 2022 wordt besloten of dit contract voor twee jaar wordt verlengd. Implementatie van de stimuleringsaanpak vindt (bij verlenging van het contract) als eerste plaats in de pilot bedrijventerrein De Berk en vervolgens wordt de uitrol naar andere bedrijven(terreinen) bekeken. De energiecoöperatie en gemeente werken nauw samen. De energiecoöperatie neemt steeds meer de complementaire rol in de energietransitie ambities van de gemeente Bewustwording en stimulering gemeentelijke organisatie, bijvoorbeeld door de pilot van Continu elektrische auto’s en fietsen voor zakelijk verkeer en de actie om fietsverkeer te stimuleren. Door de coronacrisis is er weinig gebruik gemaakt van de elektrische auto’s en fietsen. Na afloop van de pilotperiode wordt onderzocht op welke manier de elektrische auto’s, fietsen een vervolg krijgen. Bewustwording en verduurzaming stimuleren d.m.v.: Continu • Communicatie naar inwoners en gebouweigenaren,

2.3 Beheer openbare ruimte 12. Duurzaamheid Wat willen we bereiken?

Duurzame mobiliteit

Duurzame buitensportaccommodaties

Duurzame inkoop van energie voor gemeentelijke diensten.

Bewustwording energietransitie

Duurzaam ruimtegebruik en aandacht

Deel I - 57 -

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Afspraken met woningbouwcoöperaties over verduurzaming. Deze worden vastgelegd in de prestatieafspraken, • Uitvoeringsprogramma Transitievisie Warmte zet in op verduurzaming en aardgasvrij ready maken van panden in de gemeente. • De samenwerking met de energiecoöperatie Echt-Susteren Energie (bewustwording, energiebesparing en kleinschalige energieopwekking). Continu • Proactief faciliteren van openbare laadvoorzieningen in samenwerking met partner Continu Vattenfall. • Invulling geven aan het vastgestelde beleid ‘laadinfrastructuur gemeente EchtSusteren 2021-2030’. Continu • Monitoren gebruik elektrische dienstauto’s en elektrische fietsen. • Bij aanleg en het beheer van buitensportaccommodaties houden we rekening met het Continu aspect duurzaamheid en circulariteit zoals de onlangs uitgevoerde verledding. We passen dit tevens toe door zoveel als mogelijk chemievrij en emissievrij te beheren, mechanisatie aan te passen (bijvoorbeeld maaien velden door inzet van robotmaaiers) of rekening te houden met inrichting (kantplanken, natuurlijke infill kunstgrasvelden). Afhankelijk van de investeringskosten/terugverdientijden en beschikbaar budget wordt hier sturing aan gegeven.

De gemeente heeft in 2018 deelgenomen aan een regionale aanbesteding voor de Continu levering van elektriciteit en gas voor 2019 en 2020 met een mogelijkheid tot contractverlenging tot uiterlijk 1 januari 2023. Hierbij zijn ook certificaten gekocht voor vergroening met betrekking tot compensatie van CO2 uitstoot. Besloten is de contractverlenging te lichten en gebruik te maken van zowel het 1e en vervolgens ook het 2e optiejaar (1 januari 2021 tot en met 31 december 2022). Het Inkoopcentrum is een traject gestart voor de aanbesteding van regionaal duurzaam opgewekte energie voor de periode vanaf 1 januari 2023. De gemeente communiceert actief met inwoners, stakeholders en anderen om de Continu bewustwording van de energietransitie te bevorderen. Dit doen we bijvoorbeeld door deel te nemen aan de klimaatweken en door gastlessen te verzorgen op het Connect college en op basisscholen. Ook de vijfkernenbijeenkomsten over de Energievisie en de Transitievisie Warmte zijn hier een voorbeeld van. Duurzaamheid is natuurlijk meer dan de energietransitie alleen. We zullen er niet aan Continue

2.3 Beheer openbare ruimte 12. Duurzaamheid Wat willen we bereiken? voor natuur en landschap

Bevordering van biodiversiteit en klimaatadaptatie bij inrichting en beheer

Duurzaam maatschappelijk vastgoed (geen gemeentelijk eigendom).

Deel I - 58 -

Portefeuillehouder Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? ontkomen dat ons landschap en buitengebied gaat veranderen door de ontwikkeling van bedrijven, woningbouw en de energietransitie. Bij de locatiekeuzes zal heel nadrukkelijk rekening worden gehouden met natuur- en landschapswaarden en cultuurhistorische waarden. Door het veranderende klimaat en ontwikkelingen in het buitengebied en in de kernen Continue staat natuur, landschap, biodiversiteit en leefbaarheid onder druk. Bij ruimtelijke ontwikkelingen houden wij nadrukkelijk rekening met de kansen voor de bevordering van biodiversiteit, nemen we klimaat adaptieve maatregelen en houden we rekening met leefbaar-heidsaspecten. Concreet gaat het dan om het bufferen en infiltreren van water in de bodem, het aanbrengen en ontwikkelen van gebiedseigen en natuurlijk groen onder andere ter beschaduwing van gebouwen. Verder worden kansen benut om de biodiversiteit te bevorderen. De gemeente wil ook dat derden (verenigingen, scholen, gemeenschapsgebouwen e.d.) Continu gestimuleerd worden om te verduurzamen, m.a.w. gebouwen waar de gemeente geen eigenaar van is. De Energiecoöperatie biedt energiescans aan en stimuleert en ondersteunt daarmee de verduurzaming van de gebouwen.

Voor de basisscholen en de school voor voortgezet onderwijs in onze gemeente is in het MIP vanaf 2022 rekening gehouden met een jaarlijkse investering van € 1 miljoen voor onder meer renovatie en verduurzaming van de gebouwen. Verwezen wordt naar de tekst bij het product Onderwijshuisvesting van het Programma Onderwijs.

2.3 Beheer openbare ruimte Indicatoren/kengetallen Wettelijk verplicht Hernieuwbare elektriciteit gemeentehuis kwh Overige Tot. aantal zonnepanelen gem. gebouwen ¹) Aantal zonnepanelen gemeentehuis Elektriciteitsverbruik in kWh gemeentehuis Gasverbruik in m³ gemeentehuis

Realisatie 2021

2022

2023

34.033

39.000

35.000

493 170 427.997 79.916

493 170 420.000 52.000

493 170 400.000 52.000

2024

2025

2026

¹) Totaal aantal zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in eigendom. De energiekosten zijn des gebruikers/huurders.(met uitzondering van het gemeentehuis)

Wat mag het kosten?

Lasten Baten Geraamde totaal saldo van baten en lasten Storting reserves Onttrekking reserves Mutaties van de reserves Geraamde resultaat

Deel I - 59 -

Rekening 2021 15.194.574 8.563.721 -6.630.852 875.676 603.573 -6.358.749

Begroot 2022 18.972.164 11.142.683 -7.829.481 788.715 150.000 -7.190.766

Begroot 2023 14.011.594 8.135.052 -5.876.542 100.000 100.000 -5.876.542

Begroot 2024 13.540.528 8.111.442 -5.429.086 0 0 -5.429.086

Begroot 2025 13.771.498 8.111.442 -5.660.056 0 0 -5.660.056

Begroot 2026 13.942.232 8.111.442 -5.830.790 0 0 -5.830.790

2.3 Beheer openbare ruimte

Deel I - 60 -

2.4 Onderwijs

Specifieke projecten 2023: • • •

•

Programma 4: onderwijs Deel I - 61 -

Renovatie en verduurzaming Connect College, locatie Populierlaan 1 Passende huisvesting Taalschool De Driepas Ondersteunen projecten inlopen van de tijdens de coronacrisis opgelopen onderwijsachterstanden (Nationaal Programma Onderwijs)

2.4 Onderwijs Doelstelling • •

• •

Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders

Gelijke kansen op onderwijs voor jongeren uit • Subsidieregeling peuterprogramma gemeente de gemeente Echt-Susteren en de regio Echt-Susteren 2020 Een breed onderwijsaanbod passend bij de • Verordening materiële en financiële vraag en gehuisvest in bijdetijdse gelijkstelling gemeente Echt-Susteren 2012 schoolgebouwen • Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid Een goed leef- en vestigingsklimaat voor • Verordening voorzieningen huisvesting inwoners en bedrijven onderwijs gemeente Echt-Susteren 2015 Een goede positie op de arbeidsmarkt voor de Paragrafen inwoners van de gemeente • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Bedrijfsvoering

Verbonden partijen Geen

Reserves en voorzieningen Geen

1. Openbaar basisonderwijs

Reikwijdte Het programma Onderwijs omvat de volgende producten: 1. Openbaar basisonderwijs 2. Onderwijshuisvesting 3. Onderwijszorg 4. Aanvullend lokaal beleid 5. Kinderopvang Het programma omvat het toezicht op het openbaar onderwijs, de zorg voor de onderwijshuisvesting, het ontwikkelen van lokaal onderwijsbeleid, het stimuleren van persoonlijke ontwikkeling van diverse doelgroepen en het verbeteren van kansen op de arbeidsmarkt van bepaalde groepen (jong)volwassenen. Voor het speciaal basisonderwijs en het voortgezet onderwijs heeft de kern Echt een bovenlokale verzorgingsfunctie, die behouden en daar waar nodig versterkt moet worden.

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? Een voldoende aantal scholen voor • Toezicht houden op het openbaar onderwijs door tenminste 2 keer per jaar te Continu openbaar basisonderwijs, verspreid overleggen met de Stichting Kindante over de jaarstukken en de gang van zaken. over de gemeente, welke kwalitatief voldoet aan de hedendaagse eisen.

Deel I - 62 -

2.4 Onderwijs Indicatoren/kengetallen

Realisatie 2021

Aantal scholen openbaar basisonderwijs Aantal leerlingen openbaar basisonderwijs

2022

2 524

2023 2 489

2024 2 506

2025 506

2026 502

498

Noot: De prognosecijfers voor 2023 en verder is gebaseerd op een (in opdracht van Wijzers in onderwijs) door Pronexus opgestelde leerlingenprognose (februari 2022).

2. Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Adequate huisvesting voor de in de gemeente gelegen scholen voor primair en voortgezet onderwijs, rekening houdende met onderwijskundige, maatschappelijke, demografische en bouwkundige ontwikkelingen.

Portefeuillehouder Wethouder drs. P.H.J. Pustjens Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • De renovatie en verduurzaming van het gebouw van het Connect College, locatie 2023-2024 Populierlaan 1. • Het voorzien in passende huisvesting voor de leerlingen van de Taalschool van 2022/2023 basisschool De Driepas, momenteel gehuisvest in een semipermanent schoolgebouw op het terrein van het AZC. Op dit moment vindt er (samen met het schoolbestuur, de school en Buurthuis St. Joris) een onderzoek plaats naar de mogelijkheden van huisvesting in en bij het hoofdgebouw aan de Mispelstraat. • Het beoordelen van eventuele aanvragen voor medegebruik (sociaal-culturele Continu instellingen of verhuur (kinderopvang) van (leegstaande) lokalen. • Het huren van gymnastiekzalen voor de basisscholen voor het uitvoeren van het Continu bewegingsonderwijs.

Indicatoren/kengetallen Aantal scholen openbaar basisonderwijs Aantal schoolgebouwen openbaar basisonderwijs Aantal leerlingen openbaar basisonderwijs Aantal scholen bijzonder basisonderwijs Aantal schoolgebouwen bijzonder basisonderwijs Aantal leerlingen bijzonder basisonderwijs Aantal scholen speciaal basisonderwijs Deel I - 63 -

Realisatie 2021 2 3 524 9 9 1.491 1

2022 2 3 489 9 9 1.480 1

2023 2 3 506 9 9 1.435 1

2024

2025

2026

506

502

498

1.431

1.432

1.438

2.4 Onderwijs Indicatoren/kengetallen

Realisatie 2021

Aantal schoolgebouwen speciaal basisonderwijs Aantal leerlingen speciaal basisonderwijs Aantal scholen voortgezet onderwijs Aantal schoolgebouwen voortgezet onderwijs Aantal leerlingen voortgezet onderwijs

1 123 1 2 1.318

2022 1 116 1 2 1.345

2023 1 125 1 2 1.324

2024

2025

2026

124

124

123

1.335

1.302

1.291

Noot: De prognosecijfers voor 2023 en verder is gebaseerd op een (in opdracht van Wijzers in onderwijs) door Pronexus opgestelde leerlingenprognose (februari 2022). Het aantal te verwachten leerlingen in het voortgezet onderwijs voor de periode 2023-2026, is gebaseerd op prognose 2015-2036 (peildatum 1 oktober 2021) van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, zoals gepubliceerd op duo.nl.

3. Onderwijszorg Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wanneer is realisatie gepland?

Onderwijsachterstanden Onderwijsachterstanden Vroegtijdige signalering en bestrijding • Het continueren van de inzet van een NT2 Flexteam voor leerlingen met een van onderwijsachterstanden bij taalachterstand in basisschool De Driepas, locatie Mispelstraat (betreft ook zij-instromers leerlingen in het basisonderwijs en bij van andere scholen). peuters. • Het blijven aanbieden van voorschoolse educatie in kindercentra, (zie verder bij paragraaf 5. Kinderopvang). • Het met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties evalueren en ontwikkelen van de voorzieningen van voor- en vroegschoolse educatie (zie verder bij paragraaf 5. Kinderopvang). Onderwijsbegeleiding basisscholen Onderwijsbegeleiding basisscholen Een kwalitatieve verbetering bij Het door subsidie ondersteunen van activiteiten/projecten over de volgende beleidsthema’s: scholen op thema’s van onderwijs & • Het voorkomen van schooluitval. zorg waar de gemeente een • Het voorkomen en vermindering van taalachterstand. wettelijke zorgplicht, dan wel een • Taalontwikkeling. gedeelde verantwoordelijkheid heeft. • Een doorlopende leerlijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie. • Afstemming onderwijszorg en jeugdzorg in een zo vroeg mogelijk stadium. • Kwaliteitsimpuls bewegingsonderwijs en cultuureducatie. • Wetenschap & technologie in de klas. Deel I - 64 -

Continu

Continu Continu

Continu

2.4 Onderwijs 3. Onderwijszorg Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen? • •

Leerplicht- en kwalificatieplicht/RMC (Regionale Melden Coördinatiefunctie). Alle (leerplichtige) kinderen gaan naar school en verlaten het onderwijs met een startkwalificatie (diploma HAVO, VWO, MBO niveau 2 of hoger.

• • • •

Gezonde voeding, gezonde leefstijl. Het inlopen van achterstanden door de coronacrisis (Nationaal Programma Onderwijs, schooljaren 2021-2022 t/m 2024-2025). Registreren van leerlinggegevens. Voorlichting geven aan jongeren, ouders en scholen. Toe leiden naar zorg en hulp daar waar nodig. Handhaven in situaties waar preventieve en curatieve acties niet tot het gewenste resultaat leiden.

Indicatoren/kengetallen Wettelijk verplicht 3) Leerplicht: absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen 5-18 jaar) Benchmark Limburg (2020: 2,2) Leerplicht: relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen 5-18 jaar) Benchmark Limburg (2019: 25) Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie Benchmark Limburg (2020: 2,0%) Overige

4

Cijfer 2020. Recentere cijfers zijn nog niet gepubliceerd. Cijfer 2019. Recentere cijfers zijn nog niet gepubliceerd. 6 Cijfer 2019. Recentere cijfers zijn nog niet gepubliceerd. 5

Deel I - 65 -

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wanneer is realisatie gepland?

Realisatie 2021

2022

2023

2024

64

4

4

335

20

20

1,6%6

1,5%

1,5%

Continu

2025

2026

2.4 Onderwijs Indicatoren/kengetallen Aantal leerlingen met ondersteuning door NT2 Flexteam

Realisatie 2021 59¹)

2022

2023

2024

59

2025

2026

70

Volgens de Wet AVG mogen cijfers onder de 5 niet worden gedeeld omdat deze herleidbaar zijn. Hierdoor worden de cijfers van de wettelijke verplichte indicatoren voor kleinere gemeenten niet bekend gemaakt en niet gepubliceerd op ‘Waar staat je gemeente’. Deze zijn dus vaak niet beschikbaar. ¹) Peilmoment september 2021

4. Aanvullend lokaal beleid Wat willen we bereiken? Bevordering of verbetering op aanvullende terreinen van het onderwijs, dan wel het wegnemen van belemmeringen.

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Leerlingenvervoer bewegingsonderwijs basisonderwijs Continu Het organiseren van het vervoer van de leerlingen van de basisscholen Angela, De Violier, De Driepas en De Horst uit Echt, Maria Goretti uit St. Joost, Op de Slek uit Slek en de Bolleberg uit Maria Hoop naar de diverse sportaccommodaties in onze gemeente. • Het desgevraagd ondersteunen van onderwijsprojecten, waaronder b.v.: - Buurtaal en Internationalisering Het ondersteunen van initiatieven over het versterken van buurtalen (Duits en Frans) en het opzetten van een schoolpartnerschap over de grens (Euregio) - Nationaal programma onderwijs Het subsidiëren van projecten voor het inlopen van de tijdens de coronacrisis opgelopen leerachterstanden binnen de hiervoor van het rijk ontvangen specifieke uitkering.

Indicatoren/kengetallen Aantal scholen waarvoor vervoer wordt georganiseerd (gedurende 40 weken per jaar)

Realisatie 2021

2022 7

2023 7

2024

2025

2026

7

Eerder werden ook het aantal retourritten vermeld. Deze indicator is komen te vervallen, omdat deze voor de berekening van de kosten van het vervoer niet meer relevant is. Tot 1 augustus 2018 werden de kosten per rit afgerekend; nu worden de kosten gebaseerd op een vast bedrag per touringcar voor de eerste 2 uur en een vast uurtarief voor de tijd er na.

Deel I - 66 -

2.4 Onderwijs 5. Kinderopvang

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wat willen we bereiken? Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? Goede, veilige en toegankelijke Het bewaken van de kwaliteit van de kinderopvang (kinderdagopvang, buitenschoolse Continu kinderopvang opvang en gastouderopvang).

Cittaslow Dat peuters: • In contact komen met leeftijdsgenoten. • zich ontwikkelen op met name de taal- en sociale vaardigheden als voorbereiding op het basisonderwijs en dat. • (dreigende) taalen ontwikkelingsachterstanden tijdig kunnen worden gesignaleerd en doelgericht kunnen worden aangepakt.

Het aanbieden van een kwalitatief goed peuterprogramma aan 2 en 3 jarigen, binnen de VVE- locaties van kinderopvang verspreid over de gemeente, uitgevoerd door gekwalificeerd en geschoold personeel met een extra aanbod voor peuters met een geïndiceerde taal- en onderwijsachterstand (doelgroeppeuters).

Indicatoren/kengetallen

Aantal locaties kinderopvang met een VVE-aanbod Gemiddelde8 aantal peuters (2/3-jarigen) Gemiddelde aantal peuters dat deelneemt aan het peuterprogramma (%) Gemiddelde 2) aantal peuters met een VVE-indicatie 7

Realisatie 2021

2022

2023

2024

14/117 459

14 451

12 465

318 (69,3%) 85 (18,5%)

333 (74%) 78 (17,5%)

348 (74,8%) 90 (19,4%)

Continu

2025

2026

Vanaf 1 augustus 2021 bieden nog 11 locaties VVE aan. De peuteropvang bij basisschool Angela en de Bolleberg is opgeheven vanwege onvoldoende aanmeldingen. De peuteropvang in basisschool De Violier is verhuisd naar de locatie aan de Graaf in Echt, omdat de school vanwege een groei van leerlingen de betreffende onderwijsruimte nodig had voor het onderwijs. 8 Jaarlijks wordt op 1 april en 1 oktober de deelname gemonitord.

Deel I - 67 -

2.4 Onderwijs vanwege taalachterstand Gemiddelde 2) aantal peuters met een VVE-indicatie vanwege taalachterstand, dat deelneemt aan het peuterprogramma

62

58

77

Wat mag het kosten? Lasten Baten Geraamde totaal saldo van baten en lasten Storting reserves Onttrekking reserves Mutaties van de reserves Geraamde resultaat

Deel I - 68 -

Rekening 2021 2.695.315 1.352.877 -1.342.437 0 0 -1.342.437

Begroot 2022 3.095.002 855.935 -2.239.067 0 0 -2.239.067

Begroot 2023 2.296.364 765.732 -1.530.632 0 0 -1.530.632

Begroot 2024 2.226.535 639.449 -1.587.086 0 0 -1.587.086

Begroot 2025 2.282.247 639.449 -1.642.798 0 0 -1.642.798

Begroot 2026 2.337.009 639.449 -1.697.560 0 0 -1.697.560

2.5 Cultuur en sport Specifieke projecten 2023: • • • • •

Programma 5: cultuur & sport Deel I - 69 -

Aanleg padelbanen in Echt en Susteren Herijking Sportvisie 2020 Echt-Susteren leefbaar en sportief Realiseren kunstwerk ikv project de Valk Opknappen fietstunnels Susteren Inventarisatie Kunst in de openbare ruimte

2.5 Cultuur en sport Doelstelling

Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders

Reikwijdte

• •

• •

Het programma Cultuur en Sport omvat de volgende producten: 1. Bibliotheek 2. Cultuureducatie 3. Muziekonderwijs 4. Museum 5. Verenigingen en activiteiten 6. Monumentenzorg 7. Kerkgenootschappen 8. Sportstimulering en –ondersteuning 9. Binnensportaccommodaties 10. Buitensportaccommodaties 11. Kermissen en markten

•

• •

•

•

Cultuur en sport: Samen op een podium. Cultuur en sport dragen bij aan een attractief en leefbaar Echt-Susteren. Cultuur en sport bieden mogelijkheden voor ontplooiing en ontmoeting en dragen bij aan actieve participatie van inwoners in de maatschappij. Cultuur geeft aan mensen de mogelijkheid om zich te uiten, creativiteit te ontwikkelen, zich te organiseren en actief te zijn. Dat kan op verschillende terreinen zoals muziek, dans en dramatische expressie. Alle inwoners moeten de mogelijkheid hebben om cultuur te beleven. Kinderen moeten ook in aanraking komen met cultuur, dit wordt gestimuleerd door cultuureducatie met kwaliteit (inclusief muziekonderwijs). Doorontwikkeling Cultuurhuis Edith Stein De focus van de inspanning op het gebied van sport ligt op verhoging van de sportdeelname van de inwoners waardoor de gezondheid, de sociale binding en de leefbaarheid verbetert. De nadruk wordt hierbij gelegd op een laagdrempelig, vraaggericht en lokaal beschikbaar sport- en beweegaanbod in de wijk/kern. Sport scoort, ook in Echt-Susteren! Daarnaast nemen inwoners deel aan recreatieve en culturele activiteiten. Dit draagt bij aan talentontwikkeling. Doorontwikkeling Leisurepark In de Bandert

Paragrafen • • •

Lokale heffingen Weerstandsvermogen en risicobeheersing Bedrijfsvoering

Deel I - 70 -

• • • • • • • • • • • • • • • • • •

Leefbaarheidsvisie Samenwerkingsconvenant Huis voor de Sport Limburg Notitie + onderzoeksrapport doorontwikkeling visie Leisurepark In de Bandert Huur- en uitvoeringsovereenkomst Menswel Sportbedrijf over binnensportaccommodaties Ingebruikgevingsovereenkomst Albertzaal Roosteren Huurovereenkomst buitensportaccommodaties Privatiseringsovereenkomsten buitensportaccommodaties Regeling zelfwerkzaamheid buitensportaccommodaties Standaardinrichting buitensportaccommodaties Conditiecatalogus onderhoud sportparken gemeente Echt-Susteren Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 Projectplan DOEN Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024 Projectplan Cultuurregio Noord-Limburg 20212024 Lokale Kerkenvisie Algemene subsidieverordening Gemeente Echt-Susteren Specifieke, werksoort gerelateerde subsidieregelingen Subsidieverordening investeringskosten sociaal-culturele en sportaccommodaties Sportakkoord Echt-Susteren Preventieakkoord Echt-Susteren Werkplan Stichting Menswel 2023

Verbonden partijen Geen

Reserves en voorzieningen • •

Reserve welzijn en cultuur Reserve investeringssubsidies welzijn Doelgroepen In algemene zin richten wij ons met ons beleid op de volgende prioritaire doelgroepen: • Jeugd tot 23 jaar • Senioren 55+ • Mensen met minimum inkomen • Mensen met beperking Hierbij hebben wij bijzondere aandacht voor de doelgroep 55+ gelet op de demografische ontwikkelingen en prognoses (in vijftien jaar tijd 23% meer 55+).

2.5 Cultuur en sport 1. Bibliotheek

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wanneer vindt realisatie plaats Continu

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Een bibliotheekvoorziening waarbij: • Media kunnen worden ingezien en geleend. • Objectieve en betrouwbare informatie en kennis kan worden verkregen, voor baan, beroep, studie, gezondheid, vrijetijdsbesteding, etc. • Inwoners kunnen leren om te gaan met internet & social media (b.v. cursussen Klik & Tik, Digisterker).

Het continueren van: • De leeswinkel aan de Bovenste straat in Echt; • De schoolbibliotheek op de 13 locaties ¹) van basisonderwijs in onze gemeente; • Cursussen basiseducatie (Klik & Tik en Digisterker). Daarnaast worden in de leeswinkel activiteiten georganiseerd tijdens de landelijke campagnes zoals De nationale voorleesdagen, Boekenweek, Zomerlezen, Kinderboekenweek en Nederland Leest. Terugkomende activiteiten in de leeswinkel zijn verder: • Handwerkcafé; • Leesclub; • Belastingspreekuren (maart en april); • Adventure club - De Domijnenverkenners; • Zomerlezen junior; • Boekenschatkist – voorleeshalfuurtje; • Boekstart (leesbevordering 0-4 jarigen); • Taalpunt; • Spreekuur Informatie Digitale Overheid (IDO).

Indicatoren/kengetallen Aantal leeswinkels Aantal schoolbibliotheken Aantal bezoekers Aantal leden vanaf 18 jaar Aantal jeugdleden Aantal uitleningen leeswinkel Echt Aantal uitleningen schoolbibliotheken Aantal cursussen/cursisten basiseducatie

Realisatie 2021 1 13 21.320 815 2.508 55.451 44.463 -

2022 1 13 34.000 1.000 2.700 90.000 50.000 12/72

2023 1 13 35.000 850 2.700 90.000 50.000 6/64

¹) Er zijn 12 basisscholen met 13 locaties. Basisschool De Driepas heeft een extra locatie op het terrein van het AZC. Deel I - 71 -

2024

2025

2026

2.5 Cultuur en sport 2. Cultuureducatie Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Toename van het aantal kinderen dat binnen schooltijd deelneemt aan cultuureducatie-activiteiten en verbetering van de kwaliteit van de activiteiten.

• • • • •

•

•

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wanneer is realisatie gepland? Continu

Deelnemen aan regionale aanpak cultuureducatie via de Stichting DOEN. Samen met betrokken partijen uitvoering geven aan projectplan DOEN Cultuureducatie met Kwaliteit 2021-2024. Ontwikkelen van één cultuureducatieprogramma voor het lokale basisonderwijs. Blijvende aandacht voor het muziekonderwijs in het leerplan en het programma cultuureducatie. Scholen stimuleren om het landelijke beschikbaar gestelde budget voor cultuureducatie voor dit doel optimaal te benutten en externe subsidiebronnen op het gebied van cultuureducatie aanspreken. Koppeling leggen tussen gemeentelijke bijdrage culturele basisvorming en de besteding van hiervoor genoemde rijksgelden door het vastleggen in een subsidieregeling. Goed zichtbaar maken van het (lokale) cultuureducatie-aanbod en hierin samenhang creëren.

Cittaslow Bescherming ambachtelijke producten en fabricages (certificering, musea van materiele cultuur etc.) In stand houding van ambachtelijke • Het (door de structuurvisie) mogelijk maken om aanvullend bij kleinschalige werkwijzen en bescherming van verblijfsaccommodaties zelfgemaakte ambachtelijke producten of streekproducten te toepassing. mogen verkopen. • Het faciliteren van voorzieningen die gericht zijn op het verkopen van ambachtelijke producten. • Het bevorderen van ambachtelijke werkwijzen, zo ook bij het bosbeheer. Waardering en behoud culturele lokale evenementen Het behoud van lokale festiviteiten en • Voortzetten van bestaand (subsidie)beleid dat gericht is op ondersteuning van culturele evenementen. vrijwilligersorganisaties. • De gemeente laat zich op het terrein van cultuur en cultuureducatie adviseren door de Klankbordgroep Cultuur, waarin deskundige inwoners en de belangrijkste ketenpartners op dit beleidsterrein samenwerken. • Het inzetten van combinatiefunctionarissen in de kernen van onze gemeente die de verbinding tussen vrije tijd, sport en cultuur leggen • Het faciliteren van gemeenschapshuizen en (sport)accommodaties. Deel I - 72 -

Continu

Continu

2.5 Cultuur en sport 2. Cultuureducatie Wat willen we bereiken?

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wanneer is realisatie gepland?

Wat gaan we ervoor doen? •

Het geven van een impuls aan actieve cultuurparticipatie van de inwoners door gebruik te maken van de multifunctionele culturele functie van het Cultuurhuis Edith Stein aan de Plats. Gebruik en onderwijs in smaak en bevordering van streekproducten Meer aandacht voor het gebruik van • Het stimuleren van het gebruik van streekproducten uit de gemeente en waar mogelijk streek- en biologische producten daarbuiten. • Basisscholen in de gemeente nemen deel aan het jaarlijkse schoolontbijt, waar het belang van goede en gezonde voeding wordt benadrukt.

Indicatoren/kengetallen

Realisatie 2021

Aantal deelnemende scholen aan cultuureducatie Aantal deelnemende leerlingen cultuureducatie

3. Muziekonderwijs Wat willen we bereiken? Behoud en mogelijke toename van het aantal cursisten Myouthic BASE (algemene muzikale vorming) en stabilisering van het aantal deelnemers aan de cursus Instrumentopleidingen.

Indicatoren/kengetallen Aantal cursisten Instrumentopleidingen Aantal cursisten AMV/IVM Deel I - 73 -

9 1.250

2022

2023

9 2.200

2024

Continu

2025

2026

10 2.400

Portefeuillehouder Wethouder I.G.M.H. Minkenberg Wat gaan we ervoor doen? Wanneer is realisatie gepland? • Subsidiëren van muziekonderwijs via de regionale muziekonderwijsinstelling, Stichting Continu Myouthic, op basis van afspraken met de regiogemeenten. • Halfjaarlijks overleg met de Stichting Myouthic en de afnemers (lokale muziekverenigingen) over de voortgang van het muziekonderwijs. • Beheersbaar houden van de integrale kostprijs per cursus. • In opdracht verzorgen van muziekonderwijs voor het plaatselijke basisonderwijs.