Begroting 2026 deel I

Programmabegroting 2026 - Deel I

In Echt-Susteren vieren we het goede leven. We zijn met trots een Cittaslow gemeente. Meer informatie op www.echt-susteren.nl/cittaslow.

Inhoud

Deel I Beleidsbegroting 1. Inleiding 1.2 Begroting in één oogopslag

3 10

2. Programma’s 2.0 Inleiding programma’s en specifieke projecten 2026 2.1 Bevolking en bestuur 2.2 Openbare orde en veiligheid 2.3 Beheer openbare ruimte 2.4 Onderwijs 2.5 Cultuur en sport 2.6 Sociaal domein 2.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 2.8 Omgevingsrecht 2.9 Economische zaken en grondexploitaties 2.10 Algemene dekkingsmiddelen 2.11 Overhead

15 17 22 29 35 50 57 69 84 92 97 108 115

3. Paragrafen 3.0 Inleiding paragrafen 3.1 Lokale heffingen 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 3.4 Financiering 3.5 Bedrijfsvoering 3.6 Verbonden partijen 3.7 Grondbeleid 3.8 Openbaarheidsparagraaf 3.9 Rechtmatigheidsparagraaf

117 119 121 131 149 154 162 171 221 232 233

Deel I - 1-

Deel I - 2-

1. Inleiding

Beleidsbegroting

2026 Deel I - 3-

Deel I - 4-

1. Inleiding In de vergadering van 5 juli 2025 heeft de raad de Kadernota 2026 vastgesteld. Deze bevat de kaders voor de programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Aanbieding begroting Het college van burgemeester en wethouders biedt deze programmabegroting 2026 ter vaststelling aan, aan de gemeenteraad. Daarnaast wordt een raadseigen voorstel aangeboden om de deelbegroting 2026 van de raad vast te stellen. Financiële situatie Voor de begroting 2026 - 2029 kunnen onderstaande saldi worden gepresenteerd: 2026 2027 2028 Bestemming overschot saldi (zie pagina 11 1e bestuursrapportage 2025) Voorlopig overschot begroting Nadat de 1e bestuursrapportage 2025 en de kadernota 2026 verwerkt zijn in de begroting worden de kapitaallasten en overheadkosten opnieuw doorberekend. Door latentie in de uitvoering ontstaan verschillen in de ramingen ten opzichte van de vorige begroting. Daarnaast is een dubbele boeking gecorrigeerd. Totaal bijgesteld beschikbaar saldo Totaal bijgesteld tekort-saldo

2029

600.000

620.542

999.003

1.056.448

-549.110

-176.770

-629

259.504

122.916 -426.194

287.319

420.853

412.395

110.549

420.224

152.891

Deel I - 5-

Toezicht provincie Limburg Op 2 juli 2024 heeft Gedeputeerde staten van Limburg besloten om de financiële verdiepingsonderzoeken, zoals deze jaarlijks per regio werden uitgevoerd, niet langer in deze vorm tot uitvoering te brengen. De provincie gaat starten met het uitvoeren van themaonderzoeken, waarin specifieke onderwerpen worden uitgediept voor alle gemeenten in Limburg. Bij brief d.d. 10 december heeft de provincie laten weten dat voor het begrotingsjaar 2025 het repressief toezicht voor de gemeente Echt-Susteren van toepassing is, omdat voldaan wordt aan de wettelijke bepalingen. Uitgangspunten programmabegroting 1. Begroting is in evenwicht. Volgens artikel 189 van de Gemeentewet stelt de raad een sluitende begroting vast. Wanneer de begroting niet sluitend is, moet de meerjarenraming aannemelijk maken dat de begroting op korte termijn sluitend wordt. In ons financieel beleid is dit uitgangspunt ook opgenomen: structurele lasten worden gedekt door structurele baten. 2. De raming van baten en lasten is reëel. 3. De meerjarenraming is gebaseerd op een gelijkblijvend aantal inwoners van 32.300. 4. De vrijval van kapitaallasten wordt ingezet voor het investeringsplan (zie hoofdstuk 4.1 van de financiële begroting). 5. De omvang van reserves en voorzieningen wordt tweejaarlijks getoetst bij het actualiseren van de nota reserves en voorzieningen.

De nota reserves en voorzieningen 2025 wordt tegelijk met deze begroting 2026 op 13 november 2025 aan de raad voorgelegd. 6. De uitgangspunten bij het vaststellen van de meerjarige opbrengsten voor leges en heffingen zijn toegelicht in de paragraaf lokale heffingen 3.1. De uitkomsten van de meicirculaire 2025 en eventuele andere onderwerpen die naar voren zijn gekomen nà het opstellen en vaststellen van de kadernota 2026 worden verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2026. Deze wordt tegelijk met de begroting 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd. Structureel en reëel evenwicht Zoals gebruikelijk wordt in de 1e begrotingswijziging de verwerking van de meicirculaire opgenomen. Uw raad is over de meicirculaire 2025 geïnformeerd middels de raadsinformatiebrief van 24 juni 2025. De meicirculaire 2025 geeft samengevat de volgende saldi: Bedragen x € 1.000 Stand Algemene uitkering decembercirculaire 2024

2026 67.876

2027 67.736

2028 67.449

2029 67.449

Meicirculaire 2025

75.291

74.151

71.389

71.408

Beschikbaar

-7.415

-6.415

-3.940

-3.959

De voorgestelde bestemming van de saldi meicirculaire 2025 is als volgt: Bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Bestemmingen: 1 Loon- en prijsontwikkeling

317

2 Wmo

449

3 Hervormingsagenda Jeugd 4 Integratie-uitkeringen

243

156

156

2.300

2.000

-200

-100

64

60

60

60

Deel I - 6-

5 Participatie

194

184

162

140

1.000

800

400

0

Totaal bestemmingen

4.324

3.287

578

256

Nog beschikbaar saldo meicirculaire 2025

-562

-18

-77

-397

6 Reserve wegen

Decembercirculaire 2024 De decembercirculaire 2024 is op 12 december 2024 verschenen. De raad is over de mutaties uit de decembercirculaire 2024 geïnformeerd door middel van een raadsinformatiebrief d.d. 11 februari 2025 (kenmerk Z24/176467 / D-245877). De mutaties zijn niet meegenomen in de 1e bestuursrapportage 2025 in afwachting van de meicirculaire 2025. 2026 Bedragen x € 1.000 Eindstand septembercirculaire 2024 Decembercirculaire 2024 Beschikbaar

2027

2028

2029

67.752

67.590

67.288

67.288

67.876 -124

67.736 -147

67.449 -161

67.449 -161

Aan het begin van deze inleiding zijn de saldi vermeld van vaststelling van de 1e bestuursrapportage 2025 en kadernota 2026. De doorverdeling van de kapitaallasten en overheadkosten leidt tot een bijstelling van deze saldi. Vervolgens is de meicirculaire 2025 vertaald en worden voorstellen gedaan over de bestemming van de saldi. Ná verwerking van bovenstaande ontstaat het volgende beeld: Bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Saldo decembercirculaire 2024

-124

-147

-161

Totaal bijgesteld saldo Saldo meicirculaire 2025

-427

111

420

-562

-18

-77

-1.113

-54

Voorlopig rekeningsaldo Beschikbaar 2026-2029 Voorlopig rekeningsaldo tekort 2026-2029

-161 153 -397

-405 182

In het raadsvoorstel bij de begroting 2026 zijn een aantal voorstellen opgenomen om te verwerken via de 1e begrotingswijziging 2026. Dekking van de voorstellen wordt gevonden door te beschikken over voornoemde voorlopige rekeningsaldi. Het negatief saldo van het jaar 2028 wordt gecorrigeerd door het eerdere voorstel om € 400.000 te storten in d ereserve wegen te wijzigen in een storting van € 200.000.

Deel I - 7-

Stelposten Naast de voorlopige rekeningsaldi voor de jaren 2026 tot en met 2029 zijn in de begroting ook nog een aantal stelposten opgenomen. 2026

2027

2028

2029

Onvoorziene lasten

103.500

103.500

103.500

103.500

Stelpost toekomstige verplichtingen algemene uitkering

15.600

0

0

0

Stelpost toekomstige verplichtingen CAO uitgaven

667.383

1.062.342

1.057.849

1.152.849

Stelpost verrekening alg uitkering

402.991

334.767

285.786

266.029

Stelpost bouwleges

600.000

600.000

600.000

600.000

Totaal stelposten

1.789.474

1.993.965

1.903.135

1.958.378

Inzicht in de structurele begrotingspositie Sinds 1 juli 2013 legt de Gemeentewet de raad op om een begroting vast te stellen die een structureel en reëel evenwicht heeft. De raad kan daarvan afwijken als het aannemelijk is dat dit evenwicht in de periode van de meerjarenraming zal worden bereikt. Het inzicht in de structurele begrotingspositie van onze gemeente blijft een belangrijk aandachtspunt met name omdat via de eerste begrotingswijziging de meicirculaire wordt verwerkt. Het vaststellen van de begroting waarbij de baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn, betekent niet dat voldaan wordt aan de Gemeentewet. De begroting moet worden vastgesteld die ook structureel in evenwicht is. Dit betekent evenwicht waarbij incidentele effecten niet mee worden gerekend. In onderstaand overzicht is het structureel begrotingsevenwicht gepresenteerd: Bedragen x € 1.000

2026

2027

2028

2029

Lasten exclusief reservemutaties

117.030

112.272

109.400

109.034

Baten exclusief reservemutaties

117.491

111.614

108.683

108.719

461

-659

-717

-315

Toevoeging aan reserves (last)

2.883

1.473

845

530

Onttrekking aan reserves (baat)

2.890

2.009

1.409

1.079

7

536

564

549

468

-123

-153

234

10.061

4.400

3.679

3.488

Saldo baten en lasten

Saldo mutaties reserves Geraamd resultaat

Incidentele lasten inclusief reservemutaties +

Deel I - 8-

Bedragen x € 1.000 Incidentele baten inclusief reservemutaties -/-

2026

2027

2028

2029

9.883

4.996

4.016

3.190

Saldo incidentele baten en lasten

178

-596

-338

298

Structureel resultaat 1e begrotingswijziging

646

-718

-491

532

Deelbegroting raad Het presidium heeft in zijn vergadering van 21 oktober 2025 de deelbegroting raad geaccordeerd. Leeswijzer De programmabegroting bestaat, naast de inleiding op de programma’s en het overzicht van de specifieke projecten, uit 10 programma’s. Er is een extra onderdeel toegevoegd waarin de overhead is opgenomen. In de programmabegroting is aangegeven wat de gemeente wil bereiken (de maatschappelijke effecten), wat ervoor gedaan gaat worden (de prestaties) en vervolgens wat deze prestaties de gemeente gaan kosten. Ook zijn de door het BBV verplichte indicatoren opgenomen. In het algemeen deel van de programma’s zijn volgens het BBV vermeld welke paragrafen, welke verbonden partijen en welke reserves en voorzieningen daar betrekking op hebben. In het hoofdstuk paragrafen wordt ingegaan op de verplichte paragrafen volgens het BBV en de toegevoegde paragraaf rechtmatigheid en de openbaarheidsparagraaf. Deel II De financiële begroting In deel II ‘de financiële begroting’ wordt een recapitulatie van de begroting weergegeven. De informatie over investeringen, reserves en voorzieningen en langlopende geldleningen is hierin opgenomen.

Deel I - 9-

1.2 Begroting in één oogopslag De inkomsten van in 2026 zijn € 115,1 miljoen. Veruit het grootste deel ontvangen we van het Rijk. Hieronder staan de belangrijkste inkomsten vermeld. De post overige inkomsten bevat onder anderen de onttrekking vanuit de reserves, huren en pachten. Inkomsten (x € 1 miljoen)

Begroting 2026

Inkomsten vanuit het Rijk Algemene uitkering (incl. deelfondsen)

€ 74,7

Bijstandsuitkeringen

€ 7,3

Lokale heffingen Onroerende zaakbelastingen

€ 9,0

Afvalstoffenheffing

€ 4,0

Rioolrechten

€ 4,9

Leges

€ 3,1

Overige heffingen

€ 0,9

Overige inkomsten Dividend/rente

€ 0,2

Economische zaken en grondexploitaties

€ 6,6

Overige inkomsten (incl. reserves)

€ 4,4 € 115,1

Totaal

De uitgaven per programma zien er als volgt uit. Hierbij is ook inzichtelijk gemaakt hoeveel we als gemeente per inwoner per programma uitgeven. Uitgaven (x € 1 miljoen)

Begroting 2026

Per inwoner

Bevolking en Bestuur

€ 9,1

€ 281

Openbare orde en veiligheid

€ 3,4

€ 105

Beheer openbare ruimte

€ 18,2

€ 563

Onderwijs

€ 2,2

€ 69

Cultuur & Sport

€ 5,4

€ 167

Sociaal Domein

€ 49,9

€ 1.546

Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

€ 1,4

€ 44

Deel I - 10-

Uitgaven (x € 1 miljoen)

Begroting 2026

Per inwoner

Omgevingsrecht

€ 4,5

€ 140

Economische Zaken en grondexploitaties

€ 8,7

€ 271

Algemene dekkingsmiddelen

€ 3,0

€ 94

Overhead

€ 8,8

€ 273

€ 114,7

Totaal

Het totaaloverzicht van baten en lasten van alle programma’s staat in onderstaande tabel. Dit is een samenvatting van de begroting 2026. Het geraamde saldo van de begroting 2026 is € 426.194 is positief. In het raadsvoorstel behorende bij deze begroting geeft de raad een bestemming aan dit saldo. Totaal

Rekening 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Begroot 2028

Begroot 2029

Lasten

116.419.061

139.365.058

113.335.750

109.605.462

109.061.600

108.767.916

Baten

117.506.591

130.887.653

112.604.697

108.308.598

108.023.604

108.054.111

Geraamde totale saldo van baten en lasten

1.087.530

-8.477.405

-731.053

-1.296.864

-1.037.996

-713.805

Storting reserves

13.674.502

8.558.437

1.383.072

672.960

645.388

530.233

Onttrekking reserves

15.959.993

17.361.979

2.540.319

1.859.275

1.259.160

1.078.987

Mutatie van de reserves

2.285.491

8.803.542

1.157.247

1.186.315

613.772

548.754

Geraamde resultaat

3.373.021

326.137

426.194

-110.549

-424.224

-165.051

Deel I - 11-

Hieronder een overzicht van de reserves.

Reserves 80 70

x € 1.000.000

60 50 40 30 20 10 0 Rekening 2024

Begroting 2025

Algemene reserve

Begroting 2026

Bestemmingsreserve

Totaal

In het volgende overzicht staat het verloop van de voorzieningen. Er zijn in de gemeente voorzieningen opgenomen voor onder andere afvalverwijdering en -verwerking, riolering en diverse soorten onderhoud.

Voorzieningen 14,2 14,1

x € 1.000.000

14 13,9 13,8 13,7 13,6 13,5 13,4 Voorzieningen Rekening 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Deel I - 12-

Ondanks dat het begroot exploitatietotaal jaarlijks stijgt, daalt het saldo van de geldleningen.

Schulden en exploitatietotaal 120 110

x € 1.000.000

100 90 80 70 60 50 40 30 2022

2023

2024

Saldo geldleningen

2025

2026

Begroot exploitatietotaal

Hoe doen we het dan als gemeente ten opzichte van andere gemeenten? Onderstaande grafiek geeft aan wat de woonlasten zijn van de gemeente ten opzichte het Limburgse en Nederlandse gemiddelde. Het gaat om de cijfers van een meerpersoonshuishouden met eigen woning (bron: Coelo Atlas). Hieruit blijkt dat de gemeente onder het Limburgse gemiddelde zit met de lokale lastendruk.

Woonlasten meerpersoonshuishoudens (eigen woning) 1100 1050

x€1

1000 950 900 850 800 750 2023 Echt-Susteren

2024

2025

Limburgs gemiddelde

Nederlands gemiddelde

Deel I - 13-

Voor de begroting 2026 is uitgegaan van 32.300 inwoners. De verdeling per kern is als volgt:

Kern

Aantal inwoners

Susteren

7.100

Dieteren

800

Roosteren

1.500

Echt

7.900

Maria Hoop

1.300

Peij

7.200

Nieuwstadt

3.400

Sint Joost

1.400

Koningsbosch

1.700 32.300

Deel I - 14-

2. Programma’s

Beleidsbegroting

2026 Deel I - 15-

Deel I - 16-

2.0 Inleiding programma’s en specifieke projecten en activiteiten 2026 Het besluit begroting en verantwoording (BBV) schrijft voor, dat de begroting in programma’s ingedeeld wordt. Een programma is een samenhangend geheel van activiteiten. De raad is helemaal vrij in de indeling van de programma’s. Volgens de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet, artikel 2, stelt de raad de programma-indeling vast. Indeling per programma De huidige indeling van de programmabegroting kent 10 programma’s. Voor ieder programma geldt de volgende indeling:  Doelstelling  Reikwijdte  Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders  Paragrafen  Verbonden partijen  Reserves en voorzieningen Op deze manier worden de verbanden tussen het programma en de betreffende onderdelen inzichtelijk gemaakt. Daarnaast zijn de specifieke projecten 2026 per programma op het beginblad van het programma weergegeven. Deze specifieke projecten komen in totaliteit terug in de hiernavolgende bladzijden van dit hoofdstuk. Na het beginblad(en) van het programma volgen de producten die deel uitmaken van de programma’s. De W-vragen Daarna volgen de ‘W-vragen’. Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? en Wat mag het kosten? Deze drie vragen zijn voorgeschreven in het BBV. Wat willen we bereiken? Deze vraag wordt zo SMART 1) mogelijk beantwoord.

Een concrete doelstelling, maakt het gemakkelijk om achteraf vast te stellen of deze gerealiseerd is. Wat gaan we daarvoor doen? Het is de bedoeling dat concrete activiteiten gekoppeld zijn aan de doelstellingen, die bereikt moeten worden. Bij deze vraag is ook plaats voor structurele, veelal wettelijke taken. Wat mag het kosten? Hier wordt opgenomen welk budget voor het uitvoeren van het betreffende programma beschikbaar is. De begroting wordt meerjarig weergegeven. Ook zijn de vergelijkende cijfers opgenomen met de lopende begroting 2025 en de jaarrekening 2024. Wanneer is realisatie gepland? Hoewel dit niet is voorgeschreven, heeft de gemeente ervoor gekozen om de vraag ‘Wanneer?’ toe te voegen. Door deze vraag te beantwoorden is de concreetheid aanzienlijk toegenomen. VITA In 2024 is een begin gemaakt met de herziening van de overkoepelende strategische kaders van de gemeente Echt-Susteren, uiteraard passend binnen de filosofie van Cittaslow. Uit dit traject vloeien, naast een missie en een visie, een viertal kernwaarden voort die integratie met de totale organisatie verlangen. Krachtig geformuleerde strategische kaders, aangevuld met passende kernwaarden, brengen focus en geven richting, waardoor de gemeente zich efficiënt en effectief kan (blijven) ontwikkelen. Nu en in de 1

) SMART = Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden

Deel I - 17-

toekomst. Op deze manier kan de gemeente enerzijds blijven doen wat ze moet doen en anderzijds de gemeentelijke ambities blijven realiseren. Een toekomstbestendige strategie met duidelijke kaders in de vorm van een missie, visie en kernwaarden maakt onze gemeente professioneler én succesvoller. De vier kernwaarden zijn:    

Verbinding Identiteit Toekomstbestendigheid Ambitie

Samen vormen de eerste letters het Italiaanse woord vita: leven. In Echt-Susteren zorgen we voor een kwalitatief goed leven, voor iedereen in onze gemeenschap en dat doen we samen, binnen de kaders van Cittaslow. Dat legt een fundament over wie we zijn. Al ons handelen en onze besluiten worden getoetst aan deze kernwaarden. Het is een maatstaf voor de hele organisatie. Deze kernwaarden zijn dan ook slechts het startpunt. Ieder programma wordt beoordeeld op de mate waarin het bijdraagt aan onze vier kernwaarden. De bijdrage wordt gewaardeerd op een schaal van 0 tot 5 en vervolgens samen weergegeven in één spinnenwebdiagram. Een score van 0 betekent niet dat het programma minder waardevol is, maar dat er geen directe bijdrage wordt geleverd aan de betreffende kernwaarde. Een score van 5 geeft aan dat het programma deze kernwaarde volledig omarmt en er in alle opzichten maximaal aan bijdraagt. Al bij een score van 1 is er sprake van positieve meerwaarde: het programma levert dan aantoonbaar een bijdrage, ook al is deze beperkt. Er is hierbij geen sprake van goed of fout; de scores maken enkel inzichtelijk hoe onze programma’s zich verhouden tot de kernwaarden en hoe zij gezamenlijk richting geven aan de koers van de gemeente.

Specifieke projecten en activiteiten 2026 Onderstaand wordt op overzichtelijke wijze aangegeven wat de specifieke projecten en activiteiten voor het jaar 2026 zijn. Op deze manier heeft de raad een extra instrument in handen aan de hand waarvan ze haar kaderstellende en controlerende taak nog beter kan uitvoeren. De aangestipte onderwerpen worden verder uitgewerkt in de producten van de 10 programma’s van deze programmabegroting.

Specifiek voor 2026 Bevolking en bestuur        

Het lean maken en toepassen van procesoptimalisatie van de processen binnen team KCC. Het vastleggen van processen in de Engage applicatie. Investeren in opleiding voor diverse functieprofielen om de deskundigheid en uitvoeringskwaliteit beter structureel te versterken en borgen. Het verbeteren van de teamcohesie. Het team facilitairen in opleidingen om de procesoptimalisatie te kunnen uitvoeren. Kwaliteits- en kennisverbetering van de dienstverlening Opvangen paspoortpiek (2024 t/m 2028). Digitaliseren van aktes en persoonskaarten.

Openbare orde en veiligheid 

Geen specifieke projecten

Deel I - 18-

Specifiek voor 2026 Beheer openbare ruimte     

  

De boomstructuur aan de Zuiderpoort, Peijerstraat en Bosstraat in Echt wordt vernieuwd vanwege de gestaagde ontwikkeling van de huidige bomen en hun groeiplaatsen. De gemeente herziet en digitaliseert het huidige Handboek Openbare Ruimte (HORES), waarin de inrichtingseisen en richtlijnen voor de openbare ruimte zijn vastgelegd. Het groenbeheerplan wordt geactualiseerd en ter vaststelling voorgelegd aan het college in 2026. De gemeente voert het plan van aanpak beheersing Aziatische duizendknopen uit, met specifieke aandacht voor de bestrijding hiervan. De gemeente actualiseert het GRP als programma, in lijn met de Omgevingswet. Het GRP is niet langer wettelijk verplicht, maar blijft een belangrijk instrument voor het uitvoeren van de gemeentelijke zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater. De inhoud wordt opgenomen in het omgevingsplan en uitgebreid tot een breder waterprogramma. Er wordt een locatieplan opgesteld voor de plaatsing van ondergrondse containers. De gemeente gaat duikers en sloten verder uitdiepen voor de verbetering van bergen en vasthouden van water. De gemeente voert reconstructieve werkzaamheden uit in Pey, Nieuwstadt, Roosteren en Susteren uit.

Onderwijs 

Geen specifieke projecten

Cultuur en sport 

Geen specifieke projecten

Sociaal domein 

Toetreding tot de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg-Noord (MGR) voor de bedrijfsvoeringstaken op het gebied van Wmo en Jeugd.  Gemeenschapshuizen Bij de vaststelling van de Kadernota 2026 is besloten om een nieuwe reserve gemeenschapsvoorzieningen te vormen, van waaruit dekking van de kapitaallasten kan plaatsvinden voor (ver)nieuwbouw van gemeenschapshuizen. De schetsplannen voor het nieuwe MFC Susteren en de vervangende nieuwbouw van Jeugdhuis Pius X zijn gereed en worden de komende maanden uitgewerkt, zodat in de loop van 2026 voor beide projecten de omgevingsvergunning aangevraagd kan worden en de aanbesteding kan plaatsvinden. Voor de (ver)nieuwbouw van het gemeenschapshuis in Nieuwstadt is opdracht gegeven aan een architect om twee scenario's te verkennen: volledige nieuwbouw en de combinatie van nieuwbouw met aanpassingen, beide op de huidige locatie. Besluitvorming over het scenario wordt verwacht in het laatste kwartaal van 2025, zodat in 2026 verder uitwerking plaatsvindt met zo mogelijk de aanbesteding. Voor de gemeenschapshuizen in de andere kernen worden in 2026 voorstellen gedaan om aanvullende financiële middelen te voteren, zodat uitvoering kan worden gegeven aan het realiseren van (ver)nieuwbouw en aanpassingen gemeenschapshuizen. Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting 

Programma Centrum Echt - Afronding herinrichting Plats en Kerkplein - Positioneren Echt Centrum als regionaal voorzienend winkelcentrum Transformatie lege panden Bovenste straat en Gelrestraat

Deel I - 19-

Specifiek voor 2026 













Project Susteren - Voorbereiding en start realisatie diverse infrastructurele projecten - Start realisatie Louerveld - Revitalisering bedrijventerrein de Wolfskoul - Nieuwbouw gemeenschapshuis Verkenning opwaardering Julianatunnel Project Dieteren - Herinrichting openbaar gebied Corneliushof - Realisatie verbindingsweg Sportpark Suëstra Nadere verkenning woningbouw Project Nieuwstadt - Realisatie (groen)projecten projectenkaart Swentibold - Voorbereiding (ver)nieuwbouw gemeenschapshuis Diverse infrastructurele projecten Project Peij - Start realisatie grootschalige vernieuwing infrastructuur Peij Diverse woningbouw Project Roosteren - Start realisatie Pater Sangersbrug (opdrachtgever: Vlaamse Waterweg) - Realisatie infrastructurele projecten Maasheuvel en Markt Realisatie woningbouw Tramhalte Realisatie woningbouw - Bocage Echt - Diverse locaties transformatie detailhandel centrum Echt - Louerveld, Susteren - Heerweg, Schilberg - Chatelainplein, Peij Holikiday, Susterderweg Nieuwstadt Planvorming woningbouw in alle kernen - Populierlaan Echt: voormalig sportveld Connect College - Voormalig gemeentehuis Susteren - Heidestraat Susteren - Voormalig gemeentehuis Nieuwstadt - Kerklocatie Sint Joost - Haverterstraat Koningsbosch Diverse ‘straatje erbij’-locaties

Omgevingsrecht  

In 2026 wordt gestart met een pilot omgevingsplan Doorontwikkelen van de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUDLN) van een netwerkorganisatie naar een robuuste Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML).

Economische zaken    

Realisatie bedrijventerrein de Berk III en verkoop kavels De Loop-West: realisatie uitbreiding en aanpassing infrastructuur Revitalisering bedrijventerrein de Wolfskoul Bedrijventerrein ’t Vonderen: planvorming door OML

Algemene dekkingsmiddelen 

Geen specifieke projecten

Deel I - 20-

Specifiek voor 2026 Overhead 

Verbouwing gemeentehuis

Deel I - 21-

2.1 Bevolking en bestuur

Deel I - 22-

2.1 Bevolking en bestuur

Doelstelling van dit programma:  Een optimale dienstverlening aan de inwoner waarbij uitvoering wordt gegeven aan de wettelijke taken die de gemeente uitvoert;  Het betrekken van de inwoner bij het gemeentelijk beleid en beleidsvoornemens;  Het aanbieden van betrouwbare vraag-, gebieds- en zaakgerichte transparante dienstverlening tegen zo laag mogelijke kosten voor de klant;  Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen om de majeure taken en uitdagingen die in het verschiet liggen, uit te voeren;  Als bestuur een betrouwbare samenwerkingspartner vormen, die afspraken nakomt en helder communiceert, zowel richting inwoners als gemeenteraad;  Hoogste aandacht voor integriteit, zowel in de contacten met inwoners, verenigingen en bedrijven, als richting de eigen organisatie;  Samen met onze maatschappelijke partners werken aan de gemeente die Echt-Susteren wil zijn, namelijk het ‘Smalste stukje Nederland’, waar het goed wonen, werken en recreëren is. Reikwijdte Het programma bevolking en bestuur omvat de volgende producten: 1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) 2. Bestuur (college) 3. Verkiezingen 4. Burgerlijke stand 5. Basisregistratie personen (incl. reisdocumenten niet-ingezetenen) 6. Dienstverlening 7.

Positionering gemeente Echt-Susteren via het Smalste Stukje Nederland Verbonden partijen  Servicecentrum MER  Inkoopcentrum Zuid  Samenwerking Midden-Limburg Reserves en voorzieningen  Reserve verkiezingen  Voorziening pensioenverplichting bestuurders Gemeentelijke wet- en regelgeving  Beheerregeling Basisregistratie Personen  Reglement burgerlijke stand (BRP)  Reglement van orde raad Echt-Susteren  Beheerregeling waardedocumenten 2020  Informatiebeveiligingsplan BRP en  Tarieventabel leges 2026 waardedocumenten  Uitvoeringshandboek bij het  Inspraakverordening 2004 informatiebeveiligingsplan BRP en  Privacyreglement BRP waardedocumenten  Privacyreglement curatele administratie  Verordening accountantscommissie  Privacyreglement gezag-administratie gemeente Echt-Susteren 2014  Privacyreglement registratie rijbewijzen  Verordening BRP  Privacyreglement uitsluiting kiesrecht  Verordening commissie bezwaarschriften  Privacyreglement verklaringen over gedrag 2014  Rechtspositieregeling voor babs  Verordening elektronische kennisgeving (Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand)  Verordening fractieondersteuning 2013 van de gemeente Echt-Susteren  Verordening functioneringsgesprekken  Verordening raadscommissies Echtburgemeester Susteren 2020  Verordening tot toekenning gemeentelijke  Verordening op de rekenkamercommissie onderscheidingen 2015 

Verordening voor de controle op het  Verordening op het onderzoeksrecht van de financieel beheer en op de inrichting van de raad financiële organisatie van de gemeente  Verordening rechtspositie wethouders, Echt-Susteren 2023 raads- en commissieleden  Verordening werkgeverscommissie griffie 2013

Deel I - 23 -

2.1 Bevolking en bestuur

1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad) Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels

Realisatie Begroting 2024 2025

2026

2027

2028

2029

De uitgaven voor het functioneren van de gemeenteraad worden in een afzonderlijke begroting ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.

837.144

805.213

954.213 862.213 828.213 823.213

Totaal

837.144

805.213

954.213 862.213 828.213 823.213

2. Bestuur (college) Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?   

Doel- en resultaatgericht beleid voeren op basis van transparantie en de nieuwe strategische kaders (missie, visie en kernwaarden) In- en externe bewustwording van de Cittaslow-filosofie Sterke internationale samenwerkingen (met aandacht voor positionering van Nieuwstadt)

Wat gaan we ervoor doen? 

 

  

Actief informeren van de gemeenteraad via informatiebrieven, conferenties, bijeenkomsten en de beantwoording van schriftelijke vragen (art. 33 Reglement van Orde). Toepassen van participatietechnieken bij overheidsprocessen en gemeentelijke besluitvorming. Uniforme kaders en beleid afstemmen met alle Cittaslows in Nederland (en trilaterale samenwerking) om krachten te bundelen en het Cittaslow-netwerk te versterken; Intern organiseren van projectbezoeken met aandacht voor Cittaslow. Intensieve samenwerkingen opzoeken met organisaties die passen binnen de Cittaslow-filosofie; Onderhouden stedenband met Neustadt-partners en Neustadt-Treffen 2027 voorbereiden.

Wanneer gerealiseerd? Continu

2026-2027

3. Dienstverlening Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendige dienstverlenende organisatie die:

Deel I - 24 -

2.1 Bevolking en bestuur         

De klantvraag centraal stelt, haar inwoners kent, weet wat zij willen en waar hun behoeften liggen en hier haar dienstverlening op afstemt. Gastvrij is. Medewerkers in dienst heeft die dienstverlenings-DNA hebben. Kwaliteitsnormen opstelt, periodiek checkt en bijstuurt. Klantkanalen doorontwikkelt o.a. via AI. Actueel is op het gebied van wet- en regelgeving (waaronder ook toegankelijkheid). Haar processen en systemen op orde heeft (op basis van de LEAN-methodiek). Zoveel mogelijk inwoners, bedrijven en bezoekers bereikt. De (digitale) dienstverlening van alle MER-organisaties optimaliseert.

Wat gaan we ervoor doen?          

Vervolgstappen uitzetten om producten en diensten te meten en te verbeteren. Burgerparticipatie uitbreiden. Medewerkers faciliteren bij de doorontwikkeling van hun dienstverleningsDNA. Interne en externe telefonische dienstverlening doorontwikkelen op basis van onderzoeken uit 2025. Opleiden en trainen van medewerkers en managers in de LEAN-methodiek en processen in kaart brengen. De burgerzakenapplicatie (Centric) mogelijk vernieuwen. Verbeteren van de digitale toegankelijkheid binnen de MER-organisaties t.b.v. dienstverlening. Fase twee Wet Open overheid (Woo) implementeren. Het gebruik van alle gemeentelijke kanalen onderzoeken (omnichannel) om een efficiënte en klantgerichte aanpak te realiseren. In het laatste kwartaal van 2026 verhuizen we tijdelijk naar een andere locatie. We zorgen er natuurlijk voor dat onze dienstverlening gewoon doorgaat.

Wanneer gerealiseerd? Continu 2026 Continu Continu

Continu Continu

2026 2026 2026

4. Burgerlijke stand Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Een optimale dienstverlening van de burgerlijke stand. Wat gaan we ervoor doen? 

   

Juist en volledig opmaken van akten van de burgerlijke stand en vastleggen van gebeurtenissen rondom de burgerlijke stand, zoals geboorte, erkenning, naamkeuze, aangifte levenloos geboren kind, overlijden, huwelijk, partnerschap en echtscheiding. Verder digitaliseren en optimaliseren van de werkprocessen gericht op de landelijke ontwikkelingen en de bijbehorende wetgeving. Bijhouden ontwikkelingen en regelgeving op het gebied van burgerlijke stand. Meer gemak, snelheid en kwaliteit in dienstverlening voor burgers en uitvaartondernemers. Digitaliseren van het archief van de burgerlijke stand.

Wanneer gerealiseerd? Continu

5. Basisregistratie personen (inclusief reisdocumenten niet-ingezetenen) Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Optimaal beheer van de gegevens in de BRP (Basisregistratie personen).

Deel I - 25 -

2.1 Bevolking en bestuur

Wat gaan we ervoor doen?   

   

Bijhouden en betrouwbaar houden van de gegevens in de BRP en de kwaliteit van de gegevens verbeteren. Aanpakken van adresfraude. Uitvoeren van de verplichte zelfevaluatie volgens de Wet basisregistratie personen (BRP). Het college van B&W is verplicht deze zelfevaluatie door te sturen naar de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG). Uitvoeren van de verplichte jaarlijkse zelfevaluatie paspoorten en Nederlandse identiteitskaarten (ingezetenen en niet-ingezetenen). Zorgen voor een tijdige en juiste registratie van personen. Het bestrijden van identiteitsfraude. Uitbreiden van de eDiensten Burgerzaken, zodat inwoners voor meer producten en diensten 24/7 bij ons terecht kunnen.

Wanneer gerealiseerd? Continu Continu Vóór 1 januari 2027 Vóór 1 januari 2027 Continu Continu Continu

6. Verkiezingen Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Goed georganiseerde verkiezingen met voldoende bemensing (ambtenaren en burgerleden)  Politieke participatie van inwoners.  Minstens één stembureau in elke kern conform de wettelijk gestelde toegankelijkheideisen.

Wat gaan we ervoor doen?     

Op 18 maart 2026 worden de gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Aanpak verkiezingen evalueren en verder optimaliseren. Bij het tellen van de stemmen wordt de VOX-Telmethode toegepast. Alle stembureauleden opleiden. Opleiden van projectleiders verkiezingen.

Wanneer gerealiseerd? 18 maart 2026 19 maart 2026 Continu

7. Gemeentelijke positionering via Het Smalste Stukje Nederland Portefeuillehouder Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Het Smalste Stukje Nederland (HSSNL) verder positioneren als aantrekkelijke uitvalsbasis om te wonen, werken en recreëren in samenhang met de regio Midden-Limburg en de Belgische en Duitse grensstreek.  Een professionele en consistente uitstraling van het merk HSSNL.  Innoveren met HSSNL om naamsbekendheid te vergroten, het onderscheidend vermogen te behouden én onze meerwaarde in de regio en over de grens verder zichtbaar te maken.  De positie van HSSNL als verbindend merk versterken in de regio door de samenwerking op te zoeken met grensoverschrijdende buurgemeenten en partners. Wat gaan we ervoor doen?  Investeren in promotie en naamsbekendheid van het merk HSSNL, gekoppeld aan positieve associaties via (social) media, storytelling en (ondersteuning of organisatie van) evenementen.

Wanneer gerealiseerd? Continu

Deel I - 26 -

2.1 Bevolking en bestuur Wat gaan we ervoor doen?

Wanneer gerealiseerd?

 Ontwikkelen van toegankelijke en informatieve platformen die de beleving van HSSNL versterken – zowel digitaal als fysiek met aandacht voor de VITAkernwaarden uit het Cittaslow-gedachtegoed.  Effectiever en efficiënter gebruikmaken van bestaande marketingtools, met ruimte voor uitbreiding, innovatie en vernieuwing.  HSSNL verder verbreden op basis van 3 pijlers: wonen, werken en recreëren (incl. sport en cultuur) met als doel het aantrekken van drie klantgroepen (bewoners, bedrijven, bezoekers).  Ondernemers actief betrekken bij het merk HSSNL, door hen laagdrempelige toegang te bieden tot de merk-infrastructuur en hen te ondersteunen in het uitdragen van dit merk binnen hun eigen communicatie.  De rol van HSSNL als verbindend merk in de regio verder verstevigen door actief aansluiting te zoeken bij bestaande en nieuwe samenwerkingen binnen regiomarketing in Midden- en Zuid-Limburg. Dit met nadrukkelijke aandacht voor grensoverschrijdende initiatieven en gezamenlijke positionering, zonder het eigen lokale karakter en de herkenbare couleur locale te verliezen. Indicator

Toelichting

Bron

Realisatie 2024

2026

Begroting 2025

Begroting 2026

Wettelijke indicatoren De wettelijke indicatoren behorende bij dit programma staan vermeld in de paragraaf bedrijfsvoering van deze begroting. Wat mag het kosten? x € 1.000

Rekening 2024

Begroot 2025

Lasten Baten Saldo van baten en lasten Storting reserves Onttrekking reserves Mutatie van de reserves Geraamde resultaat

10.112.239 10.263.753

Begroot 2026

Begroot 2027

Begroot 2028

Begroot 2029

9.044.743

8.848.743

8.824.743

8.820.743

997.422 926.500 996.500 1.026.500 946.500 946.500 -9.114.817 -9.337.253 -8.048.243 -7.822.243 -7.878.243 -7.874.243 16.000 14.000 -2.000 -9.116.817

16.000 14.000 -2.000

16.000 22.000 6.000

16.000 14.000 -2.000

16.000 14.000 -2.000

16.000 14.000 -2.000

-9.339.253 -8.042.243 -7.824.243 -7.880.243 -7.876.243

Deel I - 27 -

2.1 Bevolking en bestuur

VITA

Verbinding Binnen het programma Bestuur en Organisatie staat verbinding centraal. Dit uit zich in een hoge mate van dienstverlening en het continu zoeken naar samenwerking met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Hier wordt sterk ingezet op toegankelijkheid en nabijheid, zichtbaar in alle onderdelen van dit programma. Identiteit Bestuur en organisatie zijn dragers van de gemeentelijke identiteit. Onze werkwijze, toon en keuzes weerspiegelen de trots op Echt-Susteren en haar profilering als Het Smalste Stukje Nederland. Dienstbaarheid en betrouwbaarheid vormen de basis van ons bestaansrecht als lokaal bestuur. Alles binnen dit programma ademt de lokale eigenheid en het gedachtegoed van Cittaslow. Toekomstbestendigheid Hoewel binnen dit programma stappen worden gezet richting digitalisering en toekomstgerichte dienstverlening, is verdere ontwikkeling nodig. Technologische en maatschappelijke veranderingen vragen om een wendbare organisatie. Veel aandacht gaat nu uit naar de middellange termijn (bestuursperiode), terwijl een bredere blik op de lange termijn gewenst is. Ambitie Ambitie is binnen dit programma onmiskenbaar aanwezig en komt tot uiting in het streven naar duurzame verbeteringen en een toekomstgerichte koers.

Tegelijkertijd vergt de uitvoering bestuurlijke wendbaarheid, waarbij het noodzakelijk is om voortdurend in te spelen op operationele dynamiek en veranderende prioriteiten.

Deel I - 28 -

2.2 Openbare orde en veiligheid

Deel I - 29 -

2.2 Openbare orde en veiligheid

Doelstelling van dit programma: Een veilige leefomgeving voor de inwoner. Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 met bijbehorend uitvoeringsplan is vastgesteld. In de periode 2023-2026 wordt uitvoering gegeven aan de going concern taken en de volgende speerpunten:  Casuïstiek Zorg en Veiligheid  Ondermijning  Digitale Veiligheid Reikwijdte Het programma Openbare orde en veiligheid omvat de volgende producten: 1. Bijzondere wetten 2. Integraal veiligheidsbeleid 3. Rampenbestrijding Verbonden partijen  Veiligheidsregio Limburg-Noord  Antidiscriminatievoorziening Limburg Reserves en voorzieningen Geen Gemeentelijke wet- en regelgeving  Algemeen Plaatselijke Verordening (APV)  Dekkingsplan Veiligheidsregio Limburg Beleidsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord Noord  Beleidsplan Politie-eenheid Limburg  Evenementenbeleid  Beleidsregel aanpak overlast  Horecaconvenant  BIBOB-beleid  Integraal veiligheidsbeleid  Brandbeveiligingsverordening 2012  Jaarplan Veiligheidshuis  Coffeeshopbeleid  Jaarplan buurtbemiddeling  Convenant geïntegreerde aanpak  Opleidings- en oefenactiviteitenplan georganiseerde misdaad  Procesbeschrijving Tijdelijk Huisverbod  Damoclesbeleid (bestuurlijke aanpak  Prostitutiebeleid overtreding Opiumwet)  Repressief brandweerorganisatieplan  Rampenbestrijdingsplan hoogwater Maas  Uitvoeringsplan Burgernet  Regionaal Crisisplan

1. Bijzondere wetten Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Een veilige omgeving zonder overlast en gevaar voor de omgeving. Geen illegale praktijken en het beperken van risico’s.  Bestuurlijke aanpak van overtredingen van de Opiumwet (naast de strafrechtelijke aanpak). Wat gaan we ervoor doen? 



Wanneer gerealiseerd? Continu

Inzetten van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob). Naar aanleiding van het in 2024 aangescherpte Bibob-beleid worden aanzienlijk meer vergunningaanvragen getoetst op basis van de wet Bibob. In 2016 is het Damoclesbeleid Echt-Susteren aangescherpt. Bij overtredingen van Continu de Opiumwet wordt niet meer gewaarschuwd maar wordt bij zowel woningen als lokalen direct gesloten. Deze bestuursrechtelijke maatregelen worden bij alle overtredingen van de Opiumwet uitgevoerd.

Deel I - 30 -

2.2 Openbare orde en veiligheid

2. Integraal veiligheidsbeleid Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Verbeteren aanpak casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid.  Geen ondermijnende en georganiseerde criminaliteit  Vergroten weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie, burgers en bedrijven tegen cybercriminaliteit.  Een veilige omgeving door het verminderen van overlast en tegengaan van criminaliteit.  Betrokkenheid inwoners bij een leefbare en veilige woonomgeving. Wat gaan we ervoor doen?         

 

        

  

Persoonsgerichte aanpak via het Veiligheidshuis en het Vangnetoverleg. Interventies door de inzet van de Wet verplichte GGZ en de Wet tijdelijk huisverbod. Consequente afstemming, zowel bestuurlijk als ambtelijk, tussen zorg en veiligheid over beleid en casuïstiek. Verstevigen van de aanpak door handhavingsacties door het Flexteam. Bibob-screening van alle exploitatie-, alcoholwet-, omgevingsvergunningen en vastgoedtransacties op basis van het nieuwe beleid. Behandelen van casussen in het Lokaal Overleg over de bestuurlijke aanpak ondermijnende en georganiseerde criminaliteit. Vergroten bewustwording ambtenaren/bestuurders, ondernemers en bewoners over mogelijke bedreigingen of het signaleren van ondermijning. Thematische aanpak van ondermijning met bijzondere aandacht voor risico’s van jonge aanwas. Weerbaar maken van de gemeentelijke organisatie, inwoners en bedrijven tegen cybercriminaliteit door Intensivering preventievoorlichting, en het vergroten van de meldings- en aangiftebereidheid. Inzet op risicobewustzijn en ‘veilig gedrag’ medewerkers door trainingen en bewustzijnstrajecten. De crisisorganisatie moet ook inzetbaar zijn bij het wegvallen van middelen (stroomuitval/uitval ICT). De crisisorganisatie is daarmee een belangrijk onderdeel van het te ontwikkelen continuïteitsmanagement en integraal continuïteitsplan.

Ontwikkeling preventie- en respons aanpak online aangejaagde ordeverstoring. Preventieactiviteiten via bewonersavonden om woninginbraken tegen te gaan. Inzet buurtpreventieteams. Inzet burgernet. Verbeteren toezicht openbare ruimte (structurele borging informatie-uitwisseling BOA’s en politie). Inzet flexibel cameratoezicht bij verplaatsende overlast en criminaliteit. Persoonsgerichte aanpak van (mogelijke) daders via het Veiligheidshuis. Buurtbemiddeling. JOES (Jongerenoverleg Echt-Susteren) door dit zes-wekelijkse overleg wordt de aanpak van jongerenoverlast tegengegaan. Hinderlijke-, overlastgevende- en criminele jeugdgroepen worden aangepakt. Voortzetting van het Keurmerk Veilig Ondernemen De Berk. Toezicht op naleven van exploitatie-, Drank- en Horeca-, en evenementenvergunningen. Infrastructurele verkeersmaatregelen, voorlichting en educatie en handhaving om de verkeersveiligheid te verhogen.

Wanneer gerealiseerd? Continu

Deel I - 31 -

2.2 Openbare orde en veiligheid Wat gaan we ervoor doen?   

Wanneer gerealiseerd?

Aanpak polarisatie en radicalisering door preventie, samenwerking en integrale interventies bij concrete casussen. Opstellen Integraal Veiligheidsplan 2027-2030 Ondersteunen, stimuleren en (op maat) faciliteren van 24 bestaande buurtpreventie-teams.

Kwartaal 4

3.Rampenbestrijding Portefeuillehouder(s) Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels Wat willen we bereiken?  Preparatie op crises.  Een volledig opgeleide en beoefende rampbestrijdingsorganisatie.

Wat gaan we ervoor doen?   

Wanneer gerealiseerd? Naast de blijvende verbetering van de crisisorganisatie specifieke aandacht voor Continu preparatie op langdurige stroomuitval en digitale ontwrichting. Crisislocoburgemeesters/wethouders jaarlijks bijscholen en oefenen om de Continu burgemeester te vervangen bij calamiteiten. Uitvoeren van het opleiding- en oefenplan. Alle sleutelfiguren binnen de Oranje Kolom nemen jaarlijks deel aan oefeningen en volgen de noodzakelijke opleidingen.

Indicator

Toelichting

Wettelijke indicatoren Verwijzingen Halt Aantal per 10.000 jongeren van 12-17 jaar Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners Diefstallen uit Aantal per 1.000 woning inwoners Vernielingen en Aantal per 1.000 beschadigingen (in inwoners de openbare ruimte) Eigen indicatoren Bibob-toetsen Percentage naar aanleiding van beleidsuitgangspunte n. O.a. afhankelijk van aangevraagde (risico)vergunningen. Opiumwet Percentage bestuursrechtelijke maatregelen uitgevoerd n.a.v. overtredingen O.a. afhankelijk van de

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Bureau Halt

11

<7

<7

CBS

1,1

<0,5

<0,5

CBS

3

<4

<4

CBS

0,9

<2

<2

CBS

3

<4

<4

Eigen bron

100% (24 toetsen)

100%

100%

Eigen bron/ politie

100% (27 maatregelen)

100%

100%

Deel I - 32 -

2.2 Openbare orde en veiligheid Indicator

Toelichting

Vermogenscriminaliteit Sociale overlast Rapportcijfer veiligheid

door de politie geconstateerde overtredingen. Aantal veelvoorkomend Totaal incidenten Veiligheid van de buurt

Crisisbeheersing bevolkingszorg Crisisbeheersing sleutelfiguren Bevolkingszorg

Aantal oefeningen Aantal oefeningen Aantal opleidingen

Bron

Realisatie 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Politie

178

200

≤ 150

Politie Veiligheidsmonitor 20212022) ¹ Eigen bron Eigen bron Eigen bron

379

400

≤ 400 ≥ 7,5

2

1

1

15

10

10

15

10

10

¹ Bron Veiligheidsmonitor 2021-2022. Deze monitor wordt één keer in de vier jaar uitgevoerd. Voor de begroting 2026 zijn nieuwe gegevens beschikbaar.

Wat mag het kosten? x € 1.000

Rekening 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

Begroot 2028

Begroot 2029

Lasten

3.610.171

3.394.492

3.384.668

3.416.217

3.437.851

3.610.171

Baten

172.435

86.400

86.400

86.400

86.400

172.435

Saldo van baten en lasten Storting reserves Onttrekking reserves Mutatie van de reserves Geraamde resultaat

-3.437.736 -3.308.092 -3.298.268 -3.329.817 -3.351.451 -3.437.736 0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0 0

0

0

0

0

0

0

-3.437.736 -3.308.092 -3.298.268 -3.329.817 -3.351.451 -3.437.736

Deel I - 33 -

2.2 Openbare orde en veiligheid

VITA

Verbinding Om de veiligheid en leefbaarheid binnen de gemeente te blijven verbeteren wordt samengewerkt met inwoners, ondernemers en externe partners. Afhankelijk van het veiligheidsthema wordt ook nauw samengewerkt met onder andere politie, OM, Veiligheidsregio, RIEC en Zorg- en Veiligheidshuis. De gemeente is dé instantie om deze partijen bij elkaar te brengen. Identiteit De unieke ligging tussen twee landgrenzen, het logistiek knooppunt, het uitgestrekte buiengebied heeft ook z’n keerzijde. De strategische ligging van de gemeente Echt-Susteren maakt het gebied helaas ook aantrekkelijk voor malafide ondernemers. Hierdoor worden we geconfronteerd met een relatief hoge mate van drugsgerelateerde criminaliteit, waaronder drugsdumpingen in het buitengebied en een aanzienlijk aantal sluitingen van panden vanwege drugsvondsten. Als gemeente zetten wij stevig in op een integraal en preventief veiligheidsbeleid om deze ondermijnende criminaliteit tegen te gaan en de leefbaarheid in onze kernen en het buitengebied te waarborgen. Toekomstbestendigheid Binnen dit programma is het noodzakelijk om flexibel te kunnen anticiperen op de actuele en/of dreigende veiligheidssituatie of openbare ordeproblemen. Daarnaast wordt binnen een 4-jaarlijkse cyclus het Integraal Veiligheidsplan opgesteld.

In het Integraal Veiligheidsplan wordt beschreven welke acties/projecten binnen een termijn van vier jaar worden uitgevoerd om de veiligheid en leefbaarheid binnen onze gemeente te verbeteren. Ambitie De lat ligt hoog. De veiligheidssituatie in Echt-Susteren vraagt om een serieuze aanpak. Op alle thema’s binnen het veiligheidsdomein wordt bestuurlijk- en ambtelijk geïnvesteerd. Ook onze partners erkennen de urgentie en volgen de ambitie van de gemeente Echt-Susteren. Wij willen ondernemers, bezoekers en inwoners een veilige woon-, werk- en leefomgeving bieden waar geen ruimte is voor criminaliteit en overlast.

Deel I - 34 -

2.3 Beheer openbare ruimte

Deel I - 35 -

2.3 Beheer openbare ruimte

Doelstelling van dit programma:  Aanleggen, beheren, onderhouden en reinigen van boven- en ondergronds areaal in de openbare ruimte.  Beheer van gemeentelijke accommodaties.  Optimaliseren van de inzameling en verwerking van afval- en grondstoffen.  Verkeersveilige wegen bij gladheid door winterse omstandigheden. Reikwijdte Het programma beheer openbare ruimte omvat de volgende producten: 1. Wegen (inclusief kabels en leidingen) 2. Riolering en waterhuishouding 3. Verkeer 4. Openbaar groen (inclusief begraafplaatsen) 5. Natuur en landschap 6. Openbare verlichting 7. Civieltechnische kunstwerken 8. Gladheidsbestrijding 9. Rioolheffing 10. Afvalverwijdering en -verwerking 11. Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht 12.

Duurzaamheid Verbonden partijen  Reinigingsdienst (RD) Maasland  Openbaar lichaam Duits-Nederlands Grenspark Maas-Schwalm-Nette  Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL)  Waardevol Cultuur Landschap (WCL)  Reinigingsdienst Westelijke Mijnstreek (RWM)  Bodemzorg Limburg  Centrumregeling RES NML Reserves en voorzieningen  Reserve duurzaamheid  Reserve parkeerplaatsen  Reserve toekomstige ontwikkelingen gemeentewerf  Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen  Voorziening vervangen bruggen Vloedgraaf  Voorziening wegen  Voorziening riolering  Voorziening afvalverwijdering en –verwerking Gemeentelijke wet- en regelgeving  Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) Groen:  Beheerverordening gemeentelijke  Bomennota Echt-Susteren 2024-2034 begraafplaatsen 2014  APV  Nadere regels begraafplaatsen 2020  Nota groenstructuren 2008  Verordening op de heffing en invordering  Waardevolle bomenlijst regelende tarieven wegens dienstverlening  Nota Regie op Groen 2016 aan derden  Groenbeheerplan 2019-2023 (nieuw 2026)  Nota kostentoerekening 2024  IBOR (integraal beheer openbare ruimte)  Openbare verlichting: Beleidsplan Openbare beleidsnotitie openbare ruimte Verlichting 2024-2027  Omgevingsvisie Echt-Susteren 2040 Riolering en Water:  Regeling kwijtschelding gemeentelijke  Waterketenplan 2022-2026; belastingen  Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2022

Handboek Openbare Ruimte (HORES) 2026  Verordening op de heffing en invordering rioolheffing

Deel I - 36 -

2.3 Beheer openbare ruimte  Huishoudelijk afval  Afvalstoffenverordening Echt-Susteren 2019  Het uitvoeringsbesluit op de afvalstoffenverordening 2025  Verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2024  Van afval naar grondstof (VANG)  Regionaal Beleidskader ‘van afval naar grondstof 2026-2030’. Verkeer:  Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan 2016-2025 (Mobiliteitsplan)  APV Wegen:  Wegbeheerplan 2022-2026;  Meerjarig Investeringsplan 2026-2029 (onderdeel van deze begroting)  Civieltechnische kunstwerken: Plan civieltechnische kunstwerken 2022-2026



Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater Verordening aansluitvoorwaarden riolering 2003

Gladheidsbestrijding:  Gladheidbestrijdingsplan 2025-2029 Gemeentelijke Gebouwen:  Gebouwbeheernota 2024-2032  Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) 20242032 Duurzaamheid:  Energievisie en uitvoeringsprogramma 20222026  Transitievisie Warmte en Uitvoeringsprogramma 2021-2030  Beleidskader zonneparken en windparken gemeente Echt-Susteren  Beleidskader laadinfrastructuur  Regionale energiestrategie

1. Wegen Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wat willen we bereiken?  Goede kwaliteit van de openbare wegen.  Maximale oprekking levensduur van verharding tegen minimale kosten.  Waarborging veilig gebruik van de wegen.

Wat gaan we ervoor doen?      

De gemeente voert wegwerkzaamheden uit zoals beschreven in de wegbeheernota 2022-2026. De gemeente beheert de openbare ruimte volgens het principe ‘schoon, heel en veilig’ en hanteert het kwaliteitsniveau ‘basis’ voor de wegen binnen en buiten de bebouwde kom, zoals in de wegbeheernota 2022-2026 is opgenomen. De gemeente stelt een uitvoeringsplan op dat aan de hand van visuele inspecties dat leidend is voor de uitvoerende wegwerkzaamheden in dat jaar. De gemeente bekijkt het wegonderhoud op een integrale wijze en zoekt aansluiting bij of nodigt andere beheer disciplines uit om integraal onderhoud af te stemmen en uit te voeren. De recreatieve routes die door een knooppuntensysteem zijn ontsloten voor fietsers (inclusief mountainbikeroutes), wandelaars, ruiters en menners worden door de gemeente een hoog niveau beheerd en onderhouden. De gemeente houdt scherp toezicht op de uitvoerende werken van bijvoorbeeld de Nutsbedrijven en blijft sturen op een kwalitatief herstel.

Wanneer gerealiseerd? Continu

Kwartaal 1 Continu

Deel I - 37 -

2.3 Beheer openbare ruimte

2. Riolering en waterhuishouding Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wethouder drs. P.H.J. Pustjens Wat willen we bereiken?  Waterkwaliteit volgens de wettelijke eisen.  Integrale rioleringszorg en minder overstorten volgens Kader Richtlijn Water (KRW).  Een betere beheersing van afvalwater door scheiding van waterstromen naar schoon en vuil ter voorkoming van vervuiling en verdroging.  Verminderen van wateroverlast en verdroging in de leefomgeving.  Een betere beheersing van afwatering, met name in het buitengebied, ter voorkoming van wateroverlast en/of schade.  Een betere beheersing van hemelwaterstromen (regenwater) in de openbare ruimte. Wat gaan we ervoor doen? De gemeente realiseert de doelstellingen uit het, door de raad vastgesteld, Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2022-2026) zoals:  Afvalwater goed afvoeren binnen de gemeente. Dit is belangrijk voor de gezondheid van de inwoners.  Regenwater opvangen en afvoeren, zodat inwoners zo min mogelijk last hebben van water op straat of in de tuin.  Vervuiling van grondwater en oppervlaktewater (zoals sloten en vijvers) voorkomen. o Het onderhouden van het rioolstelsel.

Dit gebeurt op verschillende manieren, zoals: Kolken (putjes in de straat) schoonmaken; o Kapotte aansluitingen op het riool repareren; o Riolen schoonmaken en controleren; o Gras maaien bij regenwaterbuffers; o Rioolgemalen onderhouden; o Grote riolen controleren en repareren; o Boomwortels uit het riool verwijderen.  Daarnaast voert de gemeente de investeringen uit die in het Meerjarig Investeringsplan staan. Dit gaat bijvoorbeeld over het aanleggen van nieuwe regenwatervoorzieningen en het vervangen van oude riolen.  De gemeente gaat het riool van binnenuit vernieuwen (relinen). Met een nieuw contract voor rioolonderhoud gaan we komend jaar 2,5 kilometer rioolwerk aanpakken.  De Maasheuvel in Roosteren wordt opnieuw ingericht. Hier ligt ook een uitdaging vanuit de Kaderrichtlijn Water (KRW) en het riool onder de desbetreffende straat is verouderd. De gemeente gaat hier in een robuust rioolsysteem investeren.  Bij nieuwbouw en de herinrichting van wijken en straten zorgt de gemeente ervoor dat regenwater zoveel mogelijk wordt afgekoppeld van het riool en kan infiltreren. o Als dat ook niet lukt, wordt het regenwater tijdelijk opgeslagen en daarna afgevoerd naar het oppervlaktewater of het riool via een verbeterd systeem.  De gemeente stelt een subsidie beschikbaar voor inwoners en bedrijven die het regenwater van hun eigen terrein willen afkoppelen van het riool.

 De gemeente gaat greppels, duikers en sloten schoonmaken om meer water te kunnen opvangen en beter vast te houden.  De gemeente gaat een nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) en/of een nieuw Rioleringsprogramma opstellen.

Wanneer gerealiseerd? Continu

Kwartaal 1+3 Continu Kwartaal 2 Kwartaal 2+3 Continu

2026

2026/2027

Continu

Continu

2026

Deel I - 38 -

2.3 Beheer openbare ruimte Wat gaan we ervoor doen? 

De gemeente gaat de adviezen vanuit het basisrioleringsplan uitvoeren. Deze is opgesteld door Waterbedrijfschap Limburg (nu Waterschap Limburg), hierin staan maatregelen om het hydraulisch functioneren van het watersysteem te verbeteren.

Wanneer gerealiseerd? Kwartaal 3 2026

3. Verkeer Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. K.A.P. Leurs Wat willen we bereiken?  Toename van de verkeersveiligheid, bereikbaarheid en doorstroming van het verkeer.  Duidelijke structuur en bijbehorende inrichting van de wegen.  Verhoging van de leefbaarheid.  Optimale verkeersveiligheid voor kwetsbare verkeersdeelnemers.  Optimalisatie in het faciliteren en reguleren van fiets parkeren. Wat gaan we ervoor doen?  De gemeente stelt een uitvoeringsprogramma op voortvloeiend uit het mobiliteitsplan.  De gemeente maximaliseert haar inspanningen om 30 km/u-zones te optimaliseren.  De gemeente controleert, saneert en vervangt verkeersborden ter instandhouding van de kwaliteit en veiligheid.  De gemeente maximaliseert de inspanningen ter bevordering van de realisatie van snelheid remmende maatregelen op risicolocaties 60 km/u-wegen  De gemeente onderhoudt en vernieuwt belijningen en markeringen in de kernen.  De gemeente monitort verkeerssituaties en zorgt voor een goede afstemming van geplande afsluitingen en omleidingen  De gemeente werkt samen met (regio)gemeenten, provincie en Rijkswaterstaat om na een calamiteit op de A2/A73 de bereikbaarheid en doorstroming in onze gemeente zo veel mogelijk te waarborgen.  De gemeente heeft aandacht voor de kwaliteit van fietsvoorzieningen.

 De gemeente organiseert het verkeersspreekuur om met inwoners, ondernemers en politie invulling te geven aan een verkeersveilige omgeving.  De gemeente werkt samen met het basis- en voortgezet onderwijs en geeft hiermee invulling aan verkeerseducatie (‘Verkeersactieve school’).  De gemeente reguleert het fiets parkeren bij NS-station Echt en NS-station Susteren samen met handhaving en verwijdert fietswrakken.

Wanneer gerealiseerd? 2026 Continu Continu 2e helft 2026 Kwartaal 2+4 Continu

Continu Op afroep Continu 1-2x per jaar

4. Openbaar groen Portefeuillehouder(s) Wethouder drs. Ing. H.E.J.M. Meuwissen Wat willen we bereiken?  Beheer en onderhoud van het openbaar groen op een basisniveau.  Duurzaam en circulair onderhoud van het openbaar groen.  Data gedreven werken.  Een aangenaam leefklimaat voor inwoners en bezoekers.  Beheersen en aanpak overlast door de Aziatische duizendknoop.  Verbeteren van biodiversiteit.  Geactualiseerde bomennota met transparant toetsingskader.  Veilig bomenareaal.

Deel I - 39 -

2.3 Beheer openbare ruimte  Goede en bereikbare voorzieningen in relatie tot het hondenbeleid.  Bestendig beheer van groenvoorzieningen in relatie tot de Omgevingswet.  Een groene, openbare ruimte met kwaliteit en functie.  Een groene en gezonde leefomgeving waarin inwoners, bedrijven en bezoekers zich prettig voelen.  Minimale overlast eikenprocessierups.  Rekening houden met een klimaat adaptieve inrichting.  Verbeteren communicatie onderwerpen groen, natuur en landschap.  Optimaal beheer gemeentelijke begraafplaatsadministratie. Wat gaan we ervoor doen?   

       

   

De gemeente voert planmatig onderhoud uit aan het openbaar groen. Binnen de bebouwde kom gebeurt dit op basis van kwaliteitsniveau ‘basis’, en daarbuiten op niveau ‘laag’. In afgebakende gebieden (kantons) wordt het openbaar groen door eigen gebiedsteams van de gemeente integraal onderhouden. Data gedreven werken wordt de nieuwe norm bij het beheer van het openbaar groen. Dit betekent dat actuele inzichten en prestaties van onze assets (zoals bomen, plantsoenen en verhardingen) systematisch worden gemonitord en gebruikt voor sturing en optimalisatie van het beheer. Afhankelijk van het type onkruid en de locatie kiest de gemeente voor duurzame bestrijdingstechnieken zoals hete lucht, borstelen en branden. Ook wordt zinloze verharding waar mogelijk voorkomen of verwijderd. Bij (her)inrichting van plantsoenen en het (bij)planten van bomen wordt gekozen voor soorten die beter bestand zijn tegen veranderende klimatologische omstandigheden. In 2026 stelt de gemeente een nieuw groenbeheerplan vast, met concrete maatregelen en investeringen. Thema’s zoals renovatie, klimaatadaptatie, biodiversiteit en bomenbeheer maken hier deel van uit. De gemeente stimuleert een kleine kringloop van vrijkomende materialen, zoals het gebruik van bokashi als bodemverbeteraar, miscanthus tegen onkruid en compostering van groenafval.

Bij de uitvoering van werkzaamheden houdt de gemeenterekening met emissiereductie en energieverbruik, zowel door de eigen dienst als via contractuele eisen aan aannemers. Waar mogelijk wordt emissie loos gewerkt. Bij inrichting en gebruik van groen wordt rekening gehouden met de functies ‘structurerend, maatschappelijk, functioneel en natuurlijk’, zoals beschreven in de nota ‘Regie op groen 2016’. In 2026 voert de gemeente het plan van aanpak beheersing Aziatische duizendknopen uit. De gemeente stimuleert vergroening en biodiversiteit via initiatieven zoals geveltuinen, afspraken met woningcorporaties en vergroening van bedrijventerreinen, zorglocaties en schoolpleinen. Lokale initiatieven worden waar mogelijk ondersteund. Biodiversiteit in bermen en ruige graslanden wordt door de gemeente bevorderd op basis van een visie op bermbeheer. Grasvelden worden selectief omgevormd van intensieve gazons naar extensief en gefaseerd beheer. Motto: intensief maaien waar nodig (zoals speelvelden), minder maaien waar het kan. De gemeente werkt aan een uitvoeringsagenda op basis van de bomennota inclusief beleid en de APV. Gemeentelijke bomen worden planmatig onderhouden via een nieuw meerjarig onderhoudscontract.